جابر بن سمره - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: ویرایش

2022-04-10T10:57:58Z

ویرایش

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ جابر بن ثمره را به جابر بن سمره منتقل کرد

2022-04-10T09:32:59Z

مهدی موسوی صفحهٔ جابر بن ثمره را به جابر بن سمره منتقل کرد

Zamani در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۴۷

2020-06-21T06:47:12Z

Zamani در ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۰۶

2020-06-20T12:06:47Z

Zamani: Zamani صفحهٔ جابربن ثمره را به جابر بن ثمره منتقل کرد

2020-06-20T12:06:19Z

Zamani صفحهٔ جابربن ثمره را به جابر بن ثمره منتقل کرد

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۳۵

2014-01-29T06:35:37Z

نمایش تغییرات

اله یاری: صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}} جابربن ثمره از ص...' ایجاد کرد

2013-12-22T11:47:31Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}} جابربن ثمره از ص...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
{{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}}
جابربن ثمره از صحابه پیامبر اکرم(ص) هستند.مورخان و رجال شناسان نام کامل وی را جابربن سَمُرَة بن عمروبن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی و کنیه اش را ابوعبداللّه یا ابوخالد ذکر کرده اند <ref> ( رجوع کنید به ابن حِبّان ، ج 3، ص 52؛ خطیب بغدادی ، ج 1، ص 541) </ref>.

== ولادت و نسب جابربن ثمره==
جابربن ثمره به قبیلة بنی سُواءَة بن عامربن صَعْصَعة منسوب است <ref> (ابن حَزْم ، ص 273؛ سمعانی ، ج 3، ص 330) </ref>.
پدرش از صحابة پیامبر و مادرش خالده ، خواهر [[سعدبن ابی وَقّاص]] (متوفی 55) صحابی معروف پیامبر، بود <ref> (کلاباذی ، ج 1، ص 142) </ref>. از تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست . وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود، سعدبن ابی وقاص ، در فتح مدائن (سال 16) شرکت داشت <ref> (خطیب بغدادی ، ج 1، ص 540ـ541) </ref> و پس از آن با پدرش در[[ کوفه]] ماندگار شد (ابن سعد، ج 6، ص 14؛ سمعانی ، ج 3، ص 330ـ331). به نوشتة ذهبی (1402، ج 3، ص 186)، وی به هنگام ایراد خطبة مشهور خلیفة دوم در سال 16 در منطقة جابیه (حوالی دمشق )، حضور داشته است <ref> (نیز رجوع کنید به ابن قتیبه ، ج 1، ص 117؛ ابن عساکر، ج 3، ص 388؛ ذهبی ، 1417، حوادث و وفیات 11ـ40 ه ، ص 162) </ref>.

==راوی حدیث==
جابر 146 حدیث از پیامبر روایت کرده که بخاری (ج 1، ص 183، 185) و مسلم بن حجاج (ج 1، ص 275، 321) تنها اندکی از آنها را صحیح دانسته اند <ref> (نَوَوی ، ج 1، ص 142) </ref>. علاوه بر این ، مؤلفانِ دیگرِ صحاح ، روایاتی از وی نقل کرده اند <ref> ( رجوع کنید بهابن ماجه ، ج 1، ص 317؛ ابوداوود، ج 1، ص 431؛ ترمذی ، ج 2، ص 111؛ نسائی ، ج 3، ص 109) </ref>.

جابر علاوه بر پیامبر از برخی صحابه ، از جمله علی بن ابی طالب ، [[عمربن خطّاب]] ، [[ابوایوب خالدبن زید انصاری]] ، [[سعدبن ابی وقاص]] و پدرش سمرة بن عمرو نیز روایت نقل کرده است <ref> ( رجوع کنید به ابن عساکر،همانجا؛ رجوع کنید به مِزّی ، ج 4، ص 437) </ref>. راویانی چون اسودبن سعید هَمْدانی ، تمیم بن طَرَفَه ، حُصین بن عبدالرحمان ، عامربن سعدبن ابی وقاص و ابوخالد بَجَلی نیز از وی حدیث روایت کرده اند <ref> ( رجوع کنید بهمزی ، ج 4، ص 438) </ref>.

