جنابت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ جنابت‌‌‌‌‌ را به جنابت منتقل کرد

2025-10-16T11:46:09Z

مهدی موسوی صفحهٔ جنابت‌‌‌‌‌ را به جنابت منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۴

2022-05-12T07:44:37Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۰۶:۵۸

2017-02-23T06:58:18Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۱۸

2012-10-31T10:18:25Z

Saeed zamani: بخش بندی و تعیین رده

2012-08-13T04:25:55Z

بخش بندی و تعیین رده

Saeed zamani: اصلاح پانویس های خراب شده به خاطر تغییر نسخه نرم افزار دانشنامه

2012-08-11T09:19:21Z

اصلاح پانویس های خراب شده به خاطر تغییر نسخه نرم افزار دانشنامه

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی ''''جنابت:''' حالت ناپاكىِ عارض بر انسان به سببى از اسباب خاص. جنابت در لغت به معن...' ایجاد کرد

2012-07-22T08:28:56Z

صفحه‌ای جدید حاوی ''''جنابت:''' حالت ناپاكىِ عارض بر انسان به سببى از اسباب خاص. جنابت در لغت به معن...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''جنابت:'''

حالت ناپاكىِ عارض بر انسان به سببى از اسباب خاص.

جنابت در لغت به معناى دور شدن، ضد قرابت است و در شرع عبارت است از عروض حالتى بر انسان كه موجب دورى وى از احكام پاكان مى‌شود.<ref>و <ref> جواهرالكلام 3/3. </ref>. جواهرالكلام 3/3. </ref> به شخص متصف به جنابت «جُنُب» گفته مى‌شود و از آن در باب‌هاى طهارت، صلات و صوم بحث شده است.

'''اسباب جنابت:'''

جنابت به یكى از دو چیز محقق مى‌شود: انزال و دخول.

# 1. انزال:

خروج منىّ موجب جنابت است؛ چه با شهوت، فشار و سستى بدن همراه باشد یا نباشد؛ مرد باشد یا زن، در خواب باشد یا بیدارى.<ref> جواهرالكلام 3/3. </ref> ظاهر كلام برخى قدما عدم وجوب غسل جنابت بر زن با انزال است.<ref> المقنع/42. </ref> البته صرف حركت منىّ در باطن بدون خروج و انزال، موجب جنابت نمى‌شود؛ لیكن در اینكه ملاك، خروج از مجراى متعارف است یا مطلق خروج - هر چند از مجراى غیرمتعارف - اختلاف است.<ref> جواهرالكلام، 3/7. </ref>

هرگاه رطوبتى از انسان خارج شود كه منىّ بودن آن مشكوك باشد، در صورتى كه با شهوت، فشار و سستى بدن همراه باشد، محكوم به حكم منى است. در این كه در حكم به منى بودنِ رطوبت مشتبه، وجود هر سه نشانه یاد شده شرط است یا وجود بعضى از آن‌ها نیز كفایت مى‌كند، اقوال مختلف است.<ref>و <ref>همان، 8-12. </ref> همان، 8-12. </ref> در بیمار، وجود دو نشانه شهوت و سستى كفایت مى‌كند.<ref>همان، 8-12. </ref>

آیا زن همچون مرد در رطوبت مشتبه باید به نشانه‌هاى فوق رجوع كند یا نه؟ مسئله اختلافى است. بنابر قول دوم آیا وجود شهوت در حكم به منى بودن رطوبت مشتبه در زن كفایت مى‌كند یا تنها در صورت یقین به منى بودن آن، حكم منى را دارد؟ برخى قول اول را اختیار كرده‌اند.<ref> همان، 13. </ref>

# 2. دخول:

با دخول آلت تناسلى مرد در فرج زن به مقدار ختنه‌گاه، جنابت تحقق مى‌یابد؛ هم نسبت به مرد و هم نسبت به زن؛ چه بالغ باشند یا نابالغ؛ عاقل باشند یا دیوانه؛ دخول در بیدارى صورت گرفته باشد یا در خواب.<ref> همان، 2-26. </ref> در این كه دخول در دُبُر - اعم از زن و مرد - به مقدار ختنه‌گاه موجب جنابت مى‌شود یا نه، اختلاف است.

