توکل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* بی‌توجهى به اقبال و ادبار مردم */

2025-04-30T18:07:29Z

‏بی‌توجهى به اقبال و ادبار مردم

Mohammadi: /* عدم سلطه شیطان بر متوکلان */

2025-04-30T18:04:38Z

‏عدم سلطه شیطان بر متوکلان

Mohammadi: /* قدرت و شجاعت */

2025-04-30T18:03:12Z

‏قدرت و شجاعت

Mohammadi: /* قدرت تصمیم گیرى */

2025-04-30T17:57:21Z

‏قدرت تصمیم گیرى

Mohammadi: /* بهره‌مندی از یاری خداوند */

2025-04-30T17:55:40Z

‏بهره‌مندی از یاری خداوند

Mohammadi: /* آثار توکل بر خداوند */

2025-04-30T17:45:47Z

‏آثار توکل بر خداوند

Mohammadi: /* حقیقت توکل */

2025-04-30T17:40:18Z

‏حقیقت توکل

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-20T11:41:21Z

افزودن الگوی قرآن

Zamani در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۵

2024-05-02T11:25:40Z

Zamani در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۲

2024-05-02T11:22:02Z

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 ===بی‌توجهى به اقبال و ادبار مردم===
-کسی که چشم امیدش به خلق خدا نباشد و تنها به خداوند تکیه و اعتماد داشته باشد دیگر به حمایت خلق نیاز ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«...فَاعْرِضْ عَنْهُمْ وَ تَوَکلْ عَلَى اللّهِ و َکفى بِاللّهِ وَکیلا»}}<ref>[[سوره نساء]]، ۸۱</ref>؛ ... به آنها اعتنا مکن و توکل بر خدا کن و کافى است که او یار و مدافع تو باشد.
+کسی که چشم امیدش به خلق خدا نباشد و تنها به خداوند تکیه و اعتماد داشته باشد دیگر به حمایت خلق نیاز ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«... فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا»}}<ref>[[آیه 81 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۸۱.]]</ref>؛ ... به آنها اعتنا مکن و توکل بر خدا کن و کافى است که او یار و مدافع تو باشد.
-و نیز می فرماید: {{متن قرآن|«فَانْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللّهُ لا إلهَ الا هُوَ عَلَیهِ تَوَکلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ لْعَظیمِ»}}<ref>[[سوره توبه]]، ۱۲۹</ref>؛ اگر آنها روى از حق بگردانند نگران مباش. بگو خداوند مرا کفایت مى کند، هیچ معبودى جز او نیست، بر او توکل مى کنم و او صاحب عرش بزرگ است و همه عالم در قبضه قدرت اوست و تمام قدرت ها در برابر قدرت او ناچیز است.
+و نیز می فرماید: {{متن قرآن|«فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ»}}<ref>[[آیه 129 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۲۹.]]</ref>؛ اگر آنها روى از حق بگردانند نگران مباش. بگو خداوند مرا کفایت مى کند، هیچ معبودى جز او نیست، بر او توکل مى کنم و او صاحب عرش بزرگ است و همه عالم در قبضه قدرت اوست و تمام قدرت ها در برابر قدرت او ناچیز است.
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 ===عدم سلطه شیطان بر متوکلان===
-انسان در مقابل کید [[شیطان]] آسیب پذیر است اما می تواند با تکیه به قدرت خداوند از سلطه شیطان نجات یابد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«انَّهُ لَیسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذینَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ یتَوَکلُونَ»}}<ref>  [[سوره نحل]]: ۹۹ </ref> ؛ شیطان بر کسانى که [[ایمان]] دارند و بر پروردگارشان توکل مى کنند تسلّطى ندارد.
+انسان در مقابل کید [[شیطان]] آسیب پذیر است اما می تواند با تکیه به قدرت خداوند از سلطه شیطان نجات یابد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ»}}<ref>[[آیه 99 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۹۹.]] </ref> ؛ شیطان بر کسانى که [[ایمان]] دارند و بر پروردگارشان توکل مى کنند تسلّطى ندارد.
 ===بی‌توجهى به اقبال و ادبار مردم===
 کسی که چشم امیدش به خلق خدا نباشد و تنها به خداوند تکیه و اعتماد داشته باشد دیگر به حمایت خلق نیاز ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«...فَاعْرِضْ عَنْهُمْ وَ تَوَکلْ عَلَى اللّهِ و َکفى بِاللّهِ وَکیلا»}}<ref>[[سوره نساء]]، ۸۱</ref>؛ ... به آنها اعتنا مکن و توکل بر خدا کن و کافى است که او یار و مدافع تو باشد.

