جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹

2025-10-20T10:09:07Z

مهدی موسوی: ویرایش

2022-05-05T08:28:28Z

ویرایش

مهدی موسوی در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۴۹

2022-05-05T06:49:44Z

Aghajani در ‏۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۵۴

2019-07-27T05:54:23Z

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-17T08:54:48Z

‏منابع

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-17T08:54:18Z

‏منابع

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-17T05:52:27Z

‏منابع

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''''' قر...' ایجاد کرد

2013-07-20T05:07:52Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''''' قر...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی'''''

قرن: 13

(1333/1332-1266 ق)

نویسنده، شاعر، متخلص به عنقاء. در قزوین به دنیا آمد. پس از تحصیلات نزد پدر خویش و استادانى چون [[سید رضى]] حكیم‌الهى، شیخ محمدصادق بن [[شهید ثالث]] از قزوین به تهران آمد و در این شهر نزد استادانى چون آقا على مدرس كه از مشاهیر [[حكمت]] بود و نیز حاج ملاهادى مدرس به تحصیل پرداخت و رد سلك دراویش اویسیه درآمد.

عنقا از فضایل علمى و ادبى و حسن خط بهره داشت و سالیان دراز با غلامحسین‌خان غفارى صاحب اختیار ارتباط و معاشرت داشت، گویند كه بعضى اشعارى كه به نام صاحب اختیار شهرت داشته از سروده‌هاى عنقاست.

وى در تهران درگذشت و در ابن‌بابویه دفن شد. از آثارش: رساله‌ى «آئینه‌ى جهانبانى»؛ رساله‌اى در «اثبات نبوت و ولایت»؛ «اشارت حسینیه»، مثنوى؛ «انوار قلوب السالكین»، مثنوى؛ «دیوان» غزلیات؛ «عقاید حقه»، در اصول دین.

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.

