حجة الوداع - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۶ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۶

2026-09-06T05:16:52Z

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۱

2024-06-12T10:11:51Z

Zamani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۸

2024-06-12T10:08:13Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-11-14T11:43:19Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۳۳

2021-07-28T13:33:07Z

Aghajani در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۴۲

2019-09-11T05:42:44Z

Aghajani در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۴۱

2019-09-11T05:41:50Z

Aghajani در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۲

2019-09-11T05:32:26Z

Aghajani در ‏۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۴۲

2019-09-08T11:42:52Z

Aghajani در ‏۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۴۲

2019-09-08T11:42:46Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«حجّة الوداع» [[حج|حجّى]] است که [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه و آله) در سال ۱۰ هجرى با حضور جمعیتى فراوان از مسلمانان گزارد و از این رو «حجّة الوداع» نامیده شده که پیامبر اکرم در آن سفر با مردم وداع گفت و در واقع آخرین حج ایشان بود.
+'''«حجّة الوداع»''' [[حج|حجّى]] است که [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه وآله) در سال ۱۰ هجرى با حضور جمعیتى فراوان از مسلمانان گزارد و از این رو «حجّة الوداع» نامیده شده که پیامبر اکرم در آن سفر با مردم وداع گفت و در واقع آخرین [[حج]] ایشان بود.
 ==اهمیت حجةالوداع==
-[[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله به [[مدینه]] و خروج آن حضرت از [[مکه]] معظمه، نقطه عطفی در [[تاریخ اسلام|تاریخ اسلام]] به شمار می آید و بعد از این هجرت، حضرت سه بار به مکه سفر کرده اند. بار اول در سال هشتم هجری پس از [[صلح حدیبیه]] به عنوان [[عمره]] وارد مکه شدند و طبق قراردادی که با مشرکین بسته بودند فوراً بازگشتند.
+[[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله به [[مدینه]] و خروج آن حضرت از [[مکه]] معظمه، نقطه عطفی در [[تاریخ اسلام|تاریخ اسلام]] به شمار می آید و بعد از این هجرت، حضرت سه بار به مکه سفر کرده اند. بار اول در سال ششم هجری پس از [[صلح حدیبیه]] به عنوان [[عمره]] وارد مکه شدند و طبق قراردادی که با مشرکین بسته بودند فوراً بازگشتند.
-بار دوم در سال نهم به عنوان [[فتح مکه]] وارد این شهر شدند، و پس از پایان برنامه ها و برچیدن بساط [[کفر|کفر]] و [[شرک|شرک]] و [[بت پرستی|بت پرستی]] به [[طائف]] رفتند و هنگام بازگشت به مکه آمده و عمره بجا آوردند و سپس به مدینه بازگشتند.
+بار دوم در سال هشتم به عنوان [[فتح مکه]] وارد این شهر شدند، و پس از پایان برنامه ها و برچیدن بساط [[کفر|کفر]] و [[شرک|شرک]] و [[بت پرستی|بت‌پرستی]]، به [[طائف]] رفتند و هنگام بازگشت به مکه آمده و عمره بجا آوردند و سپس به مدینه بازگشتند.
