https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29 2026-06-12T11:25:16Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=146753&oldid=prev 2023-07-05T08:32:18Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> </del>{{مشخصات کتاب</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مشخصات کتاب</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان=</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان=</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26" >سطر ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۶:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان و البدیع»'''، تألیف محمد <del class="diffchange diffchange-inline">بن عبدالرحمان خطیبِ </del>قزوینی (متوفی ۷۳۹)، کتابی در [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] است که خلاصه بخش سوم کتاب «[[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]]» اثر [[سکاکی خوارزمی|<del class="diffchange diffchange-inline">یوسف </del>سکاکی خوارزمی]] (متوفی ۶۲۶) محسوب <del class="diffchange diffchange-inline">می شود</del>. «تلخیص المفتاح» به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و <del class="diffchange diffchange-inline">شرح ها </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">حاشیه های </del>فراوانی بر آن نگاشته شده است.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان و البدیع»'''، تألیف محمد <ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب </ins>قزوینی (متوفی ۷۳۹)، کتابی در [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] است که خلاصه بخش سوم کتاب «[[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]]» اثر [[سکاکی خوارزمی|سکاکی خوارزمی]] (متوفی ۶۲۶) محسوب <ins class="diffchange diffchange-inline">می‌شود</ins>. «تلخیص المفتاح» به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و <ins class="diffchange diffchange-inline">شرح‌ها </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">حاشیه‌های </ins>فراوانی بر آن نگاشته شده است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انگیزه نگارش==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انگیزه نگارش==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب قزوینی گفته است که چون علم [[بلاغت]] و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها بوده و بخش سوم کتاب [[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]] از بهترین نوشته ها در این باب است، و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب قزوینی گفته است که چون علم [[بلاغت]] و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها بوده و بخش سوم کتاب [[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]] از بهترین نوشته ها در این باب است، و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در مقدمه تلخیص المفتاح، فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده، سپس در سه بخش (فن) به علم [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] پرداخته است:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب <ins class="diffchange diffchange-inline">قزوینی </ins>در مقدمه تلخیص المفتاح، فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده، سپس در سه بخش (فن) به علم [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] پرداخته است:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بخش اول در علم معانی و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل، قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بخش اول در علم معانی و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل، قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه، استعاره و کنایه مطرح شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه، استعاره و کنایه مطرح شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب تلخیص المفتاح با بحث درباره سرقات شعری و ابتدا و [[تخلص]] و انتها به پایان رسیده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب تلخیص المفتاح با بحث درباره سرقات شعری و ابتدا و [[تخلص]] و انتها به پایان رسیده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42" >سطر ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴۲:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شرح و خلاصه کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شرح و خلاصه کتاب==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تلخیص المفتاح» ـ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است ـ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. خطیب در کتاب دیگر خود، «الایضاح» با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب «دلائل الاعجاز» و «اسرار البلاغة»، شرحی بر «تلخیص المفتاح» خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تلخیص المفتاح» ـ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است ـ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حاشیه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>های فراوانی بر آن نگاشته شده است. خطیب در کتاب دیگر خود، «الایضاح» با استفاده از نظریات شیخ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>عبدالقاهر جرجانی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در دو کتاب «دلائل الاعجاز» و «اسرار البلاغة»، شرحی بر «تلخیص المفتاح» خود نوشته و کتاب جامعی در علوم <ins class="diffchange diffchange-inline">[[بلاغت|</ins>بلاغی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>پدید آورده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی ۷۴۵) با عنوان «مفتاح تلخیص المفتاح» نوشت.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی ۷۴۵) با عنوان «مفتاح تلخیص المفتاح» نوشت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح [[سعدالدین مسعود تفتازانی]] به نام [[مطول (کتاب)|مطوّل]] است. شرحی نیز به فارسی از ملا هادی فرزند [[ملا صالح مازندرانی]] بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در ۱۳۲۲ ق. به چاپ رسیده است.