حزب الله - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۹

2026-09-20T08:09:07Z

Mohammadi در ‏۳۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۶

2026-03-31T18:36:52Z

Mohammadi در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱

2025-11-24T11:01:17Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-22T13:00:44Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-12-12T10:22:37Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Akbari در ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۱۵

2020-07-05T05:15:50Z

Akbari در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۲۴

2020-07-04T10:24:48Z

Akbari در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۱۱

2020-07-04T07:11:20Z

Zamani: برداشتن لینک غیر فعال

2020-06-20T12:51:16Z

برداشتن لینک غیر فعال

Aghajani در ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۳۰

2020-02-12T12:30:31Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}}
-«حزب‌اللّه» از تعابیر قرآنى و در اشاره به پیروان [[دین]] حق است. حزب‌اللّه، به معناى گروهِ متشکلِ منسوب به [[الله|خدا]] در مقابل حزب‌الشیطان، سه بار در [[قرآن‌ کریم]] ذکر شده است.<ref>رجوع کنید به [[سوره مائده]]: ۵۶، یک‌بار؛ [[سوره مجادله]]: ۲۲، دو بار.</ref>
+'''«حزبُ‌اللّه»''' از تعابیر قرآنى و در اشاره به پیروان [[دین]] حق است. حزب‌[[الله|اللّه]]، به معناى گروهِ متشکلِ منسوب به خدا در مقابل حزب‌[[شیطان|الشیطان]]، سه بار در [[قرآن‌ کریم]] ذکر شده است.<ref>رجوع کنید به [[سوره مائده]]: ۵۶، یک‌بار؛ [[سوره مجادله]]: ۲۲، دو بار.</ref>
 ==حزب در لغت==
-حزب در لغت معانى گوناگونى دارد، از جمله یاران هم عقیده و تحت امر یک فرد، گروهى که داراى یک هدف باشند، طایفه، جماعت و مردم.<ref>خلیل‌ بن احمد، کتاب‌العین؛ ابن‌ منظور، ذیل «حزب».</ref> [[راغب اصفهانی|راغب اصفهانى]] «فشردگى» را نیز در معناى آن لحاظ کرده است.<ref>حسین‌بن محمد راغب اصفهانى، المفردات فى غریب القرآن، (ذیل «حزب»)</ref>
+«حزب» در لغت معانى گوناگونى دارد، از جمله یاران هم عقیده و تحت امر یک فرد، گروهى که داراى یک هدف باشند، طایفه، جماعت و مردم.<ref>خلیل‌ بن احمد، کتاب‌العین؛ ابن‌ منظور، ذیل «حزب».</ref> [[راغب اصفهانی|راغب اصفهانى]] «فشردگى» را نیز در معناى آن لحاظ کرده است.<ref>حسین‌بن محمد راغب اصفهانى، المفردات فى غریب القرآن، (ذیل «حزب»)</ref>
 ==حزب‌الله در قرآن==
-«حزب‌اللّه» در [[آیه 56 سوره مائده|آیه ۵۶ سوره مائده]] به معانی‌اى [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده که با معناى لغوى آن در پیوند است، از جمله لشکر خدا، اولیاى خدا و یاران خدا. به گفته [[اخفش]] (متوفى ۲۲۱ ق)، حزب‌اللّه کسانی‌اند که به [[دین]] خدا درآمده‌اند و از او اطاعت می‌کنند و خدا نیز یاریشان می‌کند.<ref>رجوع کنید به طبرى، جامع البیان؛ فخررازى، التفسیر الکبیر؛ طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref>
+«حزب‌اللّه» در آیه {{متن قرآن|«وَمَنْ يَتَوَلَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}}<ref>[[آیه 56 سوره مائده|آیه ۵۶ سوره مائده]].</ref> به معانی‌اى [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده که با معناى لغوى آن در پیوند است، از جمله لشکر خدا، اولیاى خدا و یاران خدا. به گفته [[اخفش]] (متوفى ۲۲۱ ق)، حزب‌اللّه کسانی‌اند که به [[دین]] خدا درآمده‌اند و از او اطاعت می‌کنند و خدا نیز یاریشان می‌کند.<ref>رجوع کنید به طبرى، جامع البیان؛ فخررازى، التفسیر الکبیر؛ طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref>
-طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}}<ref>[[آیه 56 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۶.]]</ref> را در این آیه به مثابه کبرایى می‌داند که در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: کسى که ولایت خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است، زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است. [[ابن عباس|ابن‌عباس]] مراد از حزب‌اللّه را در این آیه پیروان خدا و رسول او و نیز [[شیعه|شیعیان]] [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام معنا کرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسکانى، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۱، ص۲۴۶.</ref>
+طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}} را در این [[آیه]] به مثابه کبرایى می‌داند که در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: کسى که [[ولايت|ولایت]] خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است، زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است. [[ابن عباس|ابن‌عباس]] مراد از حزب‌اللّه را در این آیه، پیروان خدا و رسول او و نیز [[شیعه|شیعیان]] [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام معنا کرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسکانى، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۱، ص۲۴۶.</ref>
-در [[آیه 22 سوره مجادله|آیه ۲۲ سوره مجادله]] کسانى مصداق حزب‌اللّه معرفى شده‌اند که با دشمنان خدا و رسول او هر چند از نزدیکانشان باشند، دوستى نمی‌ورزند. در این آیه بر این نکته تأکید شده است که خدا [[ایمان]] را بر قلبهایشان حک کرده و با روحى از جانب خود تأییدشان نموده و جزاى آنها را [[بهشت]] قرار داده است. به گفته طباطبائى (ذیل آیه)، دلیل تکرار حزب‌اللّه به جاى بکار بردن ضمیر در این آیه این است که سخن جنبه مَثَل پیدا کند. [[شیخ طوسی|شیخ طوسى]]<ref>طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref> حزب‌اللّه را در این آیه لشکریان و اولیاى خدا دانسته و از قول زجاج آن را به معناى برگزیدگان خدا آورده است. به نوشته طباطبائى تعبیر از مؤمنان به «حزب‌اللّه» و وصف آنها به فلاح، نوعى شرف بخشیدن به آنان از سوى خداوند است.
+در آیه {{متن قرآن|«لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ۖ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ اللَّهِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»}}،<ref>[[آیه 22 سوره مجادله|آیه ۲۲ سوره مجادله]].</ref> کسانى مصداق حزب‌اللّه معرفى شده‌اند که با دشمنان خدا و رسول او هر چند از نزدیکانشان باشند، دوستى نمی‌ورزند. در این آیه بر این نکته تأکید شده است که خدا [[ایمان]] را بر قلبهایشان حک کرده و با روحى از جانب خود تأییدشان نموده و جزاى آنها را [[بهشت]] قرار داده است. به گفته طباطبائى (ذیل آیه)، دلیل تکرار حزب‌اللّه -به جاى بکار بردن ضمیر در این آیه- این است که سخن جنبه مَثَل پیدا کند. [[شیخ طوسی|شیخ طوسى]]<ref>طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref> حزب‌اللّه را در این آیه، لشکریان و اولیاى خدا دانسته و از قول زجاج آن را به معناى برگزیدگان خدا آورده است. به نوشته طباطبائى تعبیر از مؤمنان به «حزب‌اللّه» و وصف آنها به فلاح، نوعى شرف بخشیدن به آنان از سوى خداوند است.
-نقطه مقابل حزب‌اللّه در [[قرآن|قرآن‌کریم]]، حزب‌الشیطان است که در آیات ۱۴ تا ۱۹ [[سوره مجادله]] وصفهایى درباره آنها آمده است. در این آیات حزب‌الشیطان قومی‌اند که مغضوبین خدا را به دوستى گرفته‌اند و به [[دروغ]] بر مؤمن بودن خود [[سوگند]] یاد می‌کنند. دامنه دروغگویى آنها تا آنجاست که حتى در [[قیامت]] هم سوگند دروغ می‌خورند و با این حال می‌پندارند که حق با آنهاست. آنان کسانى هستند که [[شیطان]] بر آنها غلبه کرده و خدا را از یاد آنها برده است.
+نقطه مقابل حزب‌اللّه در [[قرآن|قرآن‌کریم]]، حزب‌الشیطان است که در آیات ۱۴ تا ۱۹ [[سوره مجادله]] وصفهایى درباره آنها آمده است. در این آیات، حزب‌الشیطان قومی‌اند که مغضوبین خدا را به دوستى گرفته‌اند و به [[دروغ]] بر مؤمن بودن خود [[سوگند]] یاد می‌کنند. دامنه دروغگویى آنها تا آنجاست که حتى در [[قیامت]] هم سوگند دروغ می‌خورند و با این حال می‌پندارند که حق با آنهاست. آنان کسانى هستند که [[شیطان]] بر آنها غلبه کرده و خدا را از یاد آنها برده است.
 ==حزب‌اللّه در روایات==
-در [[حدیث|احادیث]] نیز حزب‌اللّه مورد اشاره و تفسیر قرار گرفته است. [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] حزب [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه‌السلام را حزب خود و حزب خود را حزب‌اللّه شمرده<ref>ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۶.</ref> و همین تعبیر را در مورد [[اهل البیت|اهل‌بیت]] خود نیز بکار برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ج۱، ص۲۹۲.</ref>
+در [[حدیث|احادیث]] نیز «حزب‌اللّه» مورد اشاره و تفسیر قرار گرفته است. [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله، حزب [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه‌السلام را حزب خود و حزب خود را حزب‌اللّه شمرده<ref>ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۶.</ref> و همین تعبیر را در مورد [[اهل البیت|اهل‌بیت]] خود نیز بکار برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ج۱، ص۲۹۲.</ref>
