تفکر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸

2025-05-24T08:08:48Z

Mohammadi: /* موضوعات مناسب برای تفکر */

2025-05-23T13:18:30Z

‏موضوعات مناسب برای تفکر

Mohammadi: /* زمینه‌هاى تفکر */

2025-05-23T13:17:56Z

‏زمینه‌هاى تفکر

Mohammadi: /* موضوعات مناسب برای تفکر */

2025-05-23T13:16:26Z

‏موضوعات مناسب برای تفکر

Mohammadi: /* آثار تفکر */

2025-05-23T13:11:14Z

‏آثار تفکر

Mohammadi: /* زمینه‌هاى تفکر */

2025-05-23T13:00:52Z

‏زمینه‌هاى تفکر

Mohammadi: /* آثار تفکر */

2025-05-23T12:56:20Z

‏آثار تفکر

Mohammadi: /* زمینه‌هاى تفکر */

2025-05-23T12:55:49Z

‏زمینه‌هاى تفکر

Mohammadi: /* زمینه‌هاى تفکر */

2025-05-23T12:16:30Z

‏زمینه‌هاى تفکر

Mohammadi: /* زمینه‌هاى تفکر */

2025-05-23T12:12:38Z

‏زمینه‌هاى تفکر

@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 *آیاتى که هدف توصیه هاى الهى و تبیین آیات را تعقل و تفکر مى دانند: {{متن قرآن|«... ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 151 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«... كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ»}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۱۹.]]</ref>.
 * مى توان قرآن و آیات آن را یکى از مهم ترین زمینه هاى تفکر دانست؛ از همین روست که خداوند قرآن را به زبانى نازل کرده که معارف آن فهم و ادراک پذیر باشند: {{متن قرآن|«{{آیه|12|2}}»}}<ref>[[آیه 2 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۲.]]</ref> و  [[سوره زخرف]]/۳
-*در آن قصه ها: {{متن قرآن|«{{آیه|7|176}}»}}<ref name=":۰۰۰">[[آیه 176 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>، {{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۱۱.]]</ref>.
+*در آن قصه ها: {{متن قرآن|«{{آیه|7|176}}»}}<ref name="7:176">[[آیه 176 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>، {{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۱۱.]]</ref>.
 *مَثَل هایى آورده است: {{متن قرآن|«{{آیه|59|21}}»}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۲۱.]]</ref>، {{متن قرآن|«{{آیه|10|24}}»}}<ref>[[آیه 24 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۲۴.]]</ref>.
 *بر این اساس و نیز با توجه به تقبیح و مذمت خداوند نسبت به کسانى که در قرآن تدبر نمى کنند: {{متن قرآن|«أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ...»}}<ref>[[آیه 82 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۸۲.]]</ref>. عقیده جماعتى از حَشَویان و [[اخباریان]] باطل است که مى گویند: معناى قرآن را جز با سخن پیامبر صلى الله علیه و آله نشاید دانست؛ نیز سخن [[جبریه|مجبّران]] مردود است که مى گویند: هر چه را خدا خواهد کسى بداند به قلب او القا مى کند و کوشش و تدبر بنده در تحصیل علم قرآن و غیر آن مفید نیست.<ref>نثر طوبى، ج ۱، ص ۲۵۲-۲۵۳.</ref>
@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 '''تفکر در تاریخ'''
-یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«... فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»}}<ref name=":۰۰۰" />؛ این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
+یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«... فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»}}<ref name="7:176" />؛ این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
 '''تفکر انسان درباره خود'''

@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 '''تفکر در تاریخ'''
-یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«... فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»}}<ref>[[آیه 176 سوره  اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>. این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
+یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«... فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»}}<ref name=":۰۰۰" />؛ این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
 '''تفکر انسان درباره خود'''

@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 *آیاتى که هدف توصیه هاى الهى و تبیین آیات را تعقل و تفکر مى دانند: {{متن قرآن|«... ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 151 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«... كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ»}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۱۹.]]</ref>.
 * مى توان قرآن و آیات آن را یکى از مهم ترین زمینه هاى تفکر دانست؛ از همین روست که خداوند قرآن را به زبانى نازل کرده که معارف آن فهم و ادراک پذیر باشند: {{متن قرآن|«{{آیه|12|2}}»}}<ref>[[آیه 2 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۲.]]</ref> و  [[سوره زخرف]]/۳
-*در آن قصه ها: {{متن قرآن|«{{آیه|7|176}}»}}<ref>[[آیه 176 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>، {{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۱۱.]]</ref>.
+*در آن قصه ها: {{متن قرآن|«{{آیه|7|176}}»}}<ref name=":۰۰۰">[[آیه 176 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>، {{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۱۱.]]</ref>.
 *مَثَل هایى آورده است: {{متن قرآن|«{{آیه|59|21}}»}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۲۱.]]</ref>، {{متن قرآن|«{{آیه|10|24}}»}}<ref>[[آیه 24 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۲۴.]]</ref>.
 *بر این اساس و نیز با توجه به تقبیح و مذمت خداوند نسبت به کسانى که در قرآن تدبر نمى کنند: {{متن قرآن|«أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ...»}}<ref>[[آیه 82 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۸۲.]]</ref>. عقیده جماعتى از حَشَویان و [[اخباریان]] باطل است که مى گویند: معناى قرآن را جز با سخن پیامبر صلى الله علیه و آله نشاید دانست؛ نیز سخن [[جبریه|مجبّران]] مردود است که مى گویند: هر چه را خدا خواهد کسى بداند به قلب او القا مى کند و کوشش و تدبر بنده در تحصیل علم قرآن و غیر آن مفید نیست.<ref>نثر طوبى، ج ۱، ص ۲۵۲-۲۵۳.</ref>