-سومین و آخرین بار بعد از هجرت که پیامبر صلی الله علیه و آله وارد مکه شدند در سال دهم هجری به عنوان «حجة الوداع» بود که حضرت برای اولین بار به طور رسمی اعلان [[حج]] دادند تا همه مردم در حد امکان حاضر شوند. در این سفر دو مقصد اساسی در نظر بود، و آن عبارت بود از دو حکم مهم از قوانین [[اسلام]] که هنوز برای مردم به طور کامل و رسمی تبیین نشده بود: یکی حج، و دیگری مسئله [[ولایت]] و [[خلافت]] بعد از پیامبر صلی الله علیه وآله.
+سومین و آخرین بار بعد از هجرت، که [[پیامبر]] صلی الله علیه و آله وارد مکه شدند، در سال دهم هجری به عنوان «حجة الوداع» بود که آن حضرت برای اولین بار به طور رسمی اعلان [[حج]] دادند تا همه مردم در حد امکان حاضر شوند. در این سفر، دو مقصد اساسی در نظر بود، که عبارت بود از دو حکم مهم از قوانین [[اسلام]] که هنوز برای مردم به طور کامل و رسمی تبیین نشده بود: یکی [[حج]]، و دیگری مسئله [[ولایت]] و [[خلافت]] بعد از پیامبر صلی الله علیه وآله.
 ==چگونگی حجةالوداع==
-پس از اعلان عمومی، [[مهاجرین]] و [[انصار]] و قبایل اطراف [[مدینه]] و [[مکه|مکه]] و حتی بلاد [[یمن]] و غیر آن به سوی مکه سرازیر شدند تا جزئیات [[احکام حج]] را شخصاً از پیامبرشان بیاموزند و در اولین سفر رسمی آن حضرت، به عنوان [[حج]] شرکت داشته باشند. اضافه بر آن که حضرت رسول اشاراتی فرموده بودند که امسال سال آخر عمر من است و این می توانست باعث شرکت همه جانبه مردم باشد.
+پس از اعلان عمومی، [[مهاجرین]] و [[انصار]] و قبایل اطراف [[مدینه]] و [[مکه|مکه]] و حتی بلاد [[یمن]] و غیر آن به سوی مکه سرازیر شدند تا جزئیات [[احکام]] حج را شخصاً از پیامبرشان بیاموزند و در اولین سفر رسمی آن حضرت، به عنوان [[حج]] شرکت داشته باشند. اضافه بر آن که حضرت رسول اشاراتی فرموده بودند که امسال سال آخر عمر من است و این می توانست باعث شرکت همه جانبه مردم باشد.
-جمعیتی حدود یک صد و بیست هزار نفر (گاهی بیشتر از آن را هم نقل کرده اند) در مراسم حج شرکت کردند که فقط هفتاد هزار نفر آنان از مدینه به همراه حضرت حرکت کرده بودند، به طوری که [[تلبیه|لبیک]] گویان از مدینه تا مکه متصل بودند.
+جمعیتی حدود یکصد و بیست هزار نفر (گاهی بیشتر از آن را هم نقل کرده اند) در مراسم حج شرکت کردند که فقط هفتاد هزار نفر آنان از مدینه به همراه حضرت حرکت کرده بودند، به طوری که [[تلبیه|لبیک]] گویان از مدینه تا مکه متصل بودند.
-حضرت چند روز به ماه [[ذی الحجه]] مانده از مدینه خارج شدند و بعد از ده روز طی مسافت در روز سه شنبه پنجم ذی الحجة وارد مکه شدند.
+حضرت رسول چند روز به ماه [[ذی الحجه]] مانده از مدینه خارج شدند و بعد از ده روز طی مسافت، در روز سه شنبه پنجم ذی الحجة وارد مکه شدند.
-[[امیرالمومنین]] علیه السلام هم که قبلاً از طرف حضرت به یمن و [[نجران]] برای دعوت به [[اسلام]] و جمع آوری [[خمس]] و [[زکات]] و [[جزیه|جزیه]] رفته بودند، به همراه عده‌ای در حدود دوازده هزار نفر از اهل یمن برای ایام حج به مکه رسیدند.
+[[امیرالمومنین]] علیه السلام هم که قبلاً از طرف آن حضرت به یمن و [[نجران]] برای دعوت به [[اسلام]] و جمع آوری [[خمس]] و [[زکات]] و [[جزیه|جزیه]] رفته بودند، به همراه عده‌ای در حدود دوازده هزار نفر از اهل یمن برای ایام حج به مکه رسیدند.
