https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
جنگ عراق با ایران - تاریخچهٔ ویرایشها
2026-05-18T14:37:02Z
تاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.32.0
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=154039&oldid=prev
Zamani در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۵
2024-12-17T07:35:52Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37" >سطر ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳۷:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غافلگیری، کمبود نیرو و جنگافزار و مهمات، به پیشروی مهاجمان سرعت داد.<ref>حسینیا، زندگینامه سرلشکر شهید ولیالله فلاحی، ۹۴؛ منصوری، بررسی حقوقی، ۱۳۶.</ref> سران حزب بعث عراق به گمان خود قدرت ایران را تمامشده تلقی کرده و کمر ایران را شکستند.<ref>سامرائی، ویرانی دروازه شرقی، ۶۵؛ خامهیار، محمد، اولینهای دفاع مقدس، ۲۹.</ref> و تبلیغات عراق در تجاوز به ایران در صدر محافل خبری و رسانههای غربی جای گرفت.<ref>درودیان، انقلاب اسلامی، ۱۱۹–۱۲۱.</ref> آبادان محاصره شد و خرمشهر پس از مقاومتی ۳۴ روزه در ۴ آبان ۱۳۵۹ به تصرف ارتش عراق درآمد.<ref>مرکز مطالعات، روزشمار جنگ ایران و عراق، ۴/۵۶۵.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غافلگیری، کمبود نیرو و جنگافزار و مهمات، به پیشروی مهاجمان سرعت داد.<ref>حسینیا، زندگینامه سرلشکر شهید ولیالله فلاحی، ۹۴؛ منصوری، بررسی حقوقی، ۱۳۶.</ref> سران حزب بعث عراق به گمان خود قدرت ایران را تمامشده تلقی کرده و کمر ایران را شکستند.<ref>سامرائی، ویرانی دروازه شرقی، ۶۵؛ خامهیار، محمد، اولینهای دفاع مقدس، ۲۹.</ref> و تبلیغات عراق در تجاوز به ایران در صدر محافل خبری و رسانههای غربی جای گرفت.<ref>درودیان، انقلاب اسلامی، ۱۱۹–۱۲۱.</ref> آبادان محاصره شد و خرمشهر پس از مقاومتی ۳۴ روزه در ۴ آبان ۱۳۵۹ به تصرف ارتش عراق درآمد.<ref>مرکز مطالعات، روزشمار جنگ ایران و عراق، ۴/۵۶۵.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقابله و عملیات ایران==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقابله و عملیات <ins class="diffchange diffchange-inline">های </ins>ایران==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحولات سال نخست جنگ بیشتر به سود عراق پیش رفت و نیروهای ایران در مقابله با دشمن توفیقی نداشتند.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۹۵–۱۹۷.</ref> بیتدبیری سیدابوالحسن بنیصدر نخستین رئیسجمهور ایران که جانشین فرمانده کلقوا نیز بود از دلایل این ناکامیها بود.<ref>خامنهای، روزنامه اطلاعات.</ref> نیروهای رزمنده ایران پس از عزل بنیصدر توسط امامخمینی در خرداد ۱۳۶۰ بهتدریج سازماندهی شدند و سلسله عملیاتی را علیه متجاوزان آغاز کردند. در مهر ۱۳۶۰ در عملیات «ثامنالائمه» محاصره آبادان شکسته شد.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۵۸–۱۶۱؛ درودیان، جنگ بازیابی ثبات، ۲/۱۶۰–۱۶۱.</ref> (ببینید: شکست حصر آبادان) در بهار ۱۳۶۱ در عملیات «فتحالمبین» بخش زیادی از زمینهای اشغالی جنوب و در ۳/۳/۱۳۶۱ در عملیات «الی بیتالمقدس» خرمشهر آزاد شد.<ref>منصوری، بررسی حقوقی، ۸۳؛ خدری، ۱۷۷.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تحولات سال نخست جنگ بیشتر به سود عراق پیش رفت و نیروهای ایران در مقابله با دشمن توفیقی نداشتند.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۹۵–۱۹۷.</ref> بیتدبیری سیدابوالحسن بنیصدر نخستین رئیسجمهور ایران که جانشین فرمانده کلقوا نیز بود از دلایل این ناکامیها بود.<ref>خامنهای، روزنامه اطلاعات.</ref> نیروهای رزمنده ایران پس از عزل بنیصدر توسط امامخمینی در خرداد ۱۳۶۰ بهتدریج سازماندهی شدند و سلسله عملیاتی را علیه متجاوزان آغاز کردند. در مهر ۱۳۶۰ در عملیات «ثامنالائمه» محاصره آبادان شکسته شد.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۵۸–۱۶۱؛ درودیان، جنگ بازیابی ثبات، ۲/۱۶۰–۱۶۱.</ref> (ببینید: شکست حصر آبادان) در بهار ۱۳۶۱ در عملیات «فتحالمبین» بخش زیادی از زمینهای اشغالی جنوب و در ۳/۳/۱۳۶۱ در عملیات «الی بیتالمقدس» خرمشهر آزاد شد.<ref>منصوری، بررسی حقوقی، ۸۳؛ خدری، ۱۷۷.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عملیات «رمضان» نیز در مرداد ۱۳۶۱ در منطقه کوشک و شلمچه انجام گرفت.<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۳.</ref> و پس از آن سلسله عملیات مقدماتی والفجر و کربلا آغاز شد. عملیات «مسلمبنعقیل» در مهر ۱۳۶۱ در سومار و عملیات «محرم» آبان ۱۳۶۱، در موسیان<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۴.</ref>، عملیات مقدماتی «والفجر» در بهمن ۱۳۶۱ در فکه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «والفجر ۱» در شمال فکه در فروردین ۱۳۶۲صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۳۴۳–۳۴۵.، «والفجر ۲» در منطقه پیرانشهر، «والفجر۳» و آزادسازی مهران در مرداد ۱۳۶۲<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۱۸۸–۲۰۰ و ۲۰۸.</ref>،[۶۹] «والفجر ۴» در مهر ۱۳۶۲ در منطقه پنجوین عراق<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۳۴۱.</ref>، عملیات «خیبر» در اسفند ۱۳۶۲ در هورالهویزه و جزایر مجنون<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۵۰۱–۵۱۲.</ref>، عملیات «بدر» در اسفند ۱۳۶۳ در هورالهویزه و شرق رود دجله<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۰۹.</ref>، «والفجر ۸» در ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ در فاو<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۷۴.</ref>، «کربلای ۱» در تیر ۱۳۶۵ در مهران، «کربلای ۲» در منطقه پیرانشهر و حاجعمران و «کربلای ۳» در شهریور ۱۳۶۵، در دریا و سکوهای البکر و الامیّه<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۲۱–۲۲۲.</ref>، «کربلای ۴» و «کربلای ۵» در زمستان ۱۳۶۵ در منطقه شلمچه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «کربلای ۸» در فروردین ۱۳۶۵ در شرق بصره<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۸۸.</ref>، «کربلای ۱۰» در ماووت عراق و سلسله عملیات «بیتالمقدس» در سال ۱۳۶۶<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۱۹ و۳۶۰.</ref> به آزادی بیشتر مناطق اشغالشده انجامید و دولت بعثی عراق را در وضعیت نامناسبی قرار داد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عملیات «رمضان» نیز در مرداد ۱۳۶۱ در منطقه کوشک و شلمچه انجام گرفت.<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۳.</ref> و پس از آن سلسله عملیات مقدماتی والفجر و کربلا آغاز شد. عملیات «مسلمبنعقیل» در مهر ۱۳۶۱ در سومار و عملیات «محرم» آبان ۱۳۶۱، در موسیان<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۴.