تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر) (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۴

2022-08-20T08:34:11Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۲۳

2022-08-20T07:23:32Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (کتاب) را به تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر) (کتاب) منتقل کرد

2022-08-20T06:16:14Z

مهدی موسوی صفحهٔ تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (کتاب) را به تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر) (کتاب) منتقل کرد

Aghajani در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۳

2020-01-22T12:43:34Z

Aghajani در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۱

2020-01-22T12:41:08Z

Aghajani در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۰

2020-01-22T12:20:30Z

Aghajani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۴:۰۷

2019-06-12T04:07:25Z

Aghajani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۴:۰۶

2019-06-12T04:06:32Z

Aghajani: Aghajani صفحهٔ تفسير القرآن العظيم(ابن كثير) را به تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (کتاب) منتقل کرد

2019-05-18T05:09:48Z

Aghajani صفحهٔ تفسير القرآن العظيم(ابن كثير) را به تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (کتاب) منتقل کرد

Aghajani در ‏۷ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۲۷

2019-04-07T11:27:08Z

@@ سطر ۱۲۰: / سطر ۱۲۰: @@
 « ما در اين مقام، بر مسلك« سلف صالح» معتقديم،[ و در صفات الاهى چنان گوئيم‌] كه نه تعطيل پيش آيد و نه تشبيه، بى‌گمان آنچه از ظاهر الفاظ به ذهن مشبهيّن آمده بر خداوند روا{{متن قرآن|« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»}} بلكه حقيقت آن است كه پيشوايان سلف صالح گفته‌اند: كه هر آن كه خداى را به مخلوقش مانند كند كافر شده است, و هر آن‌كه، آنچه خدا خودش را به آن متصّف دانسته انكار كند نيز كافر است، بدينسان بايد به آنچه صريح آيات و روايات صحيحه دلالت كند بگونه‌اى كه با« جلال» الهى منافات نداشته باشد، معتقد بود و راه هدايت همين است».
-و روشن است كه در مسائل عقيدتى، اينگونه چند پهلو سخن گفتن ره بجائى نمى‌برد و اينسان راه حل نشان دادن‌ها كليدى را ماننده است كه به همه قفل‌ها مى‌خورد, ولى هيچكدام را باز نمى‌كند، بهر حال وى در ذيل آيه 103 از سوره انعام« لا تدركه الأبصار و هو يدرك الأبصار» با اين كه اختلاف اقوال را مى‌آورد, امّا روشن است كه با عرضه روايات و آيات، بالأخره معتقد مى‌شود كه« رؤيت» خداوند دست كم در آخرت قطعى است. او در ذيل آياتى كه بگونه‌اى نشانگر اختيار انسانى است، به تفسير آيات پرداخته و دست از ظاهر نشسته و چونان كسانى از اشعريان كه در اين ميدان به نظريه« كسب» گرائيده‌اند، به توجيه و تأويل ننشسته است. ابن كثير، در باب امامت و رهبرى ديدگاه قريب به اتفاق عالمان اهل سنّت را پذيرفته و در انعقاد امامت به راههاى چهارگانه( اجماع امت، نصب امام پيشين، اجماع اهل حلّ و عقد، غلبه و زور!!) معتقد شده و در پايان در اين كه عليه حاكم جائر و ستم‌گر مى‌شود قيام كرد يا نه مى‌گويد:« صحيح آن است كه بگوئيم حاكم، با فسق از حكومت عزل نمى‌شود, مگر اين كه آشكارا بكفر گرايد».
+و روشن است كه در مسائل عقيدتى، اينگونه چند پهلو سخن گفتن ره بجائى نمى‌برد و اينسان راه حل نشان دادن‌ها كليدى را ماننده است كه به همه قفل‌ها مى‌خورد, ولى هيچكدام را باز نمى‌كند، بهر حال وى در ذيل آيه 103 از سوره انعام{{متن قرآن|« لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ»}} با اين كه اختلاف اقوال را مى‌آورد, امّا روشن است كه با عرضه روايات و آيات، بالأخره معتقد مى‌شود كه« رؤيت» خداوند دست كم در آخرت قطعى است. او در ذيل آياتى كه بگونه‌اى نشانگر اختيار انسانى است، به تفسير آيات پرداخته و دست از ظاهر نشسته و چونان كسانى از اشعريان كه در اين ميدان به نظريه« كسب» گرائيده‌اند، به توجيه و تأويل ننشسته است. ابن كثير، در باب امامت و رهبرى ديدگاه قريب به اتفاق عالمان اهل سنّت را پذيرفته و در انعقاد امامت به راههاى چهارگانه( اجماع امت، نصب امام پيشين، اجماع اهل حلّ و عقد، غلبه و زور!!) معتقد شده و در پايان در اين كه عليه حاكم جائر و ستم‌گر مى‌شود قيام كرد يا نه مى‌گويد:« صحيح آن است كه بگوئيم حاكم، با فسق از حكومت عزل نمى‌شود, مگر اين كه آشكارا بكفر گرايد».
 آنگاه براى اثبات اين سخن، كلامى از پيامبر نقل مى‌كند كه بى‌گمان از ساخته‌هاى ذهن بيماران و جيره‌خواران است. پس از اين، سئوال ديگرى مى‌آورد و آن اين كه، آيا حاكم مى‌تواند خود را از خلافت عزل كند و آن را به ديگرى وانهد؟ جواب مى‌دهد، كه اين اختلافى است. آنگاه بعنوان دليل صحت مى‌گويد:« حسن بن على خود را از حكومت عزل كرد و حاكميت را به معاويّه سپرد»

