تجوید - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۵

2022-06-27T11:05:28Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۱

2022-06-27T10:41:33Z

Aghajani در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۳۰

2019-09-24T10:30:16Z

سید مهدی خدایی: اصلاح شناسه

2019-03-19T06:47:32Z

اصلاح شناسه

سید مهدی خدایی: اصلاح شناسه

2019-03-19T06:47:01Z

اصلاح شناسه

سید مهدی خدایی: سنجش شناسه

2019-03-16T11:28:43Z

سنجش شناسه

Zamani در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۴۹

2017-02-14T11:49:42Z

Movahedian در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۴۲

2016-01-18T16:42:41Z

Zamani در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۹

2014-02-04T11:49:40Z

Zamani در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۳:۰۸

2014-01-29T13:08:44Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-تـجـويـد در لغـت ، مـتـرادف بـا كلمه (تحسين ) به معناى (نيكو گردانيدن ) است و در اصطلاح ، عبارت است از قواعد و دستورهاى صحيح اداء كردن حروف از نظر مخارج ، صفات و احكام آن .
+«تجويد» در اصطلاح، عبارت است از قواعد و دستورهاى صحيح اداء كردن حروف از نظر مخارج، صفات و احكام آن.
-<br />
+==تجوید در لغت و اصطلاح==
-==«تجوید» در لغت و اصطلاح==
+«تجويد»، مصدر باب تفعيل، مترادف با كلمه «تحسين» و در لغت به معناى نيكو گردانيدن، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن است<ref>لسان العرب، ج‌2، ص‌411، «جود».</ref> و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از ([[احكام]]) به خوبى اَدا و رعايت شود: «التَّجويدُ اِعْطاءُ الْحُرُوفِ حَقَّها مِنْ صِفَة لَها وَ مُسْتَحَقَّها».<ref>المنح الفكريه، ص‌93.</ref>
-«تجويد»، مصدر باب تفعيل و در لغت به معناى تحسين، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن<ref>لسان العرب، ج‌2، ص‌411، «جود».</ref> و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از ([[احكام]]) به خوبى اَدا و رعايت شود: «التَّجويدُ اِعْطاءُ الْحُرُوفِ حَقَّها مِنْ صِفَة لَها وَ مُسْتَحَقَّها».<ref>المنح الفكريه، ص‌93.</ref>
+«حقّ حرف»، كيفيتى است كه قِوام حرف به آن است و آن عبارت از مخرج حرف و صفاتى است كه در نهاد حرف وجود دارد. اين صفات را نمى‌توان از حرف سلب كرد زيرا وجود حرف و تمايز آن از ساير حروف و آواها بر رعايت صفات مذكور مبتنى است؛ مانند صفت جَهْر، شدّت و استعلاء.
-حق حرف، كيفيتى است كه قِوام حرف به آن است و آن عبارت از مخرج حرف و صفاتى است كه در نهاد حرف وجود دارد. اين صفات را نمى‌توان از حرف سلب كرد زيرا وجود حرف و تمايز آن از ساير حروف و آواها بر رعايت صفات مذكور مبتنى است؛ مانند صفت جَهْر، شدّت و استعلاء.
+مستحق حرف به كيفيت صوتى و آوايى گفته مى‌شود كه در تركيب حروف و پيوند آنها ايجاد مى‌شود. احكام تجويد از قبيل ادغام، مدّ، اخفاء، اقلاب، صله و... از مستحقات حروف‌ است.<ref>نهاية القول المفيد، ص‌13.</ref>
 ابوعمرو الدانى تجويد را چنين وصف مى‌كند: تجويد يعنى رسيدن به نهايت اتقان و استوارى و زيباسازى. تجويد قرآن، اداى حقوق حرف و حفظ ترتيب و مراتب هر يك و تلفظ روان و فصيح حرف از مخرجش بدون افراط و تفريط است.<ref>التحديد، ص‌68.</ref>
@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۳: @@
 ديگرى گفته است: تجويد مهارتى است كه با تمرين فراوان در قارى قرآن به صورت ملكه ايجاد مى‌شود.<ref> نهاية القول المفيد، ص‌13.</ref> اين هر سه تعريف تجويد را به عنوان يك مهارت و از مقوله فنّ معرفى مى‌كنند.
-دانش تجويد از دانش هاى قرآنى است كه مخصوص قرائت قرآن بنا نهاده شده و درباره مجموعه قواعد و [[احكام]] تجويد و شناسايى و معرفى حق و مستحق حروف بحث مى‌كند.
+دانش تجويد از دانش هاى قرآنى است كه مخصوص قرائت قرآن بنا نهاده شده و درباره مجموعه قواعد و احكام تجويد و شناسايى و معرفى حق و مستحق حروف بحث مى‌كند.
 علم تجويد از دو منظر به آواهاى عربى قرآنى مى‌نگرد:
