حرام - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۵

2026-03-31T18:45:04Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۴

2026-01-17T17:04:00Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-12-06T08:16:13Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۴

2021-05-29T08:24:07Z

سید مهدی خدایی: حذف مطالب اضافه

2021-05-29T08:23:13Z

حذف مطالب اضافه

سید مهدی خدایی: افزودن بخش

2021-05-29T08:19:53Z

افزودن بخش

سید مهدی خدایی: افزودن بخش

2021-05-29T08:00:29Z

افزودن بخش

سید مهدی خدایی: افزودن بخش

2021-05-29T07:53:02Z

افزودن بخش

سید مهدی خدایی: /* انواع حرام و گستره ی آن در دین اسلام */ ویرایش

2021-05-29T07:30:14Z

‏انواع حرام و گستره ی آن در دین اسلام: ویرایش

سید مهدی خدایی: /* انواع حرام و گستره ی آن در دین اسلام */ویرایش بخشی از پاورقی ها

2021-05-29T06:17:10Z

‏انواع حرام و گستره ی آن در دین اسلام: ویرایش بخشی از پاورقی ها

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 ==پیشینه حرمت==
-حُرمت برخى اعمال و اشیاء از احکام ثابت در همه [[شریعت|شرایع]] الهى و ملل دیگر بوده است و آنان از انجام دادن بعضى اعمال یا تصرّف در پاره‌اى از امور ممنوع بوده‌اند که خاستگاه این ممنوعیّت در بیشتر موارد [[الله|خدا]] و [[شرع]] است؛ مانند حرمت میته، خون و گوشت خوک: {{متن قرآن|«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ...»}}<ref>[[آیه 4 سوره مائده|سوره مائده،آیه ۳.]]</ref>؛و گاه مردمانى از پیش خود امورى را حرام کرده و به خدا نسبت مى‌دادند؛ نظیر حرمت سوار شدن بر برخى چارپایان.<ref>سوره انعام آیه ۱۳۸</ref>
+حُرمت برخى اعمال و اشیاء از احکام ثابت در همه [[شریعت|شرایع]] الهى و ملل دیگر بوده است و آنان از انجام دادن بعضى اعمال یا تصرّف در پاره‌اى از امور ممنوع بوده‌اند که خاستگاه این ممنوعیّت در بیشتر موارد [[الله|خدا]] و [[شرع]] است؛ مانند حرمت میته، خون و گوشت خوک: {{متن قرآن|«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ ...»}}<ref>[[آیه 3 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۳.]]</ref>؛ و گاه مردمانى از پیش خود امورى را حرام کرده و به خدا نسبت مى‌دادند؛ نظیر حرمت سوار شدن بر برخى چارپایان<ref>سوره انعام، آیه ۱۳۸</ref>.
 همچنین حرمت برخى اعمال و اشیاء گاه مشترک میان همه شرایع الهى بوده است؛ مانند حرمت [[شرک]] به خدا<ref>سوره لقمان آیه ۱۳</ref> و گاه به پیروان برخى از شرایع اختصاص داشته و با آمدن شریعتى دیگر این حکم برداشته شده است؛ نظیر حرام شدن برخى از خوردنى‌هاى [[حلال]] بر [[یهود]].<ref>سوره نساء آیه  ۱۶۰</ref>
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 ==حکمت و هدف تشریع حرام==
-تشریع همه قوانین الهى از جمله [[حلال]] و [[حرام]]، برپایه مصالح و مفاسد بشر استوار است و [[الله|خداوند]] هر پاک و سودمندى را براى [[بشر]]، حلال و هر خبیث و زیانبخش را حرام فرموده است:{{متن قرآن|«...يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ...»‏}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۱۵۷.]]</ref>. بر اساس روایات نیز فساد، تلف و ضرر سبب نهى خدا و تحریم امورى بر بشر است.<ref>وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۸۴؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۶، ص ۱۶۵؛ جامع احادیث الشیعه، ج ۲۳، ص ۱۲۱.</ref>
+تشریع همه قوانین الهى از جمله [[حلال]] و [[حرام]]، برپایه مصالح و مفاسد بشر استوار است و [[الله|خداوند]] هر پاک و سودمندى را براى [[بشر]]، حلال و هر خبیث و زیانبخش را حرام فرموده است: {{متن قرآن|«... يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ ...»‏}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۷.]]</ref>. بر اساس روایات نیز فساد، تلف و ضرر سبب نهى خدا و تحریم امورى بر بشر است.<ref>وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۸۴؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۶، ص ۱۶۵؛ جامع احادیث الشیعه، ج ۲۳، ص ۱۲۱.</ref>
-البته حکمت‌ها و اهداف قوانین الهى، گاه براى بشر روشن‌اند و بشر با [[عقل]] و درک خود مى‌تواند به آن‌ها دست یابد؛ ولى در بسیارى موارد این حکمت‌ها یا اهداف بر آنان پوشیده‌اند و بشر قادر به درک [[حکمت]] و هدف اصلى حلیّت یا حرمت امور نیست، از این‌رو در این موارد وظیفه دارد در برابر احکام الهى از جمله محرّمات تسلیم باشد، چنان‌که [[قرآن]] مؤمنان را به [[تسلیم]] محض بودن در برابر [[احکام شرعی|احکام]] الهى فرمان داده است:{{متن قرآن|«وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا}}<ref>[[آیه 36 سوره احزاب|سوره احزاب،آیه ۳۶.]]</ref>؛ (هیچ مرد و زن با ایمانى حق ندارد هنگامى که خدا و پیامبرش امرى را لازم بدانند، اختیارى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر کس نافرمانى خدا و رسولش را کند، به گمراهى آشکارى گرفتار شده است)»‏.
+البته حکمت‌ها و اهداف قوانین الهى، گاه براى بشر روشن‌اند و بشر با [[عقل]] و درک خود مى‌تواند به آن‌ها دست یابد؛ ولى در بسیارى موارد این حکمت‌ها یا اهداف بر آنان پوشیده‌اند و بشر قادر به درک [[حکمت]] و هدف اصلى حلیّت یا حرمت امور نیست، از این‌رو در این موارد وظیفه دارد در برابر احکام الهى از جمله محرّمات تسلیم باشد، چنان‌که [[قرآن]] مؤمنان را به [[تسلیم]] محض بودن در برابر [[احکام شرعی|احکام]] الهى فرمان داده است: «{{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا}}<ref>[[آیه 36 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۳۶.]]</ref>؛ هیچ مرد و زن با ایمانى حق ندارد هنگامى که خدا و پیامبرش امرى را لازم بدانند، اختیارى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر کس نافرمانى خدا و رسولش را کند، به گمراهى آشکارى گرفتار شده است»‏.
 برخى از حکمت‌ها یا اهداف تشریع محرّمات بدین شرح‌اند:
 ===زیان داشتن===
-از مهم‌ترین حکمت‌هاى تشریع محرّمات، ضرر داشتن آن‌هاست. این زیان و فساد، گاه مادّى و جسمانى است و گاه معنوى؛ نیز هنگامى تنها در دنیا دامنگیر انسان‌ها مى‌شود و وقتى افزون بر دنیا، در [[آخرت]] نیز انسان‌ها را گرفتار مى‌کند. از جمله مصادیق امور حرام که در [[اسلام]] ممنوع است، مى‌توان از [[شراب خواری|شرب خمر]] یاد کرد که هم داراى ضرر مادّى و جسمانى و هم ضرر معنوى است: {{متن قرآن|«يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا...»‏}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۱۹.]]</ref>؛ درباره شراب و قمار از تو مى ‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ و سودهایى براى مردم است، و گناه هر دو از سودشان بیشتر است‏...».