@@ سطر ۱۰۴: / سطر ۱۰۴: @@
 سخن بر سر چگونگى برخورد« ابن كثير» با تفسير آياتى است كه قطعا و يقينا بر اساس روايات معتمد و متقن درباره على« ع» و يا اهل بيت نازل شده‌اند. ابن كثير، در اين موارد، سوگمندانه از جايگاه يك مفسّر، محدث و عالم، كه بى‌گمان رسالتش تبيين حقايق است، آنگونه كه هست, و نه نشر مطالب آنسان كه مى‌پسندد، سقوط مى‌كند و رسالتى را كه خود، در مقدّمه تفسير، براى عالمان رقم زده فراموش مى‌كند و به تحريف و تبديل و كتمان حقايق مى‌پردازد.
-او در ذيل« و أنذر عشيرتك الأقربين» به راه تحريف رفته و جمله پيامبر« ص» را كه با اشاره به على« ع» فرمود:« انّ هذا أخى و وصيّى و خليفتى عليكم فاسمعوا له و اطيعوه». بدينسان آورده است:« انّ هذا اخى و كذا و كذا، فاسمعوا له و اطيعوه».
+او در ذيل {{متن قرآن|«وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ»}} به راه تحريف رفته و جمله پيامبر« ص» را كه با اشاره به على« ع» فرمود:« انّ هذا أخى و وصيّى و خليفتى عليكم فاسمعوا له و اطيعوه». بدينسان آورده است:« انّ هذا اخى و كذا و كذا، فاسمعوا له و اطيعوه».
 به اين تحريف نيز، بسنده نكرده و گفته است اين روايت، براين سياق تنها از ناحيه عبد الغفار ابن القاسم، أبى مريم نقل شده است، و او درغگوست و حديثش متروك است، شيعى مذهب است و مورد اتهام و....
@@ سطر ۱۱۱: / سطر ۱۱۱: @@
 در ذيل آيه« اكمال» بعد از نقل روايات با اسناد مختلف، بالأخره در پايان اشاره‌اى هم دارد، كه برخى گفته‌اند، اين آيه، در« روز غدير» نازل شده است, ولى اين قطعا صحيح نيست و نقل درست كه هيچ شك و ترديدى در آن نيست، همان است كه آيه در« روز عرفه» نازل شده و يكى از دلايل آن هم« معاويه» اوّلين پادشاه اسلام!! امّا در ذيل آيه / 67 از سوره مائده( آيه تبليغ) اشاره‌اى را نيز برنتابيده و از كنار آن همه روايات و اسناد پراكنده از تفاسير و كتب حديث عامّه گذشته است.
-آيه« و من الناس من يشرى نفسه ابتغاء مرضات اللّه...» را در باره« صهيب ابن سنان» انگاشته, و در ذيل آيه / 55 از سوره مائده:« انّما وليكم اللّه...» تلاش كرده تا نزول آن را درباره على« ع» انكار كند. و در تفسير آيه 7- 9 از سوره« انسان»« و يطعمون الطّعام على حبّه مسكينا...» با توضيح واژه‌ها و نقل حكايتى، چنان مى‌گذرد كه انگار هرگز آن همه حديث و روايت در شأن نزول آيه را نديده است.
+آيه{{متن قرآن|« وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...»}} را در باره« صهيب ابن سنان» انگاشته, و در ذيل آيه / 55 از سوره مائده:{{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ...»}} تلاش كرده تا نزول آن را درباره على« ع» انكار كند. و در تفسير آيه 7- 9 از سوره« انسان»{{متن قرآن|« وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِ مِسْكِينًا...»}} با توضيح واژه‌ها و نقل حكايتى، چنان مى‌گذرد كه انگار هرگز آن همه حديث و روايت در شأن نزول آيه را نديده است.