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ===قدرت و شجاعت===
-انسان با تکیه به [[قدرت الهی|قدرت]] بی نهایت خداوند دیگر ترسی از آزار دیگران ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«وَلاتُطِعِ الْکافـِرینَ والْمُنافِقینَ وَدَعْ أذی هُمْ و َتَوَکلْ عَلَى اللّهِ و َکفى بِاللّهِ وَکیلا»}}<ref>[[سوره احزاب]]، آیه۴۸</ref> ؛ و از کافران و منافقان پیروى مکن و به آزارهاى آنها بى اعتنا باش و بر خدا توکل کن و همین بس که خدا حامى و مدافع تو باشد و با توکل به خداى متعال از هیچ کس نهراس.
+انسان با تکیه به [[قدرت الهی|قدرت]] بی نهایت خداوند دیگر ترسی از آزار دیگران ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«وَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَالْمُنَافِقِينَ وَدَعْ أَذَاهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا»}}<ref>[[آیه 48 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۴۸.]]</ref> ؛ و از کافران و منافقان پیروى مکن و به آزارهاى آنها بى اعتنا باش و بر خدا توکل کن و همین بس که خدا حامى و مدافع تو باشد و با توکل به خداى متعال از هیچ کس نهراس.
 همچنین [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلّى اللّه علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَنْ أَحَبَّ أَنْ یکونَ أَقْوَى النَّاسِ فَلْیتَوَکلْ عَلَى اللَّهِ»}}<ref> مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۲۱۷ </ref>؛ کسى که دوست دارد قوى ترین مردم باشد باید بر خدا توکل کند. و از  [[امام باقر]] علیه السلام نقل است که فرمود: {{متن حدیث|«مَنْ تَوَکلَ عَلَى اللَّهِ لَا یغْلَبُ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ لَا یهْزَمُ»}}<ref>  بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۵۱</ref>؛ کسى که بر خدا توکل کند مغلوب نمى شود و کسى که به خدا پناهنده شود شکست نمى خورد.
 ===عدم سلطه شیطان بر متوکلان===
 انسان در مقابل کید [[شیطان]] آسیب پذیر است اما می تواند با تکیه به قدرت خداوند از سلطه شیطان نجات یابد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«انَّهُ لَیسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذینَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ یتَوَکلُونَ»}}<ref>  [[سوره نحل]]: ۹۹ </ref> ؛ شیطان بر کسانى که [[ایمان]] دارند و بر پروردگارشان توکل مى کنند تسلّطى ندارد.