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۰: @@
 *آواها و حروف در حال تركيب؛ احكام تجويد ناظر به اين حالت است. (مستحق حرف)
-==هدف علم تجويد==
+==هدف و موضوع علم تجويد==
-==موضوع علم تجويد==
+هدف تجويد توانا ساختن قارى بر [[تلاوت قرآن|تلاوت]] زيبا و استوار و تلفظ فصيح حروف [[قرآن‌ كریم]] و حفظ زبان از اشتباه در تلاوت است.<ref> التمهيد فى علم التجويد، ص‌47.</ref> در حقيقت پاسدارى از الفاظ قرآن‌ كريم در بُعد صوتى آن از اهداف اين علم است.
-موضوع اين علم حروف، آواها و كلمات قرآن به لحاظ آوايى و صوتى است؛ به عبارت ديگر موضوع تجويد، توليد آواها و واج هاى عربى در تلاوت قرآن است.<ref> The art of reciting the Qur'an, P18.</ref>
+و موضوع علم تجويد، حروف، آواها و كلمات [[قرآن]] به لحاظ آوايى و صوتى است؛ به عبارت ديگر موضوع تجويد، توليد آواها و واج هاى عربى در تلاوت قرآن است.<ref> The art of reciting the Qur'an, P18.</ref>
 ==اهميت علم تجويد==
-در اهميت اين علم همين بس كه در تفسير آيه {{متن قرآن|«...ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا»}}([[سوره مزمل]]/73،4) از اميرمؤمنان [[امام على]] عليه السلام آورده‌اند كه: «الترتيل تجويد الحروف و معرفة الوقوف» يا «حفظ الوقوف و بيان الحروف».<ref>الصافى، ج‌1، ص‌71؛ النشر، ج‌1، ص‌209؛ بحارالانوار، ج‌81، ص‌188.</ref>
+در اهميت اين علم همين بس كه در تفسير آيه {{متن قرآن|«...ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا»}}([[سوره مزمل]]/4) از اميرمؤمنان [[امام على]] عليه السلام آورده‌اند كه: «الترتيل تجويد الحروف و معرفة الوقوف» يا «حفظ الوقوف و بيان الحروف».<ref>الصافى، ج‌1، ص‌71؛ النشر، ج‌1، ص‌209؛ بحارالانوار، ج‌81، ص‌188.</ref>
-در اين سخن دو محور اساسى براى ترتيل قرآن، ترسيم شده است: يكى تجويد حروف كه ضامِن سلامت الفاظ قرآن است. ديگرى شناخت وقف هاى قرآن كه ضامن سلامت معناى قرآن است. شناخت و رعايت وقوف قرآن، مبتنى بر معرفت عبارات و جمله‌هاست كه در فهم صحيح كلام الهى اثر دارد.
+در اين سخن دو محور اساسى براى [[ترتیل|ترتيل]] قرآن، ترسيم شده است: يكى تجويد حروف كه ضامِن سلامت الفاظ [[قرآن]] است. ديگرى شناخت وقف هاى قرآن كه ضامن سلامت معناى قرآن است. شناخت و رعايت وقوف قرآن، مبتنى بر معرفت عبارات و جمله‌هاست كه در فهم صحيح كلام الهى اثر دارد.
-قاريان تجويد را به علمى و عملى تقسيم نموده و تجويد علمى به معناى فراگيرى قواعد علم تجويد را واجب كفايى دانسته‌اند<ref> نهاية القول المفيد، ص‌9؛ تنقيح الوسيط، ص‌94.</ref> اما در تجويد عملى يعنى خواندن قرآن با مراعات قواعد تجويد اختلاف است؛ جمعى مراعات آن را در تلاوت قرآن، واجب و تارك آن را گناهكار و مستحق عقوبت دانسته‌اند<ref>النشر، ج2، ص‌210 ـ 211؛ احكام قراءة القرآن، ص‌31؛ تنقيح الوسيط، ص‌95 ـ 96.</ref>
+قاريان تجويد را به علمى و عملى تقسيم نموده و تجويد علمى به معناى فراگيرى قواعد علم تجويد را [[واجب]] كفايى دانسته‌اند<ref> نهاية القول المفيد، ص‌9؛ تنقيح الوسيط، ص‌94.</ref> اما در تجويد عملى يعنى خواندن قرآن با مراعات قواعد تجويد اختلاف است؛ جمعى مراعات آن را در تلاوت قرآن، واجب و تارك آن را گناهكار و مستحق عقوبت دانسته‌اند.<ref>النشر، ج2، ص‌210 ـ 211؛ احكام قراءة القرآن، ص‌31؛ تنقيح الوسيط، ص‌95 ـ 96.</ref>
-و در اين راستا به برخى آيات قرآن از جمله آيه شريفه {{متن قرآن|«...ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا»}}=و قرآن را شمرده و آرام (واضح و با درنگ) بخوان» ([[سوره مزمل]]/73، 4) و روايتى از [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله: «اقرؤا القرآن بلحون العرب و أصواتها» و اجماع استناد كرده‌اند.<ref>التبيين، ص112؛ احكام‌ قراءة‌القرآن، ص31؛ الجامع‌الصغير، ج‌1، ص‌199.</ref>