@@ سطر ۱۱۰: / سطر ۱۱۰: @@
 '''تفکر در عالم خلقت'''
-یکی از انحاء تفکر سودمند، تفکر در نظام خلقت است. در [[قرآن]] این نحوه تفکر بسیار مورد توصیه قرار گرفته است. از جمله می فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّیلِ وَالنَّهَارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبَابِ. الَّذِینَ یذْکرُونَ اللَّهَ قِیامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمْ وَیتَفَکرُونَ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»}}<ref> آل عمران/۱۹۰ و ۱۹۱</ref>.
+یکی از انحاء تفکر سودمند، تفکر در نظام خلقت است. در [[قرآن]] این نحوه تفکر بسیار مورد توصیه قرار گرفته است. از جمله می فرماید: {{متن قرآن|«{{آیه|3|190}} 💠<ref>[[آیه 190 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۹۰.]]</ref> {{آیه|3|191}}<ref>[[آیه 191 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۹۱.]]</ref>»}}.
 [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] در این مورد می گوید: شک ندارد که اگر انسان در کار عالم و در نظامات عالم و در دقایق مخلوقات تأمل و دقت کند و هدفش از این تأمل و دقت و کشف رازهای عالم این باشد که به حقیقت، بیشتر راه یابد و خدا را بیشتر بشناسد، این هم علم است و هم [[عبادت]]، تفکر علمی است و عبادت.
@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 '''تفکر در تاریخ'''
-یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«فَاقْصُصِ اَلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکرُونَ»}} <ref> اعراف/۱۷۶</ref>. این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
+یکی دیگر از انحاء تفکراتی که در خود قرآن مجید به آنها توجه شده است، تفکر در تاریخ و در سرنوشت و سرگذشت اقوام و ملل گذشته است. قرآن، [[قصه‌ های قرآن|قصص]] و حکایات و چیزهایی که ما اسمش را «تاریخ» می گذاریم به طور اشاره ذکر می کند، ولی قسمتهایی را که مایه های آموزش در آن زیاد است بیشتر یادآوری می کند و مخصوصا این مطلب را توجه می دهد که ما قصه و حکایت را ذکر نمی کنیم فقط برای اینکه یک وقتی گذرانده باشید، بلکه برای تفکر است: {{متن قرآن|«... فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»}}<ref>[[آیه 176 سوره  اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>. این هم خودش نوعی تفکر است که باز از نظر [[اسلام]] عبادت است.
 '''تفکر انسان درباره خود'''
 یکی دیگر از تفکرهایی که عبادت هم هست، تفکر کردن انسان درباره خودش است؛ شهید مطهری می گوید: یک وقت خود انسان به عنوان یک موضوع علمی موضوع تفکر اوست (این، جزء دسته اول می شود)؛ و یک وقت انسان درباره کارهای خودش تفکر می کند، درباره اینکه چگونه تصمیم بگیرد و چگونه کار کند، همین جور علی العمیاء تسلیم حوادث و جریانات نباشد. مقصود دومی است.
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۹۳: / سطر ۹۳: @@
 *راهیابى انسان به [[توحید]] در پرستش: {{متن قرآن|«{{آیه|21|66}} 💠<ref>[[آیه 66 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۶۶.]]</ref> {{آیه|21|67}}<ref>[[آیه 67 سوره انبیاء|همان، آیه ۶۷.]]</ref>»}}.
-*شناخت [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله و بیم دهى آشکار وى: {{متن قرآن|«اَو لَم یتَفَکروا ما بِصاحِبِهِم مِن جِنَّة اِن هُوَ اِلاّ نَذیرٌ مُبین»}}<ref name=":۰۰" />؛ نیز [[سوره سبا]]/۳۴).
+*شناخت [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله و بیم دهى آشکار وى: {{متن قرآن|«أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ ...»}}<ref name=":۰۰" /> و [[سوره سبا]]/۳۴.
-*توجه کردن به [[آخرت]] و دنیا را مایه سرگرمى دانستن: {{متن قرآن|«و مَا الحَیوةُ الدُّنیا اِلاّ لَعِبٌ و لَهوٌ و لَلدّارُ الأخِرَةُ خَیرٌ لِلَّذینَ یتَّقونَ اَفَلا تَعقِلون»}} ([[سوره انعام]]/۳۲؛ نیز [[سوره اعراف]]/۱۶۹؛ [[سوره یوسف]]/۱۰۹) و توجه به بیهوده نبودن خلقت ([[سوره آل عمران]]/۱۹۱)، زیرا با ملاحظه این که هر موجود کوچکى از این جهان بزرگ هدفى دارد نمى توان باور کرد که مجموعه جهان بى هدف باشد<ref> نمونه، ج ۳، ص ۲۴۶.</ref>، بر همین اساس مؤمنان بعد از تدبر و تفکر در آیات الهى به خداوند رو کرده و به [[حکمت]] او در آفرینش موجودات پى مى برند.<ref>المنیر، ج ۴، ص ۲۰۷.</ref>