-پیامبر اکرم در شمارش خصال [[امام علی|امام على]] فرمود: على داراى خصالى است که اگر یکى از آنها در کسى باشد همین فضیلت براى وى کافى است؛ از جمله این که حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌الشیطان اند.<ref>ابن‌بابویه، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۴۹۶.</ref> پیامبر همچنان على علیه‌السلام را ملاک شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذکر کرده است.<ref>ابن‌بابویه، الامالى، ۱۴۱۷، ص۴۵۰، ۵۸۳.</ref>
+پیامبر اکرم در شمارش خصال [[امام علی|امام على]] فرمود: على داراى خصالى است که اگر یکى از آنها در کسى باشد همین فضیلت براى وى کافى است؛ از جمله این که حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌ [[شیطان]] هستند.<ref>ابن‌بابویه، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۴۹۶.</ref> پیامبر اکرم همچنان على علیه‌السلام را ملاک شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذکر کرده است.<ref>ابن‌بابویه، الامالى، ۱۴۱۷، ص۴۵۰، ۵۸۳.</ref>
-على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى [[منافقان]]، آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه ۱۹۴.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شکیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه۴۵.</ref>
+على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى [[منافقان]]، آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه ۱۹۴.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شکیبایى در این راه، [[تهجد|شب زنده‌دارى]]، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از [[گناهان]] را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه۴۵.</ref>
 [[امام حسن علیه السلام|امام حسن]] علیه‌السلام پس از بیعت مردم با وى خود را مصداق حزب‌اللّه معرفى کرد.<ref>مفید، الامالى، ۱۴۰۳، ص۳۴۹؛ طوسى، الامالى، ص۱۲۱، ۶۹۱.</ref> [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه‌السلام نیز وقتى به درخواست [[معاویه]] لب به سخن گشود خود را مصداق‌ حزب‌اللّه خواند.<ref>احمد بن على طبرسى، الاحتجاج، ج۲، ص۲۲.</ref> [[حضرت زینب سلام الله علیها|حضرت زینب]] علیهاالسلام پس از واقعه [[کربلا]] در معرفى [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]]، آنان را حزب‌اللّه خواند که بدست حزب‌الشیطان کشته شده‌اند.<ref>ابن‌طاووس، مقتل الحسین علیه السلام، ص۱۰۸.</ref>
-[[امام صادق]] علیه‌السلام در تعلیم [[زیارت امام حسین]] علیه‌السلام به مخاطب خود آموخت که در وقت زیارت، به امام حسین گفته شود که شما از حزب‌اللّه و حزب رسول خدا و حزب [[اهل‌ بیت]] رسول خدا هستید.<ref>ابن‌ قولویه، کامل الزیارات، ص۲۵۶.</ref>
+[[امام صادق]] علیه‌السلام در تعلیم [[زیارت امام حسین]] علیه‌السلام به مخاطب خود آموخت که در وقت [[زیارت]]، به امام حسین گفته شود که شما از حزب‌اللّه و حزب رسول خدا و حزب [[اهل‌ بیت]] رسول خدا هستید.<ref>ابن‌ قولویه، کامل الزیارات، ص۲۵۶.</ref>
 امام صادق علیه‌السلام خود و یاران خود را نیز حزب‌اللّه معرفى کرده است.<ref>مجلسى، ج۴، ص۲۵.</ref> بنابر روایتى از [[امام رضا]] علیه‌السلام در تفسیر [[آیه 249 سوره بقره|آیه ۲۴۹ سوره بقره]]، [[طالوت]] به سربازانش خبر داد که آنها به وسیله نهر آب امتحان خواهند شد و هر کس بیش از یک کف دست از آب آن نهر بنوشد از حزب‌اللّه نیست.<ref>قمى، تفسیر القمى، ج۱، ص۸۲ـ۸۳.</ref>
-از دیگر مصادیق حزب‌اللّه که در احادیث آمده [[اویس قرنی|اویس قرنى]] است.<ref>رجوع کنید به مفید، الارشاد فى معرفة حجج‌اللّه علی‌العباد، ۱۴۱۳، ج۱، ص۳۱۶.</ref> همچنین از قول [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] نقل شده است که هر کس [[سوره مجادله]] را بخواند، در روز قیامت از زمره حزب‌اللّه به شمار خواهد آمد.<ref>فضل‌ بن حسن طبرسى، ج۹، ص۳۶۹.</ref>
+از دیگر مصادیق حزب‌اللّه که در احادیث آمده، [[اویس قرنی|اویس قرنى]] است.<ref>رجوع کنید به مفید، الارشاد فى معرفة حجج‌اللّه علی‌العباد، ۱۴۱۳، ج۱، ص۳۱۶.</ref> همچنین از قول [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] نقل شده است که هر کس [[سوره مجادله]] را بخواند، در روز قیامت از زمره حزب‌اللّه به شمار خواهد آمد.<ref>فضل‌ بن حسن طبرسى، ج۹، ص۳۶۹.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۹: @@
 ==منابع==
-*مدخل «حزب الله» در دانشنامه جهان اسلام، مقداد ابراهیمی کوشالی، جلد۱۳.
+*[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "حزب الله"، مقداد ابراهیمی کوشالی، جلد۱۳.
 {{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 <references />