+از مهم‌ترین حکمت‌هاى تشریع محرّمات، ضرر داشتن آن‌هاست. این زیان و فساد، گاه مادّى و جسمانى است و گاه معنوى؛ نیز هنگامى تنها در دنیا دامنگیر انسان‌ها مى‌شود و وقتى افزون بر دنیا، در [[آخرت]] نیز انسان‌ها را گرفتار مى‌کند. از جمله مصادیق امور حرام که در [[اسلام]] ممنوع است، مى‌توان از [[شراب خواری|شرب خمر]] یاد کرد که هم داراى ضرر مادّى و جسمانى و هم ضرر معنوى است: «{{متن قرآن|يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا ...»‏}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۱۹.]]</ref>؛ درباره شراب و قمار از تو مى ‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ و سودهایى براى مردم است، و گناه هر دو از سودشان بیشتر است ‏...».
 زیان مادى شراب آن است که سبب ایجاد بیمارى‌هاى گوارشى همچون التهاب مرى و معده، سرطان از جمله سرطان معده، زخم معده و انواع بیمارى‌هاى متعدد گوارشى و عصبى دیگر مى‌شود.<ref>اشارات علمى اعجازآمیز قرآن، ص ۱۳۴ - ۱۴۷؛ المیزان، ج ۲، ص ۱۹۲؛ مع الطب فى القرآن، ص ۱۴۰.</ref> و از جمله ضررهاى معنوى شراب آن است که به [[کینه]] و اختلاف، دور شدن از یاد خدا و [[نماز]] مى‌انجامد.<ref>سوره مائده آیه ۹۱</ref>
 ===آزمایش مکلفان===
-از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، [[آزمایش الهی|آزمایش]] مکلّفان است: {{متن قرآن|«...لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ...»‏}}<ref>[[آیه 48 سوره مائده|سوره مائده،آیه ۴۸.]]</ref>؛...براى هر یک از شما شریعت و راه روشنى قرار دادیم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان کند...».
+از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، [[آزمایش الهی|آزمایش]] مکلّفان است: «{{متن قرآن|... لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ ...»‏}}<ref>[[آیه 48 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۴۸.]]</ref>؛ ... براى هر یک از شما شریعت و راه روشنى قرار دادیم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان کند ...».
 مراد از «ما ءاتکُم» تکالیف و احکام الهى است<ref>مجمع البیان، ج ۳، ص ۳۵۰؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۲، ص ۱۳.</ref> که با تشریع آن‌ها صفوف مؤمنان از مشرکان و منافقان جدا مى‌شود و فرمانبرداران پاداش یافته، منکران و عاصیان مجازات مى‌شوند.
 ===کیفر دادن گناهکاران===
-بر پایه قرآن کریم، خدا براى کیفر دادن گناهکاران، برخى از خوردنى‌هاى حلال را بر [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] حرام کرد:{{متن قرآن|«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا»}}<ref>[[آیه 160 سوره نساء|سوره نساء،آیه ۱۶۰.]]</ref> که حیوانات سُمدار و پیه گاو و گوسفند از جمله آن‌ها بودند.<ref>سوره انعام آیه ۱۴۶</ref>  گناهانى که سبب تشریع این تحریم گردیدند، مانع‌تراشى در مقابل راه خدا، [[ربا خواری|رباخوارى]] و [[غصب]] اموال دیگران یاد شده‌اند.<ref>سوره نساء آیات  ۱۶۰ - ۱۶۱</ref>
+بر پایه قرآن کریم، خدا براى کیفر دادن گناهکاران، برخى از خوردنى‌هاى حلال را بر [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] حرام کرد:{{متن قرآن|«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا»}}<ref>[[آیه 160 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۶۰.]]</ref> که حیوانات سُمدار و پیه گاو و گوسفند از جمله آن‌ها بودند.<ref>سوره انعام آیه ۱۴۶</ref>  گناهانى که سبب تشریع این تحریم گردیدند، مانع‌تراشى در مقابل راه خدا، [[ربا خواری|رباخوارى]] و [[غصب]] اموال دیگران یاد شده‌اند.<ref>سوره نساء آیات  ۱۶۰ - ۱۶۱</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 ==پیشینه حرمت==
-حُرمت برخى اعمال و اشیاء از احکام ثابت در همه [[شریعت|شرایع]] الهى و ملل دیگر بوده است و آنان از انجام دادن بعضى اعمال یا تصرّف در پاره‌اى از امور ممنوع بوده‌اند که خاستگاه این ممنوعیّت در بیشتر موارد [[الله|خدا]] و [[شرع]] است؛ مانند حرمت میته، خون و گوشت خوک: {{متن قرآن| «حُرِّمَتْ عَلَیکمُ الْمَیتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزیر»}}.<ref>سوره مائده آیه ۳</ref> و گاه مردمانى از پیش خود امورى را حرام کرده و به خدا نسبت مى‌دادند؛ نظیر حرمت سوار شدن بر برخى چارپایان.<ref>سوره انعام آیه ۱۳۸</ref>
+حُرمت برخى اعمال و اشیاء از احکام ثابت در همه [[شریعت|شرایع]] الهى و ملل دیگر بوده است و آنان از انجام دادن بعضى اعمال یا تصرّف در پاره‌اى از امور ممنوع بوده‌اند که خاستگاه این ممنوعیّت در بیشتر موارد [[الله|خدا]] و [[شرع]] است؛ مانند حرمت میته، خون و گوشت خوک: {{متن قرآن|«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ...»}}<ref>[[آیه 4 سوره مائده|سوره مائده،آیه ۳.]]</ref>؛و گاه مردمانى از پیش خود امورى را حرام کرده و به خدا نسبت مى‌دادند؛ نظیر حرمت سوار شدن بر برخى چارپایان.<ref>سوره انعام آیه ۱۳۸</ref>
 همچنین حرمت برخى اعمال و اشیاء گاه مشترک میان همه شرایع الهى بوده است؛ مانند حرمت [[شرک]] به خدا<ref>سوره لقمان آیه ۱۳</ref> و گاه به پیروان برخى از شرایع اختصاص داشته و با آمدن شریعتى دیگر این حکم برداشته شده است؛ نظیر حرام شدن برخى از خوردنى‌هاى [[حلال]] بر [[یهود]].<ref>سوره نساء آیه  ۱۶۰</ref>
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 ==حکمت و هدف تشریع حرام==
-تشریع همه قوانین الهى از جمله [[حلال]] و [[حرام]]، برپایه مصالح و مفاسد بشر استوار است و [[الله|خداوند]] هر پاک و سودمندى را براى [[بشر]]، حلال و هر خبیث و زیانبخش را حرام فرموده است: {{متن قرآن|«... یحِلُّ لَهُمُ الطَّیباتِ وَ یحَرِّمُ عَلَیهِمُ الْخَبائِث...»‏}}<ref>سوره اعراف آیه ۱۵۷</ref>  بر اساس روایات نیز فساد، تلف و ضرر سبب نهى خدا و تحریم امورى بر بشر است.<ref>وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۸۴؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۶، ص ۱۶۵؛ جامع احادیث الشیعه، ج ۲۳، ص ۱۲۱.</ref>
+تشریع همه قوانین الهى از جمله [[حلال]] و [[حرام]]، برپایه مصالح و مفاسد بشر استوار است و [[الله|خداوند]] هر پاک و سودمندى را براى [[بشر]]، حلال و هر خبیث و زیانبخش را حرام فرموده است:{{متن قرآن|«...يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ...»‏}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۱۵۷.]]</ref>. بر اساس روایات نیز فساد، تلف و ضرر سبب نهى خدا و تحریم امورى بر بشر است.<ref>وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۸۴؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۶، ص ۱۶۵؛ جامع احادیث الشیعه، ج ۲۳، ص ۱۲۱.</ref>