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ===قدرت تصمیم گیرى===
-اعتماد و توکل به خداوند باعث می شود انسان در تصمیم گیری هایش دچار تردید نشده و به پشتوانه علم و قدرت خداوند با قدمهای استوار در راهی که در نظر  دارد حرکت کند. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«...فَاذا عَزَمْتَ فَتَوَکلْ عَلَى اللّهِ انَّ اللّهَ یحِبُّ الْمُتَوَکلینَ»}}<ref> [[سوره آل عمران]]، ۱۵۹</ref>؛ ... هنگامى که تصمیم گرفتى قاطع باش و بر خدا توکل کن زیرا خداوند متوکلان را دوست مى دارد.
+اعتماد و توکل به خداوند باعث می شود انسان در تصمیم گیری هایش دچار تردید نشده و به پشتوانه علم و قدرت خداوند با قدمهای استوار در راهی که در نظر  دارد حرکت کند. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«... فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ»}}<ref>[[آیه 159 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.]]</ref>؛ ... هنگامى که تصمیم گرفتى قاطع باش و بر خدا توکل کن زیرا خداوند متوکلان را دوست مى دارد.
 ===قدرت و شجاعت===
 انسان با تکیه به [[قدرت الهی|قدرت]] بی نهایت خداوند دیگر ترسی از آزار دیگران ندارد. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«وَلاتُطِعِ الْکافـِرینَ والْمُنافِقینَ وَدَعْ أذی هُمْ و َتَوَکلْ عَلَى اللّهِ و َکفى بِاللّهِ وَکیلا»}}<ref>[[سوره احزاب]]، آیه۴۸</ref> ؛ و از کافران و منافقان پیروى مکن و به آزارهاى آنها بى اعتنا باش و بر خدا توکل کن و همین بس که خدا حامى و مدافع تو باشد و با توکل به خداى متعال از هیچ کس نهراس.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 نقل است شخصى به نام حسن بن جهم مى گوید: خدمت [[امام رضا]] علیه السلام رسیدم و عرض کردم: جانم به فدایت، حدّ و مرز توکل چیست؟ امام فرمود: {{متن حدیث|«أَنْ لَا تَخَافَ مَعَ اللَّهِ أَحَداً»}}<ref>بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۳۴</ref>؛ اینکه با وجود خدا از کسی نترسی.
 ===بهره‌مندی از یاری خداوند===
-سنت جاری بر جهان خلقت این است که انسان برای پیشبرد اهداف و مقاصدش بی نیاز از اسباب مادی و غیر مادی نیست، اما هرگز نمی تواند همه اسباب را تحت کنترل خود بگیرد، به همین جهت است که باید با توکل بر خداوند که همه اسباب با اذن و اراده او اثر بخشی دارند حرکت کند تا خداوند او را یاری نماید. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«وَ مَنْ یتَوَکلْ عَلَى اللّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»}}.<ref>[[سوره طلاق]]، ۳</ref> هر کس بر خدا توکل کند خدا او را کفایت کند.
+سنت جاری بر جهان خلقت این است که انسان برای پیشبرد اهداف و مقاصدش بی نیاز از اسباب مادی و غیر مادی نیست، اما هرگز نمی تواند همه اسباب را تحت کنترل خود بگیرد، به همین جهت است که باید با توکل بر خداوند که همه اسباب با اذن و اراده او اثر بخشی دارند حرکت کند تا خداوند او را یاری نماید. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ...»}}.<ref>سوره طلاق، آیه ۳.</ref> هر کس بر خدا توکل کند خدا او را کفایت کند.
