جبل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* جبل در قرآن */

2026-04-02T07:16:39Z

‏جبل در قرآن

Mohammadi در ‏۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۴

2026-04-02T07:14:59Z

Mohammadi در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶

2026-01-19T08:06:47Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-21T11:56:42Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2022-04-24T07:10:41Z

ویرایش

مهدی موسوی در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۵۰

2022-04-24T05:50:28Z

Aghajani در ‏۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۵

2019-11-03T12:35:27Z

Aghajani در ‏۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۳

2019-11-03T12:33:37Z

Aghajani در ‏۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۰

2019-11-03T12:30:18Z

Aghajani در ‏۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۱۸

2019-11-03T12:18:21Z

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود: «{{متن قرآن|لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ...}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۲۱.]]</ref>؛ اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد ...».
-و نیز می فرماید: «{{متن قرآن|وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...}}<ref>[[آیه 79 سوره انبیاء|سوره انبیاء،آیه ۷۹.]]</ref>؛ کوهها تسبیح خدای می کنند ...» و «{{متن قرآن|... يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ ...}}<ref>[[آیه 10 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۰.]]</ref>. {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره حج|سوره حج، آیه ۱۸.]]</ref>؛ و می بینی سجده خدا می کنند».
+و نیز می فرماید: «{{متن قرآن|وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَ ...}}<ref>[[آیه 79 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۷۹.]]</ref>؛ کوهها تسبیح خدای می کنند ...» و «{{متن قرآن|... يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ ...}}<ref>[[آیه 10 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۰.]]</ref>. {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره حج|سوره حج، آیه ۱۸.]]</ref>؛ و می بینی سجده خدا می کنند».
 و جای دیگر فرمود: «{{متن قرآن|إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ٧٢.]]</ref>؛ ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت».
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 «{{متن قرآن|وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ ...}}<ref>[[آیه 88 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۸۸.]]</ref>؛ کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند ...». ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
 ==حکمت آفرینش کوه‌ها==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 == جبل در قرآن ==
-کلمه «جَبَل» به معنی کوه، در [[قرآن مجید]] به صورت مفرد و جمع (جِبال) ۳۹ بار ذکر شده است: {{متن قرآن|«وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا}}<ref>[[آیه 32 سوره نازعات|سوره نازعات،آیه ۳۲.]]</ref>؛ و کوهها را برافراشت».
+کلمه «جَبَل» به معنی کوه، در [[قرآن مجید]] به صورت مفرد و جمع (جِبال) ۳۹ بار ذکر شده است: «{{متن قرآن|وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا}}<ref>[[آیه 32 سوره نازعات|سوره نازعات، آیه ۳۲.]]</ref>؛ و کوهها را برافراشت».
-در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود:{{متن قرآن|«لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ...}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر،آیه ۲۱.]]</ref>؛اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد...».
+در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود: «{{متن قرآن|لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ...}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۲۱.]]</ref>؛ اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد ...».
-و نیز می فرماید:{{متن قرآن|«وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...}}<ref>[[آیه 79 سوره انبیاء|سوره انبیاء،آیه ۷۹.]]</ref>؛ کوهها تسبیح خدای می کنند...».{{متن قرآن|«...يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ...}}<ref>[[آیه 10 سوره سبأ|سوره سبأ،آیه ۱۰.]]</ref>. و می بینی سجده خدا می کنند{{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره حج|سوره حج،آیه ۱۸.]]</ref>.
+و نیز می فرماید: «{{متن قرآن|وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...}}<ref>[[آیه 79 سوره انبیاء|سوره انبیاء،آیه ۷۹.]]</ref>؛ کوهها تسبیح خدای می کنند ...» و «{{متن قرآن|... يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ ...}}<ref>[[آیه 10 سوره سبأ|سوره سبأ، آیه ۱۰.]]</ref>. {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره حج|سوره حج، آیه ۱۸.]]</ref>؛ و می بینی سجده خدا می کنند».