 با رسیدن ایام حج در روز نهم ذی الحجة، پیامبر به موقف [[عرفات]] رفتند و بعد از آن اعمال حج را یکی پس از دیگری انجام دادند، و در هر مورد [[واجب|واجبات]] و [[مستحب|مستحبات]] آن را برای مردم بیان فرمودند.
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 ==سخنرانی پیامبر در عرفات==
-[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله در حجة‌الوداع، در صحرای [[عرفات]] خطبه ای ایراد کردند. که در این جا بخش هایی از آن نقل می شود:
+[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله در حجة‌الوداع، در صحرای [[عرفات]] خطبه ای ایراد کردند، که در این جا بخش هایی از آن نقل می شود:
-*پیامبر خون خواهی ها که از دوران [[جاهلیت|جاهلیت]] برپا بود را پایان یافته اعلام کرد: «كل دم كان في الجاهلية موضوع تحت قدمي، و أول دم أضعه دم آدم بن ربيعة بن الحارث بن عبد المطلب‏»
+*پیامبر خون‌خواهی‌ها که از دوران [[جاهلیت|جاهلیت]] برپا بود را پایان یافته اعلام کرد: «كل دم كان في الجاهلية موضوع تحت قدمی، و أول دم أضعه دم آدم بن ربيعة بن الحارث بن [[عبدالمطلب‏]]»
-*[[ربا]] های گذشته که همچنان برجا بود را لغو و اسناد آن را بی اثر دانست: ربای جاهلیت بدعت است و اولین ربایی که باطل بودن آن را اعلام می کنم ربای  عمویم [[عباس بن عبدالمطلب]] است: «وإن ربا الجاهلية موضوع، وإنّ أوّل ربا أبدأ به ربا عمي العباس بن عبد المطلب».
+*[[ربا]] های گذشته که همچنان برجا بود را لغو و اسناد آن را بی اثر دانست: «إن ربا الجاهلية موضوع، و إنّ أوّل ربا أبدأ به ربا عمي العباس بن عبدالمطلب»؛ ربای جاهلیت [[بدعت]] است و اولین ربایی که باطل بودن آن را اعلام می کنم ربای  عمویم [[عباس بن عبدالمطلب]] است.
-*مردان را نسبت به رعایت زنان سفارش کرد: شما را در مورد زنان به خیر و نیکی سفارش می کنم... شما را بر آنها حقی است و ایشان را بر شما حقی است و پوشاک و خوراک آن ها باید در حد متعارف باشد: «أوصیکم بالنساء خیراً... و لکم علیهن حق ولهن علیکم حق کسوتهن و رزقهن بالمعروف».
+*مردان را نسبت به رعایت زنان سفارش کرد: «أوصیکم بالنساء خیراً... و لکم علیهن حق ولهن علیکم حق کسوتهن و رزقهن بالمعروف»؛ شما را در مورد زنان به خیر و نیکی سفارش می کنم... شما را بر آنها حقی است و ایشان را بر شما حقی است و پوشاک و خوراک آن ها باید در حد متعارف باشد.
-*اعلام فرمود که مردم در اسلام یکسانند و عرب را بر عجم و عجم را بر عرب هیچ برتری نیست مگر به تقوای خدا: «الناس فی الإسلام سواء... لا فضل عربی علی عجمی و لاعجمی علی عربی إلا بتقوی الله»
+*اعلام فرمود که مردم در [[اسلام]] یکسانند و عرب را بر عجم و عجم را بر عرب هیچ برتری نیست مگر به [[تقوا|تقوای]] خدا: «الناس فی الإسلام سواء... لا فضل عربی علی عجمی و لاعجمی علی عربی إلا بتقوی الله».
-* سفارش کرد به پیروی از  قرآن کریم جدا نشدن از آنها:
+*سفارش کرد به پیروی از  [[قرآن کریم]] و [[اهل بیت]] و جدا نشدن از آنها: «فإنی قد تركتُ فيكم ما إن أخذتم به لم تضلّوا [بعده] كتاب الله و أهل بيتی»؛<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۱۰ تا ۱۱۲؛ العقد الفريد، ابن عبد ربه اندلسی، ج۴، ص۱۴۷-۱۴۹.</ref> من در میان شما دو چیز گرانبها بر جا نهادم که تا زمانی که بدان تمسّک می جویید، هرگز گمراه نمی شوید؛ کتاب خدا و  اهل بیتم را.
-==اعلام کردن جانشینی امام علی علیه السلام در غدیر خم==
+==اعلام جانشینی امام علی در غدیر خم==
-رسول اکرم صلی الله علیه و آله هنگام بازگشت به [[مدینه|مدینه]]، در محلی نزدیک «[[جحفه]]» به نام «[[واقعه غدیر|غدیر خم]]» توقف نموده، مسلمین را گرد آورده و پس از اداى خطبه اى طولانی، [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام را به [[ولایت]] و پیشوائى مسلمین منصوب کرد. فرمود: هرکس که من مولای اویم، [[امام علی علیه السلام|علی]] هم مولای اوست. خداوندا! دوستدار علی را دوست بدار و با کسی که با او دشمنی می‎ کند، دشمنی فرما: «من کنت مولاه فعلی مولاه. اللهم وال من والاه و عاد من عاداه».<ref>تاریخ یعقوبی، ۱۱۲/۲ ؛ کافی، ۲۹۵/۱.</ref> با گماردن امام علی علیه السلام بدین مقام، دین کامل و نعمت تمام شد.<ref>[[سوره مائده]]/۳.</ref>
+[[رسول اکرم]] صلی الله علیه وآله هنگام بازگشت به [[مدینه|مدینه]]، در محلی نزدیک «[[جحفه]]» به نام «[[واقعه غدیر|غدیر خم]]» توقف نموده، مسلمین را گرد آورده و پس از اداى [[خطبه]] اى طولانی (معروف به [[خطبه غدیر]])، [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام را به [[ولایت]] و پیشوایى مسلمین منصوب کرد. پیامبر فرمود: «من کنتُ مولاه فعلی مولاه. اللهم وال من والاه و عاد من عاداه».<ref>تاریخ یعقوبی، ۱۱۲/۲ ؛ کافی، ۲۹۵/۱.</ref> هرکس که من مولای اویم، [[امام علی علیه السلام|علی]] هم مولای اوست. خداوندا! دوستدار علی را دوست بدار و با کسی که با او دشمنی می‎ کند، دشمنی فرما. با گماردن امام علی علیه السلام بدین مقام، [[دین]] کامل و نعمت تمام شد.<ref>[[سوره مائده]]/۳.</ref>
-== پانویس ==
+==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
-*بحارالانوار، ج ۲۱، ص ۴۰۵-۳۱۹-۳۸۵.
+*[[بحارالانوار]]، علامه مجلسی، ج ۲۱، ص ۴۰۵-۳۱۹-۳۸۵.
-*فروغ ابدیت، ج ۲، صص ۸۳۵-۷۲۶.
+*[[فروغ ابدیت (کتاب)|فروغ ابدیت]]، جعفر سبحانی، ج ۲، صص ۸۳۵-۷۲۶.
-*صهبای حج، [[آیت الله جوادی آملی]].
+*صهبای حج، عبدالله جوادی آملی.
-*محمد محمدحسن شرّاب؛ "فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى".
+*فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى، محمد محمدحسن شرّاب.
-*العقد الفريد، ابن عبد ربه الأندلسي (المتوفى: 328هـ)، دار الكتب العلمية، بيروت،چاپ اول، 1404 هـ.
+*[[العقد الفرید (کتاب)|العقد الفريد]]، ابن عبد ربه اندلسی، دار الكتب العلمية، بيروت، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
-*تاريخ اليعقوبى‏، احمد بن ابى يعقوب‏ (المتوفى: 284هـ)، قم، انتشارات اهل بيت علیهم السلام.
+*[[تاریخ یعقوبی (کتاب)|تاريخ يعقوبى]]‏، احمد بن ابى يعقوب، قم، انتشارات اهل بيت علیهم‌السلام.
 {{شناختنامه رسول خدا (ص)}}
+[[رده:پیامبر اکرم از بعثت تا رحلت]]
 [[رده:تاریخ صدر اسلام]]
 [[رده:حج]]
 [[رده:غدیر]]