</ref>، عملیات مقدماتی «والفجر» در بهمن ۱۳۶۱ در فکه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «والفجر ۱» در شمال فکه در فروردین ۱۳۶۲صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۳۴۳–۳۴۵.، «والفجر ۲» در منطقه پیرانشهر، «والفجر۳» و آزادسازی مهران در مرداد ۱۳۶۲<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۱۸۸–۲۰۰ و ۲۰۸.</ref>،[۶۹] «والفجر ۴» در مهر ۱۳۶۲ در منطقه پنجوین عراق<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۳۴۱.</ref>، عملیات «خیبر» در اسفند ۱۳۶۲ در هورالهویزه و جزایر مجنون<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۵۰۱–۵۱۲.</ref>، عملیات «بدر» در اسفند ۱۳۶۳ در هورالهویزه و شرق رود دجله<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۰۹.</ref>، «والفجر ۸» در ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ در فاو<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۷۴.</ref>، «کربلای ۱» در تیر ۱۳۶۵ در مهران، «کربلای ۲» در منطقه پیرانشهر و حاجعمران و «کربلای ۳» در شهریور ۱۳۶۵، در دریا و سکوهای البکر و الامیّه<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۲۱–۲۲۲.</ref>، «کربلای ۴» و «کربلای ۵» در زمستان ۱۳۶۵ در منطقه شلمچه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «کربلای ۸» در فروردین ۱۳۶۵ در شرق بصره<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۸۸.</ref>، «کربلای ۱۰» در ماووت عراق و سلسله عملیات «بیتالمقدس» در سال ۱۳۶۶<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۱۹ و۳۶۰.</ref> به آزادی بیشتر مناطق اشغالشده انجامید و دولت بعثی عراق را در وضعیت نامناسبی قرار داد.</div></td></tr>
</table>
Zamani
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=154038&oldid=prev
Zamani: تکمیل مقاله با منبع جدید
2024-12-17T07:35:01Z
<p>تکمیل مقاله با منبع جدید</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خوب}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خوب}}</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جنگ [[عراق]] با [[ایران|ایران]]، از مهمترین جنگهای دوره معاصر از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ شمسی است. این جنگ در پی مجموعهای از عوامل زمینهساز و مناقشههای فزاینده سیاسی ـ نظامی با تجاوز نیروهای عراق به ایران آغاز شد. تلاش ایران برای بیرون راندن دشمن و بازپسگیری مناطق اشغالی، استفاده گسترده عراق از سلاح های شیمیایی، دخالت نیروهای بیگانه در منطقه خلیجفارس، گسترش جنگ نفتکشها و بینالمللی شدن ابعاد جنگ و نیز عملکرد شورای امنیت سازمان ملل در طول جنگ و پس از آن در معرفی عراق به عنوان آغازگر جنگ و پذیرش مجدد قرارداد الجزایر از سوی این کشور، از جمله مشخصههای بارز آن به شمار میآید.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جنگ [[عراق]] با [[ایران|ایران]]، از مهمترین جنگهای دوره معاصر از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ شمسی است. این جنگ در پی مجموعهای از عوامل زمینهساز و مناقشههای فزاینده سیاسی ـ نظامی با تجاوز نیروهای عراق به ایران آغاز شد. تلاش ایران برای بیرون راندن دشمن و بازپسگیری مناطق اشغالی، استفاده گسترده عراق از سلاح های شیمیایی، دخالت نیروهای بیگانه در منطقه خلیجفارس، گسترش جنگ نفتکشها و بینالمللی شدن ابعاد جنگ و نیز عملکرد شورای امنیت سازمان ملل در طول جنگ و پس از آن در معرفی عراق به عنوان آغازگر جنگ و پذیرش مجدد قرارداد الجزایر از سوی این کشور، از جمله مشخصههای بارز آن به شمار میآید.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34" >سطر ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگرانی های دولتهای منطقه از شرایط جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و به مخاطره افتادن منافع و امتیازات دولتهای بزرگ غربی در منطقه و از سوی دیگر، نوپایی حکومت جدید ایران و آماده نبودن قوای نظامی برای مقابله با حملات مرزی نیز در تصمیمگیری دولت بعث عراق برای حمله به ایران مؤثر بوده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگرانی های دولتهای منطقه از شرایط جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و به مخاطره افتادن منافع و امتیازات دولتهای بزرگ غربی در منطقه و از سوی دیگر، نوپایی حکومت جدید ایران و آماده نبودن قوای نظامی برای مقابله با حملات مرزی نیز در تصمیمگیری دولت بعث عراق برای حمله به ایران مؤثر بوده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==حمله همه جانبه و سراسری عراق به ایران==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رژیم عراق در ۳۱ شهریور از زمین و هوا و دریا به ایران حمله کرد.<ref>رضایی، جنگ به روایت، ۵۸.</ref> در حملات هوایی عراق ۱۹۲ فروند هواپیمای جنگنده به مراکز نظامی و فرودگاههای چندین شهر ازجمله پالایشگاه و فرودگاه مهرآباد تهران حمله کردند.<ref> داوری، گزارش هجوم هوایی عراق، ۹۹؛ سامرائی، ویرانی دروازه شرقی، ۶۵، هاشمی رفسنجانی، انقلاب در بحران، ۲۱۶.</ref> سیدعلی خامنهای که نماینده امامخمینی در شورای عالی دفاع و امامجمعه تهران بود، با خواندن اطلاعیهای در تلویزیون مردم را در جریان تجاوز عراق قرار داد.<ref>خامنهای، پایگاه اطلاعرسانی مشرق؛ رضایی، جنگ به روایت، ۶۴.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در تهاجم عراق نیروی زمینی این کشور از سه محور شمالی، جنوبی و میانی وارد ایران شد. سپاه یکم عراق از محور کردستان و آذربایجان غربی حمله کرد و ارتفاعات مشرف بر شهرهای مریوان و بانه و پیرانشهر و سردشت و پاوه را به اشغال خود درآورد.<ref>شیرزادی، سیری بر مجاهدتهای شهید مرادعلی، ۱۱۵–۱۱۷.</ref> سپاه دوم عراق از سمت کرمانشاه و ایلام وارد ایران شد و سپاه سوم که نیمی از ارتش عراق را تشکیل میداد از خوزستان وارد کشورگردید.<ref>رضایی، جنگ به روایت، ۶۰–۶۱.</ref> و در همان روزهای نخست، بخشهایی از پنج استان مرزی کشور (خوزستان، ایلام، کرمانشاه، آذربایجان غربی و کردستان) و ده تا پانزده هزار کیلومتر مربع از سرزمین ایران به اشغال عراق درآمد.<ref>رضایی، جنگ به روایت، ۲۴؛ صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۹۴؛ بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۳۴–۳۶.</ref> همچنین شهرهای نفتشهر، قصر شیرین، مهران، سومار، فکه، بستان، هویزه، موسیان، نوسود و بیش از سه هزار روستا اشغال شدند.<ref>درویشی، جنگ ایران و عراق، ۷۸.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غافلگیری، کمبود نیرو و جنگافزار و مهمات، به پیشروی مهاجمان سرعت داد.<ref>حسینیا، زندگینامه سرلشکر شهید ولیالله فلاحی، ۹۴؛ منصوری، بررسی حقوقی، ۱۳۶.