مشهور قول اوّل است.<ref> همان، 31-35. </ref> با دخول آلت خنثىٰ در دُبر یا فرج خنثاى دیگر جنابت محقق نمى‌شود؛ اما اگر خنثىٰ با زنى نزدیكى كند و مردى نیز با خنثىٰ آمیزش نماید، براى خنثىٰ جنابت تحقق مى‌یابد.<ref>و <ref> همان، 3. </ref>. همان، 3. </ref>

بنابر قول مشهور وطى حیوان موجب غسل نیست.<ref> همان، 3. </ref>(آمیزش با حیوان)

'''احكام جنابت:'''

# 1. غسل جنابت:

غسل جنابت به خودى خود مستحب است. برخى متأخران آن را واجب دانسته‌اند؛ لیكن براى به جا آوردن واجبات مشروط به طهارت مانند نماز، طواف و بنابر مشهور روزه ماه رمضان، واجب است كه از آن به وجوب غیرى تعبیر مى‌شود. چنان كه غسل جنابت براى غایات مستحب، همچون نمازهاى نافله، دعاها و ذكرهاى مستحب، مستحب غیرى است.<ref> همان،‌ 1/ 46-55؛ العروة الوثقىٰ، 1/492. </ref>(غسل جنابت)

# 2. محرمات بر جنب:

خواندن سوره‌هاى عزائم (داراى سجده واجب) بر جنب حرام است؛ لیكن در این كه این حرمت اختصاص به آیه سجده دارد یا شامل همه سوره سجده‌دار مى‌شود - حتى بعض یك آیه، بلكه بسمله آن - اختلاف است.<ref> جواهرالكلام 3/ 42-45؛ العروة الوثقىٰ 1/482؛ مصباح الهدىٰ 4/ 146-147. </ref>

لمس خطوط [[قرآن كریم]]، نام خداوند متعال پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و اهل بیت آن حضرت بنابر مشهور بر جنب حرام است.<ref> الحدائق الناضرة 2/122؛ جواهر الكلام 2/316 و 3/46؛ مستمسك العروة 3/45. </ref>(اسماء متبرك)

توقف در مسجد، بلكه دخول در آن - جز در دو مورد - بنابر مشهور بر جنب حرام و دخول در مسجد به قصد عبور (از درى داخل و از درى دیگر خارج شود) یا برداشتن چیزى جایز است؛ اما به قصد گذاشتن چیزى در آن [[حرام]] مى‌باشد.

گروهى، مشاهد مشرفه معصومان علیهم‌السلام را نیز در [[احكام]] یاد شده به مساجد ملحق كرده‌اند.<ref> جواهرالكلام 3/ 49-56. </ref>(مشاهد مشرفه) البته دخول در [[مسجدالحرام]] و [[مسجدالنبى]] صلى الله علیه و آله مطلقا - حتى جهت عبور یا برداشتن چیزى - حرام است.<ref> همان، 55-54. </ref>

# 3. مكروهات بر جنب:

## 1. خوردن و آشامیدن، مگر آن كه وضو بگیرد یا مضمضه و استنشاق كند. برخى گفته‌اند: با مضمضه و استنشاق، كراهت كم مى‌شود ولى برطرف نمى‌گردد.<ref> همان، 64-67. </ref>

## 2. تلاوت بیش از هفت آیه از غیر سوره‌هاى عزائم، بنابر مشهور.<ref> همان، 67-72. </ref>

## 3. لمس غیر خطوط قرآن، مانند جلد و حواشى آن.

## 4. خوابیدن قبل از غسل یا وضو.

## 5. خضاب كردن.<ref> همان، 72-78. </ref>(خضاب)

## 6. حضور نزد محتضر.<ref> توضیح المسائل مراجع، 1/ 312 م 540. </ref>(احتضار)

# 4. سایر احكام:

در نجاست عرق جنب از حرام، مانند زنا و لواط، اختلاف است.<ref> جواهرالكلام، 6/ 71-77. </ref> برخى قائلان به طهارت، آن را مانع صحت نماز دانسته‌اند.<ref> ارشاد السائل/16؛ الاحكام الواضحة (فاضل)/95. </ref>

باقى ماندن بر جنابت تا طلوع فجر در ماه [[رمضان]] براى كسى كه روزه بر او واجب است، بنابر مشهور [[حرام]] و موجب بطلان روزه و ثبوت قضا و كفاره خواهد بود.<ref> جواهرالكلام ج16، ص 236-247. </ref>(بقا بر جنابت)

اگر غسل براى جنب ضرر داشته باشد باید براى نماز تیمم بدل از غسل نماید.<ref> همان، 5/111. </ref>(تیمم) نماز خواندن در اتاقى كه جنب در آن است، كراهت دارد.<ref> العروة الوثقىٰ، 2/401. </ref>

