تفسیر السمرقندی (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ تفسیر بحرالعلوم (کتاب) را به تفسیر السمرقندی (کتاب) منتقل کرد

2022-09-07T11:10:39Z

مهدی موسوی صفحهٔ تفسیر بحرالعلوم (کتاب) را به تفسیر السمرقندی (کتاب) منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۵

2022-09-07T11:05:04Z

مهدی موسوی در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۷

2022-09-07T10:37:59Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۵۲

2020-01-25T07:52:31Z

Aghajani در ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۴۹

2020-01-25T07:49:46Z

Akbari در ‏۲۸ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۲

2019-08-28T10:42:49Z

Aghajani در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۱۰

2019-06-12T11:10:00Z

Aghajani: Aghajani صفحهٔ تفسیر بحرالعلوم را به تفسیر بحرالعلوم (کتاب) منتقل کرد

2019-05-18T05:19:38Z

Aghajani صفحهٔ تفسیر بحرالعلوم را به تفسیر بحرالعلوم (کتاب) منتقل کرد

Aghajani در ‏۱۰ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۴

2019-03-10T08:14:59Z

Library در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۳۹

2017-07-24T11:39:11Z

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 }}
-«تفسیر السمرقندى» تألیف نصر بن محمد سمرقندى (م، ۳۹۵ ق) که به «بحر العلوم» نامگذارى شده است، [[تفسیر]] تمام [[قرآن]] و به زبان عربى است. «تفسیر بحرالعلوم» از [[تفسیر روایی|تفاسیر مأثور]] به شمار مى‌رود و روش کلى مفسر، نقل [[احادیث]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله و [[صحابه]] و [[تابعین]] است.
+«تفسیر السمرقندى» تألیف نصر بن محمد سمرقندى (م، ۳۹۵ ق) که به «بحر العلوم» نامگذارى شده است، [[تفسیر]] تمام [[قرآن]] و به زبان عربى است. «تفسیر بحرالعلوم» از [[تفسیر روایی|تفاسیر مأثور]] به شمار مى‌رود و روش کلى مفسر، نقل [[احادیث]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه وآله و [[صحابه]] و [[تابعین]] است.
 ==مؤلف==
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 سمرقندى قبل از [[تفسیر]]، مقدمات عمده‌اى در [[علوم قرآن]] و مباحث آن ذکر نکرده و فقط به بیانى مختصر در تشویق به طلب تفسیر، روایاتى در فضیلت [[قرآن]] و تفسیر و شرایط آن و نهى از [[تفسیر به رأی]] و ادله آن اکتفا کرده است.
-روش کلى وى نقل [[احادیث]] و مرویات از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و اله و [[صحابه]] و [[تابعین]] است. شروع تفسیر با ذکر اسامى [[سوره|سوره‌ها]]، مکان نزول، فضل و احکام آنها مى‌باشد، سپس به تفسیر آیات با نقل مأثورات و اقوال مفسرین و اهل لغت و ادب مى‌پردازد.
+روش کلى وى نقل [[احادیث]] و مرویات از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله و [[صحابه]] و [[تابعین]] است. شروع تفسیر با ذکر اسامى [[سوره|سوره‌ها]]، مکان نزول، فضل و احکام آنها مى‌باشد، سپس به تفسیر آیات با نقل مأثورات و اقوال مفسرین و اهل لغت و ادب مى‌پردازد.
 نکته قابل توجه در این تفسیر این است که بر خلاف [[تفسیر طبری (کتاب)|تفسیر طبرى]]، روایات و استشهادات در اغلب موارد بدون ذکر [[سند حدیث|سند]] آمده است، و علت حذف اکثر اسناد را در مقدمه «بستان العارفین» تسهیل امر و ایجاد منفعت بیشتر براى مراجعه کنندگان مى‌داند.
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 مؤلف به ذکر مجرد روایات و استشهادات تفسیرى بسنده کرده و جز اندک مواردى به ترجیح اقوال نمى‌پردازد. در موارد بسیار اندک متعرض اختلاف قرائتها مى‌شود، مانند آیه ۱۲۴ [[سوره بقره]] {{متن قرآن|«لَا ینَالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ»}}.
-مفسر در صورت امکان آیات [[قرآن کریم]] را با عنایت به دیگر آیات شرح و تفسیر مى‌کند. مانند آیه ۳۶ [[سوره آل عمران]]{{متن قرآن|«وَإِنِّی أُعِیذُهَا بِک وَذُرِّیتَهَا مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ»}}. و گاهى هم به مباحث لغوى و زبانى مى‌پردازد.
+مفسر در صورت امکان آیات [[قرآن کریم]] را با عنایت به دیگر آیات شرح و تفسیر مى‌کند. مانند آیه ۳۶ [[سوره آل عمران]] {{متن قرآن|«وَإِنِّی أُعِیذُهَا بِک وَذُرِّیتَهَا مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ»}}. و گاهى هم به مباحث لغوى و زبانى مى‌پردازد.
 برخى روایات [[اسرائیلیات|اسرائیلى]] در این تفسیر آمده است امّا در شیوه بیان، عدم اعتماد او به اسرائیلیات پیداست. البته اشاره‌اى به بیان ضعیف و نقد روایات نمى‌نماید. مانند آیه ۱۰۲ سوره بقره {{متن قرآن|«وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَکینِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ»}}، و در داستانها و حکایتهاى دیگر قرآنى.
-تفسیر سمرقندى از ذکر مباحث نظرى نیز خالى نیست و در موارد بسیارى برخى پندارهاى سست پیرامون تناقض ظاهرى برخى آیات را طرح و به ردّ آن پرداخته است. مانند آیه ۲۹ سوره بقره{{متن قرآن|««هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکمْ مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ...»}}.
