تحفه اثنا عشریه (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳

2025-11-23T06:53:33Z

مهدی موسوی در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۳

2025-01-22T08:03:22Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ تحفة اثنی عشریة (کتاب) را به تحفه اثنا عشریه (کتاب) منتقل کرد

2025-01-22T06:11:33Z

مهدی موسوی صفحهٔ تحفة اثنی عشریة (کتاب) را به تحفه اثنا عشریه (کتاب) منتقل کرد

مهدی موسوی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''«تحفۀ اِثنا عشریه»''' اثر مولوی عبدالعزیز دهلوی (1159-1239 ق) است، که آن را در ردّ...» ایجاد کرد

2025-01-22T06:07:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''«تحفۀ اِثنا عشریه»''' اثر مولوی عبدالعزیز دهلوی (1159-1239 ق) است، که آن را در ردّ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''«تحفۀ اِثنا عشریه»''' اثر مولوی عبدالعزیز دهلوی (1159-1239 ق) است، که آن را در ردّ بر عقاید [[شیعه]] [[اثنا عشریه]] نوشته است. اما پس از انتشار این کتاب، گروهی از علمای [[شیعه]]، به نقد و پاسخ به آن پرداختند، که از مهمترین آنها می‌توان به کتاب ارزشمند «تشیید المطاعن لکشف الضغائن» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]] اشاره نمود.
{{مشخصات کتاب

|عنوان=

|تصویر= [[پرونده:تحفة اثنی عشریه.jpg|240px|وسط]]

|نویسنده= شاه عبدالعزیز دهلوی

|موضوع= نقد عقاید شیعه

|زبان= فارسی

|تعداد جلد= ۱

|عنوان افزوده1=

|افزوده1=

|عنوان افزوده2=

|افزوده2=

|لینک=
}}
==معرفی کتاب==
صدرالاسلام خویی درباره شاه عبدالعزیز دهلوی [[سنی]] مذهب و کتابش «تحفه اثنی عشریه» می نویسد:

«عبدالعزیز -پسر [[شاه ولی الله دهلوی|شاه‌ ولی‌الله دهلوی]] (1114-1176)- که فاروقی نسب (یعنی به عمر فاروق نسب می رسانید) و قادری الطریقه (در [[تصوف]]، پیرو عبدالقادر گیلانی) بود، کتاب «صواقع الموبقة» خواجه نصرالله کابلی را -که بر ردّ [[شیعه]] نوشته بود- به دست آورد و حمیّت [[جاهلیت]] و [[تعصب]] باطل، او را بر آن داشت تا کتاب را از زبان عربی به اردو درآورد و آن را در 12 باب، منتشر سازد! وی، در این کتاب، در هر باب به گمان نادرست و خیال باطل خویش، به هدم ارکان تشیع پرداخته و باعث ایجاد [[فتنه]] و اختلاف عمیق گردید. وی، از بیم امیر نواب نجف خان -که متصلّب در تشیع و دارای قدرت و شوکت و عظمت بود- کتاب را به نام شخصی مجهول و مستعار (غلام حکیم) منتشر کرد. پس از انتشار کتاب او، گروهی از علمای [[شیعه]]، دامن همت به کمر بسته و به نقد و پاسخ به این کتاب پرداختند. نخستین بار، میرزا محمد کامل کشمیری دهلوی (م، 1235 ق) بود که با کمال احاطه و تبحر در علوم گوناگون، کتاب «نزهت اثنا عشریه» را نگاشت و حق را نمایان و باطل را پنهان و نابود ساخت. سپس به بیان ردود و نقود کتاب پرداخته و بسیاری از آنها را نام برده است... . هرچند بعدا با دسیسه عبدالعزیز دهلوی، میرزا محمد کامل کشمیری مسموم و به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید».<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج 2، ص 1124.</ref>

[[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] هم به سرقت و انتحال این کتاب توسط دهلوی از خواجه نصرالله کابلی تصریح کرده و تاریخچه ای از کتاب «تحفة» و «صواقع الموبقة» و ردود بر آن، گزارش کرده است.<ref>الذریعه، ج 10، صص 190-191 و ج 3، ص 177.</ref> ترجمه آن مطالب نیز در «مکارم الآثار» به اضافه مطالب دیگر آمده است.<ref>محمدعلی معلم حبیب‌آبادی، مکارم الآثار، ج 4، صص 1089-1091.</ref>

