تفسیر فلسفی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۳

2022-09-20T07:53:04Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۵

2022-09-20T07:05:38Z

Aghajani در ‏۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۹

2020-01-20T06:29:58Z

Zamani در ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۰۶:۵۸

2017-01-26T06:58:05Z

نمایش تغییرات

اله یاری در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۱۲

2013-10-27T06:12:29Z

اله یاری در ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۰۷

2013-10-26T09:07:43Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۰۱

2013-09-16T08:01:53Z

اله یاری: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{بخشی از یک کتاب}} '''تفسیر فلسفی''' از جمله تفسیر های ا...' ایجاد کرد

2013-09-16T06:25:20Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{بخشی از یک کتاب}} '''تفسیر فلسفی''' از جمله تفسیر های ا...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
{{بخشی از یک کتاب}}

'''تفسیر فلسفی'''

از جمله تفسیر های اجتهادی ، شیوه های تفسیری فلسفی است که با گرایش و مذاقی فلسفی تدوین شده اند. در تفسیر های فلسفی از اصول و قواعد فلسفی برای ادراک مفاهیم و مقاصد قرآن کمک گرفته می شود.چنین مفسرانی که با نگرش فلسفی به تفسیر آیات می پردازند معتقد به یکی از مکتب های فلسفی مانند مکتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه هستند و با توجه به گرایش فلسفی خود، به تفسیر آیات اهتمام ورزیده اند.
در تفسیرهای فلسفی از سیوه استدلال، در تفسیر آیات بهره وافر گرفته می شود و آیات مربوط به هستی و وجود با تدبر خاص خود و بر اساس شیوه فلسفی تفسیر می شود. هر مفسر فیلسوفی، بر اساس مکتب تفسیری و به دفاع از مشرب فلسفی از ویژگی کلامی، عرفانی و روایی نیز برخوردارند، ولی گرایش و صبغه غالب آنها، اسلوب فلسفی است. چنینی مفسرانی فیلسوف نیز به حساب می آیند.
ابوعلی سینا که روش مشاء را داشته به تفسیر سوره ناس و فق و دیگر سور پرداخته ، سهرودی که دارای روش اشراق بوده در آثار خود به تفسیرآیات به سبک خویش مبادرت کرده ملاصدرا نیز تفسیرآیات را به سبک حکمت متعالیه ارائه کرده است.