+تفسیر سمرقندى از ذکر مباحث نظرى نیز خالى نیست و در موارد بسیارى برخى پندارهاى سست پیرامون تناقض ظاهرى برخى آیات را طرح و به ردّ آن پرداخته است. مانند آیه ۲۹ سوره بقره {{متن قرآن|«هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکمْ مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ...»}}.
 در [[آیات الاحکام|آیات الاحکام]]، به اختصار قناعت نموده، حکم فقهى را به اندازه مورد نیاز در تفسیر آیه و در اغلب موارد بدون استدلال و نقل اقوال دیگر مذاهب، بیان مى‌دارد.
 سمرقندى گاهى نیز به [[اسباب نزول]] آیات به نقل از صحابه، تابعین و دیگر تفاسیر مى‌پردازد، مانند آیه ۳ و ۴ [[سوره مائده]].
-مفسر با وجود رعایت اختصار، گاهى به بیان وقایع و قصص تاریخى نیز مبادرت مى‌نماید، مانند آیه ۱۴ سوره مائده{{متن قرآن|«... فَأَغْرَینَا بَینَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ...»}}، شامل داستان پولس و نصارى و تقسیمات فرق [[مسیحیت|مسیحیت]].
+مفسر با وجود رعایت اختصار، گاهى به بیان وقایع و قصص تاریخى نیز مبادرت مى‌نماید، مانند آیه ۱۴ سوره مائده {{متن قرآن|«... فَأَغْرَینَا بَینَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ...»}}، شامل داستان پولس و نصارى و تقسیمات فرق [[مسیحیت|مسیحیت]].
-وى در [[شأن نزول]] آیه ۵۵ سوره مائده {{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِیکمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیؤْتُونَ الزَّکاةَ وَهُمْ رَاکعُونَ»}}، صدقه دادن انگشتر نقره توسط [[حضرت على]] علیه السلام به فقیر را ذکر مى‌نماید و نیز در [[آیه 61 سوره آل عمران|آیه ۶۱ سوره آل عمران]] ([[آیه مباهله|آیه مباهله]]) به همراه آوردن [[امام علی علیه السلام|امام على]]، [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت فاطمه]] و [[امام حسن علیه السلام|حسن]] و [[امام حسین علیه السلام|حسین]] (علیهم السلام) را توسط [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] جهت [[مباهله پیامبر اسلام با مسیحیان نجران|مباهله]] نقل مى‌نماید. اما ذیل آیه ۳۳ [[سوره احزاب]]{{متن قرآن|«إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا»}}، از ذکر مصداق [[اهل البیت|اهل بیت]] خوددارى مى‌نماید، ضمن اینکه «[[رجس]]» را به «[[قاموس قرآن: إثم|اثم]]» (گناه) معنا مى‌کند و در{{متن قرآن|«یطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا»}}، تطهیر را از اثم و ذبوب (گناه) دانسته است.
+وى در [[شأن نزول]] آیه ۵۵ سوره مائده {{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِیکمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیؤْتُونَ الزَّکاةَ وَهُمْ رَاکعُونَ»}}، صدقه دادن انگشتر نقره توسط [[حضرت على]] علیه السلام به فقیر را ذکر مى‌نماید و نیز در [[آیه 61 سوره آل عمران|آیه ۶۱ سوره آل عمران]] ([[آیه مباهله|آیه مباهله]]) به همراه آوردن [[امام علی علیه السلام|امام على]]، [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت فاطمه]] و [[امام حسن علیه السلام|حسن]] و [[امام حسین علیه السلام|حسین]] (علیهم السلام) را توسط [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] جهت [[مباهله پیامبر اسلام با مسیحیان نجران|مباهله]] نقل مى‌نماید. اما ذیل آیه ۳۳ [[سوره احزاب]] {{متن قرآن|«إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا»}}، از ذکر مصداق [[اهل البیت|اهل بیت]] خوددارى مى‌نماید، ضمن اینکه «[[رجس]]» را به «[[قاموس قرآن: إثم|اثم]]» (گناه) معنا مى‌کند و در {{متن قرآن|«یطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا»}}، تطهیر را از اثم و ذبوب (گناه) دانسته است.
 احادیث بسیارى در بیان مفاهیم آیات قرآن در این تفسیر آمده است و مؤلف نظریات تفسیرى صحابه و تابعین از جمله [[عبدالله بن عباس]]، [[عبدالله بن مسعود]]، [[ابی بن کعب|ابى بن کعب]]، مجاهد، [[حسن بصری|حسن بصرى]] و دیگران از اصحاب تفاسیر نقلى مانند [[مقاتل بن سلیمان|مقاتل بن سلیمان]]، قتادة و تفاسیر لغویین مانند زجاج، فراء، [[ابن قتیبه دینوری]] و ابو عبیده معمر بن مثنى را نقل نموده است.
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 مقدمه مختصر مفسر نیز آغازگر تفسیر می‌باشد. فهرست محتویات هر جلد بر اساس سوره‌ها در انتهای آن موجود می‌باشد. دسته آیات با خطی درشت تر از توضیحات با شماره آنها کاملا مشخص شده و احادیث [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ نیز با خطی متفاوت نمایانگر است.
-== منابع ==
+==منابع==
-* دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، بهاءالدین خرمشاهی، ج ۱ ص۶۷۲.
+*دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، بهاءالدین خرمشاهی، ج ۱ ص۶۷۲.
-* المفسرون حیاتهم و منهجهم، سید محمد علی ایازی، ص ۱۷۳.
+*المفسرون حیاتهم و منهجهم، سید محمد علی ایازی، ص ۱۷۳.
-* التفسیر و المفسرون، دکتر ذهبی، ج ۱ ص۲۲۴.
+*التفسیر و المفسرون، دکتر ذهبی، ج ۱ ص۲۲۴.
 [[رده:تفاسیر]]
 [[رده:تفاسیر روایی]]
 {{تفسیر قرآن}}