همچنین در مقدمه چاپ جدید «[[تشیید المطاعن لکشف الضغائن (کتاب)|تشیید المطاعن لکشف الضغائن]]» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]]، به صورت گسترده و مستوفی از «تحفة» و «صواقع الموبقة» و ترجمه ‌ها و نقدها و فهرست مطالب «تشیید» سخن رفته و به خوبی، حق مطلب ادا شده است.<ref>براتعلی سخی‌داد، مقدمه تشیید المطاعن، صص 46-186.</ref>

مرحوم علامه سیدمحمد قلی هندی، تمام ردّیه ها و پاسخ های خود را تحت عنوان کلّی «الاجناد الإثنا عشریة المحمدیة» نامیده<ref>الذریعه، ج 4، ص 193.</ref> و ردّ و نقد هر باب را به نام خاصی نامگذاری کرده، که نام برخی از این کتابها چنین است:
*سیف ناصری؛ ردّ باب اول «تحفة اثنی عشریة»
*تقلیب المکائد؛ رد باب دوم تحفه اثنی عشریه (فارسی)
*برهان سعادت؛ ردّ باب هفتم تحفه اثنی عشریه (فارسی)
*تشیید المطاعن لکشف الضغائن؛ ردّ باب دهم تحفه اثنی عشریه (فارسی)
*مصارع الافهام لقطع الاوهام؛ ردّ باب یازدهم تخفة اثنی عشریه
*مقدمه الهیه؛ ردّ مقدمه تحفه اثنی عشریه.

==محتوای کتاب==
ابواب دوازده گانه کتاب «تحفه اثنی عشریه» عبارتند از:

*1. مذهب [[شیعه]] و فرقه های آن؛

*2. مکاید شیعه؛

*3. پیشوایان شیعه؛

*4. راویان شیعه و بیان حالِ اخبار و [[احادیث]] آنان؛

*5. عقاید شیعه در [[توحید]]؛

*6. عقاید شیعه در [[نبوت]]؛

*7. عقاید شیعه در [[امامت]]؛

*8. عقاید شیعه در [[معاد]] و [[رجعت]]؛

*9. فتاوی و فروع فقهی شیعه؛

*10. مطاعن خلفای سه‌ گانه از دیدگاه شیعه؛

*11. اوهام و عادتهای شیعه؛

*12. [[تولّی]] و [[تبرّی]] از دیدگاه شیعه.<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج 2، ص 1124.</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
*[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63839/5015/%D8%AA%D8%A3%D9%84%DB%8C%D9%81%D8%A7%D8%AA "تألیفات سید محمدقلی موسوی هندی"، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].