-و جای دیگر فرمود: {{متن قرآن|«إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب،آیه ٧٢.]]</ref>؛ ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت».
+و جای دیگر فرمود: «{{متن قرآن|إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ٧٢.]]</ref>؛ ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت».
 '''کوه‌ها در قیامت:'''
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 در [[قیامت]] که همه چیز دیگرگون می شود، کوه که در صلابت و ثبات مثل است، سست و پراکنده و از هم پاشیده می شود و به جای ثبات به راه می افتد و می جنبد.
-{{متن قرآن|«وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ}}<ref>[[آیه 9 سوره معارج|سوره معارج،آیه ۹.]]</ref>؛ کوهها مانند پشم زده می شوند». یا {{متن قرآن|«...وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلًاا}}<ref>[[آیه 14 سوره مزمل| سوره مزمل،آیه ۱۴.]]</ref>؛... و کوهها تل ریگ نرم می شوند و{{متن قرآن|«وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا}}<ref>[[آیه 47 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۴۷.]]</ref>؛ روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده».
+«{{متن قرآن|وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ}}<ref>[[آیه 9 سوره معارج|سوره معارج، آیه ۹.]]</ref>؛ کوهها مانند پشم زده می شوند». یا «{{متن قرآن|... وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلًاا}}<ref>[[آیه 14 سوره مزمل| سوره مزمل، آیه ۱۴.]]</ref>؛ ... و کوهها تل ریگ نرم می شوند. «{{متن قرآن|وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا}}<ref>[[آیه 47 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۷.]]</ref>؛ روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده».
-{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ...}}<ref>[[آیه 88 سوره نمل|سوره نمل،آیه ۸۸.]]</ref>؛ کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند...». ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
+«{{متن قرآن|وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ ...}}<ref>[[آیه 88 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۸۸.]]</ref>؛ کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند ...». ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
 ==حکمت آفرینش کوه‌ها==
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 دیگر آنکه کوهها از جنس طبقات عمیق درون زمین است سطح روی زمین که ما در آن زندگی می کنیم آماده کشت و زرع و بناء و معیشت انسان و حیوان می باشد و معادن و اجسام دیگر که ما نیازمند آنهائیم و مانع کشت است مانند آهن و گوگرد و زاج و نمک و مس و نقره و طلا و غیر آن هزاران متر از سطح زمین پائین ترند. کوهها مثل آنکه از باطن زمین برجسته اند آن معادن را با خود بالا آورده و مردم در رگه های کوه حوائج خویش را می یابند.
-سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست. این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد؛ {{متن قرآن|«أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا * وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»}}<ref>[[آیه 7 سوره نبأ|سوره نبأ،آیات ۶و۷.]]</ref>؛آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش * و کوهها را میخهای آن».
+سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست. این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد؛ «{{متن قرآن|{{آیه|78|6}} 💠<ref>[[آیه 6 سوره نبأ|سوره نبأ، آیه ۶.]]</ref> {{آیه|78|7}}<ref>[[آیه 7 سوره نبأ|همان، آیه ۷.]]</ref>}}؛ آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش 💠 و کوهها را میخهای آن».
 ==منابع==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 == جبل در قرآن ==
-کلمه «جَبَل» به معنی کوه، در [[قرآن مجید]] به صورت مفرد و جمع (جِبال) ۳۹ بار ذکر شده است: {{متن قرآن|«وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا»}}؛ ([[سوره نازعات]]/۳۲) و کوهها را برافراشت.
+کلمه «جَبَل» به معنی کوه، در [[قرآن مجید]] به صورت مفرد و جمع (جِبال) ۳۹ بار ذکر شده است: {{متن قرآن|«وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا}}<ref>[[آیه 32 سوره نازعات|سوره نازعات،آیه ۳۲.]]</ref>؛ و کوهها را برافراشت».
-در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود: {{متن قرآن|«لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَیتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْیةِ اللَّه...»}}؛ ([[سوره حشر]]/۲۱) اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد... .