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 سمرقندى گاهى نيز به اسباب نزول آيات به نقل از صحابه، تابعين و ديگر تفاسير، مى‌پردازد مانند آيه 3 و 4 سوره مائده ج 1 ص 369 و 370.
 مفسر با وجود رعايت اختصار گاهى به بيان وقايع و قصص تاريخى نيز مبادرت مى‌نمايد مانند آيه 14 سوره مائده{{متن قرآن|«... فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ...»}}ج 1 صفحه 376 و 377، شامل داستان بولس و نصارى و تقسيمات فرق مسيحيت.
-سمرقندى در شأن نزول آيه 55 سوره مائده{{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}صدقه دادن انگشتر نقره توسط حضرت على عليه السلام به فقير را ذكر مى‌نمايد و نيز در آيه 61 سوره آل عمران( آيه مباهله) به همراه آوردن حضرت امام على( ع) فاطمه( س) و حسنين( ع) را توسط پيامبر( ص) جهت مباهله نقل مى‌نمايد. جلد 1 صفحه 220. اما ذيل آيه 33 سوره احزاب{{متن قرآن|««إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}در جلد 3 صفحه 60 از ذكر مصداق اهل بيت خوددارى مى‌نمايد، ضمن اينكه« رجس» را به اثم( گناه) معنا مى‌كند و در{{متن قرآن|«يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}،تطهير را از اثم و ذبوب( گناه) دانسته است.
+سمرقندى در شأن نزول آيه 55 سوره مائده{{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}صدقه دادن انگشتر نقره توسط حضرت على عليه السلام به فقير را ذكر مى‌نمايد و نيز در آيه 61 سوره آل عمران( آيه مباهله) به همراه آوردن حضرت امام على( ع) فاطمه( س) و حسنين( ع) را توسط پيامبر( ص) جهت مباهله نقل مى‌نمايد. جلد 1 صفحه 220. اما ذيل آيه 33 سوره احزاب{{متن قرآن|«إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}در جلد 3 صفحه 60 از ذكر مصداق اهل بيت خوددارى مى‌نمايد، ضمن اينكه« رجس» را به اثم( گناه) معنا مى‌كند و در{{متن قرآن|«يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}،تطهير را از اثم و ذبوب( گناه) دانسته است.
 ==منبع==