 و نیز [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین علی]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«مَنْ تَوَکلَ عَلَى الله ذَلَّتْ لَهُ الصَّعَابَ وَ تَسَهَّلَتْ عَلَیهِ الاَسْبَابُ و َتَبُوّءَ الخَفْضُ وَ الکرَامَةُ»}}<ref> غررالحکم، ص۱۹۷</ref>؛ هر کس بر خدا توکل کند سختی ها براى او نرم و آسان و اسباب و وسیله ها برایش فراهم شود و در راحت و وسعت و کرامت جاى گیرد و زندگى اش به راحتى و آسایش گذرد.
-و در جاى دیگر مى فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ تَوَکلَ عَلَى اللهِ سُبْحَانَهُ أَضَاءَتْ لَهُ الشُّبُهَاتُ وَ کفَى المَؤُنَاتُ و َأَمِنَ التَّبَعَاتُ»}}<ref> غررالحکم، ص۱۹۷</ref>؛ هرکس بر خداوند سبحان توکل کند شبهه ها برایش روشن گردد و آن چه لازم دارد کفایت شود و از رنج ها و گرفتاری ها مصون بماند. از [[امام صادق]] علیه السلام نقل است که فرمود هنگامى که [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام را بالاى منجنیق گذاشتند و مى خواستند او را در آتش بیفکنند، [[جبرئیل]] به ملاقاتش آمد و پس از سلام گفت آیا نیازى دارى که به تو کمک کنم؟ ابراهیم در جواب گفت: به تو نیاز ندارم.<ref> بحارالانوار، ج۱۲ ص۲۴</ref> جبرئیل گفت: پس از خدا نیازت را بخواه. و ابراهیم علیه السلام جواب داد: «حَسْبِی مِنْ سُؤَالِی عِلْمُهُ بِحَالِی»؛ همین قدر که از حال من آگاه است کافى است.<ref> بحارالانوار، ج ۶۸، ص۱۵۵</ref> و سرانجام براى این که کار خود را به خدا واگذاشت و به او اعتماد کرد آتش بر او گلستان شد که: {{متن قرآن|«قُلْنا یا نارُ کونى بَرْدا وَسَلاما عَلى ابْراهیمَ»}}؛ و ما گفتیم اى آتش سرد و سالم بر ابراهیم باش.<ref>[[سوره انبیاء]]، ۶۹</ref>
+و در جاى دیگر مى فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ تَوَکلَ عَلَى اللهِ سُبْحَانَهُ أَضَاءَتْ لَهُ الشُّبُهَاتُ وَ کفَى المَؤُنَاتُ و َأَمِنَ التَّبَعَاتُ»}}<ref> غررالحکم، ص۱۹۷</ref>؛ هرکس بر خداوند سبحان توکل کند شبهه ها برایش روشن گردد و آن چه لازم دارد کفایت شود و از رنج ها و گرفتاری ها مصون بماند. از [[امام صادق]] علیه السلام نقل است که فرمود هنگامى که [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] علیه السلام را بالاى منجنیق گذاشتند و مى خواستند او را در آتش بیفکنند، [[جبرئیل]] به ملاقاتش آمد و پس از سلام گفت: '''آیا نیازى دارى که به تو کمک کنم؟''' ابراهیم در جواب گفت: '''به تو نیاز ندارم'''.<ref> بحارالانوار، ج۱۲ ص۲۴</ref> جبرئیل گفت: '''پس از خدا نیازت را بخواه'''. و ابراهیم علیه السلام جواب داد: {{متن حدیث|«حَسْبِی مِنْ سُؤَالِی عِلْمُهُ بِحَالِی»}}<ref> بحارالانوار، ج ۶۸، ص۱۵۵</ref>؛ همین قدر که از حال من آگاه است کافى است. و سرانجام براى این که کار خود را به خدا واگذاشت و به او اعتماد کرد آتش بر او گلستان شد که: {{متن قرآن|«قُلْنَا يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ»}}<ref>[[آیه 69 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۶۹.]]</ref>؛ و ما گفتیم اى آتش سرد و سالم بر ابراهیم باش.
 ===قدرت تصمیم گیرى===
 اعتماد و توکل به خداوند باعث می شود انسان در تصمیم گیری هایش دچار تردید نشده و به پشتوانه علم و قدرت خداوند با قدمهای استوار در راهی که در نظر  دارد حرکت کند. قرآن کریم می فرماید: {{متن قرآن|«...فَاذا عَزَمْتَ فَتَوَکلْ عَلَى اللّهِ انَّ اللّهَ یحِبُّ الْمُتَوَکلینَ»}}<ref> [[سوره آل عمران]]، ۱۵۹</ref>؛ ... هنگامى که تصمیم گرفتى قاطع باش و بر خدا توکل کن زیرا خداوند متوکلان را دوست مى دارد.