 بهر حال، موضع ابن كثير در تمام اينگونه آيات، يا ترديد، تكذيب، تحريف، تبديل و تضعيف اسناد و يا جرح راويان است. اين همه از هر كس شگفت نباشد از ابن كثير، كه دستى در جرح و تعديل دارد و در تفسيرش نيز، آهنگش بر« درايت» است و نه صرفا« روايت» بسى شگفت است.
 ==تفسير ابن كثير و مسائل كلامى==
-ابن كثير، از شاگردان« ابن تيميّه» و از مريدان و نزديكان وى است، و در مباحث مختلف از وى تأثير پذيرفته است. مباحث كلامى، در تفسير ابن كثير جلوه بارزى ندارد, ولى از مجموع آنچه به اجمال آورده و يا به اشاره گذشته توان فهميد كه او متمايل به مسلك اشعرى است و در بسيارى از مسائل چونان آنان مى‌انديشيده است گو اين كه در برخى موارد نيز، آراء آنان را نپذيرفته و براهى ديگر رفته است. او در ذيل آيه 54 از سوره اعراف و در ذيل جمله« ثم استوى على العرش» مى‌گويد:
+ابن كثير، از شاگردان« ابن تيميّه» و از مريدان و نزديكان وى است، و در مباحث مختلف از وى تأثير پذيرفته است. مباحث كلامى، در تفسير ابن كثير جلوه بارزى ندارد, ولى از مجموع آنچه به اجمال آورده و يا به اشاره گذشته توان فهميد كه او متمايل به مسلك اشعرى است و در بسيارى از مسائل چونان آنان مى‌انديشيده است گو اين كه در برخى موارد نيز، آراء آنان را نپذيرفته و براهى ديگر رفته است. او در ذيل آيه 54 از سوره اعراف و در ذيل جمله{{متن قرآن|«ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ»
-« ما در اين مقام، بر مسلك« سلف صالح» معتقديم،[ و در صفات الاهى چنان گوئيم‌] كه نه تعطيل پيش آيد و نه تشبيه، بى‌گمان آنچه از ظاهر الفاظ به ذهن مشبهيّن آمده بر خداوند روا« و ليس كمثله شي‌ء» بلكه حقيقت آن است كه پيشوايان سلف صالح گفته‌اند: كه هر آن كه خداى را به مخلوقش مانند كند كافر شده است, و هر آن‌كه، آنچه خدا خودش را به آن متصّف دانسته انكار كند نيز كافر است، بدينسان بايد به آنچه صريح آيات و روايات صحيحه دلالت كند بگونه‌اى كه با« جلال» الهى منافات نداشته باشد، معتقد بود و راه هدايت همين است».
+}} مى‌گويد:
 و روشن است كه در مسائل عقيدتى، اينگونه چند پهلو سخن گفتن ره بجائى نمى‌برد و اينسان راه حل نشان دادن‌ها كليدى را ماننده است كه به همه قفل‌ها مى‌خورد, ولى هيچكدام را باز نمى‌كند، بهر حال وى در ذيل آيه 103 از سوره انعام« لا تدركه الأبصار و هو يدرك الأبصار» با اين كه اختلاف اقوال را مى‌آورد, امّا روشن است كه با عرضه روايات و آيات، بالأخره معتقد مى‌شود كه« رؤيت» خداوند دست كم در آخرت قطعى است. او در ذيل آياتى كه بگونه‌اى نشانگر اختيار انسانى است، به تفسير آيات پرداخته و دست از ظاهر نشسته و چونان كسانى از اشعريان كه در اين ميدان به نظريه« كسب» گرائيده‌اند، به توجيه و تأويل ننشسته است. ابن كثير، در باب امامت و رهبرى ديدگاه قريب به اتفاق عالمان اهل سنّت را پذيرفته و در انعقاد امامت به راههاى چهارگانه( اجماع امت، نصب امام پيشين، اجماع اهل حلّ و عقد، غلبه و زور!!) معتقد شده و در پايان در اين كه عليه حاكم جائر و ستم‌گر مى‌شود قيام كرد يا نه مى‌گويد:« صحيح آن است كه بگوئيم حاكم، با فسق از حكومت عزل نمى‌شود, مگر اين كه آشكارا بكفر گرايد».