== منابع ==
*رضا مودب، روش های تفسیر قرآن،قم: انتشارات اشراق،1380،ص255

[[رده:تفسیر قرآن]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-از جمله تفسیرهای اجتهادی، شیوه های تفسیری فلسفی است که با گرایش و مذاقی فلسفی تدوین شده اند. در تفسیرهای فلسفی از اصول و قواعد فلسفی برای ادراک مفاهیم و مقاصد [[قرآن]] کمک گرفته می شود. چنین مفسرانی که با نگرش فلسفی به تفسیر آیات می پردازند معتقد به یکی از مکتب های فلسفی مانند مکتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه هستند و با توجه به گرایش فلسفی خود، به تفسیر آیات اهتمام ورزیده اند.
+از جمله [[تفسیر اجتهادی|تفسیرهای اجتهادی]]، شیوه «تفسیر فلسفی» است که با گرایش و مذاقی [[فلسفه|فلسفی]] تدوین شده اند. در تفسیرهای فلسفی از اصول و قواعد فلسفی برای درک مفاهیم و مقاصد [[قرآن]] کمک گرفته می شود. چنین مفسرانی که با نگرش فلسفی به تفسیر آیات می پردازند معتقد به یکی از مکتب های فلسفی مانند [[حکمب مشاء]]، [[حکمت اشراق|اشراق]] و [[حکمت متعالیه]] هستند و با توجه به گرایش فلسفی خود، به [[تفسیر قرآن|تفسیر]] آیات اهتمام ورزیده اند.
-== تعریف تفسیر فلسفی ==
+==تعریف تفسیر فلسفی==
-تفسير فلسفى چندگونه تعريف شده است: ذهبى در تعريف اين روش گويد: دو روش به نام تفسير فلسفى شناخته شده اند: 1. تأويل كردن نصوص دينى به گونه اى كه با آراى فلسفى موافق شوند. 2. شرح نصوص دينى طبق آرا و ديدگاه هاى فلسفى. <ref> التفسير والمفسرون، ج 2، ص 417 - 418. </ref> برخى ديگر گفته اند: روش تفسير فلسفى تطبيق آيات قرآن بر آراى فيلسوفان يونان است. <ref> اصول التفسير و قواعده، ص 232، 237 ـ </ref> 238. بعضى ديگر از قرآن پژوهان نيز دو روش ذيل را براى تفسير فلسفى بيان كرده اند: 1. تلاش صرفاً عقلى در تأويل آيات براى استخراج مقاصد اساسى آيات با هدف تطبيق نظريات فلسفى يونان با قرآن كريم و مستند ساختن آراى فلسفى به آيات قرآنى. 2. ژرف انديشى و دقت زياد عقلى در استخراج معانى آيات و ادراك مقاصد اساسى قرآن، مطابق با اصول و قواعد تفسير.<ref> المفسرون حياتهم و منهجهم، ص 64. </ref>
+«تفسير فلسفى» چندگونه تعريف شده است: ذهبى در تعريف اين روش گويد: دو روش به نام تفسير فلسفى شناخته شده اند: 1. [[تأویل|تأويل]] كردن نصوص دينى به گونه اى كه با آراى فلسفى موافق شوند. 2. شرح نصوص دينى طبق آرا و ديدگاه هاى فلسفى.<ref> التفسير والمفسرون، ج 2، ص 417 - 418. </ref>
 به طور كلى با ملاحظه ديدگاه هاى مختلف مى توان گفت تفسير فلسفى به سه معنا به كار مى رود:
-روش فلسفى در تفسير قرآن؛ يعنى به كار گرفتن نهايت دقت عقلى براى فهم آيات قرآن؛ به عبارت ديگر روش فلسفه را در تفسير قرآن به كار بگيريم و تفسير را كه جزو علوم نقلى و عقلايى است به روش عقلى و استدلال و برهان رياضى بيان و در استخراج معارف آن ژرف انديشى كنيم.
+#تفسير فلسفى از قرآن، به معناى تطبيق آموزه هاى فلسفى بر قرآن مجيد، با هدف جمع ميان [[فلسفه]] و آموزه هاى دينى و ايجاد هماهنگى ميان آن دو.
+#فلسفى تفسير كردن قرآن، به معناى آنكه آيات قرآن بر فلسفه تطبيق داده شوند. در اين قسم مفسّر مى كوشد آيات قرآن را مطابق با آرا و انديشه هاى فلسفى تفسير كند، از اين رو تأويل به نحوى چشمگير و گسترده به تفسير آيات راه مى يابد.