+*توجه کردن به [[آخرت]] و دنیا را مایه سرگرمى دانستن: {{متن قرآن|«{{آیه|6|32}}»}}<ref>[[آیه 32 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۳۲.]]</ref> و نیز [[سوره اعراف]]/۱۶۹؛ [[سوره یوسف]]/۱۰۹) و توجه به بیهوده نبودن خلقت ([[سوره آل عمران]]/۱۹۱)، زیرا با ملاحظه این که هر موجود کوچکى از این جهان بزرگ هدفى دارد نمى توان باور کرد که مجموعه جهان بى هدف باشد<ref> نمونه، ج ۳، ص ۲۴۶.</ref>، بر همین اساس مؤمنان بعد از تدبر و تفکر در آیات الهى به خداوند رو کرده و به [[حکمت]] او در آفرینش موجودات پى مى برند.<ref>المنیر، ج ۴، ص ۲۰۷.</ref>
-در روایات نیز تفکر، دلیل عاقل<ref>بحارالانوار، ج ۱، ص ۱۳۶.</ref>، بهترین عبادت<ref>بحارالانوار، ج ۲، ص ۲۲.</ref>، حیات قلب بصیر<ref> بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۱۱۲.</ref>، آینه دیدن بدى ها و خوبى ها<ref>بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۶۷.</ref>، دعوت کننده به نیکى و عمل به آن<ref> بحارالانوار، ج ۶۸، ص ۳۲۲، ۳۲۸.</ref>، مایه [[عبرت]]<ref>غررالحکم، ج ۱، ص ۳۱۸، کلمه ۱۱۲.</ref> و مایه بصیرت<ref> همان.</ref> معرفى شده است. در [[کتاب کافی]] از [[امام صادق علیه السلام]] نقل شده است که آن حضرت فرمود: [[امیرالمومنین علیه السلام]] همواره می فرمود: نَبِّهْ بِالتَّفَکرِ قَلْبَک وَ جَافِ عَنِ اللَّیلِ جَنْبَک وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّک؛ دلت را با اندیشه بیدار ساز و در دل شب خود را از رختخواب جدا ساز و در مقابل خدائی که پروردگار توست تقوا پیشه کن.<ref> الکافی، کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‌، دار الکتب الإسلامیة، تهران‌، ۱۴۰۷ ق‌، ج۲، ص۵۴ </ref>
+در روایات نیز تفکر، دلیل عاقل<ref>بحارالانوار، ج ۱، ص ۱۳۶.</ref>، بهترین عبادت<ref>بحارالانوار، ج ۲، ص ۲۲.</ref>، حیات قلب بصیر<ref> بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۱۱۲.</ref>، آینه دیدن بدى ها و خوبى ها<ref>بحارالانوار، ج ۷۲، ص ۶۷.</ref>، دعوت کننده به نیکى و عمل به آن<ref> بحارالانوار، ج ۶۸، ص ۳۲۲، ۳۲۸.</ref>، مایه [[عبرت]]<ref>غررالحکم، ج ۱، ص ۳۱۸، کلمه ۱۱۲.</ref> و مایه بصیرت<ref> همان.</ref> معرفى شده است. در [[کتاب کافی]] از [[امام صادق علیه السلام]] نقل شده است که آن حضرت فرمود: [[امیرالمومنین علیه السلام]] همواره می فرمود: {{متن حدیث|«نَبِّهْ بِالتَّفَکرِ قَلْبَک وَ جَافِ عَنِ اللَّیلِ جَنْبَک وَ اتَّقِ اللَّهَ رَبَّک»}}؛ دلت را با اندیشه بیدار ساز و در دل شب خود را از رختخواب جدا ساز و در مقابل خدائی که پروردگار توست تقوا پیشه کن.<ref> الکافی، کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‌، دار الکتب الإسلامیة، تهران‌، ۱۴۰۷ ق‌، ج۲، ص۵۴ </ref>
 '''تفکر نکردن نیز پیامدهایى دارد''' که در پاره اى آیات به برخى از آنها اشاره شده است؛ مانند:
-*افترا زدن و دروغ بستن به خدا: {{متن قرآن|«ولکنَّ الَّذینَ کفَروا یفتَرونَ عَلَى اللّهِ الکذِبَ واَکثَرُهُم لایعقِلون»}}. ([[سوره مائده]]/۱۰۳)
+*افترا زدن و دروغ بستن به خدا: {{متن قرآن|«... وَلَٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۖ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ»}}.<ref>[[آیه 103 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۰۳.]]</ref>.
-*بى ادبى به ساحت [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله: {{متن قرآن|«اِنَّ الَّذینَ ینادونَک مِن وراءِ الحُجُرتِ اَکثَرُهُم لایعقِلون»}}. ([[سوره حجرات]]/۴)
+*بى ادبى به ساحت [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله: {{متن قرآن|«{{آیه|49|4}}»}}<ref>[[آیه 4 سوره حجرات|سوره حجرات، آیه ۴.]]</ref>.
-*به مسخره و بازى گرفتن [[نماز]] هنگام فراخوانى به آن: {{متن قرآن|«و اِذا نادَیتُم اِلَى الصَّلوةِ اتَّخَذوها هُزُوًا ولَعِبـًا ذلِک بِاَنَّهُم قَومٌ لایعقِلون»}}. ([[سوره مائده]]/۵۸)
+*به مسخره و بازى گرفتن [[نماز]] هنگام فراخوانى به آن: {{متن قرآن|«وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 58 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۸.]]</ref>.
-*اختلاف و تفرقه: {{متن قرآن|«لایقتِلونَکم جَمیعـًا اِلاّ فى قُرًی مُحَصَّنَة اَو مِن وراءِ جُدُر بَأسُهُم بَینَهُم شَدیدٌ تَحسَبُهُم جَمیعـًا و قُلوبُهُم شَتّی ذلِک بِاَنَّهُم قَومٌ لایعقِلون»}}. ([[سوره حشر]]/۱۴)
+*اختلاف و تفرقه: {{متن قرآن|«{{آیه|59|14}}»}}<ref>[[آیه 14 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۱۴.]]</ref>.
 ==موضوعات مناسب برای تفکر==

