تواضع - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* آثار تواضع */

2025-03-15T18:53:50Z

‏آثار تواضع

Mohammadi: /* آثار تواضع */

2025-03-15T18:49:20Z

‏آثار تواضع

Mohammadi: /* نشانه‌های تواضع */

2025-03-15T18:44:44Z

‏نشانه‌های تواضع

Mohammadi: /* انواع تواضع */

2025-03-15T18:36:10Z

‏انواع تواضع

Mohammadi: /* اهمیت تواضع */

2025-03-15T18:28:13Z

‏اهمیت تواضع

مهدی موسوی در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۹

2022-11-13T11:09:44Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۶

2022-11-13T10:56:31Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۰

2020-03-07T08:10:11Z

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-10T11:49:12Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۲۰

2018-08-08T08:20:34Z

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 '''بزرگی یافتن:'''
-پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ للّهِ رَفَعَهُ اللّهُ»؛ هر که براى خدا فروتنى کند، خداوند او را بالا برد.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
+پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ للّهِ رَفَعَهُ اللّهُ»}}؛ هر که براى خدا فروتنى کند، خداوند او را بالا برد.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
-همچنین فرمود: «مَن تَواضَعَ للّهِ دَرجَةً یرفَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أعلى عِلِّیینَ، ومَن یتکبَّرَ علَى اللّهِ دَرجَةً یضَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أسفلِ السافِلینَ»؛ هر که یک درجه براى خدا فروتنى کند، خداوند ، یک درجه او را بالا مى برد تا آن جا که وى را در اَعلى علّیین جاى دهد، و هر کس یک درجه بر خدا تکبّر ورزد، خداوند او را یک درجه فرود مى آورد تا جایى که وى را در اسفل سافلین، جاى دهد. <ref> صحیح ابن حبان : ج ۱۲ ص ۴۹۱ ح ۵۶۷۶ عن أبی سعید الخدری ۷ </ref>
+همچنین فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ للّهِ دَرجَةً یرفَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أعلى عِلِّیینَ، ومَن یتکبَّرَ علَى اللّهِ دَرجَةً یضَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أسفلِ السافِلینَ»}}؛ هر که یک درجه براى خدا فروتنى کند، خداوند ، یک درجه او را بالا مى برد تا آن جا که وى را در اَعلى علّیین جاى دهد، و هر کس یک درجه بر خدا تکبّر ورزد، خداوند او را یک درجه فرود مى آورد تا جایى که وى را در اسفل سافلین، جاى دهد. <ref> صحیح ابن حبان : ج ۱۲ ص ۴۹۱ ح ۵۶۷۶ عن أبی سعید الخدری ۷ </ref>
-حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «التَّواضُعُ سُلَّمُ الشَّرَفِ»؛ تواضع نردبان بزرگی است.<ref>غررالحکم، ح ۵۱۴۶. </ref>
+حضرت علی علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«التَّواضُعُ سُلَّمُ الشَّرَفِ»}}؛ تواضع نردبان بزرگی است.<ref>غررالحکم، ح ۵۱۴۶. </ref>
 '''محبوبیت در میان خلق:'''
-فروتنى دلهاى مردمان را نرم و نسبت به یکدیگر مهربان مى سازد. امیر مؤمنان(ع) فرمود: «ثَلاثٌ یوجِبنَ المَحَبَّةَ: حُسنُ الخُلُقِ، وحُسنُ الرِّفقِ، وَالتَّواضُعُ»؛ سه چیز عامل دوستى است: خوش‏خویى، ملایمت و فروتنى.<ref> غرر الحکم : ۴۶۸۴ </ref>
+فروتنى دلهاى مردمان را نرم و نسبت به یکدیگر مهربان مى سازد. امیر مؤمنان علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«ثَلاثٌ یوجِبنَ المَحَبَّةَ: حُسنُ الخُلُقِ، وحُسنُ الرِّفقِ، وَالتَّواضُعُ»}}؛ سه چیز عامل دوستى است: خوش‏خویى، ملایمت و فروتنى.<ref> غرر الحکم : ۴۶۸۴ </ref>
 '''قدرت بر طاعت خدا:'''