 ريشه اين نوع تفسير فلسفى را كم و بيش در بسيارى از تفاسيرى كه فلاسفه از آيات قرآن ارائه داده اند، به ويژه در تفسير القرآن الكريم صدرالمتألهين شيرازى مى توان جست و جو كرد
-== پيشينه تفسير فلسفى ==
+==پيشينه تفسير فلسفى==
-شايد يعقوب بن اسحاق كندى (م. 246 ق.) نخستين فيلسوف مسلمانى باشد كه با نوشتن رساله الابانة عن سجود الجرم الاقصى و طاعته لله تعالى روش فلسفى را در تبيين كيفيت سجود افلاك بر خداوند متعالى به كار گرفته است. وى در اين اثر خود آيه {{متن قرآن|«والنَّجمُ والشَّجَرُ يَسجُدان»}} (الرحمن/55،6) را تفسير كرده، سجود را به معناى تسليم و اطاعت از امر الهى مى داند.. <ref> تاريخ فلسفه در جهان اسلام، ص 381 - 382؛ نيز ر. ك: بيان السعاده، ج 4، ص 132؛ كشف الاسرار، ج 9، ص 407. </ref>
+شايد يعقوب بن اسحاق كندى (م. 246 ق.) نخستين فيلسوف مسلمانى باشد كه با نوشتن رساله «الابانة عن سجود الجرم الاقصى و طاعته لله تعالى» روش فلسفى را در تبيين كيفيت [[سجده|سجود]] افلاك بر [[الله|خداوند]] متعال به كار گرفته است. وى در اين اثر خود، آيه {{متن قرآن|«والنَّجمُ والشَّجَرُ يَسجُدان»}} ([[سوره الرحمن|الرحمن]]/6) را [[تفسير]] كرده و سجود را به معناى تسليم و اطاعت از امر الهى مى داند.<ref> تاريخ فلسفه در جهان اسلام، ص 381 - 382؛ نيز ر. ك: بيان السعاده، ج 4، ص 132؛ كشف الاسرار، ج 9، ص 407. </ref>
-پس از وى، ابونصر فارابى (م. 339 ق.) در فصوص الحكم منسوب به او {{متن قرآن|«لا اُحِبُّ الاَفِلين»}} (انعام/6، 76) را به ممكنات و موجودات باطل الذات تفسير كرده <ref> ر. ك: نصوص الحكم، ص 102 </ref>و آيه كريمه {{متن قرآن|«كُلُّ شَىء هالِكٌ اِلاّ وجهَهُ»}} (قصص/28،88) را چنين تفسير كرده است كه ماهيات باطل الذات اند، چون معلول بوده، در ذات خود نسبت به وجود و عدم يكسان اند؛ ولى اين ماهيات از جهت انتساب به مبدأ و علت خود وجوب وجود بالغير داشته، از اين جهت مصداق «وجهه» هستند<ref> همان، ص 32 - 33. </ref> ذهبى در اثر خود به تبيين روش فارابى پرداخته است
+پس از وى، [[ابو نصر فارابی|ابونصر فارابى]] (م. 339 ق.) در «فصوص الحكم» منسوب به او، جمله {{متن قرآن|«لا اُحِبُّ الاَفِلين»}} ([[سوره انعام|انعام]]/76) را به ممكنات و موجودات باطل الذات تفسير كرده<ref> ر. ك: نصوص الحكم، ص 102 </ref> و آيه كريمه {{متن قرآن|«كُلُّ شَىء هالِكٌ اِلاّ وجهَهُ»}} ([[سوره قصص|قصص]]/88) را چنين تفسير كرده است كه ماهيات باطل الذات اند، چون معلول بوده و در ذات خود نسبت به وجود و عدم يكسان اند؛ ولى اين ماهيات از جهت انتساب به مبدأ و علت خود وجوب وجود بالغير داشته، از اين جهت مصداق «وجهه» هستند.<ref> همان، ص 32 - 33. </ref> ذهبى در اثر خود به تبيين روش فارابى پرداخته است.
-== مبانى تفسير فلسفى ==