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 «حزب‌اللّه» در [[آیه 56 سوره مائده|آیه ۵۶ سوره مائده]] به معانی‌اى [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده که با معناى لغوى آن در پیوند است، از جمله لشکر خدا، اولیاى خدا و یاران خدا. به گفته [[اخفش]] (متوفى ۲۲۱ ق)، حزب‌اللّه کسانی‌اند که به [[دین]] خدا درآمده‌اند و از او اطاعت می‌کنند و خدا نیز یاریشان می‌کند.<ref>رجوع کنید به طبرى، جامع البیان؛ فخررازى، التفسیر الکبیر؛ طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref>
-طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}} را در این آیه به مثابه کبرایى می‌داند که در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: کسى که ولایت خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است، زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است. [[ابن عباس|ابن‌عباس]] مراد از حزب‌اللّه را در این آیه پیروان خدا و رسول او و نیز [[شیعه|شیعیان]] [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام معنا کرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسکانى، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۱، ص۲۴۶.</ref>
+طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}}<ref>[[آیه 56 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۶.]]</ref> را در این آیه به مثابه کبرایى می‌داند که در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: کسى که ولایت خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است، زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است. [[ابن عباس|ابن‌عباس]] مراد از حزب‌اللّه را در این آیه پیروان خدا و رسول او و نیز [[شیعه|شیعیان]] [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام معنا کرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسکانى، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۱، ص۲۴۶.</ref>
 در [[آیه 22 سوره مجادله|آیه ۲۲ سوره مجادله]] کسانى مصداق حزب‌اللّه معرفى شده‌اند که با دشمنان خدا و رسول او هر چند از نزدیکانشان باشند، دوستى نمی‌ورزند. در این آیه بر این نکته تأکید شده است که خدا [[ایمان]] را بر قلبهایشان حک کرده و با روحى از جانب خود تأییدشان نموده و جزاى آنها را [[بهشت]] قرار داده است. به گفته طباطبائى (ذیل آیه)، دلیل تکرار حزب‌اللّه به جاى بکار بردن ضمیر در این آیه این است که سخن جنبه مَثَل پیدا کند. [[شیخ طوسی|شیخ طوسى]]<ref>طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref> حزب‌اللّه را در این آیه لشکریان و اولیاى خدا دانسته و از قول زجاج آن را به معناى برگزیدگان خدا آورده است. به نوشته طباطبائى تعبیر از مؤمنان به «حزب‌اللّه» و وصف آنها به فلاح، نوعى شرف بخشیدن به آنان از سوى خداوند است.