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح [[<ins class="diffchange diffchange-inline">مسعود بن عمر تفتازانی|</ins>سعدالدین مسعود تفتازانی]] به نام [[مطول (کتاب)|مطوّل]] است. شرحی نیز به فارسی از ملا هادی فرزند [[ملا صالح مازندرانی]] بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در ۱۳۲۲ ق. به چاپ رسیده است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان «معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص» از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی ۹۶۳) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان «معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص» از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی ۹۶۳) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57" >سطر ۵۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵۷:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del class="diffchange diffchange-inline">کتاب‌ها</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب‌های ادبی</ins>]]</div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=143692&oldid=prev 2022-10-29T06:57:48Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6" >سطر ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۶:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=[[پرونده:تلخیص المفتاح.jpeg|240px|وسط]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=[[پرونده:تلخیص المفتاح.jpeg|240px|وسط]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده=<del class="diffchange diffchange-inline">محمد بن عبدالرحمان خطیبِ </del>قزوینی</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده=<ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب </ins>قزوینی</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|موضوع=<del class="diffchange diffchange-inline">زبان عربی</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|موضوع=<ins class="diffchange diffchange-inline">علم بلاغت</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان=عربی</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان=عربی</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تعداد جلد=<del class="diffchange diffchange-inline">1</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تعداد جلد=<ins class="diffchange diffchange-inline">۱</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان افزوده1=</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان افزوده1=</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26" >سطر ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۶:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''«تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان و البدیع»'''، تألیف محمد بن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی ۷۳۹)، کتابی در [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] است که خلاصه بخش سوم کتاب «[[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]]» اثر [[سکاکی خوارزمی|یوسف سکاکی خوارزمی]] (متوفی ۶۲۶) محسوب می شود. «تلخیص المفتاح» به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">«تلخیص المفتاح»، کتابی </del>در [[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] <del class="diffchange diffchange-inline">به عربی از محمد بن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی 739) است. این کتاب خلاصه بخش سوم کتاب «[[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]]» اثر [[سکاکی خوارزمی|یوسف سکاکی خوارزمی]] (متوفی 626) </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">. </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==انگیزه نگارش==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب قزوینی گفته است که چون علم [[بلاغت]] و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها بوده و بخش سوم کتاب [[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]] از بهترین نوشته ها در این باب است، و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==محتوای کتاب==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در مقدمه تلخیص المفتاح، فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده، سپس در سه بخش (فن) به علم </ins>[[علم معانی|معانی]] و [[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] <ins class="diffchange diffchange-inline">پرداخته </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== محتوای کتاب ==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* بخش اول در </ins>علم <ins class="diffchange diffchange-inline">معانی و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل، قصر، انشا، فصل </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">وصل، ایجاز </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">اطناب </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">مساوات.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب قزوینی گفته است که چون </del>علم <del class="diffchange diffchange-inline">[[بلاغت]] </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">توابع آن از شریفترین </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">دقیقترین دانشها </del>و بخش <del class="diffchange diffchange-inline">سوم کتاب [[مفتاح العلوم (کتاب)|مفتاح العلوم]] از بهترین نوشته ها </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">این باب </del>است و <del class="diffchange diffchange-inline">از طرفی این کتاب از حشو </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">تعقید خالی نیست، بر آن </del>شده <del class="diffchange diffchange-inline">تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>بخش <ins class="diffchange diffchange-inline">دوم </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم بیان </ins>است و <ins class="diffchange diffchange-inline">در آن اقسام تشبیه، استعاره </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کنایه مطرح </ins>شده <ins class="diffchange diffchange-inline">است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* بخش سوم در علم بدیع </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">صنایع بدیعی </ins>است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب در مقدمة </del>تلخیص <del class="diffchange diffchange-inline">المفتاح، فصاحت </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بلاغت را تعریف </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">به مرز میان آن دو اشاره کرده، سپس در سه بخش (فن) به علم </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">علم معانی|معانی</del>]] و <del class="diffchange diffchange-inline">[[علم بیان|بیان]] و [[علم بدیع|بدیع]] پرداخته </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">:</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب </ins>تلخیص <ins class="diffchange diffchange-inline">المفتاح با بحث درباره سرقات شعری </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ابتدا </ins>و [[<ins class="diffchange diffchange-inline">تخلص</ins>]] و <ins class="diffchange diffchange-inline">انتها به پایان رسیده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بخش اول </del>در علم معانی <del class="diffchange diffchange-inline">و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل، قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در تلخیص المفتاح خود، برخی جابجایی ها را اعمال کرده است؛ برای نمونه [[سکاکی خوارزمی|سکّاکی]] مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده، ولی