+و در اين راستا به برخى آيات قرآن از جمله آيه شريفه {{متن قرآن|«...ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا»}}؛ و قرآن را شمرده و آرام (واضح و با درنگ) بخوان» ([[سوره مزمل]]/73، 4) و روايتى از [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله: «اقرؤا القرآن بلحون العرب و أصواتها» و نیز [[اجماع]] استناد كرده‌اند.<ref>التبيين، ص112؛ احكام‌ قراءة‌القرآن، ص31؛ الجامع‌الصغير، ج‌1، ص‌199.</ref>
-برخى ديگر معتقدند مراعات تجويد در مقدار لازم از تلاوت قرآن در فرايض واجب است؛ ولى در ساير موارد واجب نيست.<ref>نظرات فى علم التجويد، ص‌42.</ref>
+برخى ديگر معتقدند مراعات تجويد در مقدار لازم از [[تلاوت قرآن|تلاوت]] قرآن در فرايض واجب است؛ ولى در ساير موارد واجب نيست.<ref>نظرات فى علم التجويد، ص‌42.</ref>
 برخى ديگر بسيارى از قواعد تجويد را ساخته و پرداخته علماى تجويد دانسته، با اصرار بر آنها به شكل افراطى مخالفت كرده‌اند.<ref> تفسير سيد مصطفى خمينى، ج‌1، ص‌114؛ الجواب المفيد، ص‌19.</ref>
-متأخران مراعات قواعد تجويد را در تلاوت [[قرآن]] در صورتى كه ترك آن به تغيير در كلمه و فساد معنا بينجامد واجب دانسته‌اند؛ اما رعايت نكات تخصصى تجويد و قواعدى مانند ادغام و اخفاء را كه ترك آن سبب تغيير كلمه و فساد معنا نمى‌شود لازم ندانسته‌اند.<ref> التبيين، ص‌111.</ref>
+متأخران مراعات قواعد تجويد را در تلاوت قرآن در صورتى كه ترك آن به تغيير در كلمه و فساد معنا بينجامد واجب دانسته‌اند؛ اما رعايت نكات تخصصى تجويد و قواعدى مانند ادغام و اخفاء را كه ترك آن سبب تغيير كلمه و فساد معنا نمى‌شود لازم ندانسته‌اند.<ref> التبيين، ص‌111.</ref>
-فقها رعايت مخارج حروف را در نمازهاى فريضه، لازم مى‌دانند<ref>عروة الوثقى، ج‌1، ص‌653؛ مستمسك العروه، ج‌6، ص‌235؛ مستند العروه، ج‌3، ص‌465 - 473.</ref>؛ ليكن رعايت نكات تخصصى تجويد و التزام به همه قواعد آن را واجب نمى‌دانند.<ref>مستند العروه، ج‌3، ص‌123.</ref> البته به لحاظ ارائه قرائتى فصيح، براى قاريان ماهر و كارآزموده لازم است تا با جزئيات تجويد به خوبى آشنا باشند.
+[[فقها]] رعايت مخارج حروف را در [[نماز|نمازهاى]] فريضه، لازم مى‌دانند<ref>عروة الوثقى، ج‌1، ص‌653؛ مستمسك العروه، ج‌6، ص‌235؛ مستند العروه، ج‌3، ص‌465 - 473.</ref>؛ ليكن رعايت نكات تخصصى تجويد و التزام به همه قواعد آن را واجب نمى‌دانند.<ref>مستند العروه، ج‌3، ص‌123.</ref> البته به لحاظ ارائه قرائتى فصيح، براى قاريان ماهر و كارآزموده لازم است تا با جزئيات تجويد به خوبى آشنا باشند.
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 قاريان تجويد را به علمى و عملى تقسيم نموده و تجويد علمى به معناى فراگيرى قواعد علم تجويد را واجب كفايى دانسته‌اند<ref> نهاية القول المفيد، ص‌9؛ تنقيح الوسيط، ص‌94.</ref> اما در تجويد عملى يعنى خواندن قرآن با مراعات قواعد تجويد اختلاف است؛ جمعى مراعات آن را در تلاوت قرآن، واجب و تارك آن را گناهكار و مستحق عقوبت دانسته‌اند<ref>النشر، ج2، ص‌210 ـ 211؛ احكام قراءة القرآن، ص‌31؛ تنقيح الوسيط، ص‌95 ـ 96.</ref>
-و در اين راستا به برخى آيات قرآن از جمله آيه شريفه «ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا=و قرآن را شمرده و آرام (واضح و با درنگ) بخوان» ([[سوره مزمل]]/73، 4) و روايتى از [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله: «اقرؤا القرآن بلحون العرب و أصواتها» و اجماع استناد كرده‌اند.<ref>التبيين، ص112؛ احكام‌ قراءة‌القرآن، ص31؛ الجامع‌الصغير، ج‌1، ص‌199.</ref>
+و در اين راستا به برخى آيات قرآن از جمله آيه شريفه {{متن قرآن|«...ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتيلا»}}=و قرآن را شمرده و آرام (واضح و با درنگ) بخوان» ([[سوره مزمل]]/73، 4) و روايتى از [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله: «اقرؤا القرآن بلحون العرب و أصواتها» و اجماع استناد كرده‌اند.<ref>التبيين، ص112؛ احكام‌ قراءة‌القرآن، ص31؛ الجامع‌الصغير، ج‌1، ص‌199.</ref>
 برخى ديگر معتقدند مراعات تجويد در مقدار لازم از تلاوت قرآن در فرايض واجب است؛ ولى در ساير موارد واجب نيست.<ref>نظرات فى علم التجويد، ص‌42.</ref>