-البته حکمت‌ها و اهداف قوانین الهى، گاه براى بشر روشن‌اند و بشر با [[عقل]] و درک خود مى‌تواند به آن‌ها دست یابد؛ ولى در بسیارى موارد این حکمت‌ها یا اهداف بر آنان پوشیده‌اند و بشر قادر به درک [[حکمت]] و هدف اصلى حلیّت یا حرمت امور نیست، از این‌رو در این موارد وظیفه دارد در برابر احکام الهى از جمله محرّمات تسلیم باشد، چنان‌که [[قرآن]] مؤمنان را به [[تسلیم]] محض بودن در برابر [[احکام شرعی|احکام]] الهى فرمان داده است:{{متن قرآن|«وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یکونَ لَهُمُ الْخِیرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ یعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبینا»}}<ref>سوره احزاب آیه ۳۶</ref>؛ (هیچ مرد و زن با ایمانى حق ندارد هنگامى که خدا و پیامبرش امرى را لازم بدانند، اختیارى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر کس نافرمانى خدا و رسولش را کند، به گمراهى آشکارى گرفتار شده است)‏.
+البته حکمت‌ها و اهداف قوانین الهى، گاه براى بشر روشن‌اند و بشر با [[عقل]] و درک خود مى‌تواند به آن‌ها دست یابد؛ ولى در بسیارى موارد این حکمت‌ها یا اهداف بر آنان پوشیده‌اند و بشر قادر به درک [[حکمت]] و هدف اصلى حلیّت یا حرمت امور نیست، از این‌رو در این موارد وظیفه دارد در برابر احکام الهى از جمله محرّمات تسلیم باشد، چنان‌که [[قرآن]] مؤمنان را به [[تسلیم]] محض بودن در برابر [[احکام شرعی|احکام]] الهى فرمان داده است:{{متن قرآن|«وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا}}<ref>[[آیه 36 سوره احزاب|سوره احزاب،آیه ۳۶.]]</ref>؛ (هیچ مرد و زن با ایمانى حق ندارد هنگامى که خدا و پیامبرش امرى را لازم بدانند، اختیارى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر کس نافرمانى خدا و رسولش را کند، به گمراهى آشکارى گرفتار شده است)»‏.
 برخى از حکمت‌ها یا اهداف تشریع محرّمات بدین شرح‌اند:
 ===زیان داشتن===
-از مهم‌ترین حکمت‌هاى تشریع محرّمات، ضرر داشتن آن‌هاست. این زیان و فساد، گاه مادّى و جسمانى است و گاه معنوى؛ نیز هنگامى تنها در دنیا دامنگیر انسان‌ها مى‌شود و وقتى افزون بر دنیا، در [[آخرت]] نیز انسان‌ها را گرفتار مى‌کند. از جمله مصادیق امور حرام که در [[اسلام]] ممنوع است، مى‌توان از [[شراب خواری|شرب خمر]] یاد کرد که هم داراى ضرر مادّى و جسمانى و هم ضرر معنوى است: {{متن قرآن|«یسْئَلُونَک عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیسِرِ قُلْ فیهِما إِثْمٌ کبیرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَکبَرُ مِنْ نَفْعِهِما ...»‏}}<ref>سوره  بقره  آیه ۲۱۹</ref> درباره شراب و قمار از تو مى ‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ و سودهایى براى مردم است، و گناه هر دو از سودشان بیشتر است‏...
+از مهم‌ترین حکمت‌هاى تشریع محرّمات، ضرر داشتن آن‌هاست. این زیان و فساد، گاه مادّى و جسمانى است و گاه معنوى؛ نیز هنگامى تنها در دنیا دامنگیر انسان‌ها مى‌شود و وقتى افزون بر دنیا، در [[آخرت]] نیز انسان‌ها را گرفتار مى‌کند. از جمله مصادیق امور حرام که در [[اسلام]] ممنوع است، مى‌توان از [[شراب خواری|شرب خمر]] یاد کرد که هم داراى ضرر مادّى و جسمانى و هم ضرر معنوى است: {{متن قرآن|«يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا...»‏}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۱۹.]]</ref>؛ درباره شراب و قمار از تو مى ‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ و سودهایى براى مردم است، و گناه هر دو از سودشان بیشتر است‏...».
 زیان مادى شراب آن است که سبب ایجاد بیمارى‌هاى گوارشى همچون التهاب مرى و معده، سرطان از جمله سرطان معده، زخم معده و انواع بیمارى‌هاى متعدد گوارشى و عصبى دیگر مى‌شود.<ref>اشارات علمى اعجازآمیز قرآن، ص ۱۳۴ - ۱۴۷؛ المیزان، ج ۲، ص ۱۹۲؛ مع الطب فى القرآن، ص ۱۴۰.</ref> و از جمله ضررهاى معنوى شراب آن است که به [[کینه]] و اختلاف، دور شدن از یاد خدا و [[نماز]] مى‌انجامد.<ref>سوره مائده آیه ۹۱</ref>
 ===آزمایش مکلفان===
-از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، [[آزمایش الهی|آزمایش]] مکلّفان است: {{متن قرآن|«...لِکلٍّ جَعَلْنا مِنْکمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَکمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لکنْ لِیبْلُوَکمْ فی‏ ما آتاکم...»‏}}<ref>سوره  مائده آیه ۴۸</ref> (براى هر یک از شما شریعت و راه روشنى قرار دادیم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان کند).
+از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، [[آزمایش الهی|آزمایش]] مکلّفان است: {{متن قرآن|«...لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ...»‏}}<ref>[[آیه 48 سوره مائده|سوره مائده،آیه ۴۸.]]</ref>؛...براى هر یک از شما شریعت و راه روشنى قرار دادیم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان کند...».
 مراد از «ما ءاتکُم» تکالیف و احکام الهى است<ref>مجمع البیان، ج ۳، ص ۳۵۰؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۲، ص ۱۳.</ref> که با تشریع آن‌ها صفوف مؤمنان از مشرکان و منافقان جدا مى‌شود و فرمانبرداران پاداش یافته، منکران و عاصیان مجازات مى‌شوند.
 ===کیفر دادن گناهکاران===
-بر پایه قرآن کریم، خدا براى کیفر دادن گناهکاران، برخى از خوردنى‌هاى حلال را بر [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] حرام کرد:{{متن قرآن|«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیهِمْ طَیباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ کثیرا»}}؛<ref>سوره نساء آیه ۱۶۰</ref> که حیوانات سُمدار و پیه گاو و گوسفند از جمله آن‌ها بودند.<ref>سوره انعام آیه ۱۴۶</ref>  گناهانى که سبب تشریع این تحریم گردیدند، مانع‌تراشى در مقابل راه خدا، [[ربا خواری|رباخوارى]] و [[غصب]] اموال دیگران یاد شده‌اند.<ref>سوره نساء آیات  ۱۶۰ - ۱۶۱</ref>
+بر پایه قرآن کریم، خدا براى کیفر دادن گناهکاران، برخى از خوردنى‌هاى حلال را بر [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] حرام کرد:{{متن قرآن|«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا»}}<ref>[[آیه 160 سوره نساء|سوره نساء،آیه ۱۶۰.]]</ref> که حیوانات سُمدار و پیه گاو و گوسفند از جمله آن‌ها بودند.<ref>سوره انعام آیه ۱۴۶</ref>  گناهانى که سبب تشریع این تحریم گردیدند، مانع‌تراشى در مقابل راه خدا، [[ربا خواری|رباخوارى]] و [[غصب]] اموال دیگران یاد شده‌اند.<ref>سوره نساء آیات  ۱۶۰ - ۱۶۱</ref>
 ==پانویس==
 <references />