+در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود:{{متن قرآن|«لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ...}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر،آیه ۲۱.]]</ref>؛اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد...».
-و نیز می فرماید: کوهها تسبیح خدای می کنند: {{متن قرآن|«وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...»}} ([[سوره انبیاء]]/۷۹)؛ {{متن قرآن|«یا جِبَالُ أَوِّبِی مَعَهُ...»}} ([[سوره سباء]]/۱۰)؛ و می بینی سجده خدا می کنند: {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یسْجُدُ لَهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِی الْأَرْضِ والشَمسُ ... وَالْجِبَالُ»}} ([[سوره حج]]/۱۸).
+و نیز می فرماید:{{متن قرآن|«وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...}}<ref>[[آیه 79 سوره انبیاء|سوره انبیاء،آیه ۷۹.]]</ref>؛ کوهها تسبیح خدای می کنند...».{{متن قرآن|«...يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ...}}<ref>[[آیه 10 سوره سبأ|سوره سبأ،آیه ۱۰.]]</ref>. و می بینی سجده خدا می کنند{{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره حج|سوره حج،آیه ۱۸.]]</ref>.
-و جای دیگر فرمود: {{متن قرآن|«إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى‌ السَّمَاوَاتِ‌ وَ الْأَرْضِ‌ وَ الْجِبَالِ‌ فَأَبَینَ‌ أَنْ‌ یحْمِلْنَهَا وَ أَشْفَقْنَ‌ مِنْهَا وَ حَمَلَهَا الْإِنْسَانُ‌...»}} ([[سوره احزاب]]/٧٢) ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت.
+و جای دیگر فرمود: {{متن قرآن|«إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب،آیه ٧٢.]]</ref>؛ ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت».
 '''کوه‌ها در قیامت:'''
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 در [[قیامت]] که همه چیز دیگرگون می شود، کوه که در صلابت و ثبات مثل است، سست و پراکنده و از هم پاشیده می شود و به جای ثبات به راه می افتد و می جنبد.
-{{متن قرآن|«و تکونُ الجبالُ کَالعِهن»}} ([[سوره معارج]]/۹) کوهها مانند پشم زده می شوند، یا {{متن قرآن|«وَکانَتِ الْجِبَالُ کثِیبًا مَهِیلًا»}} ([[سوره مزمل]]/۱۴) و کوهها تل ریگ نرم می شوند و {{متن قرآن|«یوْمَ نُسَیرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً»}} ([[سوره کهف]]/۴۷) روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده.
+{{متن قرآن|«وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ}}<ref>[[آیه 9 سوره معارج|سوره معارج،آیه ۹.]]</ref>؛ کوهها مانند پشم زده می شوند». یا {{متن قرآن|«...وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلًاا}}<ref>[[آیه 14 سوره مزمل| سوره مزمل،آیه ۱۴.]]</ref>؛... و کوهها تل ریگ نرم می شوند و{{متن قرآن|«وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا}}<ref>[[آیه 47 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۴۷.]]</ref>؛ روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده».
-{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِی تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ»}} ([[سوره نمل]]/۸۸) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
+{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ...}}<ref>[[آیه 88 سوره نمل|سوره نمل،آیه ۸۸.]]</ref>؛ کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند...». ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
 ==حکمت آفرینش کوه‌ها==
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 دیگر آنکه کوهها از جنس طبقات عمیق درون زمین است سطح روی زمین که ما در آن زندگی می کنیم آماده کشت و زرع و بناء و معیشت انسان و حیوان می باشد و معادن و اجسام دیگر که ما نیازمند آنهائیم و مانع کشت است مانند آهن و گوگرد و زاج و نمک و مس و نقره و طلا و غیر آن هزاران متر از سطح زمین پائین ترند. کوهها مثل آنکه از باطن زمین برجسته اند آن معادن را با خود بالا آورده و مردم در رگه های کوه حوائج خویش را می یابند.
-سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست. این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد؛ {{متن قرآن|«أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا * وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»}}؛ ([[سوره نبأ]]/۷) آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش و کوهها را میخهای آن.
+سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست. این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد؛ {{متن قرآن|«أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا * وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»}}<ref>[[آیه 7 سوره نبأ|سوره نبأ،آیات ۶و۷.]]</ref>؛آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش * و کوهها را میخهای آن».
 ==منابع==