</ref> سران حزب بعث عراق به گمان خود قدرت ایران را تمامشده تلقی کرده و کمر ایران را شکستند.<ref>سامرائی، ویرانی دروازه شرقی، ۶۵؛ خامهیار، محمد، اولینهای دفاع مقدس، ۲۹.</ref> و تبلیغات عراق در تجاوز به ایران در صدر محافل خبری و رسانههای غربی جای گرفت.<ref>درودیان، انقلاب اسلامی، ۱۱۹–۱۲۱.</ref> آبادان محاصره شد و خرمشهر پس از مقاومتی ۳۴ روزه در ۴ آبان ۱۳۵۹ به تصرف ارتش عراق درآمد.<ref>مرکز مطالعات، روزشمار جنگ ایران و عراق، ۴/۵۶۵.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==مقابله و عملیات ایران==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحولات سال نخست جنگ بیشتر به سود عراق پیش رفت و نیروهای ایران در مقابله با دشمن توفیقی نداشتند.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۹۵–۱۹۷.</ref> بیتدبیری سیدابوالحسن بنیصدر نخستین رئیسجمهور ایران که جانشین فرمانده کلقوا نیز بود از دلایل این ناکامیها بود.<ref>خامنهای، روزنامه اطلاعات.</ref> نیروهای رزمنده ایران پس از عزل بنیصدر توسط امامخمینی در خرداد ۱۳۶۰ بهتدریج سازماندهی شدند و سلسله عملیاتی را علیه متجاوزان آغاز کردند. در مهر ۱۳۶۰ در عملیات «ثامنالائمه» محاصره آبادان شکسته شد.<ref>صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۱۵۸–۱۶۱؛ درودیان، جنگ بازیابی ثبات، ۲/۱۶۰–۱۶۱.</ref> (ببینید: شکست حصر آبادان) در بهار ۱۳۶۱ در عملیات «فتحالمبین» بخش زیادی از زمینهای اشغالی جنوب و در ۳/۳/۱۳۶۱ در عملیات «الی بیتالمقدس» خرمشهر آزاد شد.<ref>منصوری، بررسی حقوقی، ۸۳؛ خدری، ۱۷۷.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del class="diffchange diffchange-inline">۳۱ شهریور ۱۳۵۹ حمله سراسری </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">رسمی عراق، با بکارگیری حداکثر توان نظامی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">با عبور </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">مرزهای بینالمللی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">تجاوز به خاک ایران شروع </del>شد.<ref><del class="diffchange diffchange-inline">روزشمار جنگ ایران </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">عراق، کتاب ۴، مقدمه، ص۲۹؛ اوبالانس، ص ۳۰</del>.</ref> در <del class="diffchange diffchange-inline">ساعات پایانی همان روز، کورت والدهایم دبیر کل سازمان ملل متحد از دو دولت خواست که </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">حل مسالمتآمیز اختلافات میان دو کشور مساعی جمیله خویش را به کار بندند</del>.<ref><del class="diffchange diffchange-inline">سازمان ملل متحد، ۱۹۸۰، ص۳۱۲</del>.</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">عملیات «رمضان» نیز </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">مرداد ۱۳۶۱ در منطقه کوشک </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">شلمچه انجام گرفت.<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۳.</ref> </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">پس </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">آن سلسله عملیات مقدماتی والفجر </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کربلا آغاز </ins>شد<ins class="diffchange diffchange-inline">. عملیات «مسلمبنعقیل» در مهر ۱۳۶۱ در سومار و عملیات «محرم» آبان ۱۳۶۱، در موسیان<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۴.</ref>، عملیات مقدماتی «والفجر» در بهمن ۱۳۶۱ در فکه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «والفجر ۱» در شمال فکه در فروردین ۱۳۶۲صیاد شیرازی، ناگفتههای جنگ، ۳۴۳–۳۴۵.، «والفجر ۲» در منطقه پیرانشهر، «والفجر۳» و آزادسازی مهران در مرداد ۱۳۶۲<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۱۸۸–۲۰۰ و ۲۰۸.</ref>،[۶۹] «والفجر ۴» در مهر ۱۳۶۲ در منطقه پنجوین عراق<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۳۴۱.</ref>، عملیات «خیبر» در اسفند ۱۳۶۲ در هورالهویزه و جزایر مجنون<ref>هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش، ۵۰۱–۵۱۲</ins>.<<ins class="diffchange diffchange-inline">/</ins>ref><ins class="diffchange diffchange-inline">، عملیات «بدر» در اسفند ۱۳۶۳ در هورالهویزه </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">شرق رود دجله<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۰۹</ins>.</ref><ins class="diffchange diffchange-inline">، «والفجر ۸» در ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">فاو<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۱۷۴.</ref>، «کربلای ۱» در تیر ۱۳۶۵ در مهران، «کربلای ۲» در منطقه پیرانشهر و حاجعمران و «کربلای ۳» در شهریور ۱۳۶۵، در دریا و سکوهای البکر و الامیّه<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۲۱–۲۲۲.</ref>، «کربلای ۴» و «کربلای ۵» در زمستان ۱۳۶۵ در منطقه شلمچه<ref>بهزاد و علیبابایی، همپای صاعقه، ۸۳۴.</ref>، «کربلای ۸» در فروردین ۱۳۶۵ </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">شرق بصره<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۲۸۸</ins>.<<ins class="diffchange diffchange-inline">/</ins>ref><ins class="diffchange diffchange-inline">، «کربلای ۱۰» در ماووت عراق و سلسله عملیات «بیتالمقدس» در سال ۱۳۶۶<ref>اردستانی، تنبیه متجاوز، ۳/۳۱۹ و۳۶۰</ins>.</ref> <ins class="diffchange diffchange-inline">به آزادی بیشتر مناطق اشغالشده انجامید و دولت بعثی عراق را در وضعیت نامناسبی قرار داد.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==قطعنامه شورای امنیت==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==قطعنامه شورای امنیت==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54" >سطر ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۶۰:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی (کتاب)|دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]، ج۱۱، ص ۵۱۰۴، مدخل "جنگ عراق با ایران" از محمود یزدانفام، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23019/11/5106 کتابخانه مدرسه فقاهت].</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی (کتاب)|دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]، ج۱۱، ص ۵۱۰۴، مدخل "جنگ عراق با ایران" از محمود یزدانفام، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23019/11/5106 کتابخانه مدرسه فقاهت].</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*سیدعباس رضوی، «جنگ تحمیلی»، دانشنامه امامخمینی، ج۴، ص۱۵۱–۱۷۴.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مقاله های مهم]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مقاله های مهم]]</div></td></tr>