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~متوسط~~}}	+	{{خوب}}
	«حرام» به معنای ممنوع و ضدحلال است<ref>قاموس قرآن، ج‌2، ص122.</ref> و در اصطلاح دینی كارى است كه از طرف خدا ممنوع و نهی شده باشد و انجام آن گناه محسوب شود.<ref>فرهنگ معین.</ref> ترک محرمات در کنار انجام واجبات نخستین گام برای رسیدن به قرب الهی است.		«حرام» به معنای ممنوع و ضدحلال است<ref>قاموس قرآن، ج‌2، ص122.</ref> و در اصطلاح دینی كارى است كه از طرف خدا ممنوع و نهی شده باشد و انجام آن گناه محسوب شود.<ref>فرهنگ معین.</ref> ترک محرمات در کنار انجام واجبات نخستین گام برای رسیدن به قرب الهی است.

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، آزمایش مکلّفان است: {{متن قرآن|«...لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ في‏ ما آتاكُم...»‏}}<ref>سوره  مائده آیه 48</ref>براى هر يك از شما شريعت و راه روشنى قرار داديم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان كند. مراد از « ما ءاتکُم » تکالیف و احکام الهى است<ref>1. مجمع البيان، ج 3، ص 350؛ التفسير الكبير، ج 12، ص 13.</ref> که با تشریع آن‌ها صفوف مؤمنان از مشرکان و منافقان جدا مى‌شود و فرمانبرداران پاداش یافته، منکران و عاصیان مجازات مى‌شوند.
-=== کیفر دادن گناهکاران ===
+===کیفر دادن گناهکاران===
 بر پایه قرآن خدا براى کیفر دادن گناهکاران برخى از خوردنى‌هاى حلال را بر بنى‌اسرائیل حرام کرد:{{متن قرآن|«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ كَثيرا»}} <ref>سوره نساء آیه 160</ref>که حیوانات سُمدار و پیه گاو و گوسفند از جمله آن‌ها بودند.<ref>سوره انعام آیه 146</ref>  گناهانى که سبب تشریع این تحریم گردیدند، مانع‌تراشى در مقابل راه خدا، رباخوارى و غصب اموال دیگران یاد شده‌اند<ref>سوره نساء آیات  160 - 161</ref>.
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۰۹: / سطر ۷۴: @@
 ==منابع==
-*سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ «معارف و معاریف».
+*دائره المعارف قرآن کریم
 [[رده:اصطلاحات فقهی]]

@@ سطر ۶۳: / سطر ۶۳: @@
 زیان مادى شراب آن است که سبب ایجاد بیمارى‌هاى گوارشى همچون التهاب مرى و معده، سرطان از جمله سرطان معده، زخم معده و انواع بیمارى‌هاى متعدد گوارشى و عصبى دیگر مى‌شود<ref>1. اشارات علمى اعجازآميز قرآن، ص 134 - 147؛ الميزان، ج 2، ص 192؛ مع الطب فى القرآن، ص 140.</ref> و از جمله ضررهاى معنوى شراب آن است که به کینه و اختلاف، دور شدن از یاد خدا و نماز مى‌انجامد<ref>سوره مائده آیه 91</ref>.
-=== آزمایش مکلفان ===
+===آزمایش مکلفان===
 از اهداف تشریع احکام، از جمله حلال و حرام الهى، آزمایش مکلّفان است: {{متن قرآن|«...لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ في‏ ما آتاكُم...»‏}}<ref>سوره  مائده آیه 48</ref>براى هر يك از شما شريعت و راه روشنى قرار داديم. و اگر خدا مى‏ خواست همه شما را امت واحدى قرار مى ‏داد، ولى مى‏ خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان كند. مراد از « ما ءاتکُم » تکالیف و احکام الهى است<ref>1. مجمع البيان، ج 3، ص 350؛ التفسير الكبير، ج 12، ص 13.</ref> که با تشریع آن‌ها صفوف مؤمنان از مشرکان و منافقان جدا مى‌شود و فرمانبرداران پاداش یافته، منکران و عاصیان مجازات مى‌شوند.
 ==کاربردهای قرآنی==

