تقطیع حدیث - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۳

2022-10-03T09:43:24Z

Zamani در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۱۱

2020-04-20T06:11:12Z

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-09T15:39:02Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

سید مهدی خدایی در ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۴۹

2016-02-16T05:49:35Z

Zamani: رده ها و پیوند های داخلی

2015-08-05T05:26:19Z

رده ها و پیوند های داخلی

سید مهدی خدایی: /* پی نوشتها */

2015-06-30T09:20:50Z

‏پی نوشتها

سید مهدی خدایی در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۹

2015-06-30T09:19:40Z

سید مهدی خدایی: صفحه‌ای جدید حاوی 'پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات،...' ایجاد کرد

2015-06-30T08:39:42Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات،...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است.

==جواز تقطیع حدیث==
نسبت به نقل قسمتی از یک روایت - که اصطلاحا تقطیع حدیث نامیده می شود - بین علماء اختلاف نظر است.جمعی که نقل مفاد حدیث (یعنی نقل به معنی) را جایز نمی دانند، از تقطیع روایت نیز منع کرده اند و بعضی هم که نقل به معنی را جایز می دانند، فقط در موردی که تمام روایت را قبلا نقل نموده، تقطیع را جایز دانسته اند.

خطیب بغدادی می گوید: <ref> الکفایة فی علم الدرایة، ص 193 </ref>. اگر متنی شامل دو حکم باشد، به منزله احادیث منفصل بوده و جایز است جدا جدا نقل کرد و عده ای از عالمان حدیث چنین می کردند. سپس از احمد بن حنبل نقل می کند که مقدار حاجت را از حدیث نقل می کرد و گاهی از اول و آخر حدیث را می آورد و قسمت وسط را متروک می گذشت.

==شروط تقطیع حدیث==
جواز تقطیع حدیث منوط به دو شرط است:

*نخست آن که روایت دارای احکام مختلف یا شامل موضوعات متنوعی باشد.
*دوم آن که تقطیع از کسی که صلاحیت علمی برای این کار دارد، صادر شود.

بدیهی است با این دو شرط، موانعی که احتمال می رود ملغا می گردد.این کار (تقطیع حدیث) از لحاظ شرعی نیز بدون اشکال است و از نظر سهولت کار لازم است.عبد الله بن سنان به حضرت صادق عرض کرد که قومی به نزد من می آیند که از احادیث شما استفاده نمایند، ولی من خسته شده و توانایی این کار را ندارم. حضرت فرمود: از اول موضوع، حدیثی را از وسط و آخر حدیثی قرائت نما.<ref> علم الحدیث، ص 94.
</ref>
==فلسفه تقطیع حدیث==
باید دانست که تقطیع حدیث، بیشتر به سبب تدوین روایات به حسب ابواب احکام انجام می شود و اتفاقا بیشتر کتب حدیث بر این روش تدوین شده است و در نتیجه، برای تسهیل کار مراجعین - که بررسی روایات یک موضوع و یک باب است - تقطیع حدیث، لازم و حتمی به نظر می رسد، چه تکرار یک روایت که شامل چند حکم است، <ref> مانند حدیث اربعماة که به نقل صدوق در خصال، حضرت امیر المؤمنین در یک مجلس به اصحاب خویش تعلیم فرمود.ر.ک: خصال چاپ مکتبه الصدق، ص 611. </ref> به تعداد ابواب مختلف، جز اتلاف وقت مؤلف و پژوهنده نتیجه ای ندارد.آری، اگر حدیثی را در موردی نقل نمایند و سپس در ابواب دیگر پس از نقل جمله مربوطه، یادآوری شود که تمام حدیث در چه بابی ذکر شده است بهتر خواهد بود.
تقطیع حدیث در کتب مهم حدیث شیعه و قسمتی از کتب اهل سنت از قبیل موطا مالک و صحیح بخاری و سنن ابو داود و سنن نسائی انجام شده، منتها از ابن حنبل نقل شده که گفته است: سزاوار است که حدیث را تقطیع نکنند. <ref> تدریب الراوی، ص 316- الکفایه خطیب ص 190. </ref>