+جمعيت سرى فيلسوفان [[اسماعیلیه|اسماعيلى]] قرن چهارم معروف به اخوان الصفا نيز در رسائل خود روش فلسفى را در تفسير و تأويل قرآن مجيد به كار گرفته اند. اخوان الصفا كه از طريق ترجمه آثار فلاسفه يونان، [[ايران]] و هند، از جمله آثار افلاطون، ارسطو و نوافلاطونيان با فلسفه يونانى، ايرانى و هندى آشنا شده بودند، با همين نگرش و انديشه به تفسير قرآن روى آورده، درصدد هماهنگ نشان دادن مبانى دينى با آراى فلسفى بودند. آنان مى كوشيدند معارف اسلامى را در قالب فلسفه يونان يا هند بريزند. اخوان الصفا از نظر مذهبى گرايش اسماعيلى داشتند و بر اين باور بودند كه قرآن به ظاهرش نيست، بلكه رموزى براى عارفان است؛ همچنين به اعتقاد آنان كتاب هاى آسمانى تنزلات ظاهرى حقايق اند؛ اما در شكل الفاظ قابل ادا و استماع و داراى تأويلات باطنى كه همان مفاهيم و معانى عقلى اند. تأويلات اخوان الصفا شباهت زيادى به تأويلات باطنيان دارند؛ اما به باور بعضى، اخوان الصفا در مقايسه با باطنيان صورت علمى تر و عقلى ترى به تأويلات خود داده اند.
 تفسير فلسفى همانند ساير روش هاى تفسيرى داراىمبانى، ملاك ها، ضوابط و پيش فرض هايى گوناگون است كه شكل دهنده و تعيين كننده نوع تفسير فلسفى اند؛ مانند:
 #. مهم ترين دغدغه فليسوفانى كه به تفسير فلسفى قرآن مجيد روى آورده اند به ويژه ابن سينا و ابن رشد هماهنگى عقل و وحى و جمع بين فلسفه و قرآن بوده است. آنان فلسفه را مطالعه «كتاب تكوين» خداوند دانسته و تفسير را مطالعه «كتاب تدوين» الهى و بين فعل خداوند در تكوين و قول خداوند در تشريع و تدوين هماهنگى و اتحاد مى ديده اند.
 #. به نظر برخى فلاسفه به ويژه ملاصدرا، قرآن مجيد در پس اين الفاظ داراى باطن و اسرارى است كه بايد با حفظ اين الفاظ به آن باطن پى برد. در تفسير و تأويل هرگز نبايد از ظاهر قرآن عدول كرد، زيرا ظاهر و باطن قرآن با يكديگر پيوند دارند<ref> مفاتيح الغيب، ج 1، ص 161؛ ملاصدرا هرمنوتيك و فهم كلام الهى، ص 62 - 63. </ref>
@@ سطر ۲۹: / سطر ۳۳: @@
 #. براهين قطعى فلسفى كه از مقدمات ضرورى حاصل شده باشند معصوم اند و احتمال خطا در آن ها نيست، مگر آنكه تنها صورت برهان و قياس باشند نه حقيقت آن.
-== علت پيدايش تفسير فلسفى ==
+==علت پيدايش تفسير فلسفى==
 فيلسوفان در گزينش نام «حكمت» براى فلسفه، از قرآن مجيد متأثر بوده، لفظ قرآنى «حكمت» و خير كثير بودن آن را بر دانشى كه مادر همه دانش هاست قرار داده اند (بقره/2،269)؛ همچنين برخى فيلسوفان با استناد به چند روايت منسوب به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) معتقدند كه ارسطو پيامبر بوده است.<ref> تفسير صدرالمتألهين، ج 3، ص 105. </ref> از سوى ديگر آغاز پيدايش فلسفه را از هِرمِس دانسته، او را به لقب «والد حكما» ملقب كرده و معتقدند كه وى همان حضرت ادريس(عليه السلام) است <ref> نك: رسالة فى الحدوث، ص 153؛ تفسير موضوعى، ج 6، ص 236 </ref>.، بنابراين فلسفه را دانشى مى دانند كه از پيامبران الهى گرفته شده است، از اين رو فلسفه و عرفان نظرى را تفسير انفسى قرآن مجيد مى دانند.<ref> تمهيد القواعد، ص 9 ، 30؛ مجموعه مقالات، ص 59 و براى نقد آن نك: شرح فصوص الحكم، ص 489. </ref>
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۵: @@
 ==منابع==
 *رضا مودب، روشهای تفسیر قرآن، قم: انتشارات اشراق، 1380، ص255.
-* تفسير فلسفى، احمد عابدى ، سيد محمود طيب حسينى ،دائرة المعارف قرآن کریم جلد 8،ص308.
+*تفسير فلسفى، احمد عابدى ، سيد محمود طيب حسينى ،دائرة المعارف قرآن کریم جلد 8،ص308.
 {{تفسیر قرآن}}
 [[رده:تفسیر قرآن]]

