تحمل حدیث - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۱

2025-05-20T10:01:26Z

Zamani: افزودن به مقاله با منبع جدید "شناخت نامه حدیث"

2025-05-20T09:59:46Z

افزودن به مقاله با منبع جدید "شناخت نامه حدیث"

مهدی موسوی در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۵۶

2022-07-04T05:56:21Z

Zamani: اصلاح مشخصات منبع

2020-06-20T13:22:55Z

اصلاح مشخصات منبع

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۱۴

2016-02-23T13:14:30Z

Saeed zamani: افزودن به محتوا به کمک دائره المعارف بزرگ اسلامی

2013-06-03T07:09:59Z

افزودن به محتوا به کمک دائره المعارف بزرگ اسلامی

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۳۰

2012-10-31T06:30:40Z

Saeed zamani: اضافه کردن {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}

2012-09-01T06:20:37Z

اضافه کردن {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}

Saeed zamani در ‏۱ سپتامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۱۷

2012-09-01T06:17:59Z

Saeed zamani: درست کردن پیوندهای داخلی-اضافه کردن الگوی مصطلح الحدیث

2012-08-30T07:01:18Z

درست کردن پیوندهای داخلی-اضافه کردن الگوی مصطلح الحدیث

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{عالی}}
-«تحمل حدیث» اصطلاحی در [[علوم حدیث]]، به معنای فراگرفتن و شنیدن [[حدیث]] از راههای معیّن از جمله «[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]» و «[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]]» است. شناخت راه تحمل حدیث برای تشخیص اعتبار روایت لازم است.
+'''تحمل حدیث''' اصطلاحی در [[علوم حدیث]]، به معنای فراگرفتن و شنیدن [[حدیث]] از راههای معیّن از جمله «[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]» و «[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]]» است. شناخت راه تحمل حدیث برای تشخیص اعتبار روایت لازم است.
 ==اصطلاح تحمل حدیث==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{عالی}}
-«تحمل حدیث» اصطلاحی در [[علوم حدیث]]، به معنای فراگرفتن و شنیدن [[حدیث]] از راههای معیّن از جمله «[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]» و «[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]]» است.
+«تحمل حدیث» اصطلاحی در [[علوم حدیث]]، به معنای فراگرفتن و شنیدن [[حدیث]] از راههای معیّن از جمله «[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]» و «[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]]» است. شناخت راه تحمل حدیث برای تشخیص اعتبار روایت لازم است.
 ==اصطلاح تحمل حدیث==
@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 «تحمّل حدیث» عبارت است از این که راوى، [[حدیث]] را از استاد خود - که در اصطلاح به او «[[شیخ (علم الحدیث)|شیخ]]» مى‌گویند - به یکى از راه‌هاى معتبر در تحمل حدیث، فراگیرد.
-تحمل حدیث به معنای حمل آن نیز هست؛ اما علمای حدیث به این جهت اصطلاح تحمل را بر حمل ترجیح داده اند که تحمل به معنای «حمل با مشقت» است و از آنجا که حمل حدیث مستلزم وجوب احتیاط در عدم تداخل حدیث با سخنان دیگر است، خالی از مشقت نیست.<ref> عبدالهادی فضلی، اصول الحدیث، ص۲۲۳. </ref>
+تحمل حدیث به معنای حمل آن نیز هست؛ اما علمای حدیث به این جهت اصطلاح تحمل را بر حمل ترجیح داده اند که تحمل به معنای «حمل با مشقت» است و از آنجا که حمل حدیث مستلزم وجوب احتیاط در عدم تداخل حدیث با سخنان دیگر است، خالی از مشقت نیست.<ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "تحمل حدیث" از مجید معارف </ref>
 ==طرق تحمل حدیث==
-براى تحمّل [[حدیث]] راه‌ها و طُرقى ذکر شده است. بیشتر عالمان حدیث، هشت طریق و برخى، هفت طریق ذکر کرده و طریق «[[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]» را در ذیل طریق «[[اعلام (علم الحدیث)|اعلام]]» آورده‌اند.<ref> تلخیص مقباس الهدایة، ص۱۶۹. </ref> این طرق عبارتند از:
+براى تحمّل [[حدیث]] راه‌ها و طُرقى ذکر شده است. بیشتر عالمان حدیث، هشت طریق و برخى، هفت طریق ذکر کرده و طریق «[[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]» را در ذیل طریق «[[اعلام (علم الحدیث)|اعلام]]» آورده‌اند.<ref> تلخیص مقباس الهدایة، علي اكبر غفاري، ص۱۶۹ نقل از فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى، ج۲، ص۳۸۰.</ref> این طرق عبارتند از:
 #[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]؛ شنیدن حدیث از استاد.
@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 #[[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]؛ بدین صورت که با وصیت شیخ، کتاب یا روایات او در اختیار کسى قرار گیرد و او در نقل آن‌ها مجاز باشد.
 #[[وجاده]]؛ یعنى راوى نوشته‌اى به خط یکى از [[مشایخ]] بیابد و پس از اطمینان از انتساب آن به صاحبش، آن را نقل کند.<ref> نهایة الدرایة، ص۴۴۵-۴۷۲؛ معالم المدرستین، ج۳، ص۲۴۳-۲۴۵. </ref>
 ==اعتبار طرق تحمل حدیث==
@@ سطر ۳۴: / سطر ۵۸: @@
 *[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى، ج۲، ص۳۸۰.
 *[[دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "تحمل حدیث" از مجید معارف.
 {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{عالی}}
-اصطلاحی در علوم حدیث، به معنای فراگرفتن و شنیدن حدیث از راههای معیّن.
+«تحمل حدیث» اصطلاحی در [[علوم حدیث]]، به معنای فراگرفتن و شنیدن [[حدیث]] از راههای معیّن از جمله «[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]» و «[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]]» است.
 ==اصطلاح تحمل حدیث==
-تحمل حدیث عبارت است از این كه راوى، حدیث را از استاد خود - كه در اصطلاح به او «[[شیخ (علم الحدیث)|شیخ]]» مى‌گویند - به یكى از راه‌هاى معتبر در تحمل حدیث، فراگیرد.
+«تحمّل حدیث» عبارت است از این که راوى، [[حدیث]] را از استاد خود - که در اصطلاح به او «[[شیخ (علم الحدیث)|شیخ]]» مى‌گویند - به یکى از راه‌هاى معتبر در تحمل حدیث، فراگیرد.
-تحمل حدیث به معنای حمل آن نیز هست؛ اما علمای حدیث به این جهت اصطلاح تحمل را بر حمل ترجیح داده اند که تحمل به معنای «حمل با مشقت» است و از آنجا که حمل حدیث مستلزم وجوب احتیاط در عدم تداخل حدیث با سخنان دیگر است ، خالی از مشقت نیست.<ref> عبدالهادی فضلی، اصول الحدیث، بیروت 1414/1993، ص223 </ref>
+تحمل حدیث به معنای حمل آن نیز هست؛ اما علمای حدیث به این جهت اصطلاح تحمل را بر حمل ترجیح داده اند که تحمل به معنای «حمل با مشقت» است و از آنجا که حمل حدیث مستلزم وجوب احتیاط در عدم تداخل حدیث با سخنان دیگر است، خالی از مشقت نیست.<ref> عبدالهادی فضلی، اصول الحدیث، ص۲۲۳. </ref>
-==راه های تحمل حدیث==
+==طرق تحمل حدیث==
-براى تحمّل حدیث طرقى ذكر شده است. بیشتر عالمان حدیث، هشت طریق و برخى، هفت طریق ذكر كرده و طریق «وصیت» را در ذیل طریق «اعلام» آورده‌اند.<ref> تلخیص مقباس الهدایة/169. </ref> این طرق عبارتند از:
+براى تحمّل [[حدیث]] راه‌ها و طُرقى ذکر شده است. بیشتر عالمان حدیث، هشت طریق و برخى، هفت طریق ذکر کرده و طریق «[[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]» را در ذیل طریق «[[اعلام (علم الحدیث)|اعلام]]» آورده‌اند.<ref> تلخیص مقباس الهدایة، ص۱۶۹. </ref> این طرق عبارتند از:
-# [[سماع (علم الحدیث)|سماع]]؛ شنیدن حدیث از استاد.
+#[[سماع (علم الحدیث)|سماع]]؛ شنیدن حدیث از استاد.
-# [[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]] (عرض)؛ خواندن حدیث نزد شیخ؛ چه خود آن را بخواند یا دیگرى بخواند و او بشنود.
+#[[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]] (عرض)؛ خواندن حدیث نزد [[شیخ (علم الحدیث)|شیخ]]؛ چه خود آن را بخواند یا دیگرى بخواند و او بشنود.
-# [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]]؛ بدین صورت كه استاد اجازه نقل از كتاب یا نقل روایت را براى شاگرد صادر كند.
+#[[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]]؛ بدین صورت که استاد اجازه نقل از کتاب یا نقل روایت را براى شاگرد صادر کند.
-# [[مناوله]]؛ یعنى دادن كتاب به شاگرد، همراه اجازه یا بدون آن كه نوع اول «عرض المناوله» گفته مى‌شود.
+#[[مناوله]]؛ یعنى دادن کتاب به شاگرد، همراه اجازه یا بدون آن، که نوع اول «عرض المناوله» گفته مى‌شود.