==پی نوشتها==
<references/>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
-پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است. نقل بخشی از روایت که داری موضوع خاص است را تقطیع [[حدیث]] می نامند.
+پاره ای از [[احادیث]] فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است. نقل بخشی از روایت که داری موضوع خاص است را «تقطیع حدیث» می نامند.
 ==جواز تقطیع حدیث==
-نسبت به نقل قسمتی از یک روایت بین علماء اختلاف نظر است.جمعی که نقل مفاد حدیث (یعنی نقل به معنی) را جایز نمی دانند، از تقطیع روایت نیز منع کرده اند و بعضی هم که نقل به معنی را جایز می دانند، فقط در موردی که تمام روایت را قبلا نقل نموده، تقطیع را جایز دانسته اند.
+نسبت به نقل قسمتی از یک [[حدیث|روایت]] بین علماء اختلاف نظر است. جمعی که نقل مفاد حدیث (یعنی نقل به معنی) را جایز نمی دانند، از «تقطیع» روایت نیز منع کرده اند و بعضی هم که نقل به معنی را جایز می دانند، فقط در موردی که تمام روایت را قبلا نقل نموده، تقطیع را جایز دانسته اند.
-خطیب بغدادی می گوید: <ref> الکفایة فی علم الدرایة، ص 193 </ref>. اگر متنی شامل دو حکم باشد، به منزله احادیث منفصل بوده و جایز است جدا جدا نقل کرد و عده ای از عالمان حدیث چنین می کردند. سپس از احمد بن حنبل نقل می کند که مقدار حاجت را از حدیث نقل می کرد و گاهی از اول و آخر حدیث را می آورد و قسمت وسط را متروک می گذشت.
+[[خطیب بغدادی]] می گوید:<ref> الکفایة فی علم الدرایة، ص ۱۹۳ </ref> اگر متنی شامل دو حکم باشد، به منزله احادیث منفصل بوده و جایز است جدا جدا نقل کرد و عده ای از عالمان حدیث چنین می کردند. سپس از [[احمد بن حنبل]] نقل می کند که مقدار حاجت را از حدیث نقل می کرد و گاهی از اول و آخر حدیث را می آورد و قسمت وسط را متروک می گذشت.
-جواز تقطیع حدیث منوط به دو شرط است:
+جواز تقطیع حدیث منوط به دو شرط است: نخست آن که روایت دارای احکام مختلف یا شامل موضوعات متنوعی باشد؛ و دوم آن که تقطیع از کسی که صلاحیت علمی برای این کار دارد، صادر شود.
-*نخست آن که روایت دارای احکام مختلف یا شامل موضوعات متنوعی باشد.
+بدیهی است با این دو شرط، موانعی که احتمال می رود ملغا می گردد. این کار (تقطیع حدیث) از لحاظ شرعی نیز بدون اشکال است و از نظر سهولت کار لازم است. عبدالله بن سنان به [[امام صادق علیه السلام|حضرت صادق]] علیه السلام عرض کرد که قومی به نزد من می آیند که از احادیث شما استفاده نمایند، ولی من خسته شده و توانایی این کار را ندارم. حضرت فرمود: از اول موضوع، حدیثی را از وسط و آخر حدیثی قرائت نما.<ref> علم الحدیث، ص ۹۴. </ref>
-بدیهی است با این دو شرط، موانعی که احتمال می رود ملغا می گردد.این کار (تقطیع حدیث) از لحاظ شرعی نیز بدون اشکال است و از نظر سهولت کار لازم است.عبد الله بن سنان به حضرت صادق عرض کرد که قومی به نزد من می آیند که از احادیث شما استفاده نمایند، ولی من خسته شده و توانایی این کار را ندارم. حضرت فرمود: از اول موضوع، حدیثی را از وسط و آخر حدیثی قرائت نما.<ref> علم الحدیث، ص 94. </ref>
+تقطیع حدیث در کتب مهم حدیث [[شیعه]] (خصوصا در [[وسائل الشیعه (کتاب)|وسائل الشیعه]]) و برخی از کتب [[اهل سنت]] از قبیل [[موطأ مالک بن انس (کتاب)|موطّأ مالک]]، [[صحیح بخاری]]، [[سنن ابی داوود (کتاب)|سنن ابو داود]] و [[سنن نسائی]] انجام شده، منتها از [[احمد بن حنبل]] نقل شده که گفته است: سزاوار است که حدیث را تقطیع نکنند.<ref> تدریب الراوی، ص ۳۱۶- الکفایه خطیب ص ۱۹۰. </ref>