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 روش كلى وى نقل احاديث و مرويات از پيامبر صلى الله عليه و اله و صحابه و تابعين است، شروع تفسير با ذكر اسامى سوره‌ها، مكان نزول، فضل و احكام آنها مى‌باشد، سپس به تفسير آيات با نقل مأثورات و اقوال مفسرين و اهل لغت و ادب مى‌پردازد. نكته قابل توجه در اين تفسير اين است كه بر خلاف تفسير طبرى، روايات و استشهادات در اغلب موارد بدون ذكر سند آمده است. و علت حذف اكثر اسناد را در مقدمه« بستان العارفين» تسهيل امر و ايجاد منفعت بيشتر براى مراجعه كنندگان مى‌داند.
 البته در مقدمه تفسير طرق خود را ذكر مى‌نمايد، در لابلاى تفسير نيز آنجا كه طريق او با آنچه در مقدمه ذكر كرده، متفاوت باشد آن را بازگو مى‌كند.
-مؤلف به ذكر مجرد روايات و استشهادات تفسيرى بسنده كرده و جز اندك مواردى به ترجيح اقوال نمى‌پردازد. در موارد بسيار اندك متعرض اختلاف قرائتها مى‌شود. مانند آيه 124 سوره بقره«لا ينال عهدى الظالمين»صفحه 90 ج 1. در صورت امكان آيات قرآن كريم را با عنايت به ديگر آيات شرح و تفسير مى‌كند. مانند آيه 36 سوره آل عمران«و انى اعيذها بك و ذريتها من الشيطان الرجيم»جلد 1 ص 208. و گاهى هم به مباحث لغوى و زبانى مى‌پردازد.
+مؤلف به ذكر مجرد روايات و استشهادات تفسيرى بسنده كرده و جز اندك مواردى به ترجيح اقوال نمى‌پردازد. در موارد بسيار اندك متعرض اختلاف قرائتها مى‌شود. مانند آيه 124 سوره بقره{{متن قرآن|«لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ»}}صفحه 90 ج 1. در صورت امكان آيات قرآن كريم را با عنايت به ديگر آيات شرح و تفسير مى‌كند. مانند آيه 36 سوره آل عمران{{متن قرآن|«وَإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ»}}جلد 1 ص 208. و گاهى هم به مباحث لغوى و زبانى مى‌پردازد.
-برخى روايات اسراييلى در اين تفسير آمده است امّا در شيوه بيان، عدم اعتماد او به اسرائيليات پيداست. البته اشاره‌اى به بيان ضعيف و نقد روايات نمى‌نمايد. مانند آيه 102 سوره بقره«و ما انزل على الملكين هاروت و ماروت»و آيه 36 بقره«فازلهما الشيطان عنها»و آيه 250 بقره«و لما برزوا لجالوت و جنوده»به ترتيب ج 1 صفحات 79- 44- 164 و در داستانها و حكايتهاى ديگر قرآنى.
+برخى روايات اسراييلى در اين تفسير آمده است امّا در شيوه بيان، عدم اعتماد او به اسرائيليات پيداست. البته اشاره‌اى به بيان ضعيف و نقد روايات نمى‌نمايد. مانند آيه 102 سوره بقره{{متن قرآن|«وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ»}}و آيه 36 بقره{{متن قرآن|«
-تفسير سمرقندى از ذكر مباحث نظرى نيز خالى نيست و در موارد بسيارى برخى پندارهاى سست پيرامون تناقض ظاهرى برخى آيات را طرح و به ردّ آن پرداخته است. مانند آيه 29 سوره بقره«هو الذى خلق لكم ما فى الارض جميعا ثم استوى الى السماء فسواهن سبع سموات...»ج 1 ص 39.
+فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا»}}و آيه 250 بقره{{متن قرآن|«وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ »}}به ترتيب ج 1 صفحات 79- 44- 164 و در داستانها و حكايتهاى ديگر قرآنى.
-در آيات احكام، به اختصار قناعت نموده، حكم فقهى را به اندازه مورد نياز در تفسير آيه و در اغلب موارد بدون استدلال و نقل اقوال ديگر مذاهب، بيان مى‌دارد.( از جمله مواردى كه به نقل اقوال و استدلال جزيى مى‌پردازد آيه 38 سوره مائده،«و السارق و السارقه...»جلد 1 صفحه 388، و آيه 33 سوره مائده ج 1 صفحه 386، مى‌باشد.)
+تفسير سمرقندى از ذكر مباحث نظرى نيز خالى نيست و در موارد بسيارى برخى پندارهاى سست پيرامون تناقض ظاهرى برخى آيات را طرح و به ردّ آن پرداخته است. مانند آيه 29 سوره بقره{{متن قرآن|««هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ...»}}ج 1 ص 39.
 سمرقندى گاهى نيز به اسباب نزول آيات به نقل از صحابه، تابعين و ديگر تفاسير، مى‌پردازد مانند آيه 3 و 4 سوره مائده ج 1 ص 369 و 370.
-مفسر با وجود رعايت اختصار گاهى به بيان وقايع و قصص تاريخى نيز مبادرت مى‌نمايد مانند آيه 14 سوره مائده«...فاغرينا بينهم العداوة و البغصاء...»ج 1 صفحه 376 و 377، شامل داستان بولس و نصارى و تقسيمات فرق مسيحيت.
+مفسر با وجود رعايت اختصار گاهى به بيان وقايع و قصص تاريخى نيز مبادرت مى‌نمايد مانند آيه 14 سوره مائده{{متن قرآن|«... فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ...»}}ج 1 صفحه 376 و 377، شامل داستان بولس و نصارى و تقسيمات فرق مسيحيت.
-سمرقندى در شأن نزول آيه 55 سوره مائده«انما وليكم الله و رسوله و الذين امنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و هم راكعون»صدقه دادن انگشتر نقره توسط حضرت على عليه السلام به فقير را ذكر مى‌نمايد و نيز در آيه 61 سوره آل عمران( آيه مباهله) به همراه آوردن حضرت امام على( ع) فاطمه( س) و حسنين( ع) را توسط پيامبر( ص) جهت مباهله نقل مى‌نمايد. جلد 1 صفحه 220. اما ذيل آيه 33 سوره احزاب«انما يريد الله ايذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا»در جلد 3 صفحه 60 از ذكر مصداق اهل بيت خوددارى مى‌نمايد، ضمن اينكه« رجس» را به اثم( گناه) معنا مى‌كند و در«يطهّركم تطهيرا»،تطهير را از اثم و ذبوب( گناه) دانسته است.
+سمرقندى در شأن نزول آيه 55 سوره مائده{{متن قرآن|«إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ»}}صدقه دادن انگشتر نقره توسط حضرت على عليه السلام به فقير را ذكر مى‌نمايد و نيز در آيه 61 سوره آل عمران( آيه مباهله) به همراه آوردن حضرت امام على( ع) فاطمه( س) و حسنين( ع) را توسط پيامبر( ص) جهت مباهله نقل مى‌نمايد. جلد 1 صفحه 220. اما ذيل آيه 33 سوره احزاب{{متن قرآن|««إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}در جلد 3 صفحه 60 از ذكر مصداق اهل بيت خوددارى مى‌نمايد، ضمن اينكه« رجس» را به اثم( گناه) معنا مى‌كند و در{{متن قرآن|«يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»}}،تطهير را از اثم و ذبوب( گناه) دانسته است.
 ==منبع==