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 == پيشينه تفسير فلسفى ==
-شايد يعقوب بن اسحاق كندى (م. 246 ق.) نخستين فيلسوف مسلمانى باشد كه با نوشتن رساله الابانة عن سجود الجرم الاقصى و طاعته لله تعالى روش فلسفى را در تبيين كيفيت سجود افلاك بر خداوند متعالى به كار گرفته است. وى در اين اثر خود آيه «والنَّجمُ والشَّجَرُ يَسجُدان» (الرحمن/55،6) را تفسير كرده، سجود را به معناى تسليم و اطاعت از امر الهى مى داند.. <ref> تاريخ فلسفه در جهان اسلام، ص 381 - 382؛ نيز ر. ك: بيان السعاده، ج 4، ص 132؛ كشف الاسرار، ج 9، ص 407. </ref>
+شايد يعقوب بن اسحاق كندى (م. 246 ق.) نخستين فيلسوف مسلمانى باشد كه با نوشتن رساله الابانة عن سجود الجرم الاقصى و طاعته لله تعالى روش فلسفى را در تبيين كيفيت سجود افلاك بر خداوند متعالى به كار گرفته است. وى در اين اثر خود آيه {{متن قرآن|«والنَّجمُ والشَّجَرُ يَسجُدان»}} (الرحمن/55،6) را تفسير كرده، سجود را به معناى تسليم و اطاعت از امر الهى مى داند.. <ref> تاريخ فلسفه در جهان اسلام، ص 381 - 382؛ نيز ر. ك: بيان السعاده، ج 4، ص 132؛ كشف الاسرار، ج 9، ص 407. </ref>
-پس از وى، ابونصر فارابى (م. 339 ق.) در فصوص الحكم منسوب به او «لا اُحِبُّ الاَفِلين» (انعام/6، 76) را به ممكنات و موجودات باطل الذات تفسير كرده <ref> ر. ك: نصوص الحكم، ص 102 </ref>و آيه كريمه «كُلُّ شَىء هالِكٌ اِلاّ وجهَهُ» (قصص/28،88) را چنين تفسير كرده است كه ماهيات باطل الذات اند، چون معلول بوده، در ذات خود نسبت به وجود و عدم يكسان اند؛ ولى اين ماهيات از جهت انتساب به مبدأ و علت خود وجوب وجود بالغير داشته، از اين جهت مصداق «وجهه» هستند<ref> همان، ص 32 - 33. </ref> ذهبى در اثر خود به تبيين روش فارابى پرداخته است
+پس از وى، ابونصر فارابى (م. 339 ق.) در فصوص الحكم منسوب به او {{متن قرآن|«لا اُحِبُّ الاَفِلين»}} (انعام/6، 76) را به ممكنات و موجودات باطل الذات تفسير كرده <ref> ر. ك: نصوص الحكم، ص 102 </ref>و آيه كريمه {{متن قرآن|«كُلُّ شَىء هالِكٌ اِلاّ وجهَهُ»}} (قصص/28،88) را چنين تفسير كرده است كه ماهيات باطل الذات اند، چون معلول بوده، در ذات خود نسبت به وجود و عدم يكسان اند؛ ولى اين ماهيات از جهت انتساب به مبدأ و علت خود وجوب وجود بالغير داشته، از اين جهت مصداق «وجهه» هستند<ref> همان، ص 32 - 33. </ref> ذهبى در اثر خود به تبيين روش فارابى پرداخته است