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=نشده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
 |عنوان بندی مناسب=
 |کفایت منابع و پی نوشت ها=

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}
+تـجـويـد در لغـت ، مـتـرادف بـا كلمه (تحسين ) به معناى (نيكو گردانيدن ) است و در اصطلاح ، عبارت است از قواعد و دستورهاى صحيح اداء كردن حروف از نظر مخارج ، صفات و احكام آن .
-«تجويد» در لغت به معناى تحسين، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احكام) به خوبى ادا و رعايت شود. پاسدارى از الفاظ قرآن‌ كريم در بُعد صوتى آن از اهداف اين علم است.
 ==«تجوید» در لغت و اصطلاح==
@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۹: @@
 علم تجويد از دو منظر به آواهاى عربى قرآنى مى‌نگرد:
-* آواها و حروف به طور تنها و منفرد؛ در اين حال از دو ويژگى حروف بحث مى‌شود: يكى مطالعه جايگاه تلفظ حروف (مخرج حرف) و ديگرى، مطالعه كيفيت صداى حروف (صفت حرف) كه زيرمجموعه «حق حرف» هستند.
+*آواها و حروف به طور تنها و منفرد؛ در اين حال از دو ويژگى حروف بحث مى‌شود: يكى مطالعه جايگاه تلفظ حروف (مخرج حرف) و ديگرى، مطالعه كيفيت صداى حروف (صفت حرف) كه زيرمجموعه «حق حرف» هستند.
-* آواها و حروف در حال تركيب؛ احكام تجويد ناظر به اين حالت است. (مستحق حرف)
+*آواها و حروف در حال تركيب؛ احكام تجويد ناظر به اين حالت است. (مستحق حرف)
 ==هدف علم تجويد==
@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۹: @@
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 {{قرآن}}

@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 {{قرآن}}
 [[رده:تلاوت قرآن]]
 [[رده:علوم قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۴۹
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	«تجويد» در لغت به معناى تحسين، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احكام) به خوبى ادا و رعايت شود. پاسدارى از الفاظ قرآن‌ كريم در بُعد صوتى آن از اهداف اين علم است.		«تجويد» در لغت به معناى تحسين، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احكام) به خوبى ادا و رعايت شود. پاسدارى از الفاظ قرآن‌ كريم در بُعد صوتى آن از اهداف اين علم است.
−
−
−
−

	==«تجوید» در لغت و اصطلاح==		==«تجوید» در لغت و اصطلاح==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۴۲
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	«تجويد» در لغت به معناى تحسين، زيبا انجام دادن كار و نيكو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربى) از جايگاه خود، به گونه‌اى كه حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احكام) به خوبى ادا و رعايت شود. پاسدارى از الفاظ قرآن‌ كريم در بُعد صوتى آن از اهداف اين علم است.
		+
		+
		+
		+
		+
	==«تجوید» در لغت و اصطلاح==		==«تجوید» در لغت و اصطلاح==