خطیب آن را </ins>در علم معانی <ins class="diffchange diffchange-inline">مطرح کرده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بخش دوم در علم بیان </del>است و در <del class="diffchange diffchange-inline">آن اقسام تشبیه، استعاره </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">کنایه مطرح شده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==شرح و خلاصه کتاب==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">«تلخیص المفتاح» ـ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">ـ به جهت حُسن ترتیب </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. خطیب </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب دیگر خود، «الایضاح» با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب «دلائل الاعجاز» و «اسرار البلاغة»، شرحی بر «تلخیص المفتاح» خود نوشته </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است. کتاب </del>با <del class="diffchange diffchange-inline">بحث درباره سرقات شعری و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی ۷۴۵) </ins>با <ins class="diffchange diffchange-inline">عنوان «مفتاح تلخیص المفتاح» نوشت</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب در </del>تلخیص المفتاح <del class="diffchange diffchange-inline">برخی جابجایی ها را اعمال کرده </del>است. <del class="diffchange diffchange-inline">برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده  ولی خطیب </del>آن <del class="diffchange diffchange-inline">را </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">علم معانی مطرح کرده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">از مفصلترین شرحهای آن شرح [[سعدالدین مسعود تفتازانی]] به نام [[مطول (کتاب)|مطوّل]] است. شرحی نیز به فارسی از ملا هادی فرزند [[ملا صالح مازندرانی]] بر </ins>تلخیص المفتاح <ins class="diffchange diffchange-inline">نوشته شده </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">از جدیدترین شرحهای </ins>آن <ins class="diffchange diffchange-inline">شرح عبدالرحمان برقوقی است که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۲۲ ق. به چاپ رسیده </ins>است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== شروح کتاب ==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">شواهد شعری </ins>تلخیص المفتاح <ins class="diffchange diffchange-inline">جداگانه </ins>شرح شده <ins class="diffchange diffchange-inline">است؛ از جمله کتابی </ins>با <ins class="diffchange diffchange-inline">عنوان «معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص» </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی ۹۶۳) که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">آن معانی ابیات </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">شرح حال گویندگان آنها آمده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح <del class="diffchange diffchange-inline">ـ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است &lt;ref&gt;ضیف، ص335&lt;/ref&gt; ـ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و </del>شرح <del class="diffchange diffchange-inline">ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته </del>شده <del class="diffchange diffchange-inline">است.&lt;ref&gt;رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359&lt;/ref&gt; خطیب در کتاب دیگر خود، «الایضاح» </del>با <del class="diffchange diffchange-inline">استفاده </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">دو کتاب «دلائل الاعجاز» </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">«اسرار البلاغة»، شرحی بر «تلخیص المفتاح» خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده </del>است.</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان «مفتاح تلخیص </del>المفتاح» <del class="diffchange diffchange-inline">نوشت.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">همچنین «تلخیص </ins>المفتاح» چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است. چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>جلال الدین سیوطی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(متوفی <ins class="diffchange diffchange-inline">۹۱۱</ins>) با عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">«عقود الجُمان </ins>فی المعانی <ins class="diffchange diffchange-inline">والبیان» </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">از مفصلترین شرحهای آن شرح [[سعدالدین مسعود تفتازانی]] به نام [[مطول (کتاب)|مطوّل]] است. شرحی نیز به فارسی از ملا هادی فرزند [[ملا صالح مازندرانی]] بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 ق. به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان «معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص» از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 ق. در بولاق [[مصر]] چاپ شده است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==وضعیت چاپ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح </del>چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین <del class="diffchange diffchange-inline">عبدالرحمان </del>سیوطی (متوفی <del class="diffchange diffchange-inline">911</del>) با عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">عقودالجُمان </del>فی المعانی <del class="diffchange diffchange-inline">والبیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده </del>است.</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==پانویس==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{پانویس}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دانشنامه جهان اسلام، جلد <del class="diffchange diffchange-inline">8، </del>ذیل مدخل &quot;تلخیص المفتاح&quot; از باقر قربانی زرّین.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دانشنامه جهان اسلام، جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">۸، </ins>ذیل مدخل &quot;تلخیص المفتاح&quot; از باقر قربانی زرّین.