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 *[[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی: دائره المعارف لغات قرآن کریم]]، علامه شعرانی و محمد قریب، واژه "جبل"، ج۱، ص۱۲۴.
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|دائره المعارف لغات قرآن کریم([[نثر طوبی]])}}
+{{مدخل دائرة المعارف|دائره المعارف لغات قرآن کریم([[نثر طوبی]])}}«جَبَل» و جمع آن «جِبال» به معنی کوه، در آیات متعددی از [[قرآن|قرآن کریم]] استعمال شده و حتی اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به آن نسبت داده شده است.
-«جَبَل» به معنی کوه است و جمع آن «جِبال» در [[قرآن]] استعمال شده است:
+== جبل در قرآن ==
-*«لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّه...»؛ ([[سوره حشر]]/21) اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد... .
+در برخی آیات [[قرآن]]، اموری مانند [[سجده]] و [[تسبیح]] نیز به کوهها نسبت داده شده که این سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است. خداوند فرمود: {{متن قرآن|«لَوْ أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَیتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْیةِ اللَّه...»}}؛ ([[سوره حشر]]/۲۱) اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود و از خوف خدا می‌شکافد... .
-==حکمت آفرینش کوه‌ها==
+و نیز می فرماید: کوهها تسبیح خدای می کنند: {{متن قرآن|«وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یسَبِّحْنَ...»}} ([[سوره انبیاء]]/۷۹)؛ {{متن قرآن|«یا جِبَالُ أَوِّبِی مَعَهُ...»}} ([[سوره سباء]]/۱۰)؛ و می بینی سجده خدا می کنند: {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یسْجُدُ لَهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِی الْأَرْضِ والشَمسُ ... وَالْجِبَالُ»}} ([[سوره حج]]/۱۸).
-در آفرینش کوه مصلحت بسیار است از جمله آنکه در جایهای بلند زمین هوا سردتر است و یخ و برف دیری می ماند و به تدریج آب می شود و رودها و چشمه های آب هنگام گرما و تابستان روان می گردد. اگر کوه نبود و برف را نگاه نمی داشت در فصل تابستان آب نبود و مردم از تشنگی هلاک می شدند.
+و جای دیگر فرمود: {{متن قرآن|«إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى‌ السَّمَاوَاتِ‌ وَ الْأَرْضِ‌ وَ الْجِبَالِ‌ فَأَبَینَ‌ أَنْ‌ یحْمِلْنَهَا وَ أَشْفَقْنَ‌ مِنْهَا وَ حَمَلَهَا الْإِنْسَانُ‌...»}} ([[سوره احزاب]]/٧٢) ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت.
-دیگر آنکه کوهها از جنس طبقات عمیق درون زمین است سطح روی زمین که ما در آن زندگی می کنیم آماده کشت و زرع و بناء و معیشت انسان و حیوان می باشد و معادن و اجسام دیگر که ما نیازمند آنهائیم و مانع کشت است مانند آهن و گوگرد و زاج و نمک و مس و نقره و طلا و غیر آن هزاران متر از سطح زمین پائین ترند. کوهها مثل آنکه از باطن زمین برجسته اند آن معادن را با خود بالا آورده و مردم در رگه های کوه حوائج خویش را می یابند.
+'''کوه‌ها در قیامت:'''
-سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست.
+در [[قیامت]] که همه چیز دیگرگون می شود، کوه که در صلابت و ثبات مثل است، سست و پراکنده و از هم پاشیده می شود و به جای ثبات به راه می افتد و می جنبد.
-این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد.
+{{متن قرآن|«و تکونُ الجبالُ کَالعِهن»}} ([[سوره معارج]]/۹) کوهها مانند پشم زده می شوند، یا {{متن قرآن|«وَکانَتِ الْجِبَالُ کثِیبًا مَهِیلًا»}} ([[سوره مزمل]]/۱۴) و کوهها تل ریگ نرم می شوند و {{متن قرآن|«یوْمَ نُسَیرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً»}} ([[سوره کهف]]/۴۷) روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده.
-==کوه‌ها در قیامت==
+{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِی تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ»}} ([[سوره نمل]]/۸۸) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
-در [[قیامت]] که همه چیز دیگرگون می شود، کوه که در صلابت و ثبات مثل است، سست و پراکنده و از هم پاشیده می شود و به جای ثبات به راه می افتد و می جنبد.
+در آفرینش کوه مصلحت بسیار است از جمله آنکه در جایهای بلند زمین هوا سردتر است و یخ و برف دیری می ماند و به تدریج آب می شود و رودها و چشمه های آب هنگام گرما و تابستان روان می گردد. اگر کوه نبود و برف را نگاه نمی داشت در فصل تابستان آب نبود و مردم از تشنگی هلاک می شدند.
-«و تکونُ الجبالُ کَالعِهن» ([[سوره معارج]]/9) کوهها مانند پشم زده می شوند، یا «وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلًا» ([[سوره مزمل]]/14) و کوهها تل ریگ نرم می شوند و «يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً» ([[سوره کهف]]/47) روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده.
+دیگر آنکه کوهها از جنس طبقات عمیق درون زمین است سطح روی زمین که ما در آن زندگی می کنیم آماده کشت و زرع و بناء و معیشت انسان و حیوان می باشد و معادن و اجسام دیگر که ما نیازمند آنهائیم و مانع کشت است مانند آهن و گوگرد و زاج و نمک و مس و نقره و طلا و غیر آن هزاران متر از سطح زمین پائین ترند. کوهها مثل آنکه از باطن زمین برجسته اند آن معادن را با خود بالا آورده و مردم در رگه های کوه حوائج خویش را می یابند.
-{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ»}} ([[سوره نمل]]/88) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
+سیم آنکه باطن زمین از فرط حرارت گداخته است و هر چه در آنجا است مایع و اگر اجسام سخت مانند کوه و ریشه های آن که در زیر خاک در هم تنیده نبودند، پیوسته زمین در زیر پای مردم می لغزید و قسمتی از آن در ماده گداخته درونی فرومی رفت و قسمت دیگر برمی جست. این [[زلزلة|زلزله]] که گاه گاه در اندک مساحتی مشاهد می کنیم اگر صلابت کوهها نبود همیشه در همه جا اتفاق می افتاد، بسیار سخت تر؛ از این روی [[الله|خداوند]] کوهها را تشبیه به میخ کرد؛ {{متن قرآن|«أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا * وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»}}؛ ([[سوره نبأ]]/۷) آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش و کوهها را میخهای آن.
 ==منابع==
-*نثر طوبی: دائره المعارف لغات قرآن کریم، علامه شعرانی و محمد قریب، واژه "جبل"، ج1، ص124.
+*[[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی: دائره المعارف لغات قرآن کریم]]، علامه شعرانی و محمد قریب، واژه "جبل"، ج۱، ص۱۲۴.
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 خداوند فرمود: ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت (رجوع به امانت شود) و جای دیگر فرمود: کوهها تسبیح خدای می کنند {{متن قرآن|« وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ»}} ([[سوره انبیاء]]/آیه79) {{متن قرآن|«يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ»}} ([[سوره سباء]]/آیه10) و می بینی سجده خدا می کنند.{{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ  ...  وَالْجِبَالُ»}} ([[سوره حج]]/آیه18)سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است.
-{{متن قرآن|«وتری الجبال تحسبها جامدة و هی تمر مر السحاب»}} ([[سوره نمل]]/آیه90) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
+{{متن قرآن|«وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ»}} ([[سوره نمل]]/آیه88) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.
 ==منابع==