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 *[[تدبر در قرآن|تدبر]] در آیات [[قرآن]] و تذکر صاحبان خرد: {{متن قرآن|«{{آیه|38|29}}»}}<ref>[[آیه 29 سوره ص|سوره صاد، آیه ۲۹.]]</ref> معرفى مى کند.
 *آیاتى که هدف توصیه هاى الهى و تبیین آیات را تعقل و تفکر مى دانند: {{متن قرآن|«... ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 151 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«... كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ»}}<ref>[[آیه 219 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۱۹.]]</ref>.
-* مى توان قرآن و آیات آن را یکى از مهم ترین زمینه هاى تفکر دانست؛ از همین روست که خداوند قرآن را به زبانى نازل کرده که معارف آن فهم و ادراک پذیر باشند: {{متن قرآن|«{{آیه|12|2}}»}}<ref>[[آیه 2 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۲.]]</ref>؛ نیز [[سوره زخرف]]/۳)
+* مى توان قرآن و آیات آن را یکى از مهم ترین زمینه هاى تفکر دانست؛ از همین روست که خداوند قرآن را به زبانى نازل کرده که معارف آن فهم و ادراک پذیر باشند: {{متن قرآن|«{{آیه|12|2}}»}}<ref>[[آیه 2 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۲.]]</ref> و  [[سوره زخرف]]/۳
 *در آن قصه ها: {{متن قرآن|«{{آیه|7|176}}»}}<ref>[[آیه 176 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۶.]]</ref>، {{متن قرآن|«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۱۱.]]</ref>.
 *مَثَل هایى آورده است: {{متن قرآن|«{{آیه|59|21}}»}}<ref>[[آیه 21 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۲۱.]]</ref>، {{متن قرآن|«{{آیه|10|24}}»}}<ref>[[آیه 24 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۲۴.]]</ref>.
@@ سطر ۶۳: / سطر ۶۳: @@
 برخى دیگر از زمینه ها و موضوعات تفکر، عبارت اند از:
-* صحت و سلامت قواى ادراکى [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله جهت ادراک حقانیت وى: {{متن قرآن|«أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ ...»}}<ref name=":۰۰">[[آیه 184 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۸۴.]]</ref>؛ ([[سوره سبا]]/۴۶.
+* صحت و سلامت قواى ادراکى [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله جهت ادراک حقانیت وى: {{متن قرآن|«أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ ...»}}<ref name=":۰۰">[[آیه 184 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۸۴.]]</ref> و [[سوره سبا]]/۴۶.
 * خلقت آسمان ها و زمین براى پى بردن به راز آفرینش آنها: {{متن قرآن|«... وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَٰذَا بَاطِلًا ...»}}<ref>[[آیه 191 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۹۱.]]</ref>؛ و نیز وجهه باطنى و جنبه ارتباط آنها و هر چیزى که خدا آفریده است با پروردگار، براى تحصیل یقین:<ref>المیزان، ج ۸، ص ۳۴۸.</ref> {{متن قرآن|«وَكَذَٰلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ»}}<ref>[[آیه 75 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«أَوَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ ...»}}<ref>[[آیه 185 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۸۵.]]</ref>.
 * کیفیت آفرینش شتر، برافراشتگى آسمان، برپا داشته شدن کوه ها، گستردگى و استواى زمین و در نتیجه مهیا بودن آن براى سکونت و زندگى: <ref>المیزان، ج ۲۰، ص ۲۷۴.</ref> {{متن قرآن|«{{آیه|88|17}} 💠<ref>[[آیه 17 سوره غاشیه|سوره غاشیه، آیه ۱۷.]]</ref> {{آیه|88|18}} 💠<ref>[[آیه 18 سوره غاشیه|همان، آیه ۱۸.]]</ref> {{آیه|88|19}} 💠<ref>[[آیه 19 سوره غاشیه|همان، آیه ۱۹.]]</ref> {{آیه|88|20}}<ref>[[آیه 20 سوره غاشیه|همان، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.