</table>
Zamani
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=153852&oldid=prev
Zamani در ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۸
2024-12-07T10:38:05Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19" >سطر ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۹:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همزمان با ارسال این یادداشت، صدامحسین در نطقی در مجلس ملی عراق، متن قرارداد الجزایر را پاره کرد و الغای این قرارداد را تصمیم شورای فرماندهی انقلاب عراق اعلام نمود.<ref>رجوع کنید به کیهان، ش۱۱۰۹۷، ۲۷ شهریور ۱۳۵۹، ص۱۴.</ref> <ref>اصفهانی، ص۱۱۸.</ref> <ref>هیوم، ص۳۷.</ref><ref>سینگ، ص۵۰.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همزمان با ارسال این یادداشت، صدامحسین در نطقی در مجلس ملی عراق، متن قرارداد الجزایر را پاره کرد و الغای این قرارداد را تصمیم شورای فرماندهی انقلاب عراق اعلام نمود.<ref>رجوع کنید به کیهان، ش۱۱۰۹۷، ۲۷ شهریور ۱۳۵۹، ص۱۴.</ref> <ref>اصفهانی، ص۱۱۸.</ref> <ref>هیوم، ص۳۷.</ref><ref>سینگ، ص۵۰.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتنی است که این قرارداد پس از پیمان چهار جانبه سعدآباد در ۱۳۱۶ ش،<ref>رجوع کنید به سعدآباد، پیمان</ref> نخستین عهدنامه رسمی بین [[ایران|ایران]] و کشور [[عراق]] بعد از استقلال آن بهشمار میآمد. پیش از آن چند قرارداد بین ایران و حکومت عثمانی که عراق قبل از استقلال بخشی از آن بود، منعقد شده بود. از دوره [[صفویه|صفوی]] به بعد، ۲۴ جنگ بین ایران و عثمانی روی داد و از ۹۶۳ که عهدنامه معروف به آماسیه به امضای طرفین رسید، تا قرارداد الجزایر در ۱۹۷۵ م. (۱۳۵۴ ش)، حدود بیست عهدنامه بین دو طرف برای حل و فصل اختلافات مرزی تنظیم شد.<ref>جعفری ولدانی، ۱۳۶۷ ش، ص۳ـ۴، ۸.</ref> <ref>مشایخ فریدنی، ص۲۰۹ـ۲۶۸.</ref> <ref>نیز رجوع کنید به ایران و عثمانی، سرحدات.</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گفتنی است که این قرارداد پس از پیمان چهار جانبه سعدآباد در ۱۳۱۶ ش،<ref>رجوع کنید به سعدآباد، پیمان</ref> نخستین عهدنامه رسمی بین [[ایران|ایران]] و کشور [[عراق]] بعد از استقلال آن بهشمار میآمد. پیش از آن چند قرارداد بین ایران و حکومت عثمانی که عراق قبل از استقلال بخشی از آن بود، منعقد شده بود. از دوره [[صفویه|صفوی]] به بعد، ۲۴ جنگ بین ایران و عثمانی روی داد و از ۹۶۳ <ins class="diffchange diffchange-inline">قمری </ins>که عهدنامه معروف به آماسیه به امضای طرفین رسید، تا قرارداد الجزایر در ۱۹۷۵ م. (۱۳۵۴ ش)، حدود بیست عهدنامه بین دو طرف برای حل و فصل اختلافات مرزی تنظیم شد.<ref>جعفری ولدانی، ۱۳۶۷ ش، ص۳ـ۴، ۸.</ref> <ref>مشایخ فریدنی، ص۲۰۹ـ۲۶۸.</ref> <ref>نیز رجوع کنید به ایران و عثمانی، سرحدات.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پاسخ وزارت امور خارجه ایران در برابر این اقدام دولت عراق با تأخیر و عملاً پس از حمله عراق (سه روز بعد از تسلیم یادداشت) صورت گرفت. در یادداشت ۴ آبان ۱۳۵۹ وزارت امور خارجه ایران که در پاسخ به یادداشت دولت عراق تنظیم شده، آمده است: «وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به شدت به اقدامهای تجاوزکارانه و غیرانسانی دولت عراق اعتراض کرده، اعلام میدارد که این دولت عراق است که مفاد قرارداد الجزایر و به خصوص پروتکل مربوط به امنیت در مرز را نادیده گرفته است. از جمله با فرستادن مأموران و گروههای مسلح به استانهای آذربایجانغربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان به اقدامات خرابکارانه و کمک به ضدانقلاب مبادرت ورزیده و امنیت داخلی ایران را نقض کرده و به روابط همجواری دو کشور لطمات جبرانناپذیری وارد ساخته است... از نظر دولت جمهوری اسلامی ایران، عهدنامه مربوط به مرز دولتی و حسن همجواری بین ایران و عراق، مورخ ۱۳ ژوئن ۱۹۷۵ و ۳ پروتکل ضمیمه و نامههای مبادله شده و صورت جلسات مشترک و ملحقات آن و همچنین موافقتنامههای چهارگانه تکمیلی که متعاقباً در تاریخ ۲۶ دسامبر ۱۹۷۵ به امضا رسیده و اسناد تصویب آنها در ۱۲ ژوئن ۱۹۷۶ مبادله شده... همچنان معتبر و نافذ است».<ref>جعفری ولدانی، ۱۳۶۷ ش، ص۵۱۲.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پاسخ وزارت امور خارجه ایران در برابر این اقدام دولت عراق با تأخیر و عملاً پس از حمله عراق (سه روز بعد از تسلیم یادداشت) صورت گرفت. در یادداشت ۴ آبان ۱۳۵۹ وزارت امور خارجه ایران که در پاسخ به یادداشت دولت عراق تنظیم شده، آمده است: «وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به شدت به اقدامهای تجاوزکارانه و غیرانسانی دولت عراق اعتراض کرده، اعلام میدارد که این دولت عراق است که مفاد قرارداد الجزایر و به خصوص پروتکل مربوط به امنیت در مرز را نادیده گرفته است. از جمله با فرستادن مأموران و گروههای مسلح به استانهای آذربایجانغربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان به اقدامات خرابکارانه و کمک به ضدانقلاب مبادرت ورزیده و امنیت داخلی ایران را نقض کرده و به روابط همجواری دو کشور لطمات جبرانناپذیری وارد ساخته است... از نظر دولت جمهوری اسلامی ایران، عهدنامه مربوط به مرز دولتی و حسن همجواری بین ایران و عراق، مورخ ۱۳ ژوئن ۱۹۷۵ و ۳ پروتکل ضمیمه و نامههای مبادله شده و صورت جلسات مشترک و ملحقات آن و همچنین موافقتنامههای چهارگانه تکمیلی که متعاقباً در تاریخ ۲۶ دسامبر ۱۹۷۵ به امضا رسیده و اسناد تصویب آنها در ۱۲ ژوئن ۱۹۷۶ مبادله شده... همچنان معتبر و نافذ است».<ref>جعفری ولدانی، ۱۳۶۷ ش، ص۵۱۲.</ref></div></td></tr>
</table>
Zamani
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=138832&oldid=prev
مهدی موسوی در ۱۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۶
2022-05-15T11:26:40Z
<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=138832&oldid=113457">نمایش تغییرات</a>
مهدی موسوی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=113457&oldid=prev
سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی
2019-11-20T12:19:42Z