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">&lt;references /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:کتاب‌ها]]</ins></div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=143689&oldid=prev 2022-10-29T06:17:25Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24" >سطر ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۴:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لینک=</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لینک=</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==مؤلف==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص المفتاح، کتابی در معانی و بیان و بدیع به عربی از محمد بن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی 739). این کتاب خلاصه بخش سوم کتاب مفتاح العلوم ابویعقوب یوسف سکاکی (متوفی 626) است. </del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب گفته است که چون </del>علم <del class="diffchange diffchange-inline">بلاغت </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">توابع آن </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">شریفترین و دقیقترین دانشها و </del>بخش سوم کتاب مفتاح العلوم <del class="diffchange diffchange-inline">از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این </del>کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">«تلخیص المفتاح»، کتابی در [[علم معانی|معانی]] و [[</ins>علم <ins class="diffchange diffchange-inline">بیان|بیان]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[علم بدیع|بدیع]] به عربی </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">محمد بن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی 739) است. این کتاب خلاصه </ins>بخش سوم کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">«[[</ins>مفتاح العلوم <ins class="diffchange diffchange-inline">(</ins>کتاب<ins class="diffchange diffchange-inline">)|مفتاح العلوم]]» اثر [[سکاکی خوارزمی|یوسف سکاکی خوارزمی]] (متوفی 626) </ins>است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب <del class="diffchange diffchange-inline">در مقدمة تلخیص المفتاح &lt;ref&gt;ص 2ـ4&lt;/ref&gt; فصاحت و </del>بلاغت <del class="diffchange diffchange-inline">را تعریف </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">به مرز میان </del>آن <del class="diffchange diffchange-inline">دو اشاره کرده سپس در سه </del>بخش (<del class="diffchange diffchange-inline">«فن»</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">به علم معانی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بیان </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بدیع پرداخته </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">:</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== محتوای کتاب ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب <ins class="diffchange diffchange-inline">قزوینی گفته است که چون علم [[</ins>بلاغت<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">توابع </ins>آن <ins class="diffchange diffchange-inline">از شریفترین و دقیقترین دانشها و </ins>بخش <ins class="diffchange diffchange-inline">سوم کتاب [[مفتاح العلوم </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب</ins>)<ins class="diffchange diffchange-inline">|مفتاح العلوم]] از بهترین نوشته ها در این باب است </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">از طرفی این کتاب از حشو </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <del class="diffchange diffchange-inline">اول در </del>علم معانی و <del class="diffchange diffchange-inline">در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل،  قصر، انشا، فصل </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">وصل، ایجاز و اطناب و مساوات. &lt;ref&gt;ص5ـ43&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح، فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده، سپس در سه </ins>بخش <ins class="diffchange diffchange-inline">(فن) به علم [[</ins>علم معانی<ins class="diffchange diffchange-inline">|معانی]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[علم بیان|بیان]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[علم بدیع|بدیع]] پرداخته است:</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <del class="diffchange diffchange-inline">دوم </del>در علم <del class="diffchange diffchange-inline">بیان است </del>و در <del class="diffchange diffchange-inline">آن اقسام تشبیه، استعاره </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">کنایه مطرح شده است</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;ص 43ـ62&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <ins class="diffchange diffchange-inline">اول </ins>در علم <ins class="diffchange diffchange-inline">معانی </ins>و در <ins class="diffchange diffchange-inline">هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل، قصر، انشا، فصل </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">وصل، ایجاز و اطناب و مساوات</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <del class="diffchange diffchange-inline">سوم </del>در علم <del class="diffchange diffchange-inline">بدیع و صنایع بدیعی </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">.&lt;ref&gt;ص 62ـ79&lt;/ref&gt; کتاب با بحث درباره سرقات شعری &lt;ref&gt;ص 79ـ85&lt;/ref&gt; </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">ابتدا و تخلص </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">انتها به پایان رسیده </del>است.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;ص 85ـ86&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <ins class="diffchange diffchange-inline">دوم </ins>در علم <ins class="diffchange diffchange-inline">بیان </ins>است و <ins class="diffchange diffchange-inline">در آن اقسام تشبیه، استعاره </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کنایه مطرح شده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح برخی جابجایی ها را اعمال کرده </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده &lt;ref&gt;ص185&lt;/ref&gt; ولی خطیب آن را در علم معانی &lt;ref&gt;ص7&lt;/ref&gt; مطرح کرده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بخش سوم </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم بدیع و صنایع بدیعی </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">. کتاب با بحث درباره سرقات شعری و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح در <del class="diffchange diffchange-inline">1230/1815 در کلکته و در 1260 در آستانه &lt;ref&gt;استانبول&lt;/ref&gt; و 1302 در بیروت و سپس </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">[[مصر]] به چاپ رسیده </del>است.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;سرکیس، ج2، ستون 1509؛ ون دایک، ص357&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در </ins>تلخیص المفتاح <ins class="diffchange diffchange-inline">برخی جابجایی ها را اعمال کرده است. برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم بیان آورده  ولی خطیب آن را </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم معانی مطرح کرده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب <del class="diffchange diffchange-inline">در کتاب دیگر خود، الایضاح </del>&lt;ref&gt;<del class="diffchange diffchange-inline">ص3</del>&lt;/ref&gt; با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">دلائل الاعجاز </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">اسرار البلاغة، </del>شرحی بر <del class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح </del>خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== شروح کتاب ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح ـ که شهرت </ins>خطیب <ins class="diffchange diffchange-inline">قزوینی مدیون آن است &lt;ref&gt;ضیف، ص335&lt;/ref&gt; ـ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز، از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است.