-امام على علیه السلام فرمود: «مَن تَواضَعَ قَلبُهُ للّهِ لَم یسأمْ بَدَنُهُ مِن طاعَةِ اللّهِ»؛ هرکه دلش در برابر خدا تواضع داشته باشد، جسمش از طاعت خدا به ستوه نمى آید.<ref> بحار الأنوار : ۷۸/۹۰/۹۵ </ref>
+امام على علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ قَلبُهُ للّهِ لَم یسأمْ بَدَنُهُ مِن طاعَةِ اللّهِ»}}؛ هرکه دلش در برابر خدا تواضع داشته باشد، جسمش از طاعت خدا به ستوه نمى آید.<ref> بحار الأنوار : ۷۸/۹۰/۹۵ </ref>
 '''سلامت جسمی:'''
-امام علی(ع) فرمودند: «اَلتَّواضُعُ یَکْسِبُکَ السَّلامَةَ»؛ تواضع برای تو سلامتی را به ارمغان می آورد.<ref>بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۱۲۰. </ref>
+امام علی علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|«اَلتَّواضُعُ یَکْسِبُکَ السَّلامَةَ»}}؛ تواضع برای تو سلامتی را به ارمغان می آورد.<ref>بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۱۲۰. </ref>
 '''جلب نعمت از سوی خداوند:'''
-امام علی(ع) فرمودند: «بِالتَّواضُعِ تَتِمُّ النِّعْمَةُ»؛ با تواضع و فروتنی نعمت کامل می شود.<ref>نهج البلاغة، ح۲۲۴ </ref>
+امام علی علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|«بِالتَّواضُعِ تَتِمُّ النِّعْمَةُ»}}؛ با تواضع و فروتنی نعمت کامل می شود.<ref>[https://ahlolbait.com/content/18002/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-224-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C نهج البلاغة، حکمت ۲۲۴.] </ref>
 '''تواضع، سنگری در مقابل دشمنان:'''
-امام علی(ع) فرمودند: «اتَّخِذُوا التَّواضُعَ مَسْلَحَةً بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ عَدُوِّکُمْ اِبْلیسَ وَ جُنُودِهِ»؛ تواضع را سنگر میان خود و دشمنتان، یعنی ابلیس و سپاهیانش برگزینید.<ref>نهج البلاغة، خطبه ۱۹۲</ref>
+امام علی علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|«اتَّخِذُوا التَّواضُعَ مَسْلَحَةً بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ عَدُوِّکُمْ اِبْلیسَ وَ جُنُودِهِ»}}؛ تواضع را سنگر میان خود و دشمنتان، یعنی ابلیس و سپاهیانش برگزینید.<ref>[https://ahlolbait.com/content/12684/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-192-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%B9%D9%87%D8%9B-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D9%86%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%DA%A9%D8%A8%D8%B1 نهج البلاغة، خطبه ۱۹۲.]</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 '''بزرگی یافتن:'''
-پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «مَن تَواضَعَ للّهِ رَفَعَهُ اللّهُ»؛ هر که براى خدا فروتنى کند، خداوند او را بالا برد.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
+پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ للّهِ رَفَعَهُ اللّهُ»؛ هر که براى خدا فروتنى کند، خداوند او را بالا برد.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
 همچنین فرمود: «مَن تَواضَعَ للّهِ دَرجَةً یرفَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أعلى عِلِّیینَ، ومَن یتکبَّرَ علَى اللّهِ دَرجَةً یضَعْهُ اللّهُ دَرجَةً حتّى یجعَلَهُ فی أسفلِ السافِلینَ»؛ هر که یک درجه براى خدا فروتنى کند، خداوند ، یک درجه او را بالا مى برد تا آن جا که وى را در اَعلى علّیین جاى دهد، و هر کس یک درجه بر خدا تکبّر ورزد، خداوند او را یک درجه فرود مى آورد تا جایى که وى را در اسفل سافلین، جاى دهد. <ref> صحیح ابن حبان : ج ۱۲ ص ۴۹۱ ح ۵۶۷۶ عن أبی سعید الخدری ۷ </ref>