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 نظیر مردار، خون ریخته شده، گوشت خوک، حیوانى که به نام غیر خدا ذبح شده است، حیواناتى که با خفگى، زجرکشى، پرت شدن از بلندى، شاخ زدن حیوانى دیگر بمیرند، نیمخورده حیواناتى که به دست درندگانى شکار شده و حیوانى که براى بت‌ها ذبح شود<ref>( مائده / 5، 3 )</ref>، حیوان صید شده با حیوانات تعلیم ندیده<ref>( مائده / 5، 4 )</ref>، شراب<ref>( بقره / 2، 219؛ مائده / 5، 90 )</ref> و هر چیز خبیث.<ref>( اعراف / 7، 157 )</ref>
-== حکمت ها و اهداف تشریع حرام ==
+==حکمت ها و اهداف تشریع حرام==
 تشریع همه قوانین الهى از جمله حلال‌ها و حرام‌ها برپایه مصالح و مفاسد بشر استوار است و خدا هر پاک و سودمندى را براى بشر حلال و هر خبیث و زیانبخش را حرام فرموده است: {{متن قرآن|«... يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِث...»‏}}<ref>سوره اعراف آیه 157</ref>  بر اساس روایات نیز فساد، تلف و ضرر سبب نهى خدا و تحریم امورى بر بشر است<ref>1. وسائل‌الشيعه، ج 17، ص 84؛ مستدرك الوسائل، ج 16، ص 165؛ جامع احاديث الشيعه، ج 23، ص 121.</ref> البته حکمت‌ها و اهداف قوانین الهى، گاه براى بشر روشن‌اند و بشر با عقل و درک خود مى‌تواند به آن‌ها دست یابد؛ ولى در بسیارى موارد این حکمت‌ها یا اهداف بر آنان پوشیده‌اند و بشر قادر به درک حکمت و هدف اصلى حلیّت یا حرمت امور نیست، از این‌رو در این موارد وظیفه دارد در برابر احکام الهى از جمله محرّمات تسلیم باشد، چنان‌که قرآن مؤمنان را به تسلیم محض بودن در برابر احکام الهى فرمان داده است:{{متن قرآن|«وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبينا»}}<ref>سوره احزاب آیه 36</ref>؛ هيچ مرد و زن با ايمانى حق ندارد هنگامى كه خدا و پيامبرش امرى را لازم بدانند، اختيارى (در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر كس نافرمانى خدا و رسولش را كند، به گمراهى آشكارى گرفتار شده است‏. برخى از حکمت‌ها یا اهداف تشریع محرّمات بدین شرح‌اند:
-=== زیان داشتن ===
+===زیان داشتن===
 از مهم‌ترین حکمت‌هاى تشریع محرّمات، ضرر داشتن آن‌هاست. این زیان و فساد، گاه مادّى و جسمانى و گاه معنوى است؛ نیز هنگامى تنها در دنیا دامنگیر انسان‌ها مى‌شود و وقتى افزون بر دنیا، در آخرت نیز انسان‌ها را گرفتار مى‌کند. از جمله مصادیق امور حرام که در اسلام ممنوع است، مى‌توان از خمر یاد کرد که هم داراى ضرر مادّى و جسمانى و هم ضرر معنوى است: {{متن قرآن|«يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فيهِما إِثْمٌ كَبيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما ...»‏}}<ref>سوره  بقره  آیه 219</ref> درباره شراب و قمار از تو مى ‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ و سودهايى براى مردم است، و گناه هر دو از سودشان بيشتر است‏...
 زیان مادى شراب آن است که سبب ایجاد بیمارى‌هاى گوارشى همچون التهاب مرى و معده، سرطان از جمله سرطان معده، زخم معده و انواع بیمارى‌هاى متعدد گوارشى و عصبى دیگر مى‌شود<ref>1. اشارات علمى اعجازآميز قرآن، ص 134 - 147؛ الميزان، ج 2، ص 192؛ مع الطب فى القرآن، ص 140.</ref> و از جمله ضررهاى معنوى شراب آن است که به کینه و اختلاف، دور شدن از یاد خدا و نماز مى‌انجامد<ref>سوره مائده آیه 91</ref>.
 ==کاربردهای قرآنی==