@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 پیامبر اکرم در شمارش خصال [[امام علی|امام على]] فرمود: على داراى خصالى است که اگر یکى از آنها در کسى باشد همین فضیلت براى وى کافى است؛ از جمله این که حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌الشیطان اند.<ref>ابن‌بابویه، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۴۹۶.</ref> پیامبر همچنان على علیه‌السلام را ملاک شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذکر کرده است.<ref>ابن‌بابویه، الامالى، ۱۴۱۷، ص۴۵۰، ۵۸۳.</ref>
-على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى [[منافقان]]، آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به علی‌بن ابی‌طالب (ع)، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه ۱۹۴.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شکیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>علی‌بن ابی‌طالب (ع)، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه۴۵.</ref>
+على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى [[منافقان]]، آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه ۱۹۴.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شکیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>علی‌بن ابی‌طالب علیه السلام، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه۴۵.</ref>
-[[امام حسن علیه السلام|امام حسن]] علیه‌السلام پس از بیعت مردم با وى خود را مصداق حزب‌اللّه معرفى کرد.<ref>مفید، الامالى، ۱۴۰۳، ص۳۴۹؛ طوسى، الامالى، ص۱۲۱، ۶۹۱.</ref> [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه‌السلام نیز وقتى به درخواست [[معاویه]] لب به سخن گشود خود را مصداق‌ حزب‌اللّه خواند.<ref>احمد بن على طبرسى، الاحتجاج، ج۲، ص۲۲.</ref> [[حضرت زینب سلام الله علیها|حضرت زینب]] علیهاالسلام پس از واقعه [[کربلا]] در معرفى [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]]، آنان را حزب‌اللّه خواند که بدست حزب‌الشیطان کشته شده‌اند.<ref>ابن‌طاووس، مقتل الحسین(ع)، ص۱۰۸.</ref>
+[[امام حسن علیه السلام|امام حسن]] علیه‌السلام پس از بیعت مردم با وى خود را مصداق حزب‌اللّه معرفى کرد.<ref>مفید، الامالى، ۱۴۰۳، ص۳۴۹؛ طوسى، الامالى، ص۱۲۱، ۶۹۱.</ref> [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه‌السلام نیز وقتى به درخواست [[معاویه]] لب به سخن گشود خود را مصداق‌ حزب‌اللّه خواند.<ref>احمد بن على طبرسى، الاحتجاج، ج۲، ص۲۲.</ref> [[حضرت زینب سلام الله علیها|حضرت زینب]] علیهاالسلام پس از واقعه [[کربلا]] در معرفى [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]]، آنان را حزب‌اللّه خواند که بدست حزب‌الشیطان کشته شده‌اند.<ref>ابن‌طاووس، مقتل الحسین علیه السلام، ص۱۰۸.</ref>
 [[امام صادق]] علیه‌السلام در تعلیم [[زیارت امام حسین]] علیه‌السلام به مخاطب خود آموخت که در وقت زیارت، به امام حسین گفته شود که شما از حزب‌اللّه و حزب رسول خدا و حزب [[اهل‌ بیت]] رسول خدا هستید.<ref>ابن‌ قولویه، کامل الزیارات، ص۲۵۶.</ref>