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 *پیامبر خون خواهی ها که از دوران [[جاهلیت|جاهلیت]] برپا بود را پایان یافته اعلام کرد: «كل دم كان في الجاهلية موضوع تحت قدمي، و أول دم أضعه دم آدم بن ربيعة بن الحارث بن عبد المطلب‏»
-*[[ربا]] های گذشته که همچنان برجا بود را لغو و اسناد آن را بی اثر دانست: ربای جاهلیت بدعت است و اولین ربایی که باطل بودن آن را اعلام می کنم ربای  عمویم [[عباس بن عبدالمطلب]] است: «وإن ربا الجاهلية موضوع، وإنّ أوّل ربا أبدأ به ربا عمي العباس بن عبد المطلب».<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص111</ref>
+*[[ربا]] های گذشته که همچنان برجا بود را لغو و اسناد آن را بی اثر دانست: ربای جاهلیت بدعت است و اولین ربایی که باطل بودن آن را اعلام می کنم ربای  عمویم [[عباس بن عبدالمطلب]] است: «وإن ربا الجاهلية موضوع، وإنّ أوّل ربا أبدأ به ربا عمي العباس بن عبد المطلب».
-*مردان را نسبت به رعایت زنان سفارش کرد: شما را در مورد زنان به خیر و نیکی سفارش می کنم... شما را بر آنها حقی است و ایشان را بر شما حقی است و پوشاک و خوراک آن ها باید در حد متعارف باشد: «أوصیکم بالنساء خیراً... و لکم علیهن حق ولهن علیکم حق کسوتهن و رزقهن بالمعروف».<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص111</ref>
+*مردان را نسبت به رعایت زنان سفارش کرد: شما را در مورد زنان به خیر و نیکی سفارش می کنم... شما را بر آنها حقی است و ایشان را بر شما حقی است و پوشاک و خوراک آن ها باید در حد متعارف باشد: «أوصیکم بالنساء خیراً... و لکم علیهن حق ولهن علیکم حق کسوتهن و رزقهن بالمعروف».
 *اعلام فرمود که مردم در اسلام یکسانند و عرب را بر عجم و عجم را بر عرب هیچ برتری نیست مگر به تقوای خدا: «الناس فی الإسلام سواء... لا فضل عربی علی عجمی و لاعجمی علی عربی إلا بتقوی الله»