 جمعيت سرى فيلسوفان اسماعيلى قرن چهارم معروف به اخوان الصفا نيز در رسائل خود روش فلسفى را در تفسير و تأويل قرآن مجيد به كار گرفته اند. اخوان الصفا كه از طريق ترجمه آثار فلاسفه يونان، ايران و هند از جمله آثار افلاطون، ارسطو و نوافلاطونيان با فلسفه يونانى، ايرانى و هندى آشنا شده بودند با همين نگرش و انديشه به تفسير قرآن روى آورده، درصدد هماهنگ نشان دادن مبانى دينى با آراى فلسفى بودند. آنان مى كوشيدند معارف اسلامى را در قالب فلسفه يونان يا هند بريزند. اخوان الصفا از نظر مذهبى گرايش اسماعيلى داشتند و بر اين باور بودند كه قرآن به ظاهرش نيست، بلكه رموزى براى عارفان است؛ همچنين به اعتقاد آنان كتاب هاى آسمانى تنزلات ظاهرى حقايق اند؛ اما در شكل الفاظ قابل ادا و استماع و داراى تأويلات باطنى كه همان مفاهيم و معانى عقلى اند. تأويلات اخوان الصفا شباهت زيادى به تأويلات باطنيان دارند؛ اما به باور بعضى، اخوان الصفا در مقايسه با باطنيان صورت علمى تر و عقلى ترى به تأويلات خود داده اند
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 بحث از برهان صدّيقين، تبيين ماهيت ملائكه و اصناف آن ها و جنّ، تفسير معجزات به طورى كه از قانون عليت خارج نباشند، علم غيب، ولايت تكوينى، حدوث و قدم جهان، علم خداوند به جزئيات و ماديات، كيفيت معاد جسمانى و... مسائلى هستند كه هم در فلسفه از مهم ترين بحث ها بشمار رفته و آيات شريف قرآن نيز گاهى به صراحت و گاهى با ظهور و اشاره به آن ها پرداخته و هر فيلسوف مسلمان مى كوشد دانش فلسفى او از قرآن تخطّى نكند و هر مفسرى نيز مى خواهد كه آيات را برخلاف براهين عقلى تبيين نكند.<ref> نك: تاريخ فلسفه در اسلام، ج 2، ص 195 - 210. </ref>
-آنچه ذكر شد مهم ترين عوامل رويكرد فيلسوفان به تفسير فلسفى از قرآن اند. ضمناً بايد توجه داشت كه رابطه جهان با خداوند در رويكرد كلامى با اصطلاح «اثر و مؤثر» و در رويكرد عرفانى با نظريه «فيض و تجلى و ظهور» معرفى مى شود و در فلسفه با «قانون عليت»؛ مثلا در تفسير آيه: «اَنتُمُ الفُقَراءُ اِلَى اللّه» (فاطر/35، 15) متكلم ملاك فقر را حدوث و عارف شأن و ظل و فىء بودن مى داند و فيلسوف مى گويد: هر چيزى چون ممكن است فقير است، بنابراين با رويكرد خاص خود به شرح آيات و روايات مى پردازند.
+آنچه ذكر شد مهم ترين عوامل رويكرد فيلسوفان به تفسير فلسفى از قرآن اند. ضمناً بايد توجه داشت كه رابطه جهان با خداوند در رويكرد كلامى با اصطلاح «اثر و مؤثر» و در رويكرد عرفانى با نظريه «فيض و تجلى و ظهور» معرفى مى شود و در فلسفه با «قانون عليت»؛ مثلا در تفسير آيه: {{متن قرآن|«اَنتُمُ الفُقَراءُ اِلَى اللّه»}} (فاطر/35، 15) متكلم ملاك فقر را حدوث و عارف شأن و ظل و فىء بودن مى داند و فيلسوف مى گويد: هر چيزى چون ممكن است فقير است، بنابراين با رويكرد خاص خود به شرح آيات و روايات مى پردازند.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{بخشی از یک کتاب}}
+از جمله تفسیرهای اجتهادی، شیوه های تفسیری فلسفی است که با گرایش و مذاقی فلسفی تدوین شده اند. در تفسیرهای فلسفی از اصول و قواعد فلسفی برای ادراک مفاهیم و مقاصد [[قرآن]] کمک گرفته می شود. چنین مفسرانی که با نگرش فلسفی به تفسیر آیات می پردازند معتقد به یکی از مکتب های فلسفی مانند مکتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه هستند و با توجه به گرایش فلسفی خود، به تفسیر آیات اهتمام ورزیده اند.