@@ سطر ۹۱: / سطر ۹۱: @@
 برخى '''آثار تفکر''' که از آیات [[قرآن]] استفاده مى شوند عبارت اند از:
-*راهیابى انسان به [[توحید]] در پرستش: {{متن قرآن|«قالَ اَفَتَعبُدونَ مِن دونِ اللّهِ مالا ینفَعُکم شیـًا و لایضُرُّکم * اُفّ لَکم ولِما تَعبُدونَ مِن دونِ اللّهِ اَفَلا تَعقِلون»}} ([[سوره انبیاء]]/۶۶-۶۷).
+*راهیابى انسان به [[توحید]] در پرستش: {{متن قرآن|«{{آیه|21|66}} 💠<ref>[[آیه 66 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۶۶.]]</ref> {{آیه|21|67}}<ref>[[آیه 67 سوره انبیاء|همان، آیه ۶۷.]]</ref>»}}.
-*شناخت [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله و بیم دهى آشکار وى: {{متن قرآن|«اَو لَم یتَفَکروا ما بِصاحِبِهِم مِن جِنَّة اِن هُوَ اِلاّ نَذیرٌ مُبین»}} ([[سوره اعراف]]/۱۸۴؛ نیز [[سوره سبا]]/۳۴).
+*شناخت [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله علیه و آله و بیم دهى آشکار وى: {{متن قرآن|«اَو لَم یتَفَکروا ما بِصاحِبِهِم مِن جِنَّة اِن هُوَ اِلاّ نَذیرٌ مُبین»}}<ref name=":۰۰" />؛ نیز [[سوره سبا]]/۳۴).
 *توجه کردن به [[آخرت]] و دنیا را مایه سرگرمى دانستن: {{متن قرآن|«و مَا الحَیوةُ الدُّنیا اِلاّ لَعِبٌ و لَهوٌ و لَلدّارُ الأخِرَةُ خَیرٌ لِلَّذینَ یتَّقونَ اَفَلا تَعقِلون»}} ([[سوره انعام]]/۳۲؛ نیز [[سوره اعراف]]/۱۶۹؛ [[سوره یوسف]]/۱۰۹) و توجه به بیهوده نبودن خلقت ([[سوره آل عمران]]/۱۹۱)، زیرا با ملاحظه این که هر موجود کوچکى از این جهان بزرگ هدفى دارد نمى توان باور کرد که مجموعه جهان بى هدف باشد<ref> نمونه، ج ۳، ص ۲۴۶.</ref>، بر همین اساس مؤمنان بعد از تدبر و تفکر در آیات الهى به خداوند رو کرده و به [[حکمت]] او در آفرینش موجودات پى مى برند.<ref>المنیر، ج ۴، ص ۲۰۷.</ref>