<p>7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{خوب}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]}}</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66" >سطر ۶۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۶۸:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: مقاله های مهم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{سنجش کیفی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|سنجش=شده</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|شناسه= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان بندی مناسب= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رعایت سطح مخاطب عام= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|جامعیت= خوب </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رعایت اختصار= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|سیر منطقی= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کیفیت پژوهش= خوب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رده= دارد</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr>
</table>
سید مهدی خدایی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=40543&oldid=prev
مرضیه الله وکیل جزی در ۲ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۱۶
2014-03-02T12:16:46Z
<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=40543&oldid=36043">نمایش تغییرات</a>
مرضیه الله وکیل جزی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=36043&oldid=prev
عربصالحی: /* منابع */
2013-12-15T12:49:07Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26" >سطر ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۶:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد : 11 صفحه : 5104، مدخل "جنگ عراق با ایران1" از محمود یزدانفام ، در دسترس در[<del class="diffchange diffchange-inline">hhttp</del>://lib.eshia.ir/23019/11/5106 کتابخانه مدرسه فقاهت] </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد : 11 صفحه : 5104، مدخل "جنگ عراق با ایران1" از محمود یزدانفام ، در دسترس در[<ins class="diffchange diffchange-inline">http</ins>://lib.eshia.ir/23019/11/5106 کتابخانه مدرسه فقاهت] </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div></td></tr>
</table>
عربصالحی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=36029&oldid=prev
عربصالحی: /* دلایل حله عراق به ایران */
2013-12-15T11:40:37Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">دلایل حله عراق به ایران</span></span></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >سطر ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۷:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقدام صدام حسین و اظهار دولت عراق، وجاهت حقوقی نیز نداشت، زیرا در حقوق بینالمللِ عرفی و قراردادی معاهدات، اصل تداوم معاهدات و خصوصیت لایتغیر بودن آنها از اصول قطعی، دائم و ذاتی عهدنامهها محسوب میشود و استناد به تغییراتِ فاحشِ اوضاع و احوال در معاهدات مرزی و كأن لم یكن دانستن و بیاثر نمودن یا تعلیق مفاد یا انقضای اصول عهدنامهها، مردود است <ref> ضیائی بیگدلی، ص 106؛ جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 108. </ref> حتی از نظر حقوق بینالملل با آنكه كشورهای تازه استقلال یافته حق دارند قراردادهای منعقد شده از سوی دولتهای استعماری را، بر اساس اصل نیل به استقلال كشورهای جدید، تغییر دهند، لیكن اجرای این حق در مورد عهدنامههای مرزی استثناست و در این خصوص بر اصل تداوم معاهدات تأكید شده است <ref> جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 109 </ref>. در قرارداد الجزایر به صراحت بر همین اصل تأكید شده و در مادّه ششم آن بر تغییرناپذیر بودن مرزها و لزوم احترام كامل به تمامیت ارضی دو كشور تصریح شده است و «طرفین معظّمین متعاهِدَین» تأكید كردهاند كه خط مرز زمینی و رودخانهای آنان لایتغیر و دائمی و قطعی است<ref> منصوری لاریجانی، ص 106 ـ 109 </ref>. بدینترتیب، لغو یك جانبه قرارداد الجزایر، نادیده گرفتن اصل مهمی از اصول حقوق بینالملل بوده است <ref> رجوع کنید به همان، ص 109ـ113 </ref> در قرارداد مذكور، ساز و كار كامل و جامعی برای حل اختلاف در باره تفسیر یا اجرای عهدنامه و سه پروتكل و ضمایم آن پیشبینی شده بود و دولت عراق بیآنكه به هیچ یك از راههای پیشبینی شده در آنها (شامل مذاكرات مستقیم، مساعی جمیله دولت ثالث دوست، دادگاه داوری و تعیین داورها یا سر داورها توسط رئیس دیوان بینالمللی دادگستری) متوسل شود، این اصول را نقض نمود: اصل احترام به تمامیت ارضی و تغییرناپذیر بودن مرزها، اصل وفاداری بهعهد و حرمت معاهدات و حل مسالمتآمیز اختلافات و متوسل نشدن به زور، و اصل تناسب. به علاوه، در حقوق بینالملل نیز راههای متعددی برای حل اختلافات پیشبینی شده است كه میبایست به آنها رجوع میشد <ref> بختیاری، ص95ـ 98؛ هدایتی خمینی، ص66ـ68؛ </ref> <ref> انوریتهرانی، ص27ـ29؛ </ref> <ref> طالع، پیوستها، ص 144ـ156. </ref> بر اساس مفاد قرارداد الجزایر و همچنین موافقتنامههای تكمیلی در 5 دی 1354، و باتوجه به صورت جلسه مربوط به حل وفصل مطالبات متقابل، كه در اول تیر 1355 در تهران به امضا رسیده بود، مقرر شده بود تحویل و تحول املاك، ساختمانها و تأسیسات عمومی یا خصوصی ــ كه تعلق ملی آنها، در پی علامتگذاری مجدد مرز زمینی، تغییر یافته است ــ تحت نظارت هیئتی مختلط از كارشناسان دو كشور، در مدت شش ماه (از اول تیر 1355) به صورت رسمی انجام گیرد، ولی بهرغم آمادگی طرف ایرانی برای تحویل و تحول اراضی، مقامات عراقی به بهانههای مختلف از انجام دادن كار طفره رفتند <ref> تجاوز عراق به ایران و موضعگیری سازمان ملل متحد، ص 32ـ 38؛ </ref> <ref> منصوری لاریجانی، ص 102ـ 104؛ </ref> <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 49ـ50. </ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اقدام صدام حسین و اظهار دولت عراق، وجاهت حقوقی نیز نداشت، زیرا در حقوق بینالمللِ عرفی و قراردادی معاهدات، اصل تداوم معاهدات و خصوصیت لایتغیر بودن آنها از اصول قطعی، دائم و ذاتی عهدنامهها محسوب میشود و استناد به تغییراتِ فاحشِ اوضاع و احوال در معاهدات مرزی و كأن لم یكن دانستن و بیاثر نمودن یا تعلیق مفاد یا انقضای اصول عهدنامهها، مردود است <ref> ضیائی بیگدلی، ص 106؛ جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 108. </ref> حتی از نظر حقوق بینالملل با آنكه كشورهای تازه استقلال یافته حق دارند قراردادهای منعقد شده از سوی دولتهای استعماری را، بر اساس اصل نیل به استقلال كشورهای جدید، تغییر دهند، لیكن اجرای این حق در مورد عهدنامههای مرزی استثناست و در این خصوص بر اصل تداوم معاهدات تأكید شده است <ref> جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 109 </ref>. در قرارداد الجزایر به صراحت بر همین اصل تأكید شده و در مادّه ششم آن بر تغییرناپذیر بودن مرزها و لزوم احترام كامل به تمامیت ارضی دو كشور تصریح شده است و «طرفین معظّمین متعاهِدَین» تأكید كردهاند كه خط مرز زمینی و رودخانهای آنان لایتغیر و دائمی و قطعی است<ref> منصوری لاریجانی، ص 106 ـ 109 </ref>. بدینترتیب، لغو یك جانبه قرارداد