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 }}
-{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}
 تفسير سمرقندى، كه به« بحر العلوم» نام گذارى شده است در 3 جلد وزيرى به زبان عربى شامل تمام قرآن مى‌باشد. مانند تفسير طبرى از تفاسير مأثور به شمار مى‌رود. حاجى خليفه در كشف الظنون مى‌نويسد:« بحر العلوم كتابى مشهور، دقيق و مفيد است كه زين الدين قاسم بن قطلوبغاى حنفى احاديثش را تخريج كرده است.» با رويكرد نقلى تفسير، احاديث بسيارى در بيان مفاهيم آيات قرآن در آن آمده است و مؤلف نظريات تفسيرى صحابه و تابعين از جمله عبد الله بن عباس، عبد الله بن مسعود، ابى بن كعب، مجاهد، حسن بصرى و ديگران از اصحاب تفاسير نقلى مانند مقاتل بن سليمان، قتادة و تفاسير لغويين مانند زجاج، فراء، ابن قتيبة دينورى و ابو عبيده معمر بن مثنى را نقل نموده است. سمرقندى قبل از تفسير مقدمات عمده‌اى در علوم قرآن و مباحث آن ذكر نكرده و فقط به بيانى مختصر در تشويق به طلب تفسير، رواياتى در فضيلت قرآن و تفسير و شرايط آن و نهى از تفسير به رأى و ادله آن اكتفا كرده است.
 == روش تفسير ==
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۳: @@
 ==منبع==
-* مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الاحادیث [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.
+ویکی نور
 [[رده:تفاسیر]]
 [[رده:تفاسیر روایی]]
 {{تفسیر قرآن}}