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 * دشمنى آشکار شیطان با فرزندان [[حضرت آدم علیه السلام|آدم]] علیه السلام و گمراه کردن انبوهى از آنان: {{متن قرآن|«{{آیه|36|60}} 💠<ref>[[آیه 60 سوره یس|سوره یاسین، آیه ۶۰.]]</ref> {{آیه|36|61}} 💠<ref>[[آیه 61 سوره یس|همان، آیه ۶۱.]]</ref> {{آیه|36|62}}<ref>[[آیه 62 سوره یس|همان، آیه ۶۲.]]</ref>»}}.
 * آیات و نشانه هاى الهى، مانند نحوه زندگى زنبور و کیفیت عسل سازى آن با رنگ هاى مختلف و نیز ویژگى درمانى آن: {{متن قرآن|«{{آیه|16|68}} 💠<ref>[[آیه 68 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۶۸.]]</ref> {{آیه|16|69}}<ref>[[آیه 69 سوره نحل|همان، آیه ۶۹.]]</ref>»}}.
-* آمد و شد شب و روز: {{متن قرآن|«... وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ... لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 164 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۶۴.]]</ref>.
+* آمد و شد شب و روز: {{متن قرآن|«... وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ... لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref name=":۰">[[آیه 164 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۶۴.]]</ref>.
 * مسخر کردن شب و روز و خورشید و ماه براى انسان و نیز مسخر بودن ستارگان به فرمان الهى: {{متن قرآن|«{{آیه|16|12}}»}}<ref>[[آیه 12 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۲.]]</ref>.
 * آنچه را خداوند در زمین به رنگ هاى گوناگون براى انسان پدید آورده است: {{متن قرآن|«{{آیه|16|13}}»}}<ref>[[آیه 13 سوره نحل|همان، آیه ۱۳.]]</ref>.
@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۰: @@
 * آفرینش همسر براى انسان و قرار دادن مودّت و رحمت بین همسران: {{متن قرآن|«{{آیه|30|21}}»}}<ref>[[آیه 21 سوره روم|سوره روم، آیه ۲۱.]]</ref>.
 * [[مرگ]] و حیات و خواب و بیدارى انسان ها: {{متن قرآن|«{{آیه|39|42}}»}}<ref>[[آیه 42 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۴۲.]]</ref>.
-* کشتى هایى که در دریا روان اند با آنچه به مردم سود مى رساند، زنده ساختن زمین مرده به وسیله نزول باران و پراکندگى هر گونه جنبنده اى در زمین، تغییر مسیر بادها و ابرهاى مسخر در میان زمین و آسمان: {{متن قرآن|«... وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref>سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>.
+* کشتى هایى که در دریا روان اند با آنچه به مردم سود مى رساند، زنده ساختن زمین مرده به وسیله نزول باران و پراکندگى هر گونه جنبنده اى در زمین، تغییر مسیر بادها و ابرهاى مسخر در میان زمین و آسمان: {{متن قرآن|«... وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref name=":۰" />.
 * بیم آور و امیدبخش نمایاندن برق: {{متن قرآن|«{{آیه|30|24}}»}}<ref>[[آیه 24 سوره روم|سوره روم، آیه ۲۴.]]</ref>.
 * زنده ساختن برخى از مردگان در دنیا: {{متن قرآن|«... كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 73 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۷۳.]]</ref>.