</ins>&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359</ins>&lt;/ref&gt; <ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در کتاب دیگر خود، «الایضاح» </ins>با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">«دلائل الاعجاز» </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">«اسرار البلاغة»، </ins>شرحی بر <ins class="diffchange diffchange-inline">«تلخیص المفتاح» </ins>خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است &lt;ref&gt;ضیف، ص335&lt;/ref&gt; ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. &lt;ref&gt;رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359&lt;/ref&gt; </del>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">مفتاح </del>تلخیص <del class="diffchange diffchange-inline">المفتاح </del>نوشت.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">«مفتاح </ins>تلخیص <ins class="diffchange diffchange-inline">المفتاح» </ins>نوشت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح سعدالدین مسعود تفتازانی به نام مطوّل است. شرحی نیز به فارسی از <del class="diffchange diffchange-inline">مولی '</del>هادی فرزند <del class="diffchange diffchange-inline">مولی' </del>صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">معاهدالتنصیص </del>علی شواهد <del class="diffchange diffchange-inline">التلخیص </del>از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>سعدالدین مسعود تفتازانی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>به نام <ins class="diffchange diffchange-inline">[[مطول (کتاب)|</ins>مطوّل<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>است. شرحی نیز به فارسی از <ins class="diffchange diffchange-inline">ملا </ins>هادی فرزند <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ملا </ins>صالح مازندرانی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 <ins class="diffchange diffchange-inline">ق. </ins>به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">«معاهد التنصیص </ins>علی شواهد <ins class="diffchange diffchange-inline">التلخیص» </ins>از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 <ins class="diffchange diffchange-inline">ق. </ins>در بولاق <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>مصر<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>چاپ شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعیت چاپ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعیت چاپ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53" >سطر ۵۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی والبیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی والبیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل <del class="diffchange diffchange-inline">''</del>تلخیص المفتاح<del class="diffchange diffchange-inline">'' </del>از باقر قربانی زرّین.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل <ins class="diffchange diffchange-inline">&quot;</ins>تلخیص المفتاح<ins class="diffchange diffchange-inline">&quot; </ins>از باقر قربانی زرّین.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=124753&oldid=prev 2020-06-20T13:30:53Z

<p>اصلاح مشخصات منبع</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58" >سطر ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵۸:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی <del class="diffchange diffchange-inline">زرّین، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی <ins class="diffchange diffchange-inline">زرّین</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> </table>

Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=103722&oldid=prev 2019-05-20T10:30:54Z

<p>Aghajani صفحهٔ <a href="/%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD" class="mw-redirect" title="تلخیص المفتاح">تلخیص المفتاح</a> را به <a href="/%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)" title="تلخیص المفتاح (کتاب)">تلخیص المفتاح (کتاب)</a> منتقل کرد</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Aghajani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98546&oldid=prev 2019-03-12T12:18:45Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> {{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تصویر=[[پرونده:تلخیص المفتاح.jpeg|240px|وسط]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|نویسنده=محمد بن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|موضوع=زبان عربی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|زبان=عربی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تعداد جلد=1</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان افزوده1=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|افزوده1=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|لینک=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}} </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مؤلف==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مؤلف==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> </table>

Akbari https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=37249&oldid=prev 2014-01-14T12:36:04Z