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«حجّة الوداع» [[حج|حجّى]] است که [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه و آله) در سال ۱۰ هجرى با حضور جمعیتى فراوان از مسلمانان گزارد و از این رو «حجّة الوداع» نامیده شده که پیامبر اکرم در آن سفر با مردم وداع گفت و در واقع آخرین حج ایشان بود.<ref> محمد محمدحسن شرّاب، فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى، ترجمه حمیدرضا شیخی.</ref>
+«حجّة الوداع» [[حج|حجّى]] است که [[پیامبر اسلام]] (صلى الله علیه و آله) در سال ۱۰ هجرى با حضور جمعیتى فراوان از مسلمانان گزارد و از این رو «حجّة الوداع» نامیده شده که پیامبر اکرم در آن سفر با مردم وداع گفت و در واقع آخرین حج ایشان بود.
 ==اهمیت حجةالوداع==
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 با رسیدن ایام حج در روز نهم ذی الحجة، پیامبر به موقف [[عرفات]] رفتند و بعد از آن اعمال حج را یکی پس از دیگری انجام دادند، و در هر مورد [[واجب|واجبات]] و [[مستحب|مستحبات]] آن را برای مردم بیان فرمودند.
-==رهنمودهای پیامبر در حجةالوداع==
+==سخنرانی پیامبر در عرفات==
-[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله درباره تعلیم اسرار [[حج]] و بیان سرّ بعضی از زوایای آن در حجة‌ الوداع مطالبی فرمودند که نموداری از آن بیان می شود:
+[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله در حجة‌الوداع، در صحرای [[عرفات]] خطبه ای ایراد کردند. که در این جا بخش هایی از آن نقل می شود:
-*<I>۱ـ تهذیب نفس و تزکیه روح در ابعاد توحید و پیوند با امام و اتحاد و انفاق و حفظ هماهنگی مسلمانان: </I>
+*پیامبر خون خواهی ها که از دوران [[جاهلیت|جاهلیت]] برپا بود را پایان یافته اعلام کرد: «كل دم كان في الجاهلية موضوع تحت قدمي، و أول دم أضعه دم آدم بن ربيعة بن الحارث بن عبد المطلب‏»
-یکی از خطابه های رسول اکرم صلی الله علیه و آله در حجة‌الوداع، در سرزمین [[منا]] و در [[مسجد خیف]] ایراد شده است. آن حضرت در آغاز این خطبه، در تشویق حاضران برای آن که گفتارش را به یاد بسپارند، فرمود: «نضّر الله عبدا سمع مقالتی فوعاها و حفظها و بلّغها من لم یسمعها. فرُبّ حامل فقه غیر فقیه و رُبّ حامل فقه إلی من هو أفقه منه»؛ خدا گرامی دارد بنده ای را که سخنم را شنید و به یاد سپرد و به کسی که نشنیده بود، رسانید. چه بسا حامل فقهی که خود فقیه نباشد و چه بسا حامل فقهی که آن را به سوی کسی می برد که از او فقیه تر است.
+*[[ربا]] های گذشته که همچنان برجا بود را لغو و اسناد آن را بی اثر دانست: ربای جاهلیت بدعت است و اولین ربایی که باطل بودن آن را اعلام می کنم ربای  عمویم [[عباس بن عبدالمطلب]] است: «وإن ربا الجاهلية موضوع، وإنّ أوّل ربا أبدأ به ربا عمي العباس بن عبد المطلب».<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص111</ref>
-آنگاه فرمود: «ثلاث لا یغل علیهن قلب امریء مسلم: إخلاص العمل لله والنصیحه لأئمه المسلمین و اللزوم لجماعتهم»<ref>کافی، ۱/۴۰۳-۴۰۴.</ref> سه چیز است که دل های مسلمانان بدان ها خیانت روا نمی دارد: الف: همه کارها را خالصانه برای خدا انجام دادن؛ ب: با زمامداران حق، ناصحانه برخورد کردن؛ ج: اتحاد همه جانبه با مؤمنان را حفظ کردن و از اجتماع آنان جدا نشدن.
+*مردان را نسبت به رعایت زنان سفارش کرد: شما را در مورد زنان به خیر و نیکی سفارش می کنم... شما را بر آنها حقی است و ایشان را بر شما حقی است و پوشاک و خوراک آن ها باید در حد متعارف باشد: «أوصیکم بالنساء خیراً... و لکم علیهن حق ولهن علیکم حق کسوتهن و رزقهن بالمعروف».<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص111</ref>
-بنابراین، حج گزار خدا را به اخلاص کامل و بی شائبه در دین او می پرستد و سران و پیشوایان خویش را نصیحت و درباره آن خیر خواهی می کند و همراه با جامعه اسلامی است؛ چنان که امیرالمومنین امام علی علیه السلام فرمود: «ولیس رجل ـ فاعلم ـ أحرص علی جماعة أمه محمد صلی الله علیه و آله و ألفتها منی أبتغی بذلک حسن الثواب وکرم المآب» ([[نهج البلاغه]]، نامه ۷۸)؛ بدان که در متحد ساختن امت حضرت محمد صلی الله علیه و آله و هماهنگی آنان با یکدیگر، کسی از من حریص تر نیست. من بدین کار، پاداش نیکو و سرانجام شایسته از خدا می طلبم.