-# [[کتابت (علم الحدیث)|کتابت]]؛ شیخ یا فردى دیگر به امر او [[حدیث]] را براى درخواست كننده بنویسد و ارسال كند.
+#[[کتابت (علم الحدیث)|کتابت]]؛ شیخ یا فردى دیگر به امر او حدیث را براى درخواست کننده بنویسد و ارسال کند.
-# [[اعلام (علم الحدیث)|اعلام]]؛ بدین معنا كه استاد به شاگردش اعلام كند كه فلان كتاب از او است یا فلان حدیث، سماع او از استاد خویش است.
+#[[اعلام (علم الحدیث)|اعلام]]؛ بدین معنا که استاد به شاگردش اعلام کند که فلان کتاب از او است یا فلان حدیث، سماع او از استاد خویش است.
-# [[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]؛ بدین صورت كه با وصیت شیخ كتاب یا روایات او در اختیار كسى قرار گیرد و او در نقل آن‌ها مجاز باشد.
+#[[وصیت (علم الحدیث)|وصیت]]؛ بدین صورت که با وصیت شیخ، کتاب یا روایات او در اختیار کسى قرار گیرد و او در نقل آن‌ها مجاز باشد.
-# [[وجاده]]؛ یعنى راوى نوشته‌اى به خط یكى از مشایخ بیابد و پس از اطمینان از انتساب آن به صاحبش، آن را نقل كند.<ref> نهایة الدرایة/ 445-472؛ معالم المدرستین ج3، ص 243-245. </ref>
+#[[وجاده]]؛ یعنى راوى نوشته‌اى به خط یکى از [[مشایخ]] بیابد و پس از اطمینان از انتساب آن به صاحبش، آن را نقل کند.<ref> نهایة الدرایة، ص۴۴۵-۴۷۲؛ معالم المدرستین، ج۳، ص۲۴۳-۲۴۵. </ref>
-==اعتبار راه های تحمل حدیث==
+==اعتبار طرق تحمل حدیث==
-راه‌هاى یاد شده از نظر میزان اعتبار با یكدیگر تفاوت دارند؛ از این‌رو، براى هر طریقى عبارتى منظور شده كه نوع تحمل راوى از [[حدیث]] را مشخص مى‌كند؛ تعبیرهایى همچون «سمعت» یا «حدثنى»؛ «قرأت على فلان» یا «قرى‌ء على فلان و انا اسمع»؛ «اخبرنى فلان إجازة»؛ «أخبرنى فلان مناولة»؛ «أخبرنى فلان مكاتبة»؛ «أخبرنى فلان إعلاما» و «أخبرنى فلان وصیّة» كه به ترتیب بیانگر و مشخص‌كننده‌ طریق سماع، قرائت، اجازه، مناوله، كتابت، اعلام و وصیت است. طریق تحمل حدیث از نوع وجاده از عباراتى همچون «وجدت» یا «قرأت بخطّ فلان» استفاده مى‌شود.
+راه‌هاى یاد شده برای تحمل حدیث، از نظر میزان اعتبار با یکدیگر تفاوت دارند؛ از این‌رو، براى هر طریقى عبارتى منظور شده که نوع تحمل راوى از [[حدیث]] را مشخص مى‌کند؛ تعبیرهایى همچون «سمعتُ» یا «حدّثنى»؛ «قرأتُ على فلان» یا «قُرى‌ء على فلان و أنا أسمع»؛ «أخبرنى فلان إجازة»؛ «أخبرنى فلان مناولة»؛ «أخبرنى فلان مکاتبة»؛ «أخبرنى فلان إعلاما» و «أخبرنى فلان وصیّة»، که به ترتیب، بیانگر و مشخص‌کننده‌ طریق سماع، قرائت، اجازه، مناوله، کتابت، اعلام و وصیت است. طریق تحمل حدیث از نوع وجاده از عباراتى همچون «وجدتُ» یا «قرأت بخطّ فلان» استفاده مى‌شود.
-معتبرترین طریق - از نظر عموم محدثان - طریق سماع و ضعیف‌ترین آن، طریق وجاده است و از آنجا كه ذكر طریق تحمل موجب طولانى شدن سند حدیث مى‌شده محدثانى چون ثقة الاسلام كلینى، سند را به صورت «[[حدیث معنعن|معنعن]]» تلخیص كرده‌اند.<ref> نهایة الدرایة/ 445-472؛ معالم المدرستین ج3، ص 243-245؛ تلخیص مقباس الهدایة/ 169-181. </ref>
+معتبرترین طریق از نظر عموم [[محدثان]]، طریق [[سماع (علم الحدیث)|سماع]] و ضعیف‌ترین آن، طریق [[وجاده]] است.
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-* دانشنامه جهان اسلام، مدخل تحمل حدیث از مجید معارف.
+*[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى، ج۲، ص۳۸۰.
 {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}

@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 *جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌2، ص 380
-* دائره المعارف بزرگ اسلامی، مدخل تحمل حدیث از مجید معارف، بازیابی:13 خرداد 1392
+* دانشنامه جهان اسلام، مدخل تحمل حدیث از مجید معارف.
 {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۱۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{عالی}}
	اصطلاحی در علوم حدیث، به معنای فراگرفتن و شنیدن حدیث از راههای معیّن.		اصطلاحی در علوم حدیث، به معنای فراگرفتن و شنیدن حدیث از راههای معیّن.

@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌2، ص 380
-{{الگو:اصطلاحات الحدیث}}
+{{الگو:اصطلاحات حدیثی}}
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]