@@ سطر ۱۲۳: / سطر ۱۲۴: @@
 آنگاه براى اثبات اين سخن، كلامى از پيامبر نقل مى‌كند كه بى‌گمان از ساخته‌هاى ذهن بيماران و جيره‌خواران است. پس از اين، سئوال ديگرى مى‌آورد و آن اين كه، آيا حاكم مى‌تواند خود را از خلافت عزل كند و آن را به ديگرى وانهد؟ جواب مى‌دهد، كه اين اختلافى است. آنگاه بعنوان دليل صحت مى‌گويد:« حسن بن على خود را از حكومت عزل كرد و حاكميت را به معاويّه سپرد»
 گو اين كه ابن كثير اين را نمى‌پذيرد و مى‌گويد« اين كار از سر اجبار بود» امّا روشن است كه اين نيز، بگونه‌اى ديگر، تحريف تاريخ است. و اينك براى روشن شدن حقيقت تنها به يك خطبه امام حسن« ع» كه بى‌درنگ پس از امضاء قرارداد« آتش بس» ايراد فرموده‌اند اشاره مى‌كنيم و مى‌گذريم:
-« معاويه چنين مى‌پندارد، كه من او را شايسته خلافت ديدم و خود را شايسته حكومت نيافتم. معاويه دروغ مى‌گويد، بخداى سوگند, من در كتاب خدا و كلام رسول خدا شايسته‌ترين كسى هستم كه بايد بر مردم حكومت كند» با اين همه او ذيل آيه 59 از سوره« نساء»« اطيعوا اللّه و اطيعوا الرّسول و اولى الامر منكم...» و ذيل آيه 124 سوره بقره«... لا ينال عهدى الظالمين...» روايات و اقوال مختلف را آورده و بالأخره عدم لزوم اطاعت از ظالمان را ترجيح مى‌دهد و در پايان تفسير آيه دوّم، از يكى از عالمان نقل مى‌كند كه:« ظالم نمى‌تواند، خليفه، حاكم، مفتى، شاهد و راوى باشد».
+« معاويه چنين مى‌پندارد، كه من او را شايسته خلافت ديدم و خود را شايسته حكومت نيافتم. معاويه دروغ مى‌گويد، بخداى سوگند, من در كتاب خدا و كلام رسول خدا شايسته‌ترين كسى هستم كه بايد بر مردم حكومت كند» با اين همه او ذيل آيه 59 از سوره« نساء»{{متن قرآن|«أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...»}} و ذيل آيه 124 سوره بقره{{متن قرآن|«...لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ...»}} روايات و اقوال مختلف را آورده و بالأخره عدم لزوم اطاعت از ظالمان را ترجيح مى‌دهد و در پايان تفسير آيه دوّم، از يكى از عالمان نقل مى‌كند كه:« ظالم نمى‌تواند، خليفه، حاكم، مفتى، شاهد و راوى باشد».
 بهر حال چنانكه گفتيم، مسائل كلامى در« تفسير ابن كثير» جلوه بارزى ندارد و از آنجا كه آهنگ او در تفسيرش نقلى است، اگر گاهى نيز، به اين ميدان وارد شده، بيشتر نقل اقوال و روايات است تا اظهار نظر و تحليل و بررسى.
@@ سطر ۱۳۳: / سطر ۱۳۴: @@
 برخى از شرح حال نگاران وى را« شافعى» دانسته‌اند، برخى ديگر نيز ضمن آن، به متابعت وى از برخى از آراء« ابن تيمّيه» تصريح كرده‌اند.« ابن تيميّه» آرائى بر خلاف اجماع فقيهان اهل سنّت داشته است، از جمله او در مسأله طلاق معتقد بود، با لفظ« ثلاث» و در يك مرتبه« سه طلاق» واقع نمى‌شود، و با« سوگند به طلاق» زن از مرد جدا نمى‌گردد، و طلاق زن در حال حيض جارى نمى‌گردد، و تحقق پيدا نمى‌كند، ابن كثير نيز، اين آراء را پذيرفته و بدانها فتواى مى‌داد.