-از جمله تفسیرهای اجتهادی، شیوه های تفسیری فلسفی است که با گرایش و مذاقی فلسفی تدوین شده اند. در تفسیرهای فلسفی از اصول و قواعد فلسفی برای ادراک مفاهیم و مقاصد [[قرآن]] کمک گرفته می شود. چنین مفسرانی که با نگرش فلسفی به تفسیر آیات می پردازند معتقد به یکی از مکتب های فلسفی مانند مکتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه هستند و با توجه به گرایش فلسفی خود، به تفسیر آیات اهتمام ورزیده اند.
+تفسير فلسفى همانند ساير روش هاى تفسيرى داراىمبانى، ملاك ها، ضوابط و پيش فرض هايى گوناگون است كه شكل دهنده و تعيين كننده نوع تفسير فلسفى اند؛ مانند:
-در تفسیرهای فلسفی از شیوه استدلال در تفسیر آیات بهره وافر گرفته می شود و آیات مربوط به هستی و وجود با تدبر خاص خود و بر اساس شیوه فلسفی تفسیر می شود. هر مفسر فیلسوفی بر اساس مکتب تفسیری و به دفاع از مشرب فلسفی از ویژگی کلامی، عرفانی و روایی نیز برخوردارند ولی گرایش و صبغه غالب آنها، اسلوب فلسفی است. چنینی مفسرانی فیلسوف نیز به حساب می آیند.
+== علت پيدايش تفسير فلسفى: ==
-ابوعلی سینا که روش مشاء را داشته به تفسیر [[سوره ناس]] و [[سوره فلق]] و دیگر سور پرداخته، سهرودی که دارای روش اشراق بوده در آثار خود به تفسیرآیات به سبک خویش مبادرت کرده [[ملاصدرا]] نیز تفسیر آیات را به سبک [[حکمت]] متعالیه ارائه کرده است.
+فيلسوفان در گزينش نام «حكمت» براى فلسفه، از قرآن مجيد متأثر بوده، لفظ قرآنى «حكمت» و خير كثير بودن آن را بر دانشى كه مادر همه دانش هاست قرار داده اند (بقره/2،269)؛ همچنين برخى فيلسوفان با استناد به چند روايت منسوب به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) معتقدند كه ارسطو پيامبر بوده است.<ref> تفسير صدرالمتألهين، ج 3، ص 105. </ref> از سوى ديگر آغاز پيدايش فلسفه را از هِرمِس دانسته، او را به لقب «والد حكما» ملقب كرده و معتقدند كه وى همان حضرت ادريس(عليه السلام) است <ref> نك: رسالة فى الحدوث، ص 153؛ تفسير موضوعى، ج 6، ص 236 </ref>.، بنابراين فلسفه را دانشى مى دانند كه از پيامبران الهى گرفته شده است، از اين رو فلسفه و عرفان نظرى را تفسير انفسى قرآن مجيد مى دانند.<ref> تمهيد القواعد، ص 9 ، 30؛ مجموعه مقالات، ص 59 و براى نقد آن نك: شرح فصوص الحكم، ص 489. </ref>
 ==منابع==
 *رضا مودب، روشهای تفسیر قرآن، قم: انتشارات اشراق، 1380، ص255.
 {{تفسیر قرآن}}
 [[رده:تفسیر قرآن]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==منابع==
 *رضا مودب، روشهای تفسیر قرآن، قم: انتشارات اشراق، 1380، ص255.
+{{تفسیر قرآن}}
 [[رده:تفسیر قرآن]]