==پانویس ==
<references />
===منابع===

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌3، ص 117

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
-__TOC__
+==جنابت در لغت==
 جنابت در لغت به معناى دور شدن، ضد قرابت است و در شرع عبارت است از عروض حالتى بر انسان كه موجب دورى وى از احكام پاكان مى‌شود.<ref name="gavaher3/3"> جواهرالكلام 3/3. </ref> به شخص متصف به جنابت «جُنُب» گفته مى‌شود و از آن در باب‌هاى طهارت، صلات و صوم بحث شده است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''''حالت ناپاكىِ عارض بر انسان به سببى از اسباب خاص.'''''
+{{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
 __TOC__
 جنابت در لغت به معناى دور شدن، ضد قرابت است و در شرع عبارت است از عروض حالتى بر انسان كه موجب دورى وى از احكام پاكان مى‌شود.<ref name="gavaher3/3"> جواهرالكلام 3/3. </ref> به شخص متصف به جنابت «جُنُب» گفته مى‌شود و از آن در باب‌هاى طهارت، صلات و صوم بحث شده است.
 ==اسباب جنابت==
 جنابت به یكى از دو چیز محقق مى‌شود: انزال و دخول.
@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۸: @@
 هرگاه رطوبتى از انسان خارج شود كه منىّ بودن آن مشكوك باشد، در صورتى كه با شهوت، فشار و سستى بدن همراه باشد، محكوم به حكم منى است. در این كه در حكم به منى بودنِ رطوبت مشتبه، وجود هر سه نشانه یاد شده شرط است یا وجود بعضى از آن‌ها نیز كفایت مى‌كند، اقوال مختلف است.<ref name="gavaher5/8"> همان، ج 5 ص 8 و 6 ص 12.</ref> در بیمار، وجود دو نشانه شهوت و سستى كفایت مى‌كند.<ref name="gavaher5/8"/>
-آیا زن همچون مرد در رطوبت مشتبه باید به نشانه‌هاى فوق رجوع كند یا نه؟ مسئله اختلافى است. بنابر قول دوم آیا وجود شهوت در حكم به منى بودن رطوبت مشتبه در زن كفایت مى‌كند یا تنها در صورت یقین به منى بودن آن، حكم منى را دارد؟ برخى قول اول را اختیار كرده‌اند.<ref> همان، 13. </ref>
+آیا زن همچون مرد در رطوبت مشتبه باید به نشانه‌هاى فوق رجوع كند یا نه؟ مسئله اختلافى است. بنابر قول دوم آیا وجود شهوت در حكم به منى بودن رطوبت مشتبه در زن كفایت مى‌كند یا تنها در صورت یقین به منى بودن آن، حكم منى را دارد؟ برخى قول اول را اختیار كرده‌اند.<ref> همان، 13.</ref>
 . دخول:
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۴: @@
 با دخول آلت تناسلى مرد در فرج زن به مقدار ختنه‌گاه، جنابت تحقق مى‌یابد؛ هم نسبت به مرد و هم نسبت به زن؛ چه بالغ باشند یا نابالغ؛ عاقل باشند یا دیوانه؛ دخول در بیدارى صورت گرفته باشد یا در خواب.<ref> همان، 2-26. </ref> در این كه دخول در دُبُر - اعم از زن و مرد - به مقدار ختنه‌گاه موجب جنابت مى‌شود یا نه، اختلاف است.
-مشهور قول اوّل است.<ref> همان، 31-35. </ref> با دخول آلت خنثىٰ در دُبر یا فرج خنثاى دیگر جنابت محقق نمى‌شود؛ اما اگر خنثىٰ با زنى نزدیكى كند و مردى نیز با خنثىٰ آمیزش نماید، براى خنثىٰ جنابت تحقق مى‌یابد.<ref name="gavaher2/3"> همان، 3. </ref>
+مشهور قول اوّل است.<ref> همان، 31-35. </ref> با دخول آلت خنثىٰ در دُبر یا فرج خنثاى دیگر جنابت محقق نمى‌شود؛ اما اگر خنثىٰ با زنى نزدیكى كند و مردى نیز با خنثىٰ آمیزش نماید، براى خنثىٰ جنابت تحقق مى‌یابد.<ref name="gavaher2/3"> همان، 3.</ref> بنابر قول مشهور وطى حیوان موجب غسل نیست.(آمیزش با حیوان)<ref name="gavaher2/3"/>
 '''1. غسل جنابت:'''
@@ سطر ۶۰: / سطر ۵۹: @@
 اگر غسل براى جنب ضرر داشته باشد باید براى نماز تیمم بدل از غسل نماید.<ref> همان، 5/111. </ref>(تیمم) نماز خواندن در اتاقى كه جنب در آن است، كراهت دارد.<ref> العروة الوثقىٰ، 2/401. </ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
-<references />
+<references/>
 ==منابع==
+جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌3، ص 117.
 [[رده:طهارت]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''جنابت:'''