[[رده:کتابهای کلامی]]
[[رده:کتابهای درباره شیعه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«تحفۀ اِثنا عشریه»''' اثر مولوی عبدالعزیز دهلوی (1159-1239 ق) است، که آن را در ردّ بر عقاید [[شیعه]] [[اثنا عشریه]] نوشته است. اما پس از انتشار این کتاب، گروهی از علمای [[شیعه]]، به نقد و پاسخ به آن پرداختند، که از مهمترین آنها می‌توان به کتاب ارزشمند «[[تشیید المطاعن لکشف الضغائن (کتاب)|تشیید المطاعن لکشف الضغائن]]» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]] اشاره نمود.
+'''«تحفۀ اِثنا عشریه»''' اثر مولوی عبدالعزیز دهلوی (۱۱۵۹-۱۲۳۹ ق) است، که آن را در ردّ بر عقاید [[شیعه]] [[اثنا عشریه]] نوشته است. اما پس از انتشار این کتاب، گروهی از علمای [[شیعه]]، به نقد و پاسخ به آن پرداختند، که از مهمترین آنها می‌توان به کتاب ارزشمند «[[عبقات الانوار (کتاب)|عبقات الأنوار فی امامة الأئمة الأطهار]]» اثر [[میر حامد حسین هندی]] و کتاب «[[تشیید المطاعن لکشف الضغائن (کتاب)|تشیید المطاعن لکشف الضغائن]]» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]] اشاره نمود.
 {{مشخصات کتاب
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 صدرالاسلام خویی درباره شاه عبدالعزیز دهلوی [[سنی]] مذهب و کتابش «تحفه اثنی عشریه» می  نویسد:
-«عبدالعزیز -پسر [[شاه ولی الله دهلوی|شاه‌ ولی‌الله دهلوی]] (1114-1176)- که فاروقی نسب (یعنی به عمر فاروق نسب می رسانید) و قادری الطریقه (در [[تصوف]]، پیرو عبدالقادر گیلانی) بود، کتاب «صواقع الموبقة» خواجه نصرالله کابلی را -که بر ردّ [[شیعه]] نوشته بود- به دست آورد و حمیّت [[جاهلیت]] و [[تعصب]] باطل، او را بر آن داشت تا کتاب را از زبان عربی به اردو درآورد و آن را در 12 باب، منتشر سازد! وی، در این کتاب، در هر باب به گمان نادرست و خیال باطل خویش، به هدم ارکان تشیع پرداخته و باعث ایجاد [[فتنه]] و اختلاف عمیق گردید. وی، از بیم امیر نواب نجف خان -که متصلّب در تشیع و دارای قدرت و شوکت و عظمت بود- کتاب را به نام شخصی مجهول و مستعار (غلام حکیم) منتشر کرد.<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج 2، ص 1124.</ref>
+«عبدالعزیز -پسر [[شاه ولی الله دهلوی|شاه‌ ولی‌الله دهلوی]] (۱۱۱۴-۱۱۷۶)- که فاروقی نسب (یعنی به عمر فاروق نسب می رسانید) و قادری الطریقه (در [[تصوف]]، پیرو عبدالقادر گیلانی) بود، کتاب «صواقع الموبقة» خواجه نصرالله کابلی را -که بر ردّ [[شیعه]] نوشته بود- به دست آورد و حمیّت [[جاهلیت]] و [[تعصب]] باطل، او را بر آن داشت تا کتاب را از زبان عربی به اردو درآورد و آن را در ۱۲ باب، منتشر سازد! وی، در این کتاب، در هر باب به گمان نادرست و خیال باطل خویش، به هدم ارکان تشیع پرداخته و باعث ایجاد [[فتنه]] و اختلاف عمیق گردید. وی، از بیم امیر نواب نجف خان -که متصلّب در تشیع و دارای قدرت و شوکت و عظمت بود- کتاب را به نام شخصی مجهول و مستعار (غلام حکیم) منتشر کرد.<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج ۲، ص ۱۱۲۴.</ref>
 این کتاب با انتشار متعدد در ایجاد اختلاف بین مسلمین و تیره ساختن روابط فرق اسلامى نسبت به یکدیگر و تحریک حس بدبینى و عصبیت [[اهل سنت]] علیه جامعه شیعه، بسیار مؤثر بوده است.