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 حقیقت توکّل این است که انسان باور داشته باشد که آنچه در عالم وجود محقق می شود به اذن و اراده [[خداوند]] است و تأثیر اسباب و علل طبیعی مستقل از اراده خداوند نیست. در نتیجه انسان متوکل با وجود بهره گیری از اسباب، هرگز آنها را مستقل از اراده خداوند ندیده و در نتیجه به جای اعتماد به اسباب، به خالق آنها اعتماد و تکیه می کند.
-[[پیامبر اسلام|پیامبر گرامى اسلام]] صلّى اللّه علیه و آله، تفسیر توکل را از [[جبرئیل]] سؤال کرد، جبرئیل گفت: «الْعِلْمُ بِأنَّ الْمَخْلُوقَ لایضُرُّ وَ لا ینْفَعُ وَ لا یُعْطی وَ لا یمْنَعُ، وَ اسْتِعْمالِ الْیأس مِنَ الْخَلْقِ، فَاذا کانَ الْعَبْدُ کذلِک لَمْ یعْمَلْ لِاحَدٍ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یرْجِ و لم یخَفْ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یطْمَعْ فی احَدٍ سِوَی اللَّهِ، فَهذا هُوَ التَّوَکلُ».<ref>بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۳۸</ref> توکل علم به این است که سود و زیان و بخشش و حرمان به دست مردم نیست و باید از آنها نا امید بود و اگر بنده اى به این مرتبه از معرفت برسد، جز براى خدا کارى انجام ندهد و جز او به کسى امیدوار نباشد و از غیر او نهراسد و غیر از خدا چشم [[طمع]] به کسى ندارد. این همان توکل بر خدا است.
+[[پیامبر اسلام|پیامبر گرامى اسلام]] صلّى اللّه علیه و آله، تفسیر توکل را از [[جبرئیل]] سؤال کرد، جبرئیل گفت: {{متن حدیث|«الْعِلْمُ بِأنَّ الْمَخْلُوقَ لایضُرُّ وَ لا ینْفَعُ وَ لا یُعْطی وَ لا یمْنَعُ، وَ اسْتِعْمالِ الْیأس مِنَ الْخَلْقِ، فَاذا کانَ الْعَبْدُ کذلِک لَمْ یعْمَلْ لِاحَدٍ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یرْجِ و لم یخَفْ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یطْمَعْ فی احَدٍ سِوَی اللَّهِ، فَهذا هُوَ التَّوَکلُ»}}.<ref>بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۳۸</ref> توکل علم به این است که سود و زیان و بخشش و حرمان به دست مردم نیست و باید از آنها نا امید بود و اگر بنده اى به این مرتبه از معرفت برسد، جز براى خدا کارى انجام ندهد و جز او به کسى امیدوار نباشد و از غیر او نهراسد و غیر از خدا چشم [[طمع]] به کسى ندارد. این همان توکل بر خدا است.
-در روایت دیگری «علی بن سُوَید» می گوید: از [[امام کاظم]] علیه السلام [[تفسیر]] آیه شریفه: {{متن قرآن|«وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق]]</ref> را جویا شدم. امام علیه السلام فرمودند: «التَّوَکلُ عَلَی اللَّهِ دَرَجاتٌ مِنْها أنْ تَتَوکلَ عَلَی اللَّهِ فی امُورِک کلِّها، فَما فَعَلَ بِک کنْتَ عَنْهُ راضِیاً، تَعْلَمُ انَّهُ لا یأْلُوک خَیراً وَ فَضْلًا، وَ تَعْلَمُ انَّ الْحُکمَ فی ذلِک لَهُ، فَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ بِتَفْویضِ ذلِک الَیهِ، وَ ثِقْ بِهِ فیها وَ فی غَیرِها».<ref>اصول‏ کافى، ج ۲، ص ۶۵؛ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۱۲۹</ref> توکل بر خدا درجاتی دارد، برخی از آن درجات این است که، در همه امورت بر خداوند توکل کنی و آنچه برای تو بپسندد، بدان راضی باشی، و بدانی او از هیچ خیر و فضلی درباره تو کوتاهی نمی کند، و نیز بدانی که حکم از آن اوست و به هر چه بخواهد حکم می دهد، پس بر خداوند توکل کن به وسیله تفویض امور به او، و به او در امور شخصی و غیر آن اعتماد بنما.
+در روایت دیگری «علی بن سُوَید» می گوید: از [[امام کاظم]] علیه السلام [[تفسیر]] آیه شریفه: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ...»}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق|سوره طلاق، آیه ۳.]]</ref> را جویا شدم. امام علیه السلام فرمودند:{{متن حدیث|«التَّوَکلُ عَلَی اللَّهِ دَرَجاتٌ مِنْها أنْ تَتَوکلَ عَلَی اللَّهِ فی امُورِک کلِّها، فَما فَعَلَ بِک کنْتَ عَنْهُ راضِیاً، تَعْلَمُ انَّهُ لا یأْلُوک خَیراً وَ فَضْلًا، وَ تَعْلَمُ انَّ الْحُکمَ فی ذلِک لَهُ، فَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ بِتَفْویضِ ذلِک الَیهِ، وَ ثِقْ بِهِ فیها وَ فی غَیرِها»}}.<ref>اصول‏ کافى، ج ۲، ص ۶۵؛ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۱۲۹</ref> توکل بر خدا درجاتی دارد، برخی از آن درجات این است که، در همه امورت بر خداوند توکل کنی و آنچه برای تو بپسندد، بدان راضی باشی، و بدانی او از هیچ خیر و فضلی درباره تو کوتاهی نمی کند، و نیز بدانی که حکم از آن اوست و به هر چه بخواهد حکم می دهد، پس بر خداوند توکل کن به وسیله تفویض امور به او، و به او در امور شخصی و غیر آن اعتماد بنما.
 ==آثار توکل بر خداوند==
 برخی از آثار توکل بر خداوند عبارتند از:

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:اخلاق الهی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 برخی از آثار توکل بر خداوند عبارتند از:
 ===نترسیدن از غیر خدا===
-انسان متوکل [[ترس|ترسی]] از غیر خدا ندارد، زیرا می داند سود و زیانش تنها به دست خداست و دیگران نمی توانند به او زیانی برسانند مگر به اذن خدا. [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«وَ انْ یمْسَسْک اللّهُ بِضُرّ فَلا کاشِفَ لَهُ الا هُوَ و اِنْ یرِدْک بِخَیرٍ فَلا رادَّ لِفَضْلِهِ یصیبُ بِهِ مَنْ یشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ»}}؛ و اگر خداوند براى امتحان یا کیفر [[گناه]] زیانى به تو برساند هیچ کس جز او آن را برطرف نمى سازد و اگر اراده خیرى براى تو کند هیچ کس مانع فضل او نخواهد شد، آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد مى رساند، و او غفور و رحیم است.<ref> [[سوره یونس]]، ۱۰۷</ref>
+انسان متوکل [[ترس|ترسی]] از غیر خدا ندارد، زیرا می داند سود و زیانش تنها به دست خداست و دیگران نمی توانند به او زیانی برسانند مگر به اذن خدا. [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ»}}؛ و اگر خداوند براى امتحان یا کیفر [[گناه]] زیانى به تو برساند هیچ کس جز او آن را برطرف نمى سازد و اگر اراده خیرى براى تو کند هیچ کس مانع فضل او نخواهد شد، آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد مى رساند، و او غفور و رحیم است.<ref> [[آیه 107 سوره یونس]]</ref>
 نقل است شخصى به نام حسن بن جهم مى گوید: خدمت [[امام رضا]] علیه السلام رسیدم و عرض کردم: جانم به فدایت، حدّ و مرز توکل چیست؟ امام فرمود: «أَنْ لَا تَخَافَ مَعَ اللَّهِ أَحَداً».<ref>بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۳۴</ref> اینکه با وجود خدا از کسی نترسی.