در منابع حدیثی اهل سنّت چون [[صحیح بخاری]] (ج 8، ص 127) و [[صحیح مسلم]] (ج 2، ص 1452ـ1453)، حدیثی با اختلافاتی اندک در متن ، از جابر نقل شده که بنا بر آن ،پیامبر اکرم در جمعی از اصحاب ــ از جمله جابر که کودکی خردسال بوده و پدرش ــ گفته بودند که این امت دوازده

امیر خواهد داشت . به گفتة جابر پیامبر در ادامة سخن خود مطلبی گفته بودند که وی آن را نشنیده بود، اما پدرش سمره ادامة سخن پیامبر را برای او نقل کرد: این دوازده امیر جملگی از قریش اند <ref> (برای منابع مختلف این حدیث و بحثی همه جانبه از آن رجوع کنید به صافی ، ص 45ـ 83) </ref>. در منابع حدیثی و احتجاجی امامیه به این حدیث در مقام تأییدِ اعتقاد شیعی دوازده امامی استناد شده است <ref> (برای نمونه رجوع کنید بهابن ابی زینب ، ص 102ـ 104، 106ـ107؛ ابن بابویه ، ج 1، ص 66؛ طوسی ، ص 126ـ129، 132ـ133) </ref>.

مورخان در بارة سال مرگ جابر اختلاف نظر دارند. برخی آن را در 66 <ref> ( رجوع کنید به نووی ، همانجا؛ ذهبی ، 1418، حوادث و وفیات 61ـ80 ه ، ص 50) </ref> و برخی در 74 یا 75 <ref> ( رجوع کنید به خلیفة بن خیاط ، ص 209؛ ابن حبّان ، ج 3، ص 52؛ ابن مَنْجویه ، ج 1، ص 114) </ref> و در دوران خلافت عبدالملک و امارت بِشربن مروان بر کوفه دانسته اند <ref> ( رجوع کنید به خطیب بغدادی ، ج 1، ص 542؛ ابن عساکر، ج 3، ص 389) </ref>.

'''منابع مقاله''':
ابن ابی زینت ، کتاب الغیبة ، چاپ علی اکبر غفاری ، تهران ?] 1397 [ ؛ ابن بابویه ، کمال الدین و تمام النعمة ، چاپ علی اکبر غفاری ، قم 1363 ش ؛ ابن حبّان ، کتاب الثقات ، حیدرآباد دکن 1393ـ1403/ 1973ـ1983، چاپ افست بیروت ] بی تا. [ ؛ ابن حزم ، جمهرة انساب العرب ، چاپ عبدالسلام محمد هارون ، قاهره ] 1982 [ ؛ ابن سعد (لیدن )؛ ابن عساکر، تهذیب تاریخ دمشق الکبیر ، چاپ عبدالقادر بدران ، بیروت 1379/1979؛ ابن قتیبه ، عیون الاخبار ، چاپ یوسف علی طویل و مفید محمد قمیحه ، بیروت ] 1985 [ ؛ ابن ماجه ، سنن ابن ماجة ، استانبول 1401/1981؛ ابن منجویه ، رجال صحیح مسلم ، چاپ عبداللّه لیثی ، بیروت 1407/1987؛ سلیمان بن اشعث ابوداوود، سنن ابی داود ، استانبول 1401/ 1981؛ محمدبن اسماعیل بخاری ، صحیح البخاری ، استانبول 1401/ 1981؛ محمدبن عیسی ترمذی ، سنن الترمذی ، استانبول 1401/ 1981؛ خطیب بغدادی ؛ خلیفة بن خیاط ، تاریخ خلیفة بن خیاط ، روایة بقی بن مخلد، چاپ سهیل زکار، بیروت 1414/1993؛ محمدبن احمد ذهبی ، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام ، چاپ عمر عبدالسلام تدمری ، حوادث و وفیات 11ـ40 ه ، بیروت 1417/ 1997، حوادث و وفیات 61ـ80 ه ، بیروت 1418/1998؛ همو، سیر اعلام