 ==فلسفه تقطیع حدیث==
-باید دانست که تقطیع حدیث، بیشتر به سبب تدوین روایات به حسب ابواب احکام انجام می شود و اتفاقا بیشتر کتب حدیث بر این روش تدوین شده است و در نتیجه، برای تسهیل کار مراجعین - که بررسی روایات یک موضوع و یک باب است - تقطیع حدیث، لازم و حتمی به نظر می رسد، چه تکرار یک روایت که شامل چند حکم است، <ref> مانند حدیث اربعماة که به نقل [[شیخ صدوق|صدوق]] در [[خصال شیخ صدوق|خصال]]، حضرت امیر المؤمنین در یک مجلس به اصحاب خویش تعلیم فرمود.ر.ک: خصال چاپ مکتبه الصدق، ص 611. </ref> به تعداد ابواب مختلف، جز اتلاف وقت مؤلف و پژوهنده نتیجه ای ندارد.آری، اگر حدیثی را در موردی نقل نمایند و سپس در ابواب دیگر پس از نقل جمله مربوطه، یادآوری شود که تمام حدیث در چه بابی ذکر شده است بهتر خواهد بود.
+باید دانست که «تقطیع حدیث»، بیشتر به سبب تدوین روایات به حسب ابواب [[احکام شرعی|احکام]] انجام می شود و اتفاقا بیشتر کتب [[حدیث]] بر این روش تدوین شده است و در نتیجه، برای تسهیل کار مراجعین - که بررسی روایات یک موضوع و یک باب است - تقطیع حدیث، لازم و حتمی به نظر می رسد، زیرا تکرار یک روایت که شامل چند حکم است، به تعداد ابواب مختلف، جز اتلاف وقت مؤلف و پژوهنده نتیجه ای ندارد؛ مانند «[[حدیث اربعمأة‌|حدیث اربعماة]]» که به نقل [[شیخ صدوق]] در [[الخصال (کتاب)|خصال]]، حضرت [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام در یک مجلس چهارصد مطلب را به اصحابش تعلیم فرمود<ref> ر.ک: الخصال، ص ۶۱۱. </ref> و [[فقها]] به مناسبت در باب‌هاى مختلف، به این حدیث استناد کرده‌اند.
-تقطیع حدیث در کتب مهم حدیث شیعه  و قسمتی از کتب اهل سنت از قبیل [[موطا مالک]] و [[صحیح بخاری]] و [[سنن ابو داود]] و [[سنن نسائی]] انجام شده، منتها از [[ابن حنبل]] نقل شده که گفته است: سزاوار است که حدیث را تقطیع نکنند. <ref> تدریب الراوی، ص 316- الکفایه خطیب ص 190. </ref>
+آری، اگر حدیثی را در موردی نقل نمایند و سپس در ابواب دیگر پس از نقل جمله مربوطه، یادآوری شود که تمام حدیث در چه بابی ذکر شده است، بهتر خواهد بود.
+==پانویس==
-==پی نوشتها==
+<references />
 ==منابع==
-درایة الحدیث، کاظم مدیر شانچی
+* درایة الحدیث، کاظم مدیر شانه‌چی.
+{{حدیث}}
 [[رده:حدیث]]
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]
+{{حدیث}}
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}
+{{متوسط}}
 پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است. نقل بخشی از روایت که داری موضوع خاص است را تقطیع [[حدیث]] می نامند.
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 [[رده:حدیث]]
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۴۹
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است. نقل بخشی از روایت که داری موضوع خاص است را تقطیع [[حدیث]] می نامند.		پاره ای از احادیث فقط در یک موضوع وارد شده و شامل یک حکم است، ولی برخی از روایات، شامل احکام مختلف و یا حاوی موضوعات متنوعی است. نقل بخشی از روایت که داری موضوع خاص است را تقطیع [[حدیث]] می نامند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۲۰
سطر ۱۹:		سطر ۱۹:
	==پی نوشتها==		==پی نوشتها==
	<references/>		<references/>
		+	==منابع==
		+	درایة الحدیث , مدیر شانچی، کاظم