@@ سطر ۷۲: / سطر ۷۲: @@
 * فرجام تکذیب آیات و سرپیچى از دستورات الهى: {{متن قرآن|«{{آیه|10|73}}»}}<ref>[[آیه 73 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۷۳.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ»}}<ref>[[آیه 84 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۸۴.]]</ref>.
 * دشمنى آشکار شیطان با فرزندان [[حضرت آدم علیه السلام|آدم]] علیه السلام و گمراه کردن انبوهى از آنان: {{متن قرآن|«{{آیه|36|60}} 💠<ref>[[آیه 60 سوره یس|سوره یاسین، آیه ۶۰.]]</ref> {{آیه|36|61}} 💠<ref>[[آیه 61 سوره یس|همان، آیه ۶۱.]]</ref> {{آیه|36|62}}<ref>[[آیه 62 سوره یس|همان، آیه ۶۲.]]</ref>»}}.
-* آیات و نشانه هاى الهى، مانند نحوه زندگى زنبور و کیفیت عسل سازى آن با رنگ هاى مختلف و نیز ویژگى درمانى آن: {{متن قرآن|«...و اَوحى رَبُّک اِلَى النَّحلِ... * ثُمَّ کلى مِن کلِّ الثَّمَرتِ فَاسلُکى سُبُلَ رَبِّک ذُلُلاً یخرُجُ مِن بُطونِها شَرابٌ مُختَلِفٌ اَلونُهُ فیهِ شِفاءٌ لِلنّاسِ اِنَّ فى ذلِک لاَیةً لِقَوم یتَفَکرون»}} ([[سوره نحل]]/۶۸-۶۹)،
+* آیات و نشانه هاى الهى، مانند نحوه زندگى زنبور و کیفیت عسل سازى آن با رنگ هاى مختلف و نیز ویژگى درمانى آن: {{متن قرآن|«{{آیه|16|68}} 💠<ref>[[آیه 68 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۶۸.]]</ref> {{آیه|16|69}}<ref>[[آیه 69 سوره نحل|همان، آیه ۶۹.]]</ref>»}}.
-* آمد و شد شب و روز: {{متن قرآن|«...واختِلفِ الَّیلِ والنَّهار... لاَیت لِقَوم یعقِلون»}} ([[سوره بقره]]/۱۶۴)،
+* آمد و شد شب و روز: {{متن قرآن|«... وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ... لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 164 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۶۴.]]</ref>.
-* مسخر کردن شب و روز و خورشید و ماه براى انسان و نیز مسخر بودن ستارگان به فرمان الهى: {{متن قرآن|«و سَخَّرَ لَکمُ الَّیلَ والنَّهارَ والشَّمسَ والقَمَرَ والنُّجومُ مُسَخَّرتٌ بِاَمرِهِ اِنَّ فى ذلِک لاَیت لِقَوم یعقِلون»}} ([[سوره نحل]]/۱۲)،
+* مسخر کردن شب و روز و خورشید و ماه براى انسان و نیز مسخر بودن ستارگان به فرمان الهى: {{متن قرآن|«{{آیه|16|12}}»}}<ref>[[آیه 12 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۲.]]</ref>.
-* آنچه را خداوند در زمین به رنگ هاى گوناگون براى انسان پدید آورده است: {{متن قرآن|«و ما ذَرَاَ لَکم فِى الاَرضِ مُختَلِفـًا اَلونُهُ اِنَّ فى ذلِک لاَیةً لِقَوم یذَّکرون»}} ([[سوره نحل]]/۱۳)،
+* آنچه را خداوند در زمین به رنگ هاى گوناگون براى انسان پدید آورده است: {{متن قرآن|«{{آیه|16|13}}»}}<ref>[[آیه 13 سوره نحل|همان، آیه ۱۳.]]</ref>.
-* گستردگى زمین و وجود رودها و کوه ها در آن، جفت جفت قرار دادن میوه ها و پوشاندن روز به شب: {{متن قرآن|«و هُوَ الَّذى مَدَّ الاَرضَ وجَعَلَ فیها رَوسِىَ و اَنهرًا و مِن کلِّ الثَّمَرتِ جَعَلَ فیها زَوجَینِ اثنَینِ یغشِى الَّیلَ النَّهارَ اِنَّ فى ذلِک لاَیت لِقَوم یتَفَکرون»}} ([[سوره رعد]]/۳)،
+* گستردگى زمین و وجود رودها و کوه ها در آن، جفت جفت قرار دادن میوه ها و پوشاندن روز به شب: {{متن قرآن|«{{آیه|13|13}}»}}<ref>[[آیه 13 سوره رعد|سوره رعد، آیه ۱۳.]]</ref>.
-* آمدن باران و سیراب شدن مردمان و رویش گیاهان و درختان به وسیله آن: {{متن قرآن|«هُوَ الَّذى اَنزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَکم مِنهُ شَرابٌ و مِنهُ شَجَرٌ فیهِ تُسیمون * ینبِتُ لَکم بِهِ الزَّرعَ والزَّیتونَ والنَّخیلَ والاَعنبَ و مِن کلِّ الثَّمَرتِ اِنَّ فى ذلِک لاَیةً لِقَوم یتَفَکرون»}} ([[سوره نحل]]/۱۰-۱۱)،
+* آمدن باران و سیراب شدن مردمان و رویش گیاهان و درختان به وسیله آن: {{متن قرآن|«{{آیه|16|10}} 💠<ref>[[آیه 10 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۰.]]</ref> {{آیه|16|11}}<ref>[[آیه 11 سوره نحل|همان، آیه ۱۱.]]</ref>»}}.
-* آفرینش همسر براى انسان و قرار دادن مودّت و رحمت بین همسران: {{متن قرآن|«و مِن ءایتِهِ اَن خَلَقَ لَکم مِن اَنفُسِکم اَزوجـًا لِتَسکنوا اِلَیها و جَعَلَ بَینَکم مَوَدَّةً و رَحمَةً اِنَّ فى ذلِک لاَیت لِقَوم یتَفَکرون»}} ([[سوره روم]]/۲۱)،