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 *مدخل «حزب الله» در دانشنامه جهان اسلام، مقداد ابراهیمی کوشالی، جلد۱۳.
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 <references />

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 در احادیث نیز حزب‌اللّه مورد اشاره و تفسیر قرار گرفته است. پیامبر اكرم حزب على را حزب خود و حزب خود را حزب‌اللّه شمرده<ref>ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، 1363ش، ج2، ص6.</ref> و همین تعبیر را در مورد اهل‌بیت خود نیز بكار برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ج1، ص292.</ref>
-پیامبر اكرم در شمارش خصال على علیه‌السلام فرمود: على داراى خصالى است كه اگر یكى از آنها در كسى باشد همین فضیلت براى وى كافى است؛ از جمله این كه حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌الشیطان <ref>همو، 1362ش، ج2، ص496.</ref> پیامبر همچنان على علیه‌السلام را ملاك شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذكر كرده است.<ref>همو، 1417، ص450، 583.</ref> على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى منافقان آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به نهج‌البلاغة، خطبه 194.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شكیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>همان، خطبه45.</ref>
+پیامبر اكرم در شمارش خصال على علیه‌السلام فرمود: على داراى خصالى است كه اگر یكى از آنها در كسى باشد همین فضیلت براى وى كافى است؛ از جمله این كه حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌الشیطان <ref>ابن‌بابویه، الخصال، 1362ش، ج2، ص496.</ref> پیامبر همچنان على علیه‌السلام را ملاك شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذكر كرده است.<ref>ابن‌بابویه، الامالى، 1417، ص450، 583.</ref> على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى منافقان آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به علی‌بن ابی‌طالب (ع)، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه 194.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شكیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>علی‌بن ابی‌طالب (ع)، امام اول، نهج‌البلاغة، خطبه45.</ref>
-امام حسن علیه‌السلام پس از بیعت مردم با وى خود را مصداق حزب‌اللّه معرفى كرد.<ref>مفید، 1403، ص349؛ طوسى، الامالى، ص121، 691.</ref> امام حسین علیه‌السلام نیز وقتى به درخواست معاویه لب به سخن گشود خود را مصداق‌ حزب‌اللّه خواند.<ref>احمد بن على طبرسى، ج2، ص22.</ref> حضرت زینب علیهاالسلام پس از واقعه [[كربلا]] در معرفى شهداى كربلا، آنان را حزب‌اللّه خواند كه بدست حزب‌الشیطان كشته شده‌اند.<ref>ابن‌طاووس، ص108.</ref>
+امام حسن علیه‌السلام پس از بیعت مردم با وى خود را مصداق حزب‌اللّه معرفى كرد.<ref>مفید، الامالى، 1403، ص349؛ طوسى، الامالى، ص121، 691.</ref> امام حسین علیه‌السلام نیز وقتى به درخواست معاویه لب به سخن گشود خود را مصداق‌ حزب‌اللّه خواند.<ref>احمد بن على طبرسى، الاحتجاج، ج2، ص22.</ref> حضرت زینب علیهاالسلام پس از واقعه [[كربلا]] در معرفى شهداى كربلا، آنان را حزب‌اللّه خواند كه بدست حزب‌الشیطان كشته شده‌اند.<ref>ابن‌طاووس، مقتل الحسین(ع)، ص108.</ref>