@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 مانند آزار خدا و رسول<ref>( احزاب / 33، 57 )</ref>، رنجاندن مؤمنان<ref>( احزاب / 33، 58 )</ref>، اذیّت والدین <ref>( اسراء / 17، 23 )</ref>، آزار صدقه‌گیران <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، منّت در صدقه <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، قطع رحم <ref>( رعد / 13، 25 )</ref>، فخرفروشى <ref>( نساء / 4، 36 )</ref>، عهدشکنى <ref>( بقره / 2، 27؛ آل عمران / 3، 77 )</ref>، خیانت<ref>( نساء / 4، 107؛ انفال / 8، 27 )</ref>، تکبّر <ref>( اسراء / 17، 37 )</ref>، بى‌مهرى به یتیم<ref>( فجر / 89، 16 ـ 17 )</ref>، تبرّج <ref>( احزاب / 33، 33 )</ref>، تجسّس<ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، غیبت<ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، تحریف کلام دیگران<ref>( بقره / 2، 59 )</ref>، افترا به بیگناهان<ref>( نور / 24، 11، 16؛ ممتحنه / 60، 12 )</ref>، لقب بد دادن<ref>( حجرات / 49، 11 )</ref>، دروغ <ref>( آل عمران / 3، 61 )</ref>، سوء ظن <ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، بهتان <ref>( احزاب / 33، 58؛ ممتحنه / 60، 12 )</ref> و...
-* '''رفتارهاى فرهنگى ـ اجتماعى'''
+*'''رفتارهاى فرهنگى ـ اجتماعى'''
 همچون طغیانگرى<ref>( هود / 11، 112؛ نازعات / 79، 37 - 39 )،</ref> ظلم <ref>( بقره / 2، 54، 59، 165 و ...)</ref>، فساد در زمین<ref>( بقره / 2، 11 )</ref>، هتک شعائر الهى<ref>( مائده / 5، 2 )</ref>، کتمان حق<ref>( بقره / 2، 42 )</ref>، داورى و حکم کردن برخلاف احکام الهى<ref>( مائده / 5، 44 )</ref>، گمراه کردن دیگران از راه خدا <ref>( حجّ / 22، 8 - 9؛ لقمان / 31، 6 )</ref>، طرد مؤمنان تهیدست <ref>( انعام / 6، 52 )</ref>، تخریب معابد و مساجد<ref>( بقره / 2، 114 )</ref>، افتاى بى‌علم<ref>( بقره / 2، 168 - 169 )</ref>، تغییر ماه‌هاى حرام <ref>( توبه / 9، 37 )</ref>، تغییر وصیّت<ref>( بقره / 2، 180 - 181 )</ref>، تقسیم ارث پیش از پرداخت دَیْن یا عمل به وصیّت<ref>( نساء / 4، 11 - 12 )</ref>، سحر <ref>( بقره / 2، 102 )</ref> و...
-* '''رفتارهاى مالى و اقتصادى'''
+*'''رفتارهاى مالى و اقتصادى'''
-نظیر غصب اموال دیگران <ref>( نساء / 4، 29 )</ref>، رشوه ( بقره / 2، 188؛ مائده / 5، 42 )، ربا ( بقره / 2، 275 )، ترک انفاق واجب ( آل عمران / 3، 180؛ نساء / 4، 37 )، قمار ( بقره / 2، 219 )، غصب و تصرف نابجا در اموال یتیمان ( نساء / 4، 10 )، تصرّف ارث دیگران ( فجر / 89، 19 ) و کمفروشى. ( انعام / 6، 152؛ اعراف / 7، 85 )
+نظیر غصب اموال دیگران <ref>( نساء / 4، 29 )</ref>، رشوه <ref>( بقره / 2، 188؛ مائده / 5، 42 )</ref>، ربا <ref>( بقره / 2، 275 )</ref>، ترک انفاق واجب<ref>( آل عمران / 3، 180؛ نساء / 4، 37 )</ref>، قمار <ref>( بقره / 2، 219 )</ref>، غصب و تصرف نابجا در اموال یتیمان<ref>( نساء / 4، 10 )</ref>، تصرّف ارث دیگران <ref>( فجر / 89، 19 )</ref> و کمفروشى<ref>( انعام / 6، 152؛ اعراف / 7، 85 )</ref>.
-* '''رفتارهاى سیاسى و امنیتى'''
+*'''رفتارهاى سیاسى و امنیتى'''
-مانند جاسوسى براى دشمن ( توبه / 9، 47 )، افشاى اسرار مسلمانان ( آل عمران / 3، 118؛ نساء / 4، 83 )، بازنشستن از جهاد ( توبه / 9، 81 - 82 )، شکنجه مؤمنان ( بروج / 85، 4 - 10 )، سستى در برابر دشمن ( محمد / 47، 35 )، بغى بر ضدّ امام و حکومت اسلامى (2) ( حجرات / 49، 9 )، محاربه ( مائده / 5، 33 )، اختلاف‌افکنى در میان مسلمانان ( توبه / 9، 107 )، استرداد زنان مهاجر به کافران ( ممتحنه / 60، 10 )، سرقت ( مائده / 5، 38 )، اسیر گرفتن از دشمن پیش از محکم شدن جاى پا ( انفال / 8، 67 )، آواره ساختن خداپرستان از سرزمین خود ( بقره / 2، 85، 217 )، جنگ در حرم ( بقره / 2، 191 )، پیکار در ماه‌هاى حرام ( بقره / 2، 194، 217 )، خودکشى ( بقره / 2، 195 )، زنده به گور کردن دختران ( نحل / 16، 58 - 59 )، کشتن فرزند ( ممتحنه / 60، 12 )، کشتن انسان‌هاى بیگناه. ( نساء / 4، 93 - 94 )