@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 «یوم تکون الجبال کالعهن» کوهها مانند پشم زده، یا «کثیبا مهیلا» یا تل ریک نرم میشوند «یوم نسیر الجبال فتری الارض بارزة» روزی که کوهها را برانیم و براه اندازیم و تو زمین را بینی از زیر کوهها بیرون آمده.
-خداوند فرمود: ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت (رجوع به امانت شود) و جای دیگر فرمود: کوهها تسبیح خدای می کنند {{متن قرآن|« وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ»}} ([[سوره انبیاء]]/آیه79) {{متن قرآن|«یا جبال اوبی معه»}} ([[سوره سباء]]/آیه10) و می بینی سجده خدا می کنند. «الم تر ان الله یسجد له من فی السموات والارض ... والجبال» سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است.
+خداوند فرمود: ما امانت را بر زمین و آسمان و کوهها عرضه داشتیم نپذیرفتند اما انسان پذیرفت (رجوع به امانت شود) و جای دیگر فرمود: کوهها تسبیح خدای می کنند {{متن قرآن|« وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ»}} ([[سوره انبیاء]]/آیه79) {{متن قرآن|«يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ»}} ([[سوره سباء]]/آیه10) و می بینی سجده خدا می کنند.{{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ  ...  وَالْجِبَالُ»}} ([[سوره حج]]/آیه18)سجده و تسبیح جمادات به زبان تکوین است.
 {{متن قرآن|«وتری الجبال تحسبها جامدة و هی تمر مر السحاب»}} ([[سوره نمل]]/آیه90) کوهها را بینی پنداری بر یک جا استوارند با این که مانند ابر می گذرند. ظاهر آیه راجع به قیامت است که چون در صور دمند و همه موجودات نزد خداوند خاشع گردند کوهها را پا بر جای بینی با آنکه روان است مانند ابر و بعضی مردم عصر ما گویند آیه اشاره به قیامت نیست بلکه در همین زمان ما است و مقصود حرکت زمین است و بعضی گویند حرکت جوهری مقصود است در کوه، والله العالم.

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 جبل به معنی کوه است و جمع آن جبال در [[قرآن]] استعمال شده است:
-* {{متن قرآن|«والجبال أرساها»}}؛ ([[سوره نازعات]]/آیه22) کوهها را برافراشت.
+* {{متن قرآن|«وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا»}}؛ ([[سوره نازعات]]/آیه32) کوهها را برافراشت.
-* {{متن قرآن|«الم نجعل الارض مهاداً والجبال اوتادا»}}؛ ([[سوره نبأ]]/آیه7) آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش و کوهها را میخ.
+* {{متن قرآن|«أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا* وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»}}؛ ([[سوره نبأ]]/آیه7) آیا قرار ندادیم زمین را جای آرامش و کوهها را میخ.
 ==حکمت های آفرینش کوه ها==