+*اعلام فرمود که مردم در اسلام یکسانند و عرب را بر عجم و عجم را بر عرب هیچ برتری نیست مگر به تقوای خدا: «الناس فی الإسلام سواء... لا فضل عربی علی عجمی و لاعجمی علی عربی إلا بتقوی الله»
-*<I>۲ـ برقراری امنیت همه جانبه مردم و حفظ مال و خون آنان از تهاجم: </I>
+==اعلام کردن جانشینی امام علی علیه السلام در غدیر خم==
 رسول اکرم صلی الله علیه و آله هنگام بازگشت به [[مدینه|مدینه]]، در محلی نزدیک «[[جحفه]]» به نام «[[واقعه غدیر|غدیر خم]]» توقف نموده، مسلمین را گرد آورده و پس از اداى خطبه اى طولانی، [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام را به [[ولایت]] و پیشوائى مسلمین منصوب کرد. فرمود: هرکس که من مولای اویم، [[امام علی علیه السلام|علی]] هم مولای اوست. خداوندا! دوستدار علی را دوست بدار و با کسی که با او دشمنی می‎ کند، دشمنی فرما: «من کنت مولاه فعلی مولاه. اللهم وال من والاه و عاد من عاداه».<ref>تاریخ یعقوبی، ۱۱۲/۲ ؛ کافی، ۲۹۵/۱.</ref> با گماردن امام علی علیه السلام بدین مقام، دین کامل و نعمت تمام شد.<ref>[[سوره مائده]]/۳.</ref>
@@ سطر ۷۸: / سطر ۴۸: @@
 *صهبای حج، [[آیت الله جوادی آملی]].
 *محمد محمدحسن شرّاب؛ "فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى".
 {{شناختنامه رسول خدا (ص)}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 این كلمه، به كسر حرف اول (ح) و فتح آن و نیز به كسر واو و فتح آن قرائت شده و آن حجى است كه [[پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله در سال 10 هجرى با حضور جمعیتى فراوان از مسلمانان گزارد و از این رو حجّة الوداع نامیده شده كه پیامبر صلى اللّه علیه و آله در آن سفر با مردم وداع گفت.<ref> محمد محمدحسن شرّاب ، ترجمه حمیدرضا شیخی؛ فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى.(مطلب نقل شده از جمله اضافات محمدرضا نعمتى بر این کتاب است)</ref>
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۷: @@
 حضرت چند روز به ماه [[ذی الحجه]] مانده از مدينه خارج شدند و بعد از ده روز طي مسافت در روز سه شنبه پنجم ذي الحجة وارد مكه شدند.
-[[اميرالمومنين]] عليه السلام هم كه قبلاً از طرف حضرت به يمن و [[نجران]] براي دعوت به اسلام و جمع آوري [[خمس]] و [[زكات]] و [[جزيه]] رفته بودند به همراه عده اي در حدود دوازده هزار نفر از اهل يمن براي ايام حج به مكه رسيدند.
+[[اميرالمومنين]] عليه السلام هم كه قبلاً از طرف حضرت به يمن و [[نجران]] براي دعوت به اسلام و جمع آوري [[خمس]] و [[زكات]] و [[جزيه]] رفته بودند به همراه عده‌اي در حدود دوازده هزار نفر از اهل يمن براي ايام حج به مكه رسيدند.
 با رسيدن ايام [[حج]] در روز نهم ذي الحجة حضرت به موقف [[عرفات]] رفتند و بعد از آن اعمال حج را يكي پس از ديگري انجام دادند، و در هر مورد [[واجب|واجبات]] و [[مستحب|مستحبات]] آن را براي مردم بيان فرمودند.
-[[حديث غدير]]: پيغمبر اسلام بعد از مراجعت از حجه الوداع در غديرخم توقف نموده مسلمين را گرد آورده پس از اداى خطبه اى على را به ولايت و پيشوائى مسلمين منصوب کرد.
+==[[خطبه غدیر]]==
 براء مي گويد: در سفر حجة الوداع خدمت رسول خدا بودم وقتى به غديرخم رسيديم دستور داد آن مکان را پاکيزه نمودند سپس دست على را گرفته طرف راست خودش قرار داده فرمود: آيا اختيار دار شما نيستم؟ پاسخ دادند: اختيار ما بدست شما است. پس فرمود: هر کس من مولا و صاحب اختيار او هستم، على مولاى او خواهد بود، خدايا! با دوست علي دوستي و با دشمنش دشمني کن.
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۰: @@
 ==رهنمودهای پیامبر در حجة الوداع==
-پيامبر دربارة تعليم اسرار حج و بيان سرّ بعضي از زواياي آن در حجة‌ الوداع مطالبي فرمودند كه نموداري از آن ذيلا بيان مي شود:
+پيامبر درباره تعليم اسرار حج و بيان سرّ بعضي از زواياي آن در حجة‌ الوداع مطالبي فرمودند كه نموداري از آن ذيلا بيان مي شود:
 * <I>1 ـ تهذيب نفس و تزكيه روح در ابعاد توحيد و پيوند با امام و اتحاد و انفاق و حفظ هماهنگي عامة مؤمنان: </I>