+مانند جاسوسى براى دشمن <ref>( توبه / 9، 47 )</ref>، افشاى اسرار مسلمانان<ref>( آل عمران / 3، 118؛ نساء / 4، 83 )</ref>، بازنشستن از جهاد<ref>( توبه / 9، 81 - 82 )</ref>، شکنجه مؤمنان<ref>( بروج / 85، 4 - 10 )</ref>، سستى در برابر دشمن <ref>( محمد / 47، 35 )</ref>، بغى بر ضدّ امام و حکومت اسلامى<ref>( حجرات / 49، 9 )</ref>، محاربه<ref>( مائده / 5، 33 )</ref>، اختلاف‌افکنى در میان مسلمانان<ref>( توبه / 9، 107 )</ref>، استرداد زنان مهاجر به کافران<ref>( ممتحنه / 60، 10 )</ref>، سرقت<ref>( مائده / 5، 38 )</ref>، 85، 217 ) و...
-* '''رفتارهاى جنسى'''
+*'''رفتارهاى جنسى'''
-مانند ازدواج با مادر، دختر، خواهر، عمه، خاله، دختر برادر، دختر خواهر، مادر رضاعى، خواهر رضاعى، مادرزن، ربیبه، همسر فرزند و جمع میان دو خواهر ( نساء / 4، 23 )، ازدواج با زنان همسردار ( نساء / 4، 24 )، ازدواج با همسر پدر ( نساء / 4، 19 )، ازدواج دائم با بیش از 4 همسر (3) ( نساء / 4، 3 )، ازدواج با مشرکان ( بقره / 2، 221 )، ازدواج با زنان در حال عده ( بقره / 2، 228، 234 ـ 235 )، خواستگارى صریح از زنان در حال عده ( بقره / 2، 235 )، ازدواج با همسران پیامبر صلى‌الله‌علیه‌و‌آله ( احزاب / 33، 53 )، ظهار ( مجادله / 58، 2 )، زنا ( نور / 24، 2 ـ 3 )، لواط ( اعراف / 7، 80 ـ 81 )، خودارضایى (4) ( مؤمنون / 23، 7 )، اکراه کنیزان بر زنا ( نور / 24، 33 )، آمیزش با همسر در حال حیض ( بقره / 2، 222 )، آمیزش با همسر در حال اعتکاف ( بقره / 2، 187 )، آمیزش با همسر در حال احرام ( بقره / 2، 197 )، آمیزش با همسر در روزهاى ماه رمضان ( بقره / 2، 187 )، آمیزش با همسر ظهار شده پیش از پرداخت کفّاره ( مجادله / 58، 2 - 4 )، آشکار کردن عورت ( نور / 24، 30 )، نگاه به نامحرم ( نور / 24، 31 )، رجوع به زن سه طلاقه قبل از ازدواج او با محلِّل ( بقره / 2، 229 - 230 ) و زینت کردن براى غیر محارم. ( نور / 24، 31 )
+مانند ازدواج با مادر، دختر، خواهر، عمه، خاله، دختر برادر، دختر خواهر، مادر رضاعى، خواهر رضاعى، مادرزن، ربیبه، همسر فرزند و جمع میان دو خواهر<ref>( نساء / 4، 23 )</ref>، ازدواج با زنان همسردار<ref>( نساء / 4، 24 )</ref>، ازدواج با همسر پدر<ref>( نساء / 4، 19 )</ref>،  ازدواج با مشرکان <ref>( بقره / 2، 221 )</ref>، ظهار <ref>( مجادله / 58، 2 )</ref>، زنا<ref>( نور / 24، 2 ـ 3 )</ref>، لواط<ref>( اعراف / 7، 80 ـ 81 )</ref>، خودارضایى<ref>( مؤمنون / 23، 7 )</ref>و...
-* '''خوردنى‌ها و آشامیدنى‌هاى حرام'''
+*'''خوردنى‌ها و آشامیدنى‌هاى حرام'''
-؛ نظیر مردار، خون ریخته شده، گوشت خوک، حیوانى که به نام غیر خدا ذبح شده است، حیواناتى که با خفگى، زجرکشى، پرت شدن از بلندى، شاخ زدن حیوانى دیگر بمیرند، نیمخورده حیواناتى که به دست درندگانى شکار شده و حیوانى که براى بت‌ها ذبح شود ( مائده / 5، 3 )، حیوان صید شده با حیوانات تعلیم ندیده ( مائده / 5، 4 )، شراب ( بقره / 2، 219؛ مائده / 5، 90 ) و هر چیز خبیث. ( اعراف / 7، 157 )
+نظیر مردار، خون ریخته شده، گوشت خوک، حیوانى که به نام غیر خدا ذبح شده است، حیواناتى که با خفگى، زجرکشى، پرت شدن از بلندى، شاخ زدن حیوانى دیگر بمیرند، نیمخورده حیواناتى که به دست درندگانى شکار شده و حیوانى که براى بت‌ها ذبح شود<ref>( مائده / 5، 3 )</ref>، حیوان صید شده با حیوانات تعلیم ندیده<ref>( مائده / 5، 4 )</ref>، شراب<ref>( بقره / 2، 219؛ مائده / 5، 90 )</ref> و هر چیز خبیث.<ref>( اعراف / 7، 157 )</ref>
 ==کاربردهای قرآنی==