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 [[پیامبر اسلام|پیامبر گرامى اسلام]] صلّى اللّه علیه و آله، تفسیر توکل را از [[جبرئیل]] سؤال کرد، جبرئیل گفت: «الْعِلْمُ بِأنَّ الْمَخْلُوقَ لایضُرُّ وَ لا ینْفَعُ وَ لا یُعْطی وَ لا یمْنَعُ، وَ اسْتِعْمالِ الْیأس مِنَ الْخَلْقِ، فَاذا کانَ الْعَبْدُ کذلِک لَمْ یعْمَلْ لِاحَدٍ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یرْجِ و لم یخَفْ سِوَی اللَّهِ وَ لَمْ یطْمَعْ فی احَدٍ سِوَی اللَّهِ، فَهذا هُوَ التَّوَکلُ».<ref>بحارالانوار، ج۶۸، ص۱۳۸</ref> توکل علم به این است که سود و زیان و بخشش و حرمان به دست مردم نیست و باید از آنها نا امید بود و اگر بنده اى به این مرتبه از معرفت برسد، جز براى خدا کارى انجام ندهد و جز او به کسى امیدوار نباشد و از غیر او نهراسد و غیر از خدا چشم [[طمع]] به کسى ندارد. این همان توکل بر خدا است.
-در روایت دیگری «علی بن سُوَید» می گوید: از [[امام کاظم]] علیه السلام [[تفسیر]] آیه شریفه: {{متن قرآن|«وَ مَنْ یتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»}}<ref>[[سوره طلاق]]، ۳</ref> را جویا شدم. امام علیه السلام فرمودند: «التَّوَکلُ عَلَی اللَّهِ دَرَجاتٌ مِنْها أنْ تَتَوکلَ عَلَی اللَّهِ فی امُورِک کلِّها، فَما فَعَلَ بِک کنْتَ عَنْهُ راضِیاً، تَعْلَمُ انَّهُ لا یأْلُوک خَیراً وَ فَضْلًا، وَ تَعْلَمُ انَّ الْحُکمَ فی ذلِک لَهُ، فَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ بِتَفْویضِ ذلِک الَیهِ، وَ ثِقْ بِهِ فیها وَ فی غَیرِها».<ref>اصول‏ کافى، ج ۲، ص ۶۵؛ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۱۲۹</ref> توکل بر خدا درجاتی دارد، برخی از آن درجات این است که، در همه امورت بر خداوند توکل کنی و آنچه برای تو بپسندد، بدان راضی باشی، و بدانی او از هیچ خیر و فضلی درباره تو کوتاهی نمی کند، و نیز بدانی که حکم از آن اوست و به هر چه بخواهد حکم می دهد، پس بر خداوند توکل کن به وسیله تفویض امور به او، و به او در امور شخصی و غیر آن اعتماد بنما.
+در روایت دیگری «علی بن سُوَید» می گوید: از [[امام کاظم]] علیه السلام [[تفسیر]] آیه شریفه: {{متن قرآن|«وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»}}<ref>[[آیه 3 سوره طلاق]]</ref> را جویا شدم. امام علیه السلام فرمودند: «التَّوَکلُ عَلَی اللَّهِ دَرَجاتٌ مِنْها أنْ تَتَوکلَ عَلَی اللَّهِ فی امُورِک کلِّها، فَما فَعَلَ بِک کنْتَ عَنْهُ راضِیاً، تَعْلَمُ انَّهُ لا یأْلُوک خَیراً وَ فَضْلًا، وَ تَعْلَمُ انَّ الْحُکمَ فی ذلِک لَهُ، فَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ بِتَفْویضِ ذلِک الَیهِ، وَ ثِقْ بِهِ فیها وَ فی غَیرِها».<ref>اصول‏ کافى، ج ۲، ص ۶۵؛ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۱۲۹</ref> توکل بر خدا درجاتی دارد، برخی از آن درجات این است که، در همه امورت بر خداوند توکل کنی و آنچه برای تو بپسندد، بدان راضی باشی، و بدانی او از هیچ خیر و فضلی درباره تو کوتاهی نمی کند، و نیز بدانی که حکم از آن اوست و به هر چه بخواهد حکم می دهد، پس بر خداوند توکل کن به وسیله تفویض امور به او، و به او در امور شخصی و غیر آن اعتماد بنما.
 چنانکه بیان شد توکل به معنای بهره نبردن از اسباب برای رسیدن به مقصد نیست، بلکه به این است که انسان با وجود بهره گیری از اسباب طبیعی، اعتمادش به خالق اسباب باشد. به تعبیر دقیق تر، سنت خداوند در خلقت جهان این بوده است که هر کاری را با بهره گیری از اسباب محقق شود، بنابراین انسان همواره موظف به کوشش و تلاش برای رسیدن به مقصود خود می‌باشد. نقل است که پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله گروهى را دید که براى کسب روزى به دنبال کشت و کار نمى روند، فرمود چه مى کنید؟ گفتند ما متوکلین هستیم و بر خدا توکل مى کنیم. فرمود شما متوکل نیستید بلکه متّکل (یعنى سربار مردم) هستید.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۲۱۷</ref>