-کتاب «تحفه اثنا عشريه» در زمان حیات دهلوی در سال 1227 ق، توسط غلام‌محمد بن محى‌الدین اسلمى، به زبان عربی ترجمه شد و در سال 1300 ق، نیز [[محمود آلوسی]] در [[بغداد]]، به اختصار نسخه عربی آن پرداخت و آن را «المنحة الإلهية، تلخيص ترجمة التحفة الاثني‌عشرية» یا «مختصر التحفة الاثنی عشرية» نامید.
+کتاب «تحفه اثنا عشريه» در زمان حیات دهلوی در سال ۱۲۲۷ ق، توسط غلام‌محمد بن محى‌الدین اسلمى، به زبان عربی ترجمه شد و در سال ۱۳۰۰ ق، نیز [[محمود آلوسی]] در [[بغداد]]، به اختصار نسخه عربی آن پرداخت و آن را «المنحة الإلهية، تلخيص ترجمة التحفة الاثني‌عشرية» یا «مختصر التحفة الاثنی عشرية» نامید.
 ==محتوای کتاب==
 ابواب دوازده گانه کتاب «تحفه اثنی عشریه» عبارتند از:
-*1. مذهب [[شیعه]] و فرقه های آن؛
+*۱. مذهب [[شیعه]] و فرقه های آن؛
-*2. مکاید شیعه؛
+*۲. مکاید شیعه؛
-*3. پیشوایان شیعه؛
+*۳. پیشوایان شیعه؛
-*4. راویان شیعه و بیان حالِ اخبار و [[احادیث]] آنان؛
+*۴. راویان شیعه و بیان حالِ اخبار و [[احادیث]] آنان؛
-*5. عقاید شیعه در [[توحید]]؛
+*۵. عقاید شیعه در [[توحید]]؛
-*6. عقاید شیعه در [[نبوت]]؛
+*۶. عقاید شیعه در [[نبوت]]؛
-*7. عقاید شیعه در [[امامت]]؛
+*۷. عقاید شیعه در [[امامت]]؛
-*8. عقاید شیعه در [[معاد]] و [[رجعت]]؛
+*۸. عقاید شیعه در [[معاد]] و [[رجعت]]؛
-*9. فتاوی و فروع فقهی شیعه؛
+*۹. فتاوی و فروع فقهی شیعه؛
-*10. مطاعن خلفای سه‌ گانه از دیدگاه شیعه؛
+*۱۰. مطاعن خلفای سه‌ گانه از دیدگاه شیعه؛
-*11. اوهام و عادتهای شیعه؛
+*۱۱. اوهام و عادتهای شیعه؛
-*12. [[تولّی]] و [[تبرّی]] از دیدگاه شیعه.<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج 2، ص 1124.</ref>
+*۱۲. [[تولّی]] و [[تبرّی]] از دیدگاه شیعه.<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج ۲، ص ۱۱۲۴.</ref>
 نویسنده مطالبی را به [[شیعه]] استناد می‌دهد که نشانگر جهالت و دوری او از علما و کتب شیعه بوده است، که در اینجا به ذکر فقراتی از کلام باطل وی اکتفا می‌شود:
@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۴: @@
 مسائل الحج: بعضی از ایشان می‌گویند: ستر عورت در [[حج]] فرض نیست... و [[طواف]] را عریانا تجویز نمایند.
-زلات و اشتباهات: عاریت دادن شرمگاه کنیزکان و حرمان خود برای میهمانان و دوستان بهترین عبادات و اعظم طاعات دانند و ثواب بسیاری بر آن روایت کنند؛ از حضرت رسالت‌پناه روایت آورده که هرکه از دنیا بیرون رود و [[متعه]] نکرده باشد روز [[قیامت]] بدمنظر و بدهیئت باشد، مانند کسی که بینی او بریده شده باشد.
+زلّات و اشتباهات: عاریت دادن شرمگاه کنیزکان و حرمان خود برای میهمانان و دوستان بهترین عبادات و اعظم طاعات دانند و ثواب بسیاری بر آن روایت کنند؛ از حضرت رسالت‌پناه روایت آورده که هرکه از دنیا بیرون رود و [[متعه]] نکرده باشد، روز [[قیامت]] بدمنظر و بدهیئت باشد، مانند کسی که بینی او بریده شده باشد.
 ==ردّیه‌های بر کتاب==
-پس از انتشار کتاب دهلوی، گروهی از علمای [[شیعه]] دامن همت به کمر بسته و به نقد و پاسخ به این کتاب پرداختند. نخستین بار، میرزا محمد کامل کشمیری دهلوی (م، 1235 ق) بود که با کمال احاطه و تبحر در علوم گوناگون، کتاب «نزهت اثنا عشریه» را نگاشت و حق را نمایان و باطل را پنهان و نابود ساخت. سپس به بیان ردود و نقود کتاب پرداخته و بسیاری از آنها را نام برده است... . هرچند بعدا با دسیسه عبدالعزیز دهلوی، میرزا محمد کامل کشمیری مسموم و به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید».<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج 2، ص 1124.</ref>