@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 زیبایی های صفت تواضع وقتی نمایان می شود که در ظاهر و رفتار و سلوک او با مردم دیده شود. در [[احادیث]] فراوانی از پیشوایان [[معصوم]] شاخصه های رفتار متواضعانه بیان شده است:
-*رسول خدا صلى الله علیه و آله می فرمایند: «إِنَّ مِنَ التَّوَاضُعِ أَنْ یرْضَى الرَّجُلُ بِالْمَجْلِسِ دُونَ شَرَفِ الْمَجْلِسِ وَ أَنْ یسَلِّمَ عَلَى مَنْ لَقِىَ وَ أَنْ یتْرُک الْمِرَاءَ و َإِنْ کانَ مُحِقّاً و َأَنْ لَایحِبَّ أَنْ یحْمَدَ عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوَى»؛ همانا از نشانه هاى تواضع این است که، شخص در جایى از مجلس که در شأن او نیست، بنشیند و سلام کند با هرکس که برخورد مى کند، و بحث و جدال را ترک کند، هرچند حق با او باشد و دوست نداشته باشد در کارهاى خیر و تقوا، مورد ستایش و تعریف قرار گیرد.<ref> مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۰۰</ref>
+*رسول خدا صلى الله علیه و آله می فرمایند: {{متن حدیث|«إِنَّ مِنَ التَّوَاضُعِ أَنْ یرْضَى الرَّجُلُ بِالْمَجْلِسِ دُونَ شَرَفِ الْمَجْلِسِ وَ أَنْ یسَلِّمَ عَلَى مَنْ لَقِىَ وَ أَنْ یتْرُک الْمِرَاءَ و َإِنْ کانَ مُحِقّاً و َأَنْ لَایحِبَّ أَنْ یحْمَدَ عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوَى»}}؛ همانا از نشانه هاى تواضع این است که، شخص در جایى از مجلس که در شأن او نیست، بنشیند و سلام کند با هرکس که برخورد مى کند، و بحث و جدال را ترک کند، هرچند حق با او باشد و دوست نداشته باشد در کارهاى خیر و تقوا، مورد ستایش و تعریف قرار گیرد.<ref> مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۰۰</ref>
-*پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «مِنَ التَّوَاضُعِ أَنْ یشْرَبَ الرَّجُلُ مِنْ سُؤْرِ أَخِیهِ الْمُؤْمِنِ»؛ و از نشانه هاى تواضع این است که، شخص باقیمانده غذاى برادر مؤمنش را بخورد.<ref> مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۱۹</ref>
+*پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مِنَ التَّوَاضُعِ أَنْ یشْرَبَ الرَّجُلُ مِنْ سُؤْرِ أَخِیهِ الْمُؤْمِنِ»}}؛ و از نشانه هاى تواضع این است که، شخص باقیمانده غذاى برادر مؤمنش را بخورد.<ref> مستدرک الوسائل، ج۱۷، ص۱۹</ref>
-*پیامبر اسلام(ص) مى فرماید: «مَنْ تَرَک الْجَمَالَ وَ هُوَ یقْدِرُ عَلَیهِ تَوَاضُعاً لِلَّهِ کسَاهُ اللَّهُ حُلَّةَ الْکرَامَةِ»؛ کسى که از پوشیدن لباسهاى فاخر، با وجود آن که قادر بر پوشیدن آنهاست، به خاطر خدا و از روى فروتنى و افتادگى صرف نظر نماید، خداوند او را رداى کرامت بپوشاند.<ref> -شیخ حر عاملى؛‌وسائل الشیعة، قم‌، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۹ هجرى‌، اول، ‌۲۹ جلد، ج۵، ص ۵۴  </ref>
+*پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله مى فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ تَرَک الْجَمَالَ وَ هُوَ یقْدِرُ عَلَیهِ تَوَاضُعاً لِلَّهِ کسَاهُ اللَّهُ حُلَّةَ الْکرَامَةِ»}}؛ کسى که از پوشیدن لباسهاى فاخر، با وجود آن که قادر بر پوشیدن آنهاست، به خاطر خدا و از روى فروتنى و افتادگى صرف نظر نماید، خداوند او را رداى کرامت بپوشاند.<ref> -شیخ حر عاملى؛‌وسائل الشیعة، قم‌، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۹ هجرى‌، اول، ‌۲۹ جلد، ج۵، ص ۵۴  </ref>
-*امام صادق(ع) و امام حسن عسکری(ع) در دو تعبیر فرمودند: «من التّواضع أن تسلّم على من لقیتَ»؛ نشانه تواضع این است که به هر کس برخورد کردى سلام کنى.<ref>کافی ، ج ۲، ص ۶۴۶ </ref>
+*امام صادق و امام حسن عسکری علیماالسلام در دو تعبیر فرمودند: {{متن حدیث|«من التّواضع أن تسلّم على من لقیتَ»}}؛ نشانه تواضع این است که به هر کس برخورد کردى سلام کنى.<ref>کافی ، ج ۲، ص ۶۴۶ </ref>
 ==آثار تواضع==