الجزایر، نادیده گرفتن اصل مهمی از اصول حقوق بینالملل بوده است <ref> رجوع کنید به همان، ص 109ـ113 </ref> در قرارداد مذكور، ساز و كار كامل و جامعی برای حل اختلاف در باره تفسیر یا اجرای عهدنامه و سه پروتكل و ضمایم آن پیشبینی شده بود و دولت عراق بیآنكه به هیچ یك از راههای پیشبینی شده در آنها (شامل مذاكرات مستقیم، مساعی جمیله دولت ثالث دوست، دادگاه داوری و تعیین داورها یا سر داورها توسط رئیس دیوان بینالمللی دادگستری) متوسل شود، این اصول را نقض نمود: اصل احترام به تمامیت ارضی و تغییرناپذیر بودن مرزها، اصل وفاداری بهعهد و حرمت معاهدات و حل مسالمتآمیز اختلافات و متوسل نشدن به زور، و اصل تناسب. به علاوه، در حقوق بینالملل نیز راههای متعددی برای حل اختلافات پیشبینی شده است كه میبایست به آنها رجوع میشد <ref> بختیاری، ص95ـ 98؛ هدایتی خمینی، ص66ـ68؛ </ref> <ref> انوریتهرانی، ص27ـ29؛ </ref> <ref> طالع، پیوستها، ص 144ـ156. </ref> بر اساس مفاد قرارداد الجزایر و همچنین موافقتنامههای تكمیلی در 5 دی 1354، و باتوجه به صورت جلسه مربوط به حل وفصل مطالبات متقابل، كه در اول تیر 1355 در تهران به امضا رسیده بود، مقرر شده بود تحویل و تحول املاك، ساختمانها و تأسیسات عمومی یا خصوصی ــ كه تعلق ملی آنها، در پی علامتگذاری مجدد مرز زمینی، تغییر یافته است ــ تحت نظارت هیئتی مختلط از كارشناسان دو كشور، در مدت شش ماه (از اول تیر 1355) به صورت رسمی انجام گیرد، ولی بهرغم آمادگی طرف ایرانی برای تحویل و تحول اراضی، مقامات عراقی به بهانههای مختلف از انجام دادن كار طفره رفتند <ref> تجاوز عراق به ایران و موضعگیری سازمان ملل متحد، ص 32ـ 38؛ </ref> <ref> منصوری لاریجانی، ص 102ـ 104؛ </ref> <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 49ـ50. </ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== دلایل <del class="diffchange diffchange-inline">حله </del>عراق به ایران ==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== دلایل <ins class="diffchange diffchange-inline">حمله </ins>عراق به ایران ==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهطوركلی، تمایل حزب بعث عراق به توسعهطلبی و انگیزه قوی حكومت عراق برای تشكیل دولت ملی ـ عربی، با ضمیمه كردن منطقه خوزستان ایران به عراق<ref> رجوع کنید به طارق عزیز، ص 8 </ref> و قدرتطلبی مشهود صدامحسین، مهمترین علل اقدامات دولت عراق بر ضد ایران بود؛ هرچند بهانههای دیگری نیز مطرح میشد. نگرانیهای دولتهای منطقه از شرایط جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و بهمخاطره افتادن منافع و امتیازات دولتهای بزرگ غربی در منطقه و از سوی دیگر، نوپایی حكومت جدید ایران و آماده نبودن قواینظامی برای مقابلهبا حملات مرزی نیز در تصمیمگیری دولت بعث عراق برای حمله به ایران مؤثر بوده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهطوركلی، تمایل حزب بعث عراق به توسعهطلبی و انگیزه قوی حكومت عراق برای تشكیل دولت ملی ـ عربی، با ضمیمه كردن منطقه خوزستان ایران به عراق<ref> رجوع کنید به طارق عزیز، ص 8 </ref> و قدرتطلبی مشهود صدامحسین، مهمترین علل اقدامات دولت عراق بر ضد ایران بود؛ هرچند بهانههای دیگری نیز مطرح میشد. نگرانیهای دولتهای منطقه از شرایط جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و بهمخاطره افتادن منافع و امتیازات دولتهای بزرگ غربی در منطقه و از سوی دیگر، نوپایی حكومت جدید ایران و آماده نبودن قواینظامی برای مقابلهبا حملات مرزی نیز در تصمیمگیری دولت بعث عراق برای حمله به ایران مؤثر بوده است.</div></td></tr>
</table>
عربصالحی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=36026&oldid=prev
عربصالحی: صفحهای جدید حاوی ' {{نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|دائرة المعارف بزرگ اسلامی}} جنگ ع...' ایجاد کرد
2013-12-15T11:40:14Z
<p>صفحهای جدید حاوی ' {{نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|<a href="/%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" class="mw-redirect" title="دائرة المعارف بزرگ اسلامی">دائرة المعارف بزرگ اسلامی</a>}} جنگ ع...' ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{نیازمند ویرایش فنی}}<br />
{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]}}<br />
جنگ عراق با ایران، از مهمترین جنگهای دوره معاصر در فاصله 1359 تا 1367 ش، این جنگ در پی مجموعهای از عوامل زمینهساز و مناقشههای فزاینده سیاسی ـ نظامی با تجاوز نیروهای عراق به ایران آغاز شد. تلاش ایران برای بیرون راندن دشمن و بازپسگیری مناطق اشغالی و غلبه بر عراق، بنبست جنگ و فرسایشی شدن آن، گسترش جنگ شهرها، استفاده گسترده عراق از سلاحهای شیمیایی و نهایتاً دخالت نیروهای بیگانه در منطقه خلیجفارس، رویارویی امریكا با ایران، گسترش جنگ نفتكشها و بینالمللی شدن ابعاد جنگ و نیز عملكرد شورای امنیت سازمان ملل در طول جنگ و پس از آن در معرفی عراق به عنوان آغازگر جنگ و پذیرش مجدد قرارداد الجزایر از سوی این كشور، از جمله مشخصههای بارز آن به شمار میآید.<br />
<br />
== تاریخ سیاسی جنگ ==<br />
الف) ریشه و زمینهها. در پی پیروزی انقلاب اسلامی ایران و سقوط حكومت پهلوی در بهمن 1357 و متعاقب آن وقوع تغییرات اساسی در موقعیت امریكا در منطقه، مناسبات ایران و عراق نیز ــ كه در سالهای پایانی حكومت پهلوی، با میانجیگری الجزایر، در قالب سازوكار معروف به قرارداد الجزایر (1354 ش/1975) به صورت همزیستی مسالمتآمیز همراه با رقابت نیمهپنهان در عرصههای سیاسی و نظامی و تسلیحاتی درآمده بود ــ دستخوش دگرگونی و تیرگی شد <ref> یكتا، 1381 ش، ص 34ـ35؛ </ref> <ref> نیز رجوع کنید به جونز، ص 262ـ263. </ref> از سوی دیگر، با روی كارآمدن صدام حسین، و كنارهگیری حسنالبكر از ریاست جمهوری عراق در 25 تیر 1358/ 16 ژوئیه 1979، فعالیتهای دولت بعث در خوزستان و كردستان افزایش یافت و گروهها و جریانات سیاسی وابسته به عراق سازماندهی شدند و تشكیلات خود را به داخل ایران منتقل كردند. دولت عراق تبلیغات گستردهای بر ضد ایران كرد مبنی بر ضرورت خروج نیروهای ایران از سه جزیره ایرانی ابوموسی و تنب بزرگ و تنب كوچك <ref> رجوع کنید به تنب، جزایر </ref>، و نیز درگیریهای مرزی را تشدید نمود به طوری كه تا 31 شهریور 1359/ 22 سپتامبر 1980، 636 بار مرزهای ایران مورد تجاوز عراق قرار گرفت. عراق در صحنه بینالمللی نیز برضد جمهوری اسلامی ایران تبلیغات گستردهای كرد <ref> تحلیلی بر جنگ تحمیلی رژیم عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، ج 1، ص 68ـ74؛ </ref> <ref> درویشی، ص 126ـ147؛ </ref><ref> پارسا دوست، 1369 ش، ص 259ـ 395 </ref>. همزمان، دولت عراق در 26 شهریور 1359/ 17 سپتامبر 1980 با تسلیم یادداشتی رسمی به سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد، اعلام كرد كه اعلامیه الجزایر و عهدنامههای مربوط به مرز مشترك و حسن هم جواری و سه پروتكل و پیوستهای آن و دیگر موافقتنامهها و یادداشتهای انضمامی به این عهدنامه را یكجا و یك جانبه فسخ كرده است. دولت عراق دلیل اتخاذ این تصمیم را چنین اعلام كرد: نقض مُفاد قرارداد الجزایر از سوی ایران و دخالت مداوم ایران در امور داخلی جمهوری عراق، پناه دادن به عناصر مخالف عراق از اولین روزهای سرنگونی حكومت پهلوی، دخالت در امنیت داخلی عراق، سوءاستفاده از روابط حسن همجواری، تعدی به سرزمین عراق و قصور در بازگرداندن سرزمینهایی از عراق كه تحت تصرف ایران است. همچنین اظهار داشت چون در اعلامیهها و اظهاراتِ مقاماتِ مسئولِ ایران، آشكارا یا ضمنی، ابراز شده است كه از اجرای توافقات اجتناب میورزند، دولت عراق قرارداد الجزایر و ملحقات آن را بیاعتبار اعلام میكند و از مقامات ایران میخواهد وضع جدید را بپذیرند و در برابر عراق و حاكمیت این كشور و حق قانونی آن در سرزمینهای خاكی و آبی در اروندرود (به تعبیر دولت عراق: شط العرب) نگرش مسئولانه و عاقلانهای اتخاذ نماید. همزمان با ارسال این یادداشت، صدامحسین در نطقی در مجلس ملی عراق، متن قرارداد الجزایر را پاره كرد و الغای این قرارداد را تصمیم شورای فرماندهی انقلاب عراق اعلام نمود <ref> رجوع کنید به كیهان، ش 11097، 27 شهریور 1359، ص 14؛ </ref> <ref> اصفهانی، ص 118؛ </ref> <ref> هیوم، ص 37؛ </ref><ref> سینگ، ص50. </ref> گفتنی است كه این قرارداد، پس از پیمان چهار جانبه سعدآباد در 1316 ش <ref> رجوع کنید به سعدآباد، پیمان* </ref>، نخستین عهدنامه رسمی بین ایران و كشور عراق بعد از استقلال آن بهشمار میآمد. پیش از آن، چند قرارداد بین ایران و حكومت عثمانی، كه عراق قبل از استقلال، بخشی از آن بود، منعقد شده بود. از دوره صفوی به بعد، 24 جنگ بین ایران و عثمانی روی داد و از 963، كه عهدنامه معروف به آماسیه به امضای طرفین رسید، تا قرارداد الجزایر در 1975 (1354 ش)، حدود بیست عهدنامه بین دو طرف برای حل و فصل اختلافات مرزی تنظیم شد <ref> جعفری ولدانی، 1367 ش، ص 3ـ4، 8؛ </ref> <ref> مشایخ فریدنی، ص 209ـ 268؛ </ref> <ref> نیز رجوع کنید به ایران و عثمانی، سرحدات </ref> . پاسخ وزارت امور خارجه ایران در برابر این اقدام دولت عراق، با تأخیر و عملاً پس از حمله عراق (سه روز بعد از تسلیم یادداشت) صورت گرفت. در یادداشت 4 آبان 1359 وزارت امور خارجه ایران، كه در پاسخ به یادداشت دولت عراق تنظیم شده، آمده است: «وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به شدت به اقدامهای تجاوزكارانه و غیرانسانی دولت عراق اعتراض كرده، اعلام میدارد كه این دولت عراق است كه مفاد قرارداد الجزایر و به خصوص پروتكل مربوط به امنیت در مرز را نادیده گرفته است. از جمله با فرستادن مأموران و گروههای مسلح به استانهای آذربایجانغربی، كردستان، كرمانشاه، ایلام و خوزستان به اقدامات خرابكارانه و كمك به ضدانقلاب مبادرت ورزیده و امنیت داخلی ایران را نقض كرده و به روابط همجواری دو كشور لطمات جبرانناپذیری وارد ساخته است... از نظر دولت جمهوری اسلامی ایران، عهدنامه مربوط به مرز دولتی و حسن همجواری بین ایران و عراق، مورخ 13 ژوئن 1975 و 3 پروتكل ضمیمه و نامههای مبادله شده و صورت جلسات مشترك و ملحقات آن و همچنین موافقتنامههای چهارگانه تكمیلی كه متعاقباً در تاریخ 26 دسامبر 1975 به امضا رسیده و اسناد تصویب آنها در 12 ژوئن 1976 مبادله شده... همچنان معتبر و نافذ است» <ref> جعفری ولدانی، 1367 ش، ص 512 </ref>.<br />
اقدام صدام حسین و اظهار دولت عراق، وجاهت حقوقی نیز نداشت، زیرا در حقوق بینالمللِ عرفی و قراردادی معاهدات، اصل تداوم معاهدات و خصوصیت لایتغیر بودن آنها از اصول قطعی، دائم و ذاتی عهدنامهها محسوب میشود و استناد به تغییراتِ فاحشِ اوضاع و احوال در معاهدات مرزی و كأن لم یكن دانستن و بیاثر نمودن یا تعلیق مفاد یا انقضای اصول عهدنامهها، مردود است <ref> ضیائی بیگدلی، ص 106؛ جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 108. </ref> حتی از نظر حقوق بینالملل با آنكه كشورهای تازه استقلال یافته حق دارند قراردادهای منعقد شده از سوی دولتهای استعماری را، بر اساس اصل نیل به استقلال كشورهای جدید، تغییر دهند، لیكن اجرای این حق در مورد عهدنامههای مرزی استثناست و در این خصوص بر اصل تداوم معاهدات تأكید شده است <ref> جعفری ولدانی، 1380 ش، ص 109 </ref>. در قرارداد الجزایر به صراحت بر همین اصل تأكید شده و در مادّه ششم آن بر تغییرناپذیر بودن مرزها و لزوم احترام كامل به تمامیت ارضی دو كشور تصریح شده است و «طرفین معظّمین متعاهِدَین» تأكید كردهاند كه خط مرز زمینی و رودخانهای آنان لایتغیر و دائمی و قطعی است<ref> منصوری لاریجانی، ص 106 ـ 109 </ref>. بدینترتیب، لغو یك جانبه قرارداد الجزایر، نادیده گرفتن اصل مهمی از اصول حقوق بینالملل بوده است <ref> رجوع کنید به همان، ص 109ـ113 </ref> در قرارداد مذكور، ساز و كار كامل و جامعی برای حل اختلاف در باره تفسیر یا اجرای عهدنامه و سه پروتكل و ضمایم آن پیشبینی شده بود و دولت عراق بیآنكه به هیچ یك از راههای پیشبینی شده در آنها (شامل مذاكرات مستقیم، مساعی جمیله دولت ثالث دوست، دادگاه داوری و تعیین داورها یا سر داورها توسط رئیس دیوان بینالمللی دادگستری) متوسل شود، این اصول را نقض نمود: اصل احترام به تمامیت ارضی و تغییرناپذیر بودن مرزها، اصل وفاداری بهعهد و حرمت معاهدات و حل مسالمتآمیز اختلافات و متوسل نشدن به زور، و اصل تناسب. به علاوه، در حقوق بینالملل نیز راههای متعددی برای حل اختلافات پیشبینی شده است كه میبایست به آنها رجوع میشد <ref> بختیاری، ص95ـ 98؛ هدایتی خمینی، ص66ـ68؛ </ref> <ref> انوریتهرانی، ص27ـ29؛ </ref> <ref> طالع، پیوستها، ص 144ـ156. </ref> بر اساس مفاد قرارداد الجزایر و همچنین موافقتنامههای تكمیلی در 5 دی 1354، و باتوجه به صورت جلسه مربوط به حل وفصل مطالبات متقابل، كه در اول تیر 1355 در تهران به امضا رسیده بود، مقرر شده بود تحویل و تحول املاك، ساختمانها و تأسیسات عمومی یا خصوصی ــ كه تعلق ملی آنها، در پی علامتگذاری مجدد مرز زمینی، تغییر یافته است ــ تحت نظارت هیئتی مختلط از كارشناسان دو كشور، در مدت شش ماه (از اول تیر 1355) به صورت رسمی انجام گیرد، ولی بهرغم آمادگی طرف ایرانی برای تحویل و تحول اراضی، مقامات عراقی به بهانههای مختلف از انجام دادن كار طفره رفتند <ref> تجاوز عراق به ایران و موضعگیری سازمان ملل متحد، ص 32ـ 38؛ </ref> <ref> منصوری لاریجانی، ص 102ـ 104؛ </ref> <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 49ـ50. </ref><br />
<br />
== دلایل حله عراق به ایران ==<br />
<br />