<p>درست کردن پانویس ها</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >سطر ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۷:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب گفته است که چون علم بلاغت و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها و بخش سوم کتاب مفتاح العلوم از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب گفته است که چون علم بلاغت و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها و بخش سوم کتاب مفتاح العلوم از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص 2ـ4<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده سپس در سه بخش («فن») به علم معانی و بیان و بدیع پرداخته است:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص 2ـ4<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده سپس در سه بخش («فن») به علم معانی و بیان و بدیع پرداخته است:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول در علم معانی و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل،  قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات. <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص5ـ43<del class="diffchange diffchange-inline">)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول در علم معانی و در هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل،  قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات. <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص5ـ43<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه، استعاره و کنایه مطرح شده است. <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص 43ـ62<del class="diffchange diffchange-inline">)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه، استعاره و کنایه مطرح شده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص 43ـ62<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است.<del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص 62ـ79<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>کتاب با بحث درباره سرقات شعری <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص 79ـ85<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده است.<del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص 85ـ86<del class="diffchange diffchange-inline">)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است.<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص 62ـ79<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>کتاب با بحث درباره سرقات شعری <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص 79ـ85<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده است.<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص 85ـ86<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در تلخیص المفتاح برخی جابجایی ها را اعمال کرده است برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص185<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>ولی خطیب آن را در علم معانی <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص7<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>مطرح کرده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در تلخیص المفتاح برخی جابجایی ها را اعمال کرده است برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص185<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>ولی خطیب آن را در علم معانی <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص7<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>مطرح کرده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح در 1230/1815 در کلکته و در 1260 در آستانه <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>استانبول<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>و 1302 در بیروت و سپس در [[مصر]] به چاپ رسیده است.<del class="diffchange diffchange-inline">(</del>سرکیس، ج2، ستون 1509؛ ون دایک، ص357<del class="diffchange diffchange-inline">)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح در 1230/1815 در کلکته و در 1260 در آستانه <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>استانبول<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>و 1302 در بیروت و سپس در [[مصر]] به چاپ رسیده است.<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>سرکیس، ج2، ستون 1509؛ ون دایک، ص357<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در کتاب دیگر خود، الایضاح <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ص3<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب دلائل الاعجاز و اسرار البلاغة، شرحی بر تلخیص المفتاح خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در کتاب دیگر خود، الایضاح <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ص3<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب دلائل الاعجاز و اسرار البلاغة، شرحی بر تلخیص المفتاح خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ضیف، ص335<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359<del class="diffchange diffchange-inline">) </del>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان مفتاح تلخیص المفتاح نوشت.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>ضیف، ص335<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;</ins>رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; </ins>ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان مفتاح تلخیص المفتاح نوشت.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح سعدالدین مسعود تفتازانی به نام مطوّل است. شرحی نیز به فارسی از مولی 'هادی فرزند مولی' صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان معاهدالتنصیص علی شواهد التلخیص از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مفصلترین شرحهای آن شرح سعدالدین مسعود تفتازانی به نام مطوّل است. شرحی نیز به فارسی از مولی 'هادی فرزند مولی' صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان معاهدالتنصیص علی شواهد التلخیص از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28" >سطر ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۸:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی والبیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی والبیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پانویس ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس}}</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> </table>

بهرامی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=36510&oldid=prev 2013-12-26T07:46:39Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مؤلف ==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مؤلف==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص <del class="diffchange diffchange-inline">المفتاح ، </del>کتابی در معانی و بیان و بدیع به عربی از <del class="diffchange diffchange-inline">محمدبن </del>عبدالرحمان خطیبِ قزوینی <del class="diffchange diffchange-inline"> </del>(متوفی 739). این کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">خلاصة </del>بخش سوم کتاب مفتاح العلوم ابویعقوب یوسف <del class="diffchange diffchange-inline">سکّاکی  </del>(متوفی 626) است .  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص <ins class="diffchange diffchange-inline">المفتاح، </ins>کتابی در معانی و بیان و بدیع به عربی از <ins class="diffchange diffchange-inline">محمد بن </ins>عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی 739). این کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">خلاصه </ins>بخش سوم کتاب مفتاح العلوم ابویعقوب یوسف <ins class="diffchange diffchange-inline">سکاکی </ins>(متوفی 626) است.  