+'''''حالت ناپاكىِ عارض بر انسان به سببى از اسباب خاص.'''''
-'''اسباب جنابت:'''
+== اسباب جنابت ==
 جنابت به یكى از دو چیز محقق مى‌شود: انزال و دخول.
-# 1. انزال:
+. انزال:
 خروج منىّ موجب جنابت است؛ چه با شهوت، فشار و سستى بدن همراه باشد یا نباشد؛ مرد باشد یا زن، در خواب باشد یا بیدارى<ref name="gavaher3/3"/>  ظاهر كلام برخى قدما عدم وجوب غسل جنابت بر زن با انزال است.<ref> المقنع/42. </ref> البته صرف حركت منىّ در باطن بدون خروج و انزال، موجب جنابت نمى‌شود؛ لیكن در اینكه ملاك، خروج از مجراى متعارف است یا مطلق خروج - هر چند از مجراى غیرمتعارف - اختلاف است.<ref> جواهرالكلام، 3/7. </ref>
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 آیا زن همچون مرد در رطوبت مشتبه باید به نشانه‌هاى فوق رجوع كند یا نه؟ مسئله اختلافى است. بنابر قول دوم آیا وجود شهوت در حكم به منى بودن رطوبت مشتبه در زن كفایت مى‌كند یا تنها در صورت یقین به منى بودن آن، حكم منى را دارد؟ برخى قول اول را اختیار كرده‌اند.<ref> همان، 13. </ref>
-# 2. دخول:
+. دخول:
 با دخول آلت تناسلى مرد در فرج زن به مقدار ختنه‌گاه، جنابت تحقق مى‌یابد؛ هم نسبت به مرد و هم نسبت به زن؛ چه بالغ باشند یا نابالغ؛ عاقل باشند یا دیوانه؛ دخول در بیدارى صورت گرفته باشد یا در خواب.<ref> همان، 2-26. </ref> در این كه دخول در دُبُر - اعم از زن و مرد - به مقدار ختنه‌گاه موجب جنابت مى‌شود یا نه، اختلاف است.
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 بنابر قول مشهور وطى حیوان موجب غسل نیست.(آمیزش با حیوان)<ref name="gavaher2/3"/>
-# 1. غسل جنابت:
+== احكام جنابت ==
 غسل جنابت به خودى خود مستحب است. برخى متأخران آن را واجب دانسته‌اند؛ لیكن براى به جا آوردن واجبات مشروط به طهارت مانند نماز، طواف و بنابر مشهور روزه ماه رمضان، واجب است كه از آن به وجوب غیرى تعبیر مى‌شود. چنان كه غسل جنابت براى غایات مستحب، همچون نمازهاى نافله، دعاها و ذكرهاى مستحب، مستحب غیرى است.<ref> همان،‌ 1/ 46-55؛ العروة الوثقىٰ، 1/492. </ref>(غسل جنابت)
-# 2. محرمات بر جنب:
+'''2. محرمات بر جنب:'''
 خواندن سوره‌هاى عزائم (داراى سجده واجب) بر جنب حرام است؛ لیكن در این كه این حرمت اختصاص به آیه سجده دارد یا شامل همه سوره سجده‌دار مى‌شود - حتى بعض یك آیه، بلكه بسمله آن - اختلاف است.<ref> جواهرالكلام 3/ 42-45؛ العروة الوثقىٰ 1/482؛ مصباح الهدىٰ 4/ 146-147. </ref>
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۳: @@
 گروهى، مشاهد مشرفه معصومان علیهم‌السلام را نیز در [[احكام]] یاد شده به مساجد ملحق كرده‌اند.<ref> جواهرالكلام 3/ 49-56. </ref>(مشاهد مشرفه) البته دخول در [[مسجدالحرام]] و [[مسجدالنبى]] صلى الله علیه و آله مطلقا - حتى جهت عبور یا برداشتن چیزى - حرام است.<ref> همان، 55-54. </ref>
-# 3. مكروهات بر جنب:
+'''3. مكروهات بر جنب:'''
-## 1. خوردن و آشامیدن، مگر آن كه وضو بگیرد یا مضمضه و استنشاق كند. برخى گفته‌اند: با مضمضه و استنشاق، كراهت كم مى‌شود ولى برطرف نمى‌گردد.<ref> همان، 64-67. </ref>
+# خوردن و آشامیدن، مگر آن كه وضو بگیرد یا مضمضه و استنشاق كند. برخى گفته‌اند: با مضمضه و استنشاق، كراهت كم مى‌شود ولى برطرف نمى‌گردد.<ref> همان، 64-67. </ref>
-## 2. تلاوت بیش از هفت آیه از غیر سوره‌هاى عزائم، بنابر مشهور.<ref> همان، 67-72. </ref>
+'''4. سایر احكام:'''
 در نجاست عرق جنب از حرام، مانند زنا و لواط، اختلاف است.<ref> جواهرالكلام، 6/ 71-77. </ref> برخى قائلان به طهارت، آن را مانع صحت نماز دانسته‌اند.<ref> ارشاد السائل/16؛ الاحكام الواضحة (فاضل)/95. </ref>
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۲: @@
 ==پانویس ==
 <references />
-===منابع===
+==منابع==
 جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌3، ص 117