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 '''تواضع در برابر خدا:'''
-اساس بسیارى از کمالات تواضع و افتادگى است و روح تواضع، بندگى و کرنش در برابر [[خداوند]] است. [[امام صادق]](ع) فرمود: «اصل التواضع من جلال الله وهیبته وعظمته»؛ اصل و اساس تواضع، جلال و بزرگى و هیبت خدا را به یادآوردن است.<ref>مصباح الشریعة، حسن مصطفوى‌، تهران‌، انجمن اسلامى حکمت و فلسف ایران‌، اول، ‌۱۳۶۰ ش‌، ص ۲۴۴.</ref>
+اساس بسیارى از کمالات تواضع و افتادگى است و روح تواضع، بندگى و کرنش در برابر [[خداوند]] است. [[امام صادق]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«اصل التواضع من جلال الله وهیبته وعظمته»}}؛ اصل و اساس تواضع، جلال و بزرگى و هیبت خدا را به یادآوردن است.<ref>مصباح الشریعة، حسن مصطفوى‌، تهران‌، انجمن اسلامى حکمت و فلسف ایران‌، اول، ‌۱۳۶۰ ش‌، ص ۲۴۴.</ref>
 '''تواضع نسبت به والدین:'''
-در آموزه های اسلام فروتنی نسبت به والدین سفارش شده است. [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا کمَا رَبَّیانِی صَغِیرًا»}}<ref>سوره اسرا، آیه۲۴ </ref>؛ بالهاى تواضع خویش را از محبّت و لطف، در برابر آنان فرود آر.
+در آموزه های اسلام فروتنی نسبت به والدین سفارش شده است. [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا»}}<ref>[[آیه ۲۴ اسراء|سوره اسرا،، آیه ۲۴.]] </ref>؛ بالهاى تواضع خویش را از محبّت و لطف، در برابر آنان فرود آر.
-امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه شریفه می فرمایند: «لا تَملَأْ عَینَیک من النَّظَرِ إلَیهِما إلاّ بِرَحمَةٍ و رِقَّةٍ، و لا تَرفَعْ صَوتَک فَوقَ أصواتِهِما، و لا یدَک فَوقَ أیدیهِما، و لا تَقَدَّمْ قُدّامَهُما»؛ نگاهت را جز از سر مهر و دلسوزى به آنان خیره مکن و صدایت را از صداى آنها بلندتر مگردان و دستت را بالاتر از آنها قرار نده و از آنها پیش نیفت.<ref>الکافی : ۲/۱۵۸/۱. </ref>
+امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه شریفه می فرمایند: {{متن حدیث|«لا تَملَأْ عَینَیک من النَّظَرِ إلَیهِما إلاّ بِرَحمَةٍ و رِقَّةٍ، و لا تَرفَعْ صَوتَک فَوقَ أصواتِهِما، و لا یدَک فَوقَ أیدیهِما، و لا تَقَدَّمْ قُدّامَهُما»}}؛ نگاهت را جز از سر مهر و دلسوزى به آنان خیره مکن و صدایت را از صداى آنها بلندتر مگردان و دستت را بالاتر از آنها قرار نده و از آنها پیش نیفت.<ref>الکافی : ۲/۱۵۸/۱. </ref>
 '''تواضع نسبت عالمان و معلمان:'''
-گرچه تواضع در برابر تمام انسان‌ها لازم است، امّا در برابر استاد و مؤمنان لازم‌تر است. [[پیامبر اکرم]](ص) فرمودند: «تَواضَعوا لِمَن تَعَلَّمونَ مِنهُ»؛ در برابر کسى که از او فرا مى گیرید، فروتنى کنید.<ref> المعجم الأوسط : ج ۶ ص ۲۰۰ ح ۶۱۸۴ عن أبی هریرة ؛ مشکاة الأنوار : ص ۲۴۲ ح ۷۰۱ . </ref>