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *'''رفتارهاى اخلاقى ـ تربیتى'''
-مانند آزار خدا و رسول<ref>( احزاب / 33، 57 )</ref>، رنجاندن مؤمنان<ref>( احزاب / 33، 58 )</ref>، اذیّت والدین <ref>( اسراء / 17، 23 )</ref>، آزار صدقه‌گیران <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، منّت در صدقه <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، قطع رحم <ref>( رعد / 13، 25 )</ref>، فخرفروشى <ref>( نساء / 4، 36 )</ref>، عهدشکنى ( بقره / 2، 27؛ آل عمران / 3، 77 )، خیانت ( نساء / 4، 107؛ انفال / 8، 27 )، تکبّر ( اسراء / 17، 37 )، بى‌مهرى به یتیم ( فجر / 89، 16 ـ 17 )، تبرّج ( احزاب / 33، 33 )، تجسّس ( حجرات / 49، 12 )، غیبت ( حجرات / 49، 12 )، تحریف کلام دیگران ( بقره / 2، 59 )، افترا به بیگناهان ( نور / 24، 11، 16؛ ممتحنه / 60، 12 )، لقب بد دادن ( حجرات / 49، 11 )، دروغ ( آل عمران / 3، 61 )، سوء ظن ( حجرات / 49، 12 )، بهتان ( احزاب / 33، 58؛ ممتحنه / 60، 12 )، قذف ( نور / 24، 4 )، نجواى آلوده به گناه ( مجادله / 58، 9 )، اف گفتن به پدر و مادر ( اسراء / 17، 23 )، غنا (1) ( لقمان / 31، 6؛ حجّ / 22، 30 )، اهانت به مشرکان در صورت در پى داشتن اهانت به مقدّسات اسلامى ( انعام / 6، 108 )، جدال در حال احرام ( بقره / 2، 197 )، سخن‌چینى ( قلم / 68، 10 - 11 )، شایعه پراکنى ( نساء / 4، 83 )، استهزاى دیگران ( همزه / 104، 1 )، ریشخند دین و مقدسات دینى ( نساء / 4، 140؛ انعام / 6، 5، 68 )، زیان زدن به دیگران ( بقره / 2، 233؛ طلاق / 65، 6 )، همنشینى با استهزاگران دین ( نساء / 4، 140 )، اسراف ( اعراف / 7، 31 )، تبذیر ( اسراء / 17، 26 ـ 27 )، امتناع از اداى گواهى ( بقره / 2، 282 )، شهادت دروغ ( فرقان / 25، 72 )، پشتیبانى از گناهکار ( قصص / 28، 17 )، کمک به گناه و ظلم ( بقره / 2، 85 ) و اخراج زنان مطلّقه از خانه. ( طلاق / 65، 1 و ...) ج. رفتارهاى فرهنگى ـ اجتماعى؛ همچون طغیانگرى ( هود / 11، 112؛ نازعات / 79، 37 - 39 )، ظلم ( بقره / 2، 54، 59، 165 و ...)، فساد در زمین ( بقره / 2، 11 )، هتک شعائر الهى ( مائده / 5، 2 )، کتمان حق ( بقره / 2، 42 )، داورى و حکم کردن برخلاف احکام الهى ( مائده / 5، 44 )، گمراه کردن دیگران از راه خدا ( حجّ / 22، 8 - 9؛ لقمان / 31، 6 )، طرد مؤمنان تهیدست ( انعام / 6، 52 )، تخریب معابد و مساجد ( بقره / 2، 114 )، افتاى بى‌علم ( بقره / 2، 168 - 169 )، تغییر ماه‌هاى حرام ( توبه / 9، 37 )، تغییر وصیّت ( بقره / 2، 180 - 181 )، تقسیم ارث پیش از پرداخت دَیْن یا عمل به وصیّت ( نساء / 4، 11 - 12 )، سحر ( بقره / 2، 102 )، پیشى گرفتن بر خدا و رسول ( حجرات / 49، 1 )، به ارث بردن زنان ( نساء / 4، 19 )، تفرقه و اختلاف‌افکنى میان دیگران ( بقره / 2، 102؛ آل عمران / 3، 103، 105 )، دوستى با کافران و دشمنان مسلمانان ( ممتحنه / 60، 1 )، اعراض از حق ( طه / 20، 124 - 127 )، پیروى از گناهکاران و کافران ( انسان / 76، 24 )، کتمان حق ( بقره / 2، 42 ) و ترک نهى از منکر. ( مائده / 5، 79 ) د. رفتارهاى مالى و اقتصادى؛ نظیر غصب اموال دیگران ( نساء / 4، 29 )، رشوه ( بقره / 2، 188؛ مائده / 5، 42 )، ربا ( بقره / 2، 275 )، ترک انفاق واجب ( آل عمران / 3، 180؛ نساء / 4، 37 )، قمار ( بقره / 2، 219 )، غصب و تصرف نابجا در اموال یتیمان ( نساء / 4، 10 )، تصرّف ارث دیگران ( فجر / 89، 19 ) و کمفروشى. ( انعام / 6، 152؛ اعراف / 7، 85 ) ه. رفتارهاى سیاسى و امنیتى؛ مانند جاسوسى براى دشمن ( توبه / 9، 47 )، افشاى اسرار مسلمانان ( آل عمران / 3، 118؛ نساء / 4، 83 )، بازنشستن از جهاد ( توبه / 9، 81 - 82 )، شکنجه مؤمنان ( بروج / 85، 4 - 10 )، سستى در برابر دشمن ( محمد / 47، 35 )، بغى بر ضدّ امام و حکومت اسلامى (2) ( حجرات / 49، 9 )، محاربه ( مائده / 5، 33 )، اختلاف‌افکنى در میان مسلمانان ( توبه / 9، 107 )، استرداد زنان مهاجر به کافران ( ممتحنه / 60، 10 )، سرقت ( مائده / 5، 38 )، اسیر گرفتن از دشمن پیش از محکم شدن جاى پا ( انفال / 8، 67 )، آواره ساختن خداپرستان از سرزمین خود ( بقره / 2، 85، 217 )، جنگ در حرم ( بقره / 2، 191 )، پیکار در ماه‌هاى حرام ( بقره / 2، 194، 217 )، خودکشى ( بقره / 2، 195 )، زنده به گور کردن دختران ( نحل / 16، 58 - 59 )، کشتن فرزند ( ممتحنه / 60، 12 )، کشتن انسان‌هاى بیگناه. ( نساء / 4، 93 - 94 ) و. رفتارهاى جنسى؛ مانند ازدواج با مادر، دختر، خواهر، عمه، خاله، دختر برادر، دختر خواهر، مادر رضاعى، خواهر رضاعى، مادرزن، ربیبه، همسر فرزند و جمع میان دو خواهر ( نساء / 4، 23 )، ازدواج با زنان همسردار ( نساء / 4، 24 )، ازدواج با همسر پدر ( نساء / 4، 19 )، ازدواج دائم با بیش از 4 همسر (3) ( نساء / 4، 3 )، ازدواج با مشرکان ( بقره / 2، 221 )، ازدواج با زنان در حال عده ( بقره / 2، 228، 234 ـ 235 )، خواستگارى صریح از زنان در حال عده ( بقره / 2، 235 )، ازدواج با همسران پیامبر صلى‌الله‌علیه‌و‌آله ( احزاب / 33، 53 )، ظهار ( مجادله / 58، 2 )، زنا ( نور / 24، 2 ـ 3 )، لواط ( اعراف / 7، 80 ـ 81 )، خودارضایى (4) ( مؤمنون / 23، 7 )، اکراه کنیزان بر زنا ( نور / 24، 33 )، آمیزش با همسر در حال حیض ( بقره / 2، 222 )، آمیزش با همسر در حال اعتکاف ( بقره / 2، 187 )، آمیزش با همسر در حال احرام ( بقره / 2، 197 )، آمیزش با همسر در روزهاى ماه رمضان ( بقره / 2، 187 )، آمیزش با همسر ظهار شده پیش از پرداخت کفّاره ( مجادله / 58، 2 - 4 )، آشکار کردن عورت ( نور / 24، 30 )، نگاه به نامحرم ( نور / 24، 31 )، رجوع به زن سه طلاقه قبل از ازدواج او با محلِّل ( بقره / 2، 229 - 230 ) و زینت کردن براى غیر محارم. ( نور / 24، 31 ) ز. خوردنى‌ها و آشامیدنى‌هاى حرام؛ نظیر مردار، خون ریخته شده، گوشت خوک، حیوانى که به نام غیر خدا ذبح شده است، حیواناتى که با خفگى، زجرکشى، پرت شدن از بلندى، شاخ زدن حیوانى دیگر بمیرند، نیمخورده حیواناتى که به دست درندگانى شکار شده و حیوانى که براى بت‌ها ذبح شود ( مائده / 5، 3 )، حیوان صید شده با حیوانات تعلیم ندیده ( مائده / 5، 4 )، شراب ( بقره / 2، 219؛ مائده / 5، 90 ) و هر چیز خبیث. ( اعراف / 7، 157 )
+مانند آزار خدا و رسول<ref>( احزاب / 33، 57 )</ref>، رنجاندن مؤمنان<ref>( احزاب / 33، 58 )</ref>، اذیّت والدین <ref>( اسراء / 17، 23 )</ref>، آزار صدقه‌گیران <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، منّت در صدقه <ref>( بقره / 2، 264 )</ref>، قطع رحم <ref>( رعد / 13، 25 )</ref>، فخرفروشى <ref>( نساء / 4، 36 )</ref>، عهدشکنى <ref>( بقره / 2، 27؛ آل عمران / 3، 77 )</ref>، خیانت<ref>( نساء / 4، 107؛ انفال / 8، 27 )</ref>، تکبّر <ref>( اسراء / 17، 37 )</ref>، بى‌مهرى به یتیم<ref>( فجر / 89، 16 ـ 17 )</ref>، تبرّج <ref>( احزاب / 33، 33 )</ref>، تجسّس<ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، غیبت<ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، تحریف کلام دیگران<ref>( بقره / 2، 59 )</ref>، افترا به بیگناهان<ref>( نور / 24، 11، 16؛ ممتحنه / 60، 12 )</ref>، لقب بد دادن<ref>( حجرات / 49، 11 )</ref>، دروغ <ref>( آل عمران / 3، 61 )</ref>، سوء ظن <ref>( حجرات / 49، 12 )</ref>، بهتان <ref>( احزاب / 33، 58؛ ممتحنه / 60، 12 )</ref> و...
 ==کاربردهای قرآنی==