+پس از انتشار کتاب دهلوی، گروهی از علمای [[شیعه]] به نقد و پاسخ به این کتاب پرداختند. نخستین بار، میرزا محمد کامل کشمیری دهلوی (م، ۱۲۳۵ ق) بود که با کمال احاطه و تبحر در علوم گوناگون، کتاب «نزهت اثنا عشریه» را نگاشت و حق را نمایان و باطل را پنهان و نابود ساخت. سپس به بیان ردود و نقود کتاب پرداخته و بسیاری از آنها را نام برده است... . هرچند بعدا با دسیسه عبدالعزیز دهلوی، میرزا محمد کامل کشمیری مسموم و به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید».<ref>محمدامین صدرالاسلام خویی، مرآة الشرق، ج ۲، ص ۱۱۲۴.</ref>
-[[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] هم به سرقت و انتحال این کتاب توسط دهلوی از خواجه نصرالله کابلی تصریح کرده و تاریخچه ای از کتاب «تحفة» و «صواقع الموبقة» و ردود بر آن، گزارش کرده است.<ref>الذریعه، ج 10، صص 190-191 و ج 3، ص 177.</ref> ترجمه آن مطالب نیز در «مکارم الآثار» به اضافه مطالب دیگر آمده است.<ref>محمدعلی معلم حبیب‌آبادی، مکارم الآثار، ج 4، صص 1089-1091.</ref>
+از دیگر کتب مهم در این باره، کتاب معتبر و ارزشمند «[[عبقات الانوار (کتاب)|عبقات الأنوار فی امامة الأئمة الأطهار]]» تألیف [[میر حامد حسین هندی]] (م، ۱۳۰۶ ق) است که به انگیزه پاسخگویى به کتاب «تحفه اثنی عشریه» نوشته شده، و به بیان مناقب [[ائمه اطهار]] علیهم‌السلام و اثبات [[امامت]] ایشان پرداخته است. «عبقات الأنوار» در واقع، در نقض و ردّ «باب هفتم» كتاب «تحفه اثنی عشریه» -که در موضوع ادلّه [[امامیه]] بر امامت [[امام علی]](ع) بوده- نگاشته شده است.
-همچنین در مقدمه چاپ جدید «[[تشیید المطاعن لکشف الضغائن (کتاب)|تشیید المطاعن لکشف الضغائن]]» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]]، به صورت گسترده و مستوفی از «تحفة» و «صواقع الموبقة» و ترجمه ‌ها و نقدها و فهرست مطالب «تشیید» سخن رفته و به خوبی، حق مطلب ادا شده است.<ref>براتعلی سخی‌داد، مقدمه تشیید المطاعن، صص 46-186.</ref>
+همچنین در مقدمه چاپ جدید «[[تشیید المطاعن لکشف الضغائن (کتاب)|تشیید المطاعن لکشف الضغائن]]» اثر [[سید محمدقلی موسوی هندی]]، به صورت گسترده و مستوفی از «تحفه اثنی عشریه» و «صواقع الموبقة» و ترجمه ‌ها و نقدها و فهرست مطالب «تشیید» سخن رفته و به خوبی، حق مطلب ادا شده است.<ref>براتعلی سخی‌داد، مقدمه تشیید المطاعن، صص ۴۶-۱۸۶.</ref> علامه سید محمدقلی هندی، تمام ردّیه  ها و پاسخ های خود را تحت عنوان کلّی «الاجناد الإثنا عشریة المحمدیة» نامیده<ref>الذریعه، ج ۴، ص ۱۹۳.</ref> و ردّ و نقد هر باب را به نام خاصی نامگذاری کرده، که نام برخی از این کتابها چنین است:
 *سیف ناصری؛ ردّ باب اول «تحفة اثنی عشریة»
 *تقلیب المکائد؛ رد باب دوم تحفه اثنی عشریه (فارسی)
@@ سطر ۹۰: / سطر ۸۸: @@
 *مصارع الافهام لقطع الاوهام؛ ردّ باب یازدهم تخفة اثنی عشریه
 *مقدمه الهیه؛ ردّ مقدمه تحفه اثنی عشریه.
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۱
(بدون تفاوت)