النبلاء ، ج 3، چاپ شعیب ارنؤوط ، محمد نعیم عرقسوسی ، و مأمون صاغرجی ، بیروت 1402/1982؛ سمعانی ؛ لطف اللّه صافی ، منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر علیه السلام ، قم 1419؛ محمدبن حسن طوسی ، کتاب الغیبة ، چاپ عباداللّه طهرانی و علی احمد ناصح ، قم 1411؛ احمدبن محمد کلاباذی ، رجال صحیح البخاری ، المسمّی ' الهدایة و الارشاد فی معرفة اهل الثقة و السداد ، چاپ عبداللّه لیثی ، بیروت 1407/1987؛ یوسف بن عبدالرحمان مزّی ، تهذیب الکمال فی اسماء الرجال ، ج 4، چاپ بشار عواد معروف ، بیروت 1403/1983؛ مسلم بن حجاج ، صحیح مسلم ، استانبول 1401/1981؛ احمدبن علی نسائی ، سنن النسائی ، استانبول 1401/1981؛ یحیی بن شرف نووی ، تهذیب الاسماء و اللغات ، مصر: ادارة الطباعة المنیریه ، ] بی تا. [ ، چاپ افست تهران ] بی تا.
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
*[http://www.encyclopaediaislamica.com/ دانشنامه جهان اسلام] مدخل"جابربن ثمره" از محسن قاسم پور ، تاریخ بازیابی:1 دی ماه 1392.
[[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}}
-جابر بن ثمره از صحابه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله هستند. مورخان و رجال شناسان نام کامل وی را جابر بن سَمُرَة بن عمرو بن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی و کنیه اش را ابوعبداللّه یا ابوخالد ذکر کرده اند.<ref>رجوع کنید به ابن حِبّان، ج3، ص52؛ خطیب بغدادی، ج 1، ص541.</ref>
+«جابر بن سمره» از [[صحابی|صحابه]] معروف [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه و آله) است که [[حدیث]] «إثنا عشر خلیفة» را از پیامبر اکرم نقل کرده است. [[امامیه]] به این حدیث در اثبات [[خلافت]] «[[ائمه اطهار|ائمه]] دوازده‌گانه» خود استناد می کنند.
-==ولادت و نسب جابر بن ثمره==
+==زندگی‌نامه==
-جابر بن ثمره به قبیلة بنی سُواءَة بن عامر بن صَعْصَعة منسوب است.<ref>ابن حَزْم، ص273؛ سمعانی، ج3، ص330.</ref> پدرش از صحابة پیامبر و مادرش خالده، خواهر [[سعد بن ابی وَقّاص]] (متوفی 55) صحابی معروف پیامبر بود.<ref>کلاباذی، ج1، ص142.</ref> از تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست. وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود سعد بن ابی وقاص در فتح مدائن (سال 16) شرکت داشت<ref> خطیب بغدادی، ج1، ص540ـ541.</ref> و پس از آن با پدرش در [[کوفه]] ماندگار شد.<ref>ابن سعد، ج6، ص14؛ سمعانی، ج3، ص330ـ331.</ref> به نوشته ذهبی، (1402، ج3، ص186) وی به هنگام ایراد خطبه مشهور خلیفه دوم در سال 16 در منطقة جابیه (حوالی دمشق)، حضور داشته است.<ref>نیز رجوع کنید به ابن قتیبه، ج1، ص117؛ ابن عساکر، ج3، ص388؛ ذهبی، 1417، حوادث و وفیات 11ـ40 ه، ص162.</ref>
+جابر بن سمرة بن عمرو بن جُنادة بن جُنْدَب سُوائی به قبیله بنی سُواءَة بن عامر بن صَعْصَعة منسوب است.<ref>ابن حَزْم، ص۲۷۳؛ سمعانی، ج۳، ص۳۳۰.</ref> پدرش از [[صحابه]] پیامبر و مادرش خالده، خواهر [[سعد بن ابی وقاص|سعد بن ابی وَقّاص]] (متوفی ۵۵ ق) صحابی معروف پیامبر بود.<ref>کلاباذی، ج۱، ص۱۴۲.</ref>
-==راوی حدیث==