+* آفرینش همسر براى انسان و قرار دادن مودّت و رحمت بین همسران: {{متن قرآن|«{{آیه|30|21}}»}}<ref>[[آیه 21 سوره روم|سوره روم، آیه ۲۱.]]</ref>.
-* [[مرگ]] و حیات و خواب و بیدارى انسان ها: {{متن قرآن|«اَللّهُ یتَوَفَّى الاَنفُسَ حینَ مَوتِها والَّتى لَم تَمُت فى مَنامِها فَیمسِک الَّتى قَضى عَلَیهَا المَوتَ و یرسِلُ الاُخرى اِلى اَجَل مُسَمًّى اِنَّ فى ذلِک لاَیت لِقَوم یتَفَکرون»}} ([[سوره زمر]]/۴۲)،
+* [[مرگ]] و حیات و خواب و بیدارى انسان ها: {{متن قرآن|«{{آیه|39|42}}»}}<ref>[[آیه 42 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۴۲.]]</ref>.
-* کشتى هایى که در دریا روان اند با آنچه به مردم سود مى رساند، زنده ساختن زمین مرده به وسیله نزول باران و پراکندگى هر گونه جنبنده اى در زمین، تغییر مسیر بادها و ابرهاى مسخر در میان زمین و آسمان: {{متن قرآن|«...والفُلک الَّتى تَجرى فِى البَحرِ بِما ینفَعُ النّاسَ وما اَنزَلَ اللّهُ مِنَ السَّماءِ مِن ماء فَاَحیا بِهِ الاَرضَ بَعدَ مَوتِها وبَثَّ فیها مِن کلِّ دابَّة و تَصریفِ الرِّیحِ والسَّحابِ المُسَخَّرِ بَینَ السَّماءِ والاَرض لاَیت لِقَوم یعقِلون»}} ([[سوره بقره]]/۱۶۴)،
+* کشتى هایى که در دریا روان اند با آنچه به مردم سود مى رساند، زنده ساختن زمین مرده به وسیله نزول باران و پراکندگى هر گونه جنبنده اى در زمین، تغییر مسیر بادها و ابرهاى مسخر در میان زمین و آسمان: {{متن قرآن|«... وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»}}<ref>سوره بقره، آیه ۱۶۴.</ref>.
-* بیم آور و امیدبخش نمایاندن برق: {{متن قرآن|«و مِن ءایتِهِ یریکمُ البَرقَ خَوفـًا و طَمَعـًا... اِنَّ فى ذلِک لاَیت لِقَوم یعقِلون»}} ([[سوره روم]]/۲۴)،
+* بیم آور و امیدبخش نمایاندن برق: {{متن قرآن|«{{آیه|30|24}}»}}<ref>[[آیه 24 سوره روم|سوره روم، آیه ۲۴.]]</ref>.
-* زنده ساختن برخى از مردگان در دنیا: {{متن قرآن|«...کذلِک یحىِ اللّهُ المَوتى و یریکم ءایتِهِ لَعَلَّکم تَعقِلون»}}. ([[سوره بقره]]/۷۳).
+* زنده ساختن برخى از مردگان در دنیا: {{متن قرآن|«... كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»}}<ref>[[آیه 73 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۷۳.]]</ref>.
-با این وجود، [[قرآن کریم]] انسان ها را از تفکر در ذات الهى برحذر داشته است: {{متن قرآن|«... وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ ...»}}<ref>[[آیه 28 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۲۸.]]</ref>.<ref> شرح فصوص الحکم، ص ۱۷.</ref>، زیرا مخلوقات نمى توانند به وى احاطه علمى پیدا کنند: {{متن قرآن|«و لایحیطونَ بِهِ عِلما»}} ([[سوره طه]]/۱۱۰)؛ اما درباره تفکر در صفات و اسماء و افعال [[خدا]] چنین منعى نیست، بلکه در آیات بسیارى به آن تشویق شده است.<ref>المیزان، ج ۴، ص ۹۰.</ref> به گفته برخى، در طریق معنوى تفکر، حجاب است و خداوند جلى تر از آن است که عقل با تفکر و نظر او را بشناسد و بر عاقل است که قلب خود را از تفکر تهى سازد و آنگاه که مى خواهد خدا را بشناسد باید از راه مشاهده باشد.<ref>جامع الاسرار، ص ۲۸۸، ۴۹۰ - ۴۹۱.</ref>
+با این وجود، [[قرآن کریم]] انسان ها را از تفکر در ذات الهى برحذر داشته است: {{متن قرآن|«... وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ ...»}}<ref>[[آیه 28 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۲۸.]]</ref>.<ref> شرح فصوص الحکم، ص ۱۷.</ref>، زیرا مخلوقات نمى توانند به وى احاطه علمى پیدا کنند: {{متن قرآن|«... وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا»}}<ref>[[آیه 110 سوره طه|سوره طاها، آیه ۱۱۰.]]</ref>؛ اما درباره تفکر در صفات و اسماء و افعال [[خدا]] چنین منعى نیست، بلکه در آیات بسیارى به آن تشویق شده است.<ref>المیزان، ج ۴، ص ۹۰.</ref> به گفته برخى، در طریق معنوى تفکر، حجاب است و خداوند جلى تر از آن است که عقل با تفکر و نظر او را بشناسد و بر عاقل است که قلب خود را از تفکر تهى سازد و آنگاه که مى خواهد خدا را بشناسد باید از راه مشاهده باشد.<ref>جامع الاسرار، ص ۲۸۸، ۴۹۰ - ۴۹۱.</ref>
 ==آثار تفکر==