+گرچه تواضع در برابر تمام انسان‌ها لازم است، امّا در برابر استاد و مؤمنان لازم‌تر است. [[پیامبر اکرم]]  صلى الله علیه و آله فرمودند: {{متن حدیث|«تَواضَعوا لِمَن تَعَلَّمونَ مِنهُ»}}؛ در برابر کسى که از او فرا مى گیرید، فروتنى کنید.<ref> المعجم الأوسط : ج ۶ ص ۲۰۰ ح ۶۱۸۴ عن أبی هریرة ؛ مشکاة الأنوار : ص ۲۴۲ ح ۷۰۱ . </ref>
-همچنین امیرالمؤمنین [[امام علی]] (ع) می فرمایند: «مَن تَواضَعَ لِلمُتَعَلِّمینَ وذَلَّ لِلعُلَماءِ سارَ بِعِلمِهِ»؛ هرکس براى شاگردان فروتنى کند و در برابر دانشمندان خوارى نشان دهد، دانشش رواج یابد.<ref> مطالب السؤول : ۴۸  </ref>
+همچنین امیرالمؤمنین [[امام علی]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ لِلمُتَعَلِّمینَ وذَلَّ لِلعُلَماءِ سارَ بِعِلمِهِ»}}؛ هرکس براى شاگردان فروتنى کند و در برابر دانشمندان خوارى نشان دهد، دانشش رواج یابد.<ref> مطالب السؤول : ۴۸  </ref>
 '''تواضع رهبر نسبت به مردم:'''
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 '''تواضع در مقابل ثروتمندان:'''
-یکی  از رفتارهای مذموم، فروتنی کردن در برابر ثروتمندان به خاطر ثروت ایشان است. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله فرمود: «مَن تَواضَعَ لِغَنِی، جَعَلَ اللّه ُ فَقرَهُ بَینَ عَینَیهِ»؛ هر که براى توانگرى تواضع نماید، خداوند، فقر را بر پیشانى اش مُهر مى نماید.<ref> تنبیه الخواطر : ج ۲ ص ۱۱۶ . </ref>
+یکی  از رفتارهای مذموم، فروتنی کردن در برابر ثروتمندان به خاطر ثروت ایشان است. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَن تَواضَعَ لِغَنِی، جَعَلَ اللّه ُ فَقرَهُ بَینَ عَینَیهِ»}}؛ هر که براى توانگرى تواضع نماید، خداوند، فقر را بر پیشانى اش مُهر مى نماید.<ref> تنبیه الخواطر : ج ۲ ص ۱۱۶ . </ref>
-همچنین می فرمایند: «إیاکم وَالتَّواضُعَ لِغَنِی ! فَما تَضَعضَعَ أحَدٌ لِغَنِی إلّا ذَهَبَ نَصیبُهُ مِنَ الجَنَّةِ»؛ مبادا به توانگر تواضع کنید! هیچ کس براى توانگرى فروتنى نمى کند، جز آن که بهره بهشتى اش نابود مى شود.  <ref> جامع الأخبار : ص ۴۴۰ ح ۱۲۳۸ </ref>
+همچنین می فرمایند: {{متن حدیث|«إیاکم وَالتَّواضُعَ لِغَنِی ! فَما تَضَعضَعَ أحَدٌ لِغَنِی إلّا ذَهَبَ نَصیبُهُ مِنَ الجَنَّةِ»}}؛ مبادا به توانگر تواضع کنید! هیچ کس براى توانگرى فروتنى نمى کند، جز آن که بهره بهشتى اش نابود مى شود.  <ref> جامع الأخبار : ص ۴۴۰ ح ۱۲۳۸ </ref>