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 |تصویر= [[پرونده:بحرالعلوم.jpg|240px|وسط]]
-|نویسنده= ابي الليث نصر بن محمد بن ابراهيم السمرقندي.
+|نویسنده= نصر بن محمد السمرقندی
 |موضوع= تفسیر اهل سنت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۰
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۱۹
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{مشخصات کتاب
		+
		+	\|عنوان=
		+
		+	\|تصویر= [[پرونده:بحرالعلوم.jpg\|240px\|وسط]]
		+
		+	\|نویسنده= ابي الليث نصر بن محمد بن ابراهيم السمرقندي.
		+
		+	\|موضوع= تفسیر اهل سنت
		+
		+	\|زبان= عربی
		+
		+	\|تعداد جلد= 3
		+
		+	\|عنوان افزوده1=
		+
		+	\|افزوده1=
		+
		+	\|عنوان افزوده2=
		+
		+	\|افزوده2=
		+
		+	\|لینک=
		+
		+	}}
	{{منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=نرم افزار}}		{{منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=نرم افزار}}
	تفسير سمرقندى، كه به« بحر العلوم» نام گذارى شده است در 3 جلد وزيرى به زبان عربى شامل تمام قرآن مى‌باشد. مانند تفسير طبرى از تفاسير مأثور به شمار مى‌رود. حاجى خليفه در كشف الظنون مى‌نويسد:« بحر العلوم كتابى مشهور، دقيق و مفيد است كه زين الدين قاسم بن قطلوبغاى حنفى احاديثش را تخريج كرده است.» با رويكرد نقلى تفسير، احاديث بسيارى در بيان مفاهيم آيات قرآن در آن آمده است و مؤلف نظريات تفسيرى صحابه و تابعين از جمله عبد الله بن عباس، عبد الله بن مسعود، ابى بن كعب، مجاهد، حسن بصرى و ديگران از اصحاب تفاسير نقلى مانند مقاتل بن سليمان، قتادة و تفاسير لغويين مانند زجاج، فراء، ابن قتيبة دينورى و ابو عبيده معمر بن مثنى را نقل نموده است. سمرقندى قبل از تفسير مقدمات عمده‌اى در علوم قرآن و مباحث آن ذكر نكرده و فقط به بيانى مختصر در تشويق به طلب تفسير، رواياتى در فضيلت قرآن و تفسير و شرايط آن و نهى از تفسير به رأى و ادله آن اكتفا كرده است.		تفسير سمرقندى، كه به« بحر العلوم» نام گذارى شده است در 3 جلد وزيرى به زبان عربى شامل تمام قرآن مى‌باشد. مانند تفسير طبرى از تفاسير مأثور به شمار مى‌رود. حاجى خليفه در كشف الظنون مى‌نويسد:« بحر العلوم كتابى مشهور، دقيق و مفيد است كه زين الدين قاسم بن قطلوبغاى حنفى احاديثش را تخريج كرده است.» با رويكرد نقلى تفسير، احاديث بسيارى در بيان مفاهيم آيات قرآن در آن آمده است و مؤلف نظريات تفسيرى صحابه و تابعين از جمله عبد الله بن عباس، عبد الله بن مسعود، ابى بن كعب، مجاهد، حسن بصرى و ديگران از اصحاب تفاسير نقلى مانند مقاتل بن سليمان، قتادة و تفاسير لغويين مانند زجاج، فراء، ابن قتيبة دينورى و ابو عبيده معمر بن مثنى را نقل نموده است. سمرقندى قبل از تفسير مقدمات عمده‌اى در علوم قرآن و مباحث آن ذكر نكرده و فقط به بيانى مختصر در تشويق به طلب تفسير، رواياتى در فضيلت قرآن و تفسير و شرايط آن و نهى از تفسير به رأى و ادله آن اكتفا كرده است.