[[رده:شعرا]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''' (۱۳۳۳-۱۲۶۶ ق)، ادیب، شاعر [[تخلص|متخلص]] به «عنقاء» و مؤسس سلسله [[عرفان|عرفانی]] اویسیه و بزرگ خاندان «عنقا» در قرن ۱۳ قمری است. مجموعه شعری «حقایق المناقب» در مدح [[اهل بیت]] (علیهم‌السلام) و «[[غنچۀ باز در شرح گلشن راز (کتاب)|غنچۀ باز در شرح گلشن راز]]»، از جمله آثار اوست.
+'''جلال‌الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''' (۱۳۳۳-۱۲۶۶ ق)، عارف، ادیب، شاعر [[تخلص|متخلص]] به «عنقاء» و مؤسس سلسله [[عرفان|عرفانی]] اویسیه و بزرگ خاندان «عنقا» در قرن ۱۴ قمری است. مجموعه شعری «حقایق المناقب» در مدح [[اهل بیت]] (علیهم‌السلام) و «[[غنچۀ باز در شرح گلشن راز (کتاب)|غنچۀ باز در شرح گلشن راز]]»، از جمله آثار اوست.
 {{شناسنامه عالم
 |نام کامل = جلال‌الدین علی میرزا ابوالفضل طالقانی
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 عنقای طالقانی از فضایل علمى و ادبى و حسن خط بهره داشت. از وی آثار منظوم و منثور زیر به یادگار مانده است:
-'''آثار منظوم:'''
+* حقایق المناقب، مجموعه [[شعر]] در مدح [[اهل بیت]] (ع)؛
 * انوار قلوب السالکین، مجموعه شعر ([[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]])؛
 * [[مسمط|مسمّط]] عشقیه؛
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۷: @@
 * اشارت حسینیه، در رثای [[امام حسین]] علیه السلام بر وزن [[مثنوی معنوی (کتاب)|مثنوی معنوی]] که در ۱۳۱۲ق سروده شده است؛
 * منتخب دیوان عنقا ([[غزل|غزلیات]])؛
 * [[غنچۀ باز در شرح گلشن راز (کتاب)|غنچۀ باز در شرح گلشن راز]]؛
 * عقاید حقه، در اثبات [[اصول دین|اصول دین]] و مذهب؛
@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۰: @@
 *"سیمای علی در آینه شعر فارسی"، فرید پورمصطفی، جلد اول.
-*دایرةالمعارف تشیع، ج۱۱، ص۵۰۵، مقاله "عنقا، جلال الدین علی میرزا ابوالفضل"، نوشته حسین عسگری.
+*"عنقا، جلال‌الدین علی میرزا ابوالفضل"، دایرةالمعارف تشیع، ج۱۱، ص۵۰۵، نوشته حسین عسگری.
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۴، ص۲۲۲.
+*[[اثرآفرینان]]، [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، ج۴، ص۲۲۲.
-[[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
+[[رده:علمای قرن چهاردهم]][[رده:علماء شیعه]][[رده:شعرای پارسی گوی قرن چهاردهم]][[رده:عارفان]][[رده:خطاطان]]
 [[رده:ادیبان]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''' (1333-1266 ق)، نویسنده، شاعر، [[تخلص|متخلص]] به «عنقاء» و احياگر سلسله عرفاني اويسيه و بزرگ خاندان «عنقا» در قرن 13 قمری است.
+'''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''' (۱۳۳۳-۱۲۶۶ ق)، ادیب، شاعر [[تخلص|متخلص]] به «عنقاء» و مؤسس سلسله [[عرفان|عرفانی]] اویسیه و بزرگ خاندان «عنقا» در قرن ۱۳ قمری است. مجموعه شعری «حقایق المناقب» در مدح [[اهل بیت]] (علیهم‌السلام) و «[[غنچۀ باز در شرح گلشن راز (کتاب)|غنچۀ باز در شرح گلشن راز]]»، از جمله آثار اوست.
-<br />
+میرزا ابوالفضل در آغاز ۱۹ سالگی (۱۲۸۴ق) اقامت در [[تهران]] را وجهه همت خویش کرد تا به خوشه چینی از خرمن معارف اساتید بزرگی چون آقا محمدرضا و آقا علی زنوزی (مشهور به مدرس) و حاج ملا هادی مدرس (شاگرد [[صاحب جواهر]]) و آقا سید علی قزوینی (مشهور به علاقبند) در زمینه های حکمت و کلام، فقه، اصول، علم نقطه و اسرار حروف و [[ریاضی|ریاضیات]] بپردازد؛ البته با این تفاوت که او در تهران دیگر فقط شاگرد نبود بلکه به تدریس علوم متداول آن روزگار هم همت گماشته بود.
-== تحصیل و استادان ==
+عنقا که در جوانی خود تحت تأثیر دایی اش سیدحسین قریشی ذهبی، آشنای اهل [[تصوف]] و [[عرفان]] قزوین شده بود، در تهران نیز دست ارادت از دامان اهل تصوف برنداشت و با کسوت روحانیت به محفل عرفانی شیخ محمد جاسبی (متخلص به فنا) پیوست. دیدار عبدالقادر جهرمی -از پیران و بزرگان متصوفه- یک باره عنقا را به کناره گیری از خلق و ترک غوغای تدریس علوم رسمی واداشت؛ در این باره آمده است: «روزی پیر عبدالقادر به مجلس درس عنقا آمد و از او پرسید: چه درسی می گویی؟ عنقا گفت: «[[علم نحو|نحو]]»، عبدالقادر پرسید: «آیا علم محو هم می دانی؟» و بی آنکه منتظر پاسخ عنقا بماند از مجلس درس او خارج شد. درست پس از این دیدار بود که عنقا یکسره دگرگون شد و دل خویش را سراپرده محبت او کرد. عنقا پس از درگذشت عبدالقادر (۱۳۰۲ق) به احیای سلسله عرفانی اویسیه مبادرت کرد.
-ميرزا ابوالفضل در آغاز 19 سالگي (1284ق) اقامت در [[تهران]] را وجهه همت خويش کرد تا به خوشه چيني از خرمن معارف اساتيد بزرگي چون آقا محمدرضا و آقا علي زنوزي (مشهور به مدرس) و حاج ملا هادي مدرس (شاگرد [[صاحب جواهر]]) و آقا سيد علي قزويني (مشهور به علاقبند) در زمينه هاي حکمت و کلام، فقه، اصول، علم نقطه و اسرار حروف و [[ریاضی|رياضيات]] بپردازد؛ البته با اين تفاوت که او در تهران ديگر فقط شاگرد نبود بلکه به تدريس علوم متداول آن روزگار هم همت گماشته بود. عنقا که در جواني خود تحت تأثير دايي اش سيدحسين قريشي ذهبي، آشناي اهل [[تصوف]] و [[عرفان]] قزوين شده بود، در تهران نيز دست ارادت از دامان اهل تصوف برنداشت و با کسوت روحانيت به محفل عرفاني شيخ محمد جاسبي (متخلص به فنا) پيوست.