-[[امام صادق]] علیه‌السلام در تعلیم زیارت [[امام حسین]] علیه‌السلام به مخاطب خود آموخت كه در وقت زیارت، به امام حسین گفته شود كه شما از حزب‌اللّه و حزب رسول خدا و حزب اهل‌ بیت رسول خدا هستید.<ref>ابن‌ قولویه، ص256.</ref> امام صادق علیه‌السلام خود و یاران خود را نیز حزب‌اللّه معرفى كرده است.<ref>مجلسى، ج4، ص25.</ref> بنابر روایتى از [[امام رضا]] علیه‌السلام در تفسیر آیه 249 [[سوره بقره]]، طالوت به سربازانش خبر داد كه آنها به وسیله نهر آب امتحان خواهند شد و هر كس بیش از یك كف دست از آب آن نهر بنوشد از حزب‌اللّه نیست.<ref>قمى، ج1، ص82ـ83.</ref>
+[[امام صادق]] علیه‌السلام در تعلیم زیارت [[امام حسین]] علیه‌السلام به مخاطب خود آموخت كه در وقت زیارت، به امام حسین گفته شود كه شما از حزب‌اللّه و حزب رسول خدا و حزب اهل‌ بیت رسول خدا هستید.<ref>ابن‌ قولویه، كامل الزیارات، ص256.</ref> امام صادق علیه‌السلام خود و یاران خود را نیز حزب‌اللّه معرفى كرده است.<ref>مجلسى، ج4، ص25.</ref> بنابر روایتى از [[امام رضا]] علیه‌السلام در تفسیر آیه 249 [[سوره بقره]]، طالوت به سربازانش خبر داد كه آنها به وسیله نهر آب امتحان خواهند شد و هر كس بیش از یك كف دست از آب آن نهر بنوشد از حزب‌اللّه نیست.<ref>قمى، تفسیر القمى، ج1، ص82ـ83.</ref>
-از دیگر مصادیق حزب‌اللّه كه در احادیث آمده اویسِ قرنى است<ref>رجوع کنید به مفید، 1413، ج1، ص316.</ref> همچنین از قول پیامبر اكرم نقل شده است كه هر كس [[سوره مجادله]] را بخواند در روز قیامت از زمره حزب‌اللّه به شمار خواهد آمد.<ref>فضل‌ بن حسن طبرسى، ج 9، ص369.</ref>
+از دیگر مصادیق حزب‌اللّه كه در احادیث آمده اویسِ قرنى است<ref>رجوع کنید به مفید، الارشاد فى معرفة حجج‌اللّه علی‌العباد، 1413، ج1، ص316.</ref> همچنین از قول پیامبر اكرم نقل شده است كه هر كس [[سوره مجادله]] را بخواند در روز قیامت از زمره حزب‌اللّه به شمار خواهد آمد.<ref>فضل‌ بن حسن طبرسى، ج9، ص369.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-* دانشنامه جهان اسلام، مدخل "حزب الله" از مقداد ابراهیمی‌كوشالى.
+* مقداد ابراهیمی کوشالی، مدخل «حزب الله» در دانشنامه جهان اسلام، جلد13.
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ==حزب‌اللّه در احادیث==
-در احادیث نیز حزب‌اللّه مورد اشاره و تفسیر قرار گرفته است. پیامبر اكرم حزب على را حزب خود و حزب خود را حزب‌اللّه شمرده<ref>ابن‌بابویه، 1363ش، ج2، ص6.</ref> و همین تعبیر را در مورد اهل‌بیت خود نیز بكار برده است.<ref>رجوع کنید به همان، ج1، ص292.</ref>
+در احادیث نیز حزب‌اللّه مورد اشاره و تفسیر قرار گرفته است. پیامبر اكرم حزب على را حزب خود و حزب خود را حزب‌اللّه شمرده<ref>ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، 1363ش، ج2، ص6.</ref> و همین تعبیر را در مورد اهل‌بیت خود نیز بكار برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌بابویه، عیون اخبارالرضا، ج1، ص292.</ref>
 پیامبر اكرم در شمارش خصال على علیه‌السلام فرمود: على داراى خصالى است كه اگر یكى از آنها در كسى باشد همین فضیلت براى وى كافى است؛ از جمله این كه حزب على علیه‌السلام حزب خداست و حزب دشمنان وى حزب‌الشیطان <ref>همو، 1362ش، ج2، ص496.</ref> پیامبر همچنان على علیه‌السلام را ملاك شناخت حزب‌اللّه پس از خود ذكر كرده است.<ref>همو، 1417، ص450، 583.</ref> على علیه‌السلام نیز پس از توصیفى مفصل از سیماى منافقان آنان را با استناد به قرآن، مصداق حزب‌الشیطان شمرده<ref>رجوع کنید به نهج‌البلاغة، خطبه 194.</ref> و در مقابل صفاتى همچون به جاآوردن واجبات و شكیبایى در این راه، شب زنده‌دارى، ساده‌زیستى، بی‌قرارى از بیم حسابرسى خدا، یاد مداوم خدا و آمرزش‌خواهى از گناهان را از جمله ویژگیهاى حزب‌اللّه دانسته است.<ref>همان، خطبه45.</ref>