-امام على علیه السلام درباره تواضع در مقابل ثروتمندان می فرمایند: «مَن أتى غَنِیا فَتَواضَعَ لَهُ لِغِناهُ ذَهَبَ ثُلُثا دینِهِ»؛ هر که نزد توانگرى رود و براى ثروتش به او تواضع نماید، دو سوم دینش تباه شده است.<ref> نهج البلاغة : الحکمة ۲۲۸ ، تفسیر العیاشی : ۱ / ۱۲۰ / ۳۷۹ عن عمرو بن جمیع رفعه ، الأمالی للمفید : ۱۸۸ / ۱۵ ، الاختصاص : ۲۲۶ </ref>
+امام على علیه السلام درباره تواضع در مقابل ثروتمندان می فرمایند: {{متن حدیث|«مَن أتى غَنِیا فَتَواضَعَ لَهُ لِغِناهُ ذَهَبَ ثُلُثا دینِهِ»}}؛ هر که نزد توانگرى رود و براى ثروتش به او تواضع نماید، دو سوم دینش تباه شده است.<ref> [https://ahlolbait.com/content/18026/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-228-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%B6%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%D9%87%D8%A7 نهج البلاغة، حکمت ۲۲۸]؛ تفسیر العیاشی : ۱ / ۱۲۰ / ۳۷۹ عن عمرو بن جمیع رفعه ، الأمالی للمفید : ۱۸۸ / ۱۵ ، الاختصاص : ۲۲۶ </ref>
 '''تواضع در مقابل مستمندان:'''
-هر اندازه تواضع کردن در مقابل ثروتمندان تنها به دلیل ثروت ایشان ناپسند است، تواضع افراد ثروتمند نسبت به فقیران و مستمندان زیباست. امام على علیه السلام: «ما أحسَنَ تَواضُعَ الأغنیاءِ لِلفُقَراءِ طَلَبا لِما عِندَ اللّهِ، و أحسَنُ مِنهُ تِیهُ الفُقَراءِ علَى الأغنِیاءِ اتِّکالاً علَى اللّهِ»؛ چه نیکوست فروتنى توانگران در برابر تهیدستان به قصد رسیدن به اجر خداوند، و نیکوتر از آن بى اعتنایى و سرفرازى درویشان است در برابر توانگران از سر اعتماد به خداوند.<ref> نهج البلاغة : الحکمة ۴۰۶. </ref>
+هر اندازه تواضع کردن در مقابل ثروتمندان تنها به دلیل ثروت ایشان ناپسند است، تواضع افراد ثروتمند نسبت به فقیران و مستمندان زیباست. امام على علیه السلام: {{متن حدیث|«ما أحسَنَ تَواضُعَ الأغنیاءِ لِلفُقَراءِ طَلَبا لِما عِندَ اللّهِ، و أحسَنُ مِنهُ تِیهُ الفُقَراءِ علَى الأغنِیاءِ اتِّکالاً علَى اللّهِ»}}؛ چه نیکوست فروتنى توانگران در برابر تهیدستان به قصد رسیدن به اجر خداوند، و نیکوتر از آن بى اعتنایى و سرفرازى درویشان است در برابر توانگران از سر اعتماد به خداوند.<ref> [https://ahlolbait.com/content/18907/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-406-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%BA%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D8%B9%D8%B2%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%81%D9%82%D8%B1%D8%A7 نهج البلاغة، حکمت ۴۰۶.] </ref>
 ==نشانه‌های تواضع==
 زیبایی های صفت تواضع وقتی نمایان می شود که در ظاهر و رفتار و سلوک او با مردم دیده شود. در [[احادیث]] فراوانی از پیشوایان [[معصوم]] شاخصه های رفتار متواضعانه بیان شده است:

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 کلمه «تواضع» از ریشه «وضع»، در اصل به معنى فرونهادن است<ref>مصطفوى، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‌، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب‌، ۱۳۶۰ ش‌، ج‌۱۳، ص۱۳۱</ref> و به معنای خویشتن را کوچک نشان دادن،<ref>راغب اصفهانی، ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن‌، تهران‌، انتشارات مرتضوى‌، ۱۳۷۵ ش‌، دوم ، ج‌۴، ص ۴۶۴</ref> و در مقابل «[[تکبر]]» به معنای خود را بزرگ دانستن است.<ref>مهیار ، رضا؛ فرهنگ ابجدی (عربی ، فارسی)، تهران، انتشارات اسلامی ، ص ۷۱</ref> مرحوم [[ملا احمد نراقی|ملا احمد نراقى]] در تعریف تواضع مى گوید: تواضع عبارت است از شکسته نفسى که نگذارد آدمى خود را بالاتر از دیگرى ببیند و لازمه آن، کردار و گفتاری است که دلالت بر تعظیم دیگران و اکرام ایشان مى کند.<ref>نراقی، معراج السعاده، قم، زهیر، ۱۳۸۶ه.ش، ص۲۴۳.</ref>
 ==اهمیت تواضع==
-در آموزه های [[اسلام|اسلامی]] تواضع یکی از ارزشمندترین مکارم اخلاقی به شمار می آید. در [[قرآن کریم]] صفت تواضع به عنوان [[اخلاق]] بندگان خاص خداوند بیان شده است: {{متن قرآن|«وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِینَ یمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»}}؛<ref> سوره فرقان، آیه۶۳ </ref> «و بندگان خاص خدای رحمان آنان هستند که بر روی زمین به تواضع و فروتنی راه روند و هرگاه مردم جاهل به آنها خطاب (و عتابی) کنند با سلامت نفس (و زبان خوش) جواب دهند».
+در آموزه های [[اسلام|اسلامی]] تواضع یکی از ارزشمندترین مکارم اخلاقی به شمار می آید. در [[قرآن کریم]] صفت تواضع به عنوان [[اخلاق]] بندگان خاص خداوند بیان شده است: {{متن قرآن|«وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»}}؛<ref> [[آیه ۶۳ فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۳.]]</ref> «و بندگان خاص خدای رحمان آنان هستند که بر روی زمین به تواضع و فروتنی راه روند و هرگاه مردم جاهل به آنها خطاب (و عتابی) کنند با سلامت نفس (و زبان خوش) جواب دهند».
-در برخی از روایات، تواضع اصل و اساس همه خیرات و از بالاترین عبادات دانسته شده است. [[امام صادق]] علیه السلام می فرمایند: «اَلتَّوَاضُعُ أَصْلُ کلِّ شَرَفٍ وَ خَیرٍ»؛ تواضع ریشه هر کار نیک و با ارزش است.<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل , ج ۱۱ , ص ۲۹۸ </ref> و [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله می فرمایند: «إنّ أفضَلَ النّاسِ عَبداً مَن تَواضَعَ عَن رِفعَةٍ»؛ برترینِ مردم در بندگى [خدا] کسى است که در عین بزرگى فروتنى کند.<ref> بحار الأنوار : ۷۷/۱۷۹/۱۰. </ref>
+در برخی از روایات، تواضع اصل و اساس همه خیرات و از بالاترین عبادات دانسته شده است. [[امام صادق]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«اَلتَّوَاضُعُ أَصْلُ کلِّ شَرَفٍ وَ خَیرٍ»}}؛ تواضع ریشه هر کار نیک و با ارزش است.<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل , ج ۱۱ , ص ۲۹۸ </ref> و [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله می فرمایند: {{متن حدیث|«إنّ أفضَلَ النّاسِ عَبداً مَن تَواضَعَ عَن رِفعَةٍ»}}؛ برترینِ مردم در بندگى [خدا] کسى است که در عین بزرگى فروتنى کند.<ref> بحار الأنوار : ۷۷/۱۷۹/۱۰. </ref>