+== آثار و تألیفات ==
-ديدار عبدالقادر جهرمي از پيران و بزرگان متصوفه يک باره عنقا را به کناره گيري از خلق و ترک غوغاي تدريس علوم رسمي واداشت؛ در اين باره آمده است: «روزي پير عبدالقادر به مجلس درس عنقا آمد و از او پرسيد: چه درسي مي گويي؟ عنقا گفت: «[[علم نحو|نحو]]»، عبدالقادر پرسيد: «آيا علم محو هم مي داني؟» و بي آنکه منتظر پاسخ عنقا بماند از مجلس درس او خارج شد. درست پس از اين ديدار بود که عنقا يکسره دگرگون شد و دل خويش را سراپرده محبت او کرد. عنقا پس از درگذشت عبدالقادر (1302ق) به احياي سلسله عرفاني اويسيه مبادرت کرد.
+'''آثار منظوم:'''
-از خامه ماندگار عنقا آثار منظوم و منثور به يادگار مانده است که آثار منظوم او را با خواندن دو بيت مطلع غزلي از او بر مي شماريم:« به کوي عشق، شهان جهان گداي رهند/ که تخت فقر به اورنگ خسروي ندهند/ برهنه پاي ولي تاج بخش سلطنتند/ نژند روي ولي نور پاش مهر و مهند.»
+'''آثار منثور:'''
-حقايق المناقب، مجموعه شعر در مدح اهل بيت (ع)؛
+* [[غنچۀ باز در شرح گلشن راز (کتاب)|غنچۀ باز در شرح گلشن راز]]؛
-انوار قلوب السالکين، مجموعه شعر، (مثنوى)؛
+== وفات ==
+جلال الدین ابوالفضل عنقا در ۶۷ سالگی (۱۳۳۳ ق) در [[تهران]] به دیار باقی شتافت و در شهر ری در گورستان ابن بابویه در جوار آرامگاه [[شیخ صدوق]] به خاک سپرده شد.
 ==منابع==
-*كتاب سيماي علي در آينه شعر فارسي، جلد اول.
+*"سیمای علی در آینه شعر فارسی"، فرید پورمصطفی، جلد اول.
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.
+*دایرةالمعارف تشیع، ج۱۱، ص۵۰۵، مقاله "عنقا، جلال الدین علی میرزا ابوالفضل"، نوشته حسین عسگری.
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
 [[رده:خطاطان]]
 [[رده:ادیبان]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
+'''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی''' (1333-1266 ق)، نویسنده، شاعر، [[تخلص|متخلص]] به «عنقاء» و احياگر سلسله عرفاني اويسيه و بزرگ خاندان «عنقا» در قرن 13 قمری است.
-'''''جلال الدین ابوالفضل عنقای طالقانی'''''
+<br />
-قرن: 13
+== تحصیل و استادان ==
-(1333/1332-1266 ق)
+ميرزا ابوالفضل در آغاز 19 سالگي (1284ق) اقامت در [[تهران]] را وجهه همت خويش کرد تا به خوشه چيني از خرمن معارف اساتيد بزرگي چون آقا محمدرضا و آقا علي زنوزي (مشهور به مدرس) و حاج ملا هادي مدرس (شاگرد [[صاحب جواهر]]) و آقا سيد علي قزويني (مشهور به علاقبند) در زمينه هاي حکمت و کلام، فقه، اصول، علم نقطه و اسرار حروف و [[ریاضی|رياضيات]] بپردازد؛ البته با اين تفاوت که او در تهران ديگر فقط شاگرد نبود بلکه به تدريس علوم متداول آن روزگار هم همت گماشته بود. عنقا که در جواني خود تحت تأثير دايي اش سيدحسين قريشي ذهبي، آشناي اهل [[تصوف]] و [[عرفان]] قزوين شده بود، در تهران نيز دست ارادت از دامان اهل تصوف برنداشت و با کسوت روحانيت به محفل عرفاني شيخ محمد جاسبي (متخلص به فنا) پيوست.
-نویسنده، شاعر، متخلص به عنقاء. در قزوین به دنیا آمد. پس از تحصیلات نزد پدر خویش و استادانى چون [[سید رضى]] حكیم‌الهى، شیخ محمدصادق بن [[شهید ثالث]] از قزوین به تهران آمد و در این شهر نزد استادانى چون آقا على مدرس كه از مشاهیر [[حكمت]] بود و نیز حاج ملاهادى مدرس به تحصیل پرداخت و رد سلك دراویش اویسیه درآمد.
+ديدار عبدالقادر جهرمي از پيران و بزرگان متصوفه يک باره عنقا را به کناره گيري از خلق و ترک غوغاي تدريس علوم رسمي واداشت؛ در اين باره آمده است: «روزي پير عبدالقادر به مجلس درس عنقا آمد و از او پرسيد: چه درسي مي گويي؟ عنقا گفت: «[[علم نحو|نحو]]»، عبدالقادر پرسيد: «آيا علم محو هم مي داني؟» و بي آنکه منتظر پاسخ عنقا بماند از مجلس درس او خارج شد. درست پس از اين ديدار بود که عنقا يکسره دگرگون شد و دل خويش را سراپرده محبت او کرد. عنقا پس از درگذشت عبدالقادر (1302ق) به احياي سلسله عرفاني اويسيه مبادرت کرد.
-وى در تهران درگذشت و در ابن‌بابویه دفن شد. از آثارش: [[غنچۀ باز در شرح گلشن راز]] ؛ رساله‌ى «آئینه‌ى جهانبانى»؛ رساله‌اى در «اثبات نبوت و ولایت»؛ «اشارت حسینیه»، مثنوى؛ «انوار قلوب السالكین»، مثنوى؛ «دیوان» غزلیات؛ «عقاید حقه»، در اصول دین.
+از خامه ماندگار عنقا آثار منظوم و منثور به يادگار مانده است که آثار منظوم او را با خواندن دو بيت مطلع غزلي از او بر مي شماريم:« به کوي عشق، شهان جهان گداي رهند/ که تخت فقر به اورنگ خسروي ندهند/ برهنه پاي ولي تاج بخش سلطنتند/ نژند روي ولي نور پاش مهر و مهند.»
 ==منابع==
 * [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.
 [[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
 [[رده:خطاطان]]
 [[رده:ادیبان]]