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب گفته است که چون علم بلاغت و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها و بخش سوم کتاب مفتاح العلوم از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی <del class="diffchange diffchange-inline">نیست ، </del>بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب گفته است که چون علم بلاغت و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها و بخش سوم کتاب مفتاح العلوم از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی <ins class="diffchange diffchange-inline">نیست، </ins>بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح (ص 2ـ4) فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده <del class="diffchange diffchange-inline">، </del>سپس در سه بخش (<del class="diffchange diffchange-inline">«فن »</del>) به علم معانی و بیان و بدیع پرداخته است : <del class="diffchange diffchange-inline">بخش اول در علم معانی و در هشت باب است ، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه ، مسند، متعلقات فعل ، قصر، انشا، فصل و وصل ، ایجاز و اطناب و مساوات (ص 5 ـ 43)؛ بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه ، استعاره و کنایه مطرح شده است (ص 43ـ62)؛ بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است (ص 62ـ79). کتاب با بحث در بارة سرقات شعری (ص 79ـ 85) و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده است (ص 85 ـ 86).</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح (ص 2ـ4) فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده سپس در سه بخش (<ins class="diffchange diffchange-inline">«فن»</ins>) به علم معانی و بیان و بدیع پرداخته است:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب در تلخیص المفتاح برخی جابجاییها را اعمال کرده است ، برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را </del>در علم <del class="diffchange diffchange-inline">بیان آورده (ص 185) ولی خطیب آن را </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">علم معانی </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">ص 7</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">مطرح کرده است .</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بخش اول </ins>در علم <ins class="diffchange diffchange-inline">معانی و </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">هشت باب است، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه، مسند، متعلقات فعل،  قصر، انشا، فصل و وصل، ایجاز و اطناب و مساوات. </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ص5ـ43</ins>)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">1230/ 1815 در کلکته و در 1260 در آستانه (استانبول ) </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">1302 </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">بیروت </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">سپس در مصر به چاپ رسیده </del>است (<del class="diffchange diffchange-inline">سرکیس ، ج 2، ستون 1509؛ ون دایک ، </del>ص <del class="diffchange diffchange-inline">357</del>)<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بخش دوم </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم بیان است </ins>و در <ins class="diffchange diffchange-inline">آن اقسام تشبیه، استعاره </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کنایه مطرح شده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>(ص <ins class="diffchange diffchange-inline">43ـ62</ins>)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خطیب </del>در کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">دیگر خود، الایضاح </del>(ص <del class="diffchange diffchange-inline">3</del>)<del class="diffchange diffchange-inline">، با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب دلائل الاعجاز </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">اسرار البلاغة ، شرحی بر تلخیص المفتاح خود نوشته </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده </del>است .</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بخش سوم </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم بدیع و صنایع بدیعی است.(ص 62ـ79) </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">با بحث درباره سرقات شعری </ins>(ص <ins class="diffchange diffchange-inline">79ـ85</ins>) و <ins class="diffchange diffchange-inline">ابتدا و تخلص </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">انتها به پایان رسیده </ins>است.<ins class="diffchange diffchange-inline">(ص 85ـ86)</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح <del class="diffchange diffchange-inline">ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن </del>است (<del class="diffchange diffchange-inline">ضیف ، ص 335</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز موردتوجه بوده و شرحها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است ( رجوع کنید به حاجی خلیفه ، ج 1، ستون 474، 477؛ ون دایک ، ص 359). ظاهراً قدیمترین شرح را، پس از شرح مؤلف ، محمدبن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان مفتاح تلخیص المفتاح نوشت . از مفصّلترین شرحهای آن ، شرح سعدالدین مسعود تفتازانی * به نام مطوّل * است . شرحی نیز به فارسی از مولی ' هادی فرزند مولی ' صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است . از جدیدترین شرحهای </del>آن <del class="diffchange diffchange-inline">شرح عبدالرحمان برقوقی است که </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">1322 به چاپ رسیده است . شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است ؛ از جمله کتابی با عنوان معاهدالتنصیص علی شواهد التلخیص از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">متوفی 963</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">که در آن ، معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده </del>است .</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در </ins>تلخیص المفتاح <ins class="diffchange diffchange-inline">برخی جابجایی ها را اعمال کرده </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ص185</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">ولی خطیب </ins>آن <ins class="diffchange diffchange-inline">را </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">علم معانی </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ص7</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">مطرح کرده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== وضعیت </del>چاپ <del class="diffchange diffchange-inline">==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح در 1230/1815 در کلکته و در 1260 در آستانه (استانبول) و 1302 در بیروت و سپس در [[مصر]] به </ins>چاپ <ins class="diffchange diffchange-inline">رسیده است.