+از تاریخ تولد جابر اطلاع دقیقی در دست نیست. وی به همراه پدرش در رکاب دایی خود سعد بن ابی وقاص در فتح [[مداین|مدائن]] (سال ۱۶ ق) شرکت داشت<ref> خطیب بغدادی، ج۱، ص۵۴۰ـ۵۴۱.</ref> و پس از آن با پدرش در [[کوفه]] ماندگار شد.<ref>ابن سعد، ج۶، ص۱۴؛ سمعانی، ج۳، ص۳۳۰ـ۳۳۱.</ref> به نوشته ذهبی، وی به هنگام ایراد خطبه مشهور [[عمر بن خطاب|خلیفه دوم]] در سال ۱۶ قمری در منطقه جابیه (حوالی [[دمشق]])، حضور داشته است.<ref>ذهبی، ۱۴۰۲، ج۳، ص۱۸۶؛ نیز رجوع کنید به ابن قتیبه، ج۱، ص۱۱۷؛ ابن عساکر، ج۳، ص۳۸۸.</ref>
-جابر 146 حدیث از پیامبر روایت کرده که بخاری (ج1، ص183، 185) و مسلم بن حجاج (ج1، ص275، 321) تنها اندکی از آنها را صحیح دانسته اند.<ref>نَوَوی، ج1، ص142.</ref> علاوه بر این مؤلفانِ دیگرِ صحاح روایاتی از وی نقل کرده اند.<ref>رجوع کنید به ابن ماجه، ج1، ص317؛ ابوداوود، ج1، ص431؛ ترمذی، ج2، ص111؛ نسائی، ج3، ص109.</ref>
+مورخان درباره سال مرگ جابر اختلاف نظر دارند. برخی آن را در ۶۶<ref>رجوع کنید به نووی، همانجا؛ ذهبی، ۱۴۱۸، حوادث و وفیات ۶۱ـ۸۰ ه، ص۵۰.</ref> و برخی در ۷۴ یا ۷۵ قمری<ref>رجوع کنید به خلیفة بن خیاط، ص۲۰۹؛ ابن حبّان، ج۳، ص۵۲؛ ابن مَنْجویه، ج۱، ص۱۱۴.</ref> و در دوران خلافت [[عبدالملک بن مروان|عبدالملک]] و امارت بِشر بن مروان بر [[کوفه]] دانسته اند.<ref>رجوع کنید به خطیب بغدادی، ج۱، ص۵۴۲؛ ابن عساکر، ج۳، ص۳۸۹.</ref>
-جابر علاوه بر پیامبر از برخی صحابه، از جمله علی بن ابی طالب، [[عمر بن خطّاب]]، [[ابوایوب خالد بن زید انصاری]]، [[سعد بن ابی وقاص]] و پدرش سمرة بن عمرو نیز روایت نقل کرده است.<ref>رجوع کنید به ابن عساکر، همانجا؛ رجوع کنید به مِزّی، ج4، ص437.</ref>
+==حدیث اثنا عشر خلیفة==
-راویانی چون اسود بن سعید هَمْدانی، تمیم بن طَرَفَه، حُصین بن عبدالرحمان، عامر بن سعد بن ابی وقاص و ابوخالد بَجَلی نیز از وی حدیث روایت کرده اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج4، ص438.</ref>
+گفته شده جابر بن سمره ۱۴۶ [[حدیث]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] روایت کرده که [[محمد بن اسماعیل بخاری|بخاری]] و [[مسلم بن حجاج نیشابوری|مسلم]] تنها اندکی از آنها را صحیح دانسته اند.<ref>نَوَوی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> علاوه بر این مؤلفانِ دیگرِ [[صحاح سته|صحاح]] روایاتی از وی نقل کرده اند.<ref>رجوع کنید به ابن ماجه، ج۱، ص۳۱۷؛ ابوداوود، ج۱، ص۴۳۱؛ ترمذی، ج۲، ص۱۱۱؛ نسائی، ج۳، ص۱۰۹.</ref> جابر علاوه بر پیامبر، از برخی [[صحابی|صحابه]]، از جمله [[امام علی علیه السلام|علی بن ابی طالب]] (علیه السلام)، [[عمر بن خطاب|عمر بن خطّاب]]، [[ابوایوب انصاری]]، [[سعد بن ابی وقاص]] و پدرش سمرة بن عمرو نیز روایت نقل کرده است.<ref>رجوع کنید به ابن عساکر، همانجا؛ رجوع کنید به مِزّی، ج۴، ص۴۳۷.</ref> همچنین راویانی چون اسود بن سعید هَمْدانی، تمیم بن طَرَفَه، حُصین بن عبدالرحمان، عامر بن سعد بن ابی وقاص و ابوخالد بَجَلی نیز از وی حدیث روایت کرده اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۴، ص۴۳۸.</ref>