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 * [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.
-[[رده:شعرای پارسی گو]]
+[[رده:شعرای پارسی گوی قرن سیزدهم]]
 [[رده:خطاطان]]
 [[رده:ادیبان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۵۴
سطر ۱۷:		سطر ۱۷:

	[[رده:شعرای پارسی گو]]		[[رده:شعرای پارسی گو]]
		+	[[رده:خطاطان]]
		+	[[رده:ادیبان]]

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 عنقا از فضایل علمى و ادبى و حسن خط بهره داشت و سالیان دراز با غلامحسین‌خان غفارى صاحب اختیار ارتباط و معاشرت داشت، گویند كه بعضى اشعارى كه به نام صاحب اختیار شهرت داشته از سروده‌هاى عنقاست.
-وى در تهران درگذشت و در ابن‌بابویه دفن شد. از آثارش: رساله‌ى «آئینه‌ى جهانبانى»؛ رساله‌اى در «اثبات نبوت و ولایت»؛ «اشارت حسینیه»، مثنوى؛ «انوار قلوب السالكین»، مثنوى؛ «دیوان» غزلیات؛ «عقاید حقه»، در اصول دین.
+وى در تهران درگذشت و در ابن‌بابویه دفن شد. از آثارش: [[غنچۀ باز در شرح گلشن راز]] ؛ رساله‌ى «آئینه‌ى جهانبانى»؛ رساله‌اى در «اثبات نبوت و ولایت»؛ «اشارت حسینیه»، مثنوى؛ «انوار قلوب السالكین»، مثنوى؛ «دیوان» غزلیات؛ «عقاید حقه»، در اصول دین.
 ==منابع==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۵۲
سطر ۱۶:		سطر ۱۶:
	* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.		* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص222.

−	[[رده:~~شعرا~~]]	+	[[رده:شعرای پارسی گو]]