-بارى، چنانكه گفتيم يكى از جنبه‌هاى برجسته« تفسير ابن كثير» جنبه‌هاى فقهى آن است مؤلف، در جاى جاى تفسير خود در ذيل آيات مربوط به احكام، به مباحث فقهى پرداخته و اقوال و آراء را به نقد و بررسى كشيده است، مثلا ذيل آيه 102 از سوره بقره و در ضمن داستان« هاروت و ماروت» بحث مفصّل و درازدامنى را درباره« سحر» و احكام آن بعمل آورده است كه بلحاظ آگاهيهائى كه از آراء فقهاء سلف عرضه كرده و روايات مختلف را آورده است سودمند تواند بود و در ذيل آيه 185 سوره بقره« فمن شهد منكم الشهر فليصمه...» مسائل مختلف مربوط به روزه مسافر و مريض را مطرح كرده و اقوال گونه‌گون عالمان و فقيهان را آورده، و استدلالهاى آنان را عرضه كرده و به نقد و بررسى پرداخته است.
+بارى، چنانكه گفتيم يكى از جنبه‌هاى برجسته« تفسير ابن كثير» جنبه‌هاى فقهى آن است مؤلف، در جاى جاى تفسير خود در ذيل آيات مربوط به احكام، به مباحث فقهى پرداخته و اقوال و آراء را به نقد و بررسى كشيده است، مثلا ذيل آيه 102 از سوره بقره و در ضمن داستان« هاروت و ماروت» بحث مفصّل و درازدامنى را درباره« سحر» و احكام آن بعمل آورده است كه بلحاظ آگاهيهائى كه از آراء فقهاء سلف عرضه كرده و روايات مختلف را آورده است سودمند تواند بود و در ذيل آيه 185 سوره بقره{{متن قرآن|« فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ...»}} مسائل مختلف مربوط به روزه مسافر و مريض را مطرح كرده و اقوال گونه‌گون عالمان و فقيهان را آورده، و استدلالهاى آنان را عرضه كرده و به نقد و بررسى پرداخته است.
-در ذيل آيه 178 از سوره بقره در ارتباط با« قصاص» آراء فقهاء و عالمان سلف را نقل كرده و با عرضه روايات مسأله، به نقد و بررسى آراء پرداخته، و آنگاه ديدگاه خودش را آورده و در پايان در تفسير« لكم في القصاص حياة» نكات سودمندى را ياد كرده است و در ذيل آيه 29 و 28 از سوره توبه، به بحث و بررسى در حرمت ورود مشركان به« مسجد الحرام» و چگونگى جزيه دادن مشركان پرداخته، و اقوال وروايات را آورده است.
+در ذيل آيه 178 از سوره بقره در ارتباط با« قصاص» آراء فقهاء و عالمان سلف را نقل كرده و با عرضه روايات مسأله، به نقد و بررسى آراء پرداخته، و آنگاه ديدگاه خودش را آورده و در پايان در تفسير{{متن قرآن|«لَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ»}} نكات سودمندى را ياد كرده است و در ذيل آيه 29 و 28 از سوره توبه، به بحث و بررسى در حرمت ورود مشركان به« مسجد الحرام» و چگونگى جزيه دادن مشركان پرداخته، و اقوال وروايات را آورده است.
 بالأخره او در ذيل تمام آيات مربوط به« احكام» مسائل فقهى را يادآورى كرده است و گاه به مبانى« اصولى» آراء نيز، پرداخته ولى مجموعا تحليل اجتهادى و كاوش عقلانى در اين مواضع، بسيار اندك است و غالبا از محدوده نقل اقوال و عرضه روايات و بررسى اينها در پرتو آگاهيهاى رجالى، ادبى و روائى فراتر نمى‌رود.