-در منابع حدیثی اهل سنّت چون [[صحیح بخاری]] (ج8، ص127) و [[صحیح مسلم]] (ج2، ص1452ـ1453)، حدیثی با اختلافاتی اندک در متن از جابر نقل شده که بنابر آن پیامبر اکرم در جمعی از اصحاب ــ از جمله جابر که کودکی خردسال بوده و پدرش ــ گفته بودند که این امت دوازده امیر خواهد داشت. به گفته جابر پیامبر در ادامه سخن خود مطلبی گفته بودند که وی آن را نشنیده بود، اما پدرش سمره ادامه سخن پیامبر را برای او نقل کرد: این دوازده امیر جملگی از قریش اند.<ref>برای منابع مختلف این حدیث و بحثی همه جانبه از آن رجوع کنید به صافی، ص45ـ83.</ref>
+در منابع حدیثی [[اهل سنّت]] چون [[صحیح بخاری]]<ref>صحیح بخاری، ج۸، ص۱۲۷.</ref> و [[صحیح مسلم]]،<ref>صحیح مسلم، ج۲، ص۱۴۵۲ـ۱۴۵۳.</ref> حدیثی با اختلافاتی اندک در متن، از جابر نقل شده که بنابر آن [[پیامبر اکرم]] در جمعی از اصحاب ـ از جمله سمره و پسرش جابر که کودکی خردسال بوده ـ گفته بودند که این امت دوازده امیر ([[خلیفه|خلیفه]]) خواهد داشت: «لا یزال الاسلامُ عزیزاً إلی إثنی عشر خلیفة...».<ref>صحیح مسلم، ج ۶، ص ۳و۴.</ref> به گفته جابر، پیامبر در ادامه سخن خود مطلبی گفته بودند که وی آن را نشنیده بود، اما پدرش سمره ادامه سخن پیامبر را برای او نقل کرد: «کلّهم مِن قریش؛ این دوازده امیر جملگی از [[قریش]] هستند».<ref>برای منابع مختلف این حدیث و بحثی همه جانبه از آن رجوع کنید به صافی، ص۴۵ـ۸۳.</ref>
-در منابع حدیثی و احتجاجی امامیه به این حدیث در مقام تأیید اعتقاد شیعی دوازده امامی استناد شده است.<ref>برای نمونه رجوع کنید به ابن ابی زینب، ص102ـ104، 106ـ107؛ ابن بابویه، ج1، ص66؛ طوسی، ص126ـ129، 132ـ133.</ref>
+در منابع حدیثی و احتجاجی [[امامیه]]، به این حدیث در مقام تأیید اعتقاد [[اثنى عشریه|شیعه دوازده امامی]] استناد شده است.<ref>برای نمونه رجوع کنید به ابن ابی زینب، ص۱۰۲ـ۱۰۴؛ ابن بابویه، ج۱، ص۶۶؛ طوسی، ص۱۲۶ـ۱۲۹.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-==منابع مقاله==
+*[[دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "جابر بن سمره" از محسن قاسم پور.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 مورخان درباره سال مرگ جابر اختلاف نظر دارند. برخی آن را در 66 <ref>رجوع کنید به نووی، همانجا؛ ذهبی، 1418، حوادث و وفیات 61ـ80 ه، ص50.</ref> و برخی در 74 یا 75 <ref>رجوع کنید به خلیفة بن خیاط، ص209؛ ابن حبّان، ج3، ص52؛ ابن مَنْجویه، ج1، ص114.</ref> و در دوران خلافت عبدالملک و امارت بِشر بن مروان بر کوفه دانسته اند.<ref>رجوع کنید به خطیب بغدادی، ج1، ص542؛ ابن عساکر، ج3، ص389.</ref>
 ==منابع مقاله==
@@ سطر ۴۷: / سطر ۴۹: @@
 * یحیی بن شرف نووی، تهذیب الاسماء واللغات، مصر: ادارة الطباعة المنیریه، [بی تا] [چاپ افست تهران] بی تا.
-==پانویس==
+==منبع==
 * دانشنامه جهان اسلام، مدخل "جابر بن ثمره" از محسن قاسم پور.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 ==منابع==
-* [http://www.encyclopaediaislamica.com/ دانشنامه جهان اسلام] مدخل "جابر بن ثمره" از محسن قاسم پور، تاریخ بازیابی: 1 دی ماه 1392.
+* دانشنامه جهان اسلام، مدخل "جابر بن ثمره" از محسن قاسم پور.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۲
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۰۶
(بدون تفاوت)