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==حزب در لغت==
-حزب در لغت معانى گوناگونى دارد، از جمله یاران هم عقیده و تحت امر یك فرد، گروهى كه داراى یك هدف باشند، طایفه، وِرد و ذكر، جماعت، و مردم.<ref>خلیل‌ بن احمد؛ ابن‌ منظور، ذیل «حزب».</ref> راغب اصفهانى (ذیل «حزب») «فشردگى» را نیز در معناى آن لحاظ كرده است.
+حزب در لغت معانى گوناگونى دارد، از جمله یاران هم عقیده و تحت امر یك فرد، گروهى كه داراى یك هدف باشند، طایفه، وِرد و ذكر، جماعت، و مردم.<ref>خلیل‌ بن احمد، كتاب‌العین؛ ابن‌ منظور، ذیل «حزب».</ref> راغب اصفهانى<ref>حسین‌بن محمد راغب اصفهانى، المفردات فى غریب القرآن، (ذیل «حزب»)</ref> «فشردگى» را نیز در معناى آن لحاظ كرده است.
 ==تعبیر حزب الله در تفاسیر==
-حزب‌اللّه در آیه 56 [[سوره مائده]] به معانی‌اى تفسیر شده كه با معناى لغوى آن در پیوند است، از جمله لشكر خدا، اولیاى خدا، شیعه خدا و یاران خدا. به گفته اخفش (متوفى 220 یا 221)، حزب‌اللّه كسانی‌اند كه به دین خدا درآمده‌اند و از او اطاعت می‌كنند و خدا نیز یاریشان می‌كند.<ref>رجوع کنید به طبرى؛ فخررازى، ذیل آیه؛ نیز رجوع کنید به طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref>
+حزب‌اللّه در آیه 56 [[سوره مائده]] به معانی‌اى تفسیر شده كه با معناى لغوى آن در پیوند است، از جمله لشكر خدا، اولیاى خدا، شیعه خدا و یاران خدا. به گفته اخفش (متوفى 220 یا 221)، حزب‌اللّه كسانی‌اند كه به دین خدا درآمده‌اند و از او اطاعت می‌كنند و خدا نیز یاریشان می‌كند.<ref>رجوع کنید به طبرى، جامع؛ فخررازى، التفسیر الكبیر، ذیل آیه؛ نیز رجوع کنید به طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref>
-طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}} را در این آیه به مثابه كُبرایى می‌داند كه در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: كسى كه ولایت خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است.<ref>ذیل آیه.</ref> ابن‌عباس مراد از حزب‌اللّه را در این آیه شیعیان خدا و رسول او و نیز شیعیان على معنا كرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسكانى، ج1، ص246.</ref>
+طباطبائى عبارت {{متن قرآن|«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»}} را در این آیه به مثابه كُبرایى می‌داند كه در موضع نتیجه قرار گرفته است و بنابراین، معناى آیه چنین می‌شود: كسى كه ولایت خدا و رسول او و مؤمنان را بپذیرد غالب است زیرا از حزب‌اللّه است و حزب‌اللّه هم همواره غالب است. ذیل آیه. ابن‌عباس مراد از حزب‌اللّه را در این آیه شیعیان خدا و رسول او و نیز شیعیان على معنا كرده و غالب بودن آنها را عبارت از علوّ آنها نسبت به دیگر بندگان خدا دانسته است.<ref>رجوع کنید به حسكانى، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج1، ص246.</ref>
-در آیه 22 [[سوره مجادله]] كسانى مصداق حزب‌اللّه معرفى شده‌اند كه با دشمنان خدا و رسول او هر چند از نزدیكانشان باشند، دوستى نمی‌ورزند. در این آیه بر این نكته تأكید شده است كه خدا ایمان را بر قلبهایشان حك كرده و با روحى از جانب خود تأییدشان نموده و جزاى آنها را بهشت قرار داده است. به گفته طباطبائى (ذیل آیه)، دلیل تكرار حزب‌اللّه به جاى بكار بردن ضمیر در این آیه این است كه سخن جنبه مَثَل پیدا كند. طوسى<ref>التبیان، ذیل آیه.</ref> حزب‌اللّه را در این آیه لشكریان و اولیاى خدا دانسته و از قول زجاج آن را به معناى برگزیدگان خدا آورده است. به نوشته طباطبائى<ref>همانجا.</ref> تعبیر از مؤمنان به حزب‌اللّه و وصف آنها به فلاح، نوعى شرف بخشیدن به آنان از سوى خداوند است.
+در آیه 22 [[سوره مجادله]] كسانى مصداق حزب‌اللّه معرفى شده‌اند كه با دشمنان خدا و رسول او هر چند از نزدیكانشان باشند، دوستى نمی‌ورزند. در این آیه بر این نكته تأكید شده است كه خدا ایمان را بر قلبهایشان حك كرده و با روحى از جانب خود تأییدشان نموده و جزاى آنها را بهشت قرار داده است. به گفته طباطبائى (ذیل آیه)، دلیل تكرار حزب‌اللّه به جاى بكار بردن ضمیر در این آیه این است كه سخن جنبه مَثَل پیدا كند. طوسى<ref>طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref> حزب‌اللّه را در این آیه لشكریان و اولیاى خدا دانسته و از قول زجاج آن را به معناى برگزیدگان خدا آورده است. به نوشته طباطبائى<ref>طوسى، التبیان، ذیل آیه.</ref> تعبیر از مؤمنان به حزب‌اللّه و وصف آنها به فلاح، نوعى شرف بخشیدن به آنان از سوى خداوند است.
 ==نقطه مقابل حزب‌اللّه==