-همچنین در روایات [[اهل بیت]] علیهم السلام صفت تواضع از کمال [[عقل]] و نشانه دانایی انسان دانسته شده است. امام على علیه السلام می فرمایند: «إذا تَفَقَّهَ الرَّفیعُ تَواضَعَ»؛ انسان بلند مرتبه چون به فهم و دانایى رسد، فروتن شود.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
+همچنین در روایات [[اهل بیت]] علیهم السلام صفت تواضع از کمال [[عقل]] و نشانه دانایی انسان دانسته شده است. امام على علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«إذا تَفَقَّهَ الرَّفیعُ تَواضَعَ»}}؛ انسان بلند مرتبه چون به فهم و دانایى رسد، فروتن شود.<ref> بحار الأنوار : ۷۵/۱۲۰/۷ </ref>
-در حدیثی دیگر امام صادق علیه السلام می فرمایند: «کمَالُ الْعَقْلِ فِی ثَلَاثَةٍ؛ التَّوَاضُعِ لِلَّهِ وَ حُسْنِ الْیقِینِ وَ الصَّمْتِ إِلَّا من خیر»؛ کمال عقل در سه چیز است: تواضع و فروتنى براى خدا، یقین نیکو داشتن و سکوت نمودن، مگر در جایى که خیر (در سخن گفتن) باشد.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۲۹۶.</ref>
+در حدیثی دیگر امام صادق علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«کمَالُ الْعَقْلِ فِی ثَلَاثَةٍ؛ التَّوَاضُعِ لِلَّهِ وَ حُسْنِ الْیقِینِ وَ الصَّمْتِ إِلَّا من خیر»}}؛ کمال عقل در سه چیز است: تواضع و فروتنى براى خدا، یقین نیکو داشتن و سکوت نمودن، مگر در جایى که خیر (در سخن گفتن) باشد.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۲۹۶.</ref>
 == انواع تواضع ==

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 ==منابع==
 *میزان الحکمه، محمّد محمّدی ری شهری
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=15510 تواضع، زینب طاهری، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 1 بهمن 1391]
+* زینب طاهری، تواضع، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 1 بهمن 1391
   [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۴۹
سطر ۵۷:		سطر ۵۷:
	[[رده:اخلاق اجتماعی]]		[[رده:اخلاق اجتماعی]]
	[[رده:صفات پسندیده]]		[[رده:صفات پسندیده]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= خوب
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= متوسط
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۲۰
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	تواضع به معناى فروتنى و ضد آن تكبر و خودپسندى است. در [[قرآن]] و روايات تواضع يكى از صفات و نشانهاى بارز انسانهاى مؤمن شمرده شده است.		تواضع به معناى فروتنى و ضد آن تكبر و خودپسندى است. در [[قرآن]] و روايات تواضع يكى از صفات و نشانهاى بارز انسانهاى مؤمن شمرده شده است.
	== معنای لغوی ==		== معنای لغوی ==