@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 ==جايگاه نقل در تفسير ابن كثير==
-پيشتر گفتيم تفسير ابن كثير« تفسير نقلى» است، بنابراين بلندترين جايگاه در اين تفسير، از آن« نقل» خواهد بود. امّا آنچه اين تفسير را از همگنانش ممتاز مى‌سازد و ارزشى افزون به آن مى‌بخشد ارزيابى دقيق و عالمانه احاديث و آثار است. او در ذيل آيات و براى تفسير و تبيين جملات قرآن، احاديث و آثار را عرضه مى‌كند, امّا بدون گفتگو و نقد و بررسى از آنها نمى‌گذرد. و با كنكاش در متن احاديث و اسناد آن، در چگونگى روايات و آثار سخن مى‌گويد, مثلا در ذيل آيه 50 از سوره بقره« و اذ فرقنابكم...» رواياتى را مى‌آورد كه پيامبر فرموده است: روز نجات بنى اسرائيل از امواج هلاكت آفرين دريا و هلاكت فرعونيان،« روز عاشورا» بوده است, و از اين رو يهوديان آن روز را روزه مى‌گرفتند. امّا پس از نقل به تضعيف روايت پرداخته مى‌گويد« زيد العمى» ضعيف و اسناد روايت وى« ضعيف‌تر» از اوست. لازم به يادآورى است كه اين سلسله احاديث از ساخته‌هاى مغزهاى بيمار مزدوران بنى اميّه و جيره‌خواران آن شجره خبيثه است.
+پيشتر گفتيم تفسير ابن كثير« تفسير نقلى» است، بنابراين بلندترين جايگاه در اين تفسير، از آن« نقل» خواهد بود. امّا آنچه اين تفسير را از همگنانش ممتاز مى‌سازد و ارزشى افزون به آن مى‌بخشد ارزيابى دقيق و عالمانه احاديث و آثار است. او در ذيل آيات و براى تفسير و تبيين جملات قرآن، احاديث و آثار را عرضه مى‌كند, امّا بدون گفتگو و نقد و بررسى از آنها نمى‌گذرد. و با كنكاش در متن احاديث و اسناد آن، در چگونگى روايات و آثار سخن مى‌گويد, مثلا در ذيل آيه 50 از سوره بقره{{متن قرآن|« وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ...»}} رواياتى را مى‌آورد كه پيامبر فرموده است: روز نجات بنى اسرائيل از امواج هلاكت آفرين دريا و هلاكت فرعونيان،« روز عاشورا» بوده است, و از اين رو يهوديان آن روز را روزه مى‌گرفتند. امّا پس از نقل به تضعيف روايت پرداخته مى‌گويد« زيد العمى» ضعيف و اسناد روايت وى« ضعيف‌تر» از اوست. لازم به يادآورى است كه اين سلسله احاديث از ساخته‌هاى مغزهاى بيمار مزدوران بنى اميّه و جيره‌خواران آن شجره خبيثه است.
 و در ذيل آيه 2 از سوره نساء، در تفسير« حوبا كبيرا» معنائى را با اسناد از پيامبر مى‌آورد و مى‌گويد: اين روايت، بخاطر وجود« محمد بن يوسف كندى» در سند آن ضعيف است و در ذيل آيه 85 از سوره« انبياء» پس از نقل روايتى مى‌گويد: اين روايت را،« صحاح سته» نياورده‌اند و در اسناد آن نيز« غرابت» است از اين موارد در تفسير ابن كثير بسيار است و اين از جمله برجستگيهاى تفسير اوست.
@@ سطر ۸۱: / سطر ۸۱: @@
 و در تفسير سوره« ق» پس از آن كه ديدگاه خودش را آورده مى‌گويد:« برخى از عالمان سلف آورده‌اند كه« ق» كوهى است محيط بر تمام زمين, امّا اينگونه آثار- و خدا داناتر است- از خرافات بنى اسرائيل است كه مسلمانان بدون توجه نقل كرده‌اند. به نظر من، اينگونه آثار را ملحدان آنان روايت كرده‌اند تا حقيقت را بر مردم مشتبه سازند. بى‌گمان آنچه از پيامبر روايت شده كه اخبار اينان را نقل كنيد، اخبارى است كه با نقل و درايت متضاد نباشد و انديشه به بطلان آن حكم نكند، و من اعلام مى‌كنم كه ما هيچ نيازى به اينگونه آثار نداريم».