(سرکیس، ج2، ستون 1509؛ ون دایک، ص357)</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده <del class="diffchange diffchange-inline">است ؛ </del>مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی <del class="diffchange diffchange-inline">و البیان </del>است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان <del class="diffchange diffchange-inline">، </del>که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">خطیب در کتاب دیگر خود، الایضاح (ص3) با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب دلائل الاعجاز و اسرار البلاغة، شرحی بر تلخیص المفتاح خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">تلخیص المفتاح ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است (ضیف، ص335) ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز مورد توجه بوده و شرح ها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است. (رجوع کنید به حاجی خلیفه، ج1، ستون 474، 477؛ ون دایک، ص359) ظاهراً قدیمترین شرح را پس از شرح مؤلف، محمد بن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان مفتاح تلخیص المفتاح نوشت.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">از مفصلترین شرحهای آن شرح سعدالدین مسعود تفتازانی به نام مطوّل است. شرحی نیز به فارسی از مولی 'هادی فرزند مولی' صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است. از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 به چاپ رسیده است. شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است؛ از جمله کتابی با عنوان معاهدالتنصیص علی شواهد التلخیص از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==وضعیت چاپ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده <ins class="diffchange diffchange-inline">است؛ </ins>مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی <ins class="diffchange diffchange-inline">والبیان </ins>است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==منابع==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی زرّین، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی زرّین، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> </table>

مرضیه الله وکیل جزی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=35398&oldid=prev 2013-12-03T07:54:39Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >سطر ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی زرّین، در دسترس در <del class="diffchange diffchange-inline">[http://lib.eshia.ir/23019/8/3830 کتابخانه مدرسه فقاهت]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی زرّین، در دسترس در <ins class="diffchange diffchange-inline"> پایگاه دانشنامه جهان اسلام</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div></td></tr> </table>

بهرامی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=35302&oldid=prev 2013-12-02T08:00:42Z

<p>صفحه‌ای جدید حاوی &#039;{{مدخل دائرة المعارف|<a href="/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85" class="mw-redirect" title="دانشنامه جهان اسلام">دانشنامه جهان اسلام</a>}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} == مؤلف == ...&#039; ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}<br /> {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}<br /> <br /> == مؤلف ==<br /> <br /> تلخیص المفتاح ، کتابی در معانی و بیان و بدیع به عربی از محمدبن عبدالرحمان خطیبِ قزوینی (متوفی 739). این کتاب خلاصة بخش سوم کتاب مفتاح العلوم ابویعقوب یوسف سکّاکی (متوفی 626) است . <br /> <br /> خطیب گفته است که چون علم بلاغت و توابع آن از شریفترین و دقیقترین دانشها و بخش سوم کتاب مفتاح العلوم از بهترین نوشته ها در این باب است و از طرفی این کتاب از حشو و تعقید خالی نیست ، بر آن شده تا آن را با ترتیبی سهل تلخیص کند و بر آن مطالبی بیفزاید که در جای دیگر بدانها تصریح نشده است.<br /> <br /> خطیب در مقدمة تلخیص المفتاح (ص 2ـ4) فصاحت و بلاغت را تعریف و به مرز میان آن دو اشاره کرده ، سپس در سه بخش («فن ») به علم معانی و بیان و بدیع پرداخته است : بخش اول در علم معانی و در هشت باب است ، مشتمل بر بحث اِسناد، مسندٌالیه ، مسند، متعلقات فعل ، قصر، انشا، فصل و وصل ، ایجاز و اطناب و مساوات (ص 5 ـ 43)؛ بخش دوم در علم بیان است و در آن اقسام تشبیه ، استعاره و کنایه مطرح شده است (ص 43ـ62)؛ بخش سوم در علم بدیع و صنایع بدیعی است (ص 62ـ79). کتاب با بحث در بارة سرقات شعری (ص 79ـ 85) و ابتدا و تخلص و انتها به پایان رسیده است (ص 85 ـ 86).<br /> <br /> خطیب در تلخیص المفتاح برخی جابجاییها را اعمال کرده است ، برای نمونه سکّاکی مبحث مجاز عقلی را در علم بیان آورده (ص 185) ولی خطیب آن را در علم معانی (ص 7) مطرح کرده است .<br /> <br /> تلخیص المفتاح در 1230/ 1815 در کلکته و در 1260 در آستانه (استانبول ) و 1302 در بیروت و سپس در مصر به چاپ رسیده است (سرکیس ، ج 2، ستون 1509؛ ون دایک ، ص 357).<br /> <br /> خطیب در کتاب دیگر خود، الایضاح (ص 3)، با استفاده از نظریات شیخ عبدالقاهر جرجانی در دو کتاب دلائل الاعجاز و اسرار البلاغة ، شرحی بر تلخیص المفتاح خود نوشته و کتاب جامعی در علوم بلاغی پدید آورده است .<br /> <br /> تلخیص المفتاح ــ که شهرت خطیب قزوینی مدیون آن است (ضیف ، ص 335) ــ به جهت حُسن ترتیب و ایجاز از دیرباز موردتوجه بوده و شرحها و حاشیه های فراوانی بر آن نگاشته شده است ( رجوع کنید به حاجی خلیفه ، ج 1، ستون 474، 477؛ ون دایک ، ص 359). ظاهراً قدیمترین شرح را، پس از شرح مؤلف ، محمدبن مظفر خلخالی (متوفی 745) با عنوان مفتاح تلخیص المفتاح نوشت . از مفصّلترین شرحهای آن ، شرح سعدالدین مسعود تفتازانی * به نام مطوّل * است . شرحی نیز به فارسی از مولی ' هادی فرزند مولی ' صالح مازندرانی بر تلخیص المفتاح نوشته شده است . از جدیدترین شرحهای آن شرح عبدالرحمان برقوقی است که در 1322 به چاپ رسیده است . شواهد شعری تلخیص المفتاح جداگانه شرح شده است ؛ از جمله کتابی با عنوان معاهدالتنصیص علی شواهد التلخیص از عبدالرحیم بن احمد عبادی عباسی (متوفی 963) که در آن ، معانی ابیات و شرح حال گویندگان آنها آمده و در 1274 در بولاق مصر چاپ شده است .<br /> <br /> == وضعیت چاپ ==<br /> <br /> تلخیص المفتاح چندبار خلاصه شده و برخی از این خلاصه ها به چاپ رسیده است . چندبار نیز به نظم کشیده شده است ؛ مشهورترین این منظومه ها، منظومة جلال الدین عبدالرحمان سیوطی (متوفی 911) با عنوان عقودالجُمان فی المعانی و البیان است که خود سیوطی شرحی بر آن نگاشته با عنوان حلّ عقود الجُمان ، که در 1293 در بولاق به چاپ رسیده است.<br /> <br /> == منابع ==<br /> *دانشنامه جهان اسلام، جلد 8، ذیل مدخل ''تلخیص المفتاح'' از باقر قربانی زرّین، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23019/8/3830 کتابخانه مدرسه فقاهت]<br /> [[رده:کتابهای درسی حوزه]]</div>

بهرامی