@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 شما را در مورد زنان به خير و نيكي سفارش مي كنم... شما را بر آن ها حقي است و ايشان را بر شما حقي است و پوشاك و خوراك آن ها بايد در حد متعارف باشد: «أوصيكم بالنساء خيراً... و لكم عليهن حق ولهن عليكم حق كسوتهن و رزقهن بالمعروف». بنابراين، حج گزار نظاره گر و شاهد و رعايت كننده اين آيات شريف است كه: {{متن قرآن|«...جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً...»}} [[سوره روم]]/21 و {{متن قرآن|«...هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ...»}} سوره بقره/187
-«...وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ...»  سوره بقره/228
+{{متن قرآن|«...وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ...»}} سوره بقره/228
 * <I>6 ـ محترم شمردن حقوق خدمتگزاران و كارگران و زيردستان و برطرف كردن نيازمندي هاي آنان در خوراك و پوشاك، همانند خود: </I>

@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 * <I>5 ـ رعايت حقوق زنان و با آنان به نيكي رفتار كردن و زحمات آنان را با خدمات متقابل و متعادل جبران كردن: </I>
-شما را در مورد زنان به خير و نيكي سفارش مي كنم... شما را بر آن ها حقي است و ايشان را بر شما حقي است و پوشاك و خوراك آن ها بايد در حد متعارف باشد: «أوصيكم بالنساء خيراً... و لكم عليهن حق ولهن عليكم حق كسوتهن و رزقهن بالمعروف». بنابراين، حج گزار نظاره گر و شاهد و رعايت كننده اين آيات شريف است كه: {{متن قرآن|«جعل بينكم مودة و رحمة»}} [[سوره روم]]/21 و {{متن قرآن|«هن لباس لكم و انتم لباس كهن»}} سوره بقره/188
+شما را در مورد زنان به خير و نيكي سفارش مي كنم... شما را بر آن ها حقي است و ايشان را بر شما حقي است و پوشاك و خوراك آن ها بايد در حد متعارف باشد: «أوصيكم بالنساء خيراً... و لكم عليهن حق ولهن عليكم حق كسوتهن و رزقهن بالمعروف». بنابراين، حج گزار نظاره گر و شاهد و رعايت كننده اين آيات شريف است كه: {{متن قرآن|«...جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً...»}} [[سوره روم]]/21 و {{متن قرآن|«...هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ...»}} سوره بقره/187
 «ولَهن مثل الذي عليهن بالمعروف» بقره