بهطوركلی، تمایل حزب بعث عراق به توسعهطلبی و انگیزه قوی حكومت عراق برای تشكیل دولت ملی ـ عربی، با ضمیمه كردن منطقه خوزستان ایران به عراق<ref> رجوع کنید به طارق عزیز، ص 8 </ref> و قدرتطلبی مشهود صدامحسین، مهمترین علل اقدامات دولت عراق بر ضد ایران بود؛ هرچند بهانههای دیگری نیز مطرح میشد. نگرانیهای دولتهای منطقه از شرایط جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و بهمخاطره افتادن منافع و امتیازات دولتهای بزرگ غربی در منطقه و از سوی دیگر، نوپایی حكومت جدید ایران و آماده نبودن قواینظامی برای مقابلهبا حملات مرزی نیز در تصمیمگیری دولت بعث عراق برای حمله به ایران مؤثر بوده است.<br />
<br />
از نخستین حمله رسمی به ایران تا بازپسگیری خرمشهر (31 شهریور 1359 ـ 3 خرداد 1361). در 31 شهریور 1359 حمله سراسری و رسمی عراق، با به كارگیری حداكثر توان نظامی و با عبور از مرزهای بینالمللی و تجاوز به خاك ایران، شروع شد <ref> روزشمار جنگ ایران و عراق، كتاب 4، مقدمه، ص 29؛ اوبالانس، ص 30 </ref>. در ساعات پایانی همان روز، كورت والدهایم ، دبیركل سازمان ملل متحد، از دو دولت خواست كه در حل مسالمتآمیز اختلافات میان دو كشور مساعی جمیله خویش را به كار بندند <ref> سازمان ملل متحد،1980،ص 312. </ref> جنگ عراق با ایران، از مهمترین جنگهای دوره معاصر در فاصله 1359 تا 1367 ش، این جنگ در پی مجموعهای از عوامل زمینهساز و مناقشههای فزاینده سیاسی ـ نظامی با تجاوز نیروهای عراق به ایران آغاز شد. تلاش ایران برای بیرون راندن دشمن و بازپسگیری مناطق اشغالی و غلبه بر عراق، بنبست جنگ و فرسایشی شدن آن، گسترش جنگ شهرها، استفاده گسترده عراق از سلاحهای شیمیایی و نهایتاً دخالت نیروهای بیگانه در منطقه خلیجفارس، رویارویی امریكا با ایران، گسترش جنگ نفتكشها و بینالمللی شدن ابعاد جنگ و نیز عملكرد شورای امنیت سازمان ملل در طول جنگ و پس از آن در معرفی عراق به عنوان آغازگر جنگ و پذیرش مجدد قرارداد الجزایر از سوی این كشور، از جمله مشخصههای بارز آن به شمار میآید.<br />
<br />
== حمایت جهانی از عراق ==<br />
بهطور كلی حمایت جهانی از عراق به اوج خود رسید و امریكاییها با بمباران سكوهای ایران، عملاً و آشكارا به نفع عراق وارد جنگ شدند، فرانسه و شوروی پیشرفتهترین هواپیماهای جنگنده را در اختیار عراق گذاشتند، كویت و عربستان نیز به كمكهای مالی خود به این كشور افزودند و آلمان مواد شیمیایی مورد نیاز در ساخت تسلیحات شیمیایی را در اختیار عراق گذاشت <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 277؛ </ref>در باره كمكهای همهجانبه قدرتهای بزرگ به عراق رجوع کنید به <ref> خالوزاده، ص 461ـ 517. </ref> در این اوضاع، امام خمینی(ره) در نامهای به مسئولان لشكری و كشوری، در 25 تیر 1367/ 16 ژوئیه 1988 اعلام كرد باتوجه به ضربات سنگین بر قوای ایران و نامه فرمانده سپاه در 2 تیر 1367/ 23 ژوئن 1988 و اینكه تهیه مایحتاج نظامی بسیار دشوار است، و نیز باتوجه به استفاده گسترده دولت عراق از سلاحهای شیمیایی و نبود وسایل خنثیكننده آن و حضور امریكا در خلیجفارس، قطعنامه 598 را میپذیرد<ref> برای متن این نامه رجوع کنید به اعتماد ملی، 8 مهر 1385، ص 1ـ2. </ref><br />
<br />
پذیرش قطعنامه طی نامهای با امضای رئیس جمهوری ایران، در 27 تیر 1367/ 18 ژوئیه 1988 به دبیركل سازمان ملل تسلیم شد <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 277ـ 278. </ref> در این نامه تصریح شده است كه تجاوز به ایران ابعاد بی سابقهای یافته و باعث كشیده شدن سایر كشورها و حتی غیر نظامیان بیگناه به جنگ شده است و جمهوری اسلامی ایران با توجه به اهمیتی كه برای جان انسانها و اجرای عدالت و برقراری صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی قائل است، قطعنامه 598 شورای امنیت را میپذیرد<ref> رجوع کنید به سند ش 20027/ S ، 19 ژوئیه 1988. </ref> امام خمینی (ره) در 29 تیر همان سال پذیرش قطعنامه 598 را به اطلاع مردم رساند <ref> رجوع کنید به امامخمینی، ج 11، ص 238ـ241 </ref>. بعد از پذیرش قطعنامه، مذاكرات صلح به وزارت خارجه سپرده شد كه مبنای آن قرارداد الجزایر بود <ref> ولایتی، 1380 ش، ص 532 ـ 554. </ref><br />
<br />
== مفاد قطعنامه ==<br />
سرانجام در قالب طرح قطعنامه 598، كه امریكا پیشنهاد كرده بود، در 31 خرداد 1366/ 27 ژوئن 1987 به تصویب اعضای شورای امنیت رسید<ref> ولایتی، 1380 ش، ص 237ـ241. </ref> این قطعنامه در 29 تیر 1366/ 20 ژوئیه 1987 به تصویب رسید و در آن، ضمن تكرار مفاد قطعنامههای قبلی، شروع و تداوم جنگ، بمباران مراكز غیرنظامی، حمله به كشتیهای بیطرف در خلیجفارس و هواپیماهای غیرنظامی، نقض اصول بشردوستانه و استفاده از سلاح شیمیایی نكوهش شد. یكی از مهمترین امتیازهای این قطعنامه در مقایسه با قطعنامههای پیشین این بود كه در بند ششم آن، طبق نظر ایران از دبیركل خواسته شد تا هیئت بیطرفی را برای مشورت با ایران و عراق و تحقیق در باره مسئولیت شروع جنگ تعیین كند<ref> ملكی، ص 181. </ref> به اعتقاد ایران، بند هفتم قطعنامه مزبور، در موارد چگونگی انجام گرفتن كمك بینالمللی و تقسیم آن میان دو كشور و جبران خسارت وارده ابهام داشت <ref> همان، ص 182. </ref> بند هشتم آن، در باره حفظ امنیت منطقه خلیجفارس، موافق با نامه وزیر امورخارجه ایران به دبیركل در 8 خرداد 1365/ 29 مه 1986 تنظیم شد و در آن بدین نكته تصریح گردید كه صلح و امنیت منطقه منوط به احترام به حاكمیت و تمامیت ارضی و خودداری از مداخله در امور داخلی و حفظ بیطرفی كامل همه كشورهاست.<br />
<br />
از دیگر امتیازات قطعنامه 598 بر قطعنامههای پیشین این بود كه جنبه «توصیهای» نداشت و تصمیمی براساس اعتقاد شورای امنیت بود. تا آن زمان، از نظر حجم، این مفصّلترین قطعنامه شورا درباره جنگ بهشمار میآمد كه به اتفاق آرا صادر گردید. نه ماه و نیم، فاصله زمانی قطعنامه مزبور با قطعنامه پیشین، نشانه آن است كه شورای امنیت، جنگ عراق با ایران را به عنوان یك موضوع جدی پیگیری میكرده و به ویژه هنگامی كه بیم تشدید و گسترش جنگ میرفته، مبادرت به تصویب و صدور قطعنامه جدید نموده است <ref> هدایتی خمینی، ص 143ـ 144. </ref> به اعتقاد ایران، از نقاط ضعف قطعنامه 598، بند سوم قسمت مقدماتی آن بود كه از شروع و ادامه طولانی منازعه توأماً ابراز تأسف شده بود. دولت ایران، به استناد مدارك موجود، شروعكننده جنگ، گسترشدهنده آن به مواضع غیرنظامی (بمباران و موشك باران شهرها و حمله به كشتیهای تجاری و نفتكشها) و توسعه دامنه آن به خلیجفارس را عراق و بنابراین دفاع را حق مشروع خود میدانست <ref> ملكی، ص181؛ </ref><br />
==پانویس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع==<br />
*دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد : 11 صفحه : 5104، مدخل "جنگ عراق با ایران1" از محمود یزدانفام ، در دسترس در[hhttp://lib.eshia.ir/23019/11/5106 کتابخانه مدرسه فقاهت] <br />
[[رده:هشت سال دفاع مقدس]]</div>
عربصالحی