-از اين نمونه‌ها در« تفسير ابن كثير» فراوان توان يافت. كه نشانگر موضع هوشمندانه اوست در مقابل اسرائيليات, امّا با اين همه، ابن كثير نيز گاهى در تور نامرئى اين خرافات قرار مى‌گيرد و راه به مقصود صحيحى نمى‌سپرد, مثلا در ذيل آيه 36 سوره بقره« فازلهمّا الشيطان...» به راهى رفته كه اسرائيليات باوران رفته‌اند. مى‌دانيم كه مفسّران، در چگونگى وسوسه شيطان، آدم« ع» را اختلاف كرده و هر كدام بگونه‌اى در اين زمينه سخن گفته‌اند. روايات نيز، مختلف و گاهى متناقض است. در تورات چنين آمده است، كه شيطان در دهان مارى مخفى شده به بهشت وارد شد و آدم را وسوسه كرد. سوكندامه بسيارى از مفسّران اين اباطيل را از يهوديان تلّقى به قبول كرده و در تفسير قرآن نوشتند و برخى بر آنها آثار فقهى نيز بار كرده‌اند. ابن كثير، نيز در اين جا، بر اين ره رفته و مآلا در دام اسرائيليات آفرينان افتاده است. قهرمان بزرگ ميدان تفسير، علاّمه طباطبائى در اين زمينه نوشته‌اند:
+از اين نمونه‌ها در« تفسير ابن كثير» فراوان توان يافت. كه نشانگر موضع هوشمندانه اوست در مقابل اسرائيليات, امّا با اين همه، ابن كثير نيز گاهى در تور نامرئى اين خرافات قرار مى‌گيرد و راه به مقصود صحيحى نمى‌سپرد, مثلا در ذيل آيه 36 سوره بقره{{متن قرآن|« فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ ...»}} به راهى رفته كه اسرائيليات باوران رفته‌اند. مى‌دانيم كه مفسّران، در چگونگى وسوسه شيطان، آدم« ع» را اختلاف كرده و هر كدام بگونه‌اى در اين زمينه سخن گفته‌اند. روايات نيز، مختلف و گاهى متناقض است. در تورات چنين آمده است، كه شيطان در دهان مارى مخفى شده به بهشت وارد شد و آدم را وسوسه كرد. سوكندامه بسيارى از مفسّران اين اباطيل را از يهوديان تلّقى به قبول كرده و در تفسير قرآن نوشتند و برخى بر آنها آثار فقهى نيز بار كرده‌اند. ابن كثير، نيز در اين جا، بر اين ره رفته و مآلا در دام اسرائيليات آفرينان افتاده است. قهرمان بزرگ ميدان تفسير، علاّمه طباطبائى در اين زمينه نوشته‌اند:
 « امّا چگونگى آمدن شيطان براى وسوسه آدم و انتخاب وسيله براى اين كار، در روايات متقن نيامده و آنچه در برخى از اخبار آمده بى‌گمان مبتنى بر تورات است و ما از ياد كرد آنها صرف نظر مى‌كنيم و متن تورات را مى‌آوريم».

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 |تصویر=[[پرونده:تفسير القرآن العظيم (ابن كثير).jpg|240px|وسط]]
-|نویسنده= اسماعیل بن عمرو ابن کثیر
+|نویسنده= اسماعیل بن کثیر الدمشقی
 |موضوع= تفسیر اهل سنت

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 |تصویر=[[پرونده:تفسير القرآن العظيم (ابن كثير).jpg|240px|وسط]]
-|نویسنده= اسماعيل بن عمرو ابن كثير دمشقي.
+|نویسنده= اسماعیل بن عمرو ابن کثیر
 |موضوع= تفسیر اهل سنت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۶
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۰۹
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 |زبان= عربی
-|تعداد جلد=9(نشر دارالكتب العلمية)
+|تعداد جلد=9
 |عنوان افزوده1=