تجسس - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* انواع تجسس */

2025-04-11T11:15:13Z

‏انواع تجسس

Mohammadi: /* تجسس از منظر قرآن و حدیث */

2025-04-11T09:48:30Z

‏تجسس از منظر قرآن و حدیث

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-21T11:51:36Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۳

2022-06-26T11:33:47Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۵ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۶

2020-03-05T08:06:08Z

Aghajani در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۴

2020-02-10T08:04:30Z

سید مهدی خدایی در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۳۷

2016-01-19T12:37:24Z

عربصالحی: /* منابع */

2014-01-25T06:28:49Z

‏منابع

Zamani در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۵۰

2014-01-23T09:50:53Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۷ اوت ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۲۵

2013-08-27T05:25:51Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 ==انواع تجسس==
-[[گناه]] و خلاف، یا فردی است یا اجتماعی. یعنی یا ضرر و زیانش تنها به خود گناهکار برمی‌گردد و یا در سطح جامعه [[فساد]] برمی‌انگیزد. اگر گناه از نوع اول باشد، مورد تجسس [[حرام]] است؛ از هر نوع که باشد، حتی عقیدتی مثلاً انکار [[خدا]]، انکار [[اسلام]]، گرایش به عقاید و ایدئولوژیهای شخصی، زیرا گناهی فردی است و اسلام با اجبار کسی را به عقیده‌ای دعوت نکرده است: {{متن قرآن|«لَا إِکرَاهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی»}}.<ref>[[سوره بقره]]، آیه ۲۵۶.</ref>
+[[گناه]] و خلاف، یا فردی است یا اجتماعی. یعنی یا ضرر و زیانش تنها به خود گناهکار برمی‌گردد و یا در سطح جامعه [[فساد]] برمی‌انگیزد. اگر گناه از نوع اول باشد، مورد تجسس [[حرام]] است؛ از هر نوع که باشد، حتی عقیدتی مثلاً انکار [[خدا]]، انکار [[اسلام]]، گرایش به عقاید و ایدئولوژیهای شخصی، زیرا گناهی فردی است و اسلام با اجبار کسی را به عقیده‌ای دعوت نکرده است: {{متن قرآن|«لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ...»}}.<ref>[[آیه 256 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۵۶.]]</ref>
 حتی پاسبان و پلیس که وظیفه اوست تا جلوی خلافها را بگیرد مشروط به آن است که عمل منکر و خلاف بدون تفحّص و تجسّس برای او ظاهر و آشکار باشد وإلّا واجب نبوده، تجسّس از آن روا نیست. مانند بازکردن در بسته و مخفیانه گوش دادن تا معلوم شود که صدائی که می‌آید گناه است یا نه؛ یا بوئیدن دهان کسی تا معلوم گردد که [[شراب خواری|شراب]] خورده یا نه؛ یا از کسی بخواهد آنچه در زیر جامه دارد نشان دهد که آیا مثلاً آلت [[قمار]] یا موسیقی مطربی دارد یا نه؟<ref>نراقی، ملامهدی؛ جامع السعادات، تعلیق و تصحیح سید محمد کلانتر، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات بیروت، چاپ چهارم، ج۲، ص۲۵۰.</ref>
-همچنین از تجسس زیاد در امور مربوط به خانواده و همسر و اهل و عیال نیز منع شده است.<ref>نراقی، ملا احمد؛ معراج السعاده، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، ۱۳۷۷ش، ص ۲۳۴؛ مجتبوی، سید جلال الدین، علم اخلاق اسلامی (ترجمه جامع السعادات)، انتشارات حکمت،۱۳۷۷ش، چاپ چهارم، ج۲، ص۳۲۹، فصل۱۲.</ref> چرا که خود را مبتلای به [[سوء ظن]] و او را به فکر زشتی رهنمون می‌گردد.<ref>قال علی علیه السّلام: «لاتکثر الغیرة علی أهلک فترمی بالسوء من أجلک» فیض کاشانی، ملا محسن؛ المحجه البیضاء، تعلیق و تصحیح علی اکبر غفاری، نشر دفتر انتشارات اسلامی، چاپ چهارم، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۱۰۴.</ref>
+همچنین از تجسس زیاد در امور مربوط به خانواده و همسر و اهل و عیال نیز منع شده است.<ref>نراقی، ملا احمد؛ معراج السعاده، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، ۱۳۷۷ش، ص ۲۳۴؛ مجتبوی، سید جلال الدین، علم اخلاق اسلامی (ترجمه جامع السعادات)، انتشارات حکمت،۱۳۷۷ش، چاپ چهارم، ج۲، ص۳۲۹، فصل۱۲.</ref> چرا که خود را مبتلای به [[سوء ظن]] و او را به فکر زشتی رهنمون می‌گردد.<ref>قال علی علیه السّلام: {{متن حدیث|«لاتکثر الغیرة علی أهلک فترمی بالسوء من أجلک»}} فیض کاشانی، ملا محسن؛ المحجه البیضاء، تعلیق و تصحیح علی اکبر غفاری، نشر دفتر انتشارات اسلامی، چاپ چهارم، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۱۰۴.</ref>
 اما گناه اجتماعی ممنوع است مطلقاً از هر نوع که باشد: مانند [[فسق]] و فجورهایی که ضررش متوجه دیگران است در مسائل جنسی، اخلاقی، ایذاء همسایه و... تا مسائل بالای فکری که کسی برای نشر عقیده ضداسلامی شروع به شبکه سازی بکند. گروه گرایی و ایجاد تشکل و مبارزه با اسلام، ممنوع است و باید در مورد آنها تجسس و تحقیق و بررسی های لازم به عمل آمده اقدامات مورد نیاز انجام گیرد.
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 علاوه بر این که تحقیق و خبرگیری سلاطین از حال رعایای خود<ref>نراقی، ملا احمد؛ معراج السعاده، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، ۱۳۷۷ش، ص:۸-۶۵</ref> و بحث و بررسی در مورد ادیان دیگر برای شناخت راه [[حق]]<ref>سید بحرالعلوم، تحفة الملوک، شرح از علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی، انتشارات علامه طباطبایی، چاپ چهارم، ۱۴۱۸ق، جلد۱، ص۱۱۳؛ حسینی طهرانی، رساله لب اللباب، انتشارات علامه طباطبایی، چاپ نهم، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۸۷.</ref> و اشتغال و جستجوی سالک إلی الله و مؤمن حقیقی در مورد گناهان و لغزشهای خویش<ref>نراقی، ملا احمد؛ معراج السعاده، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، ۱۳۷۷ش، ص۶۵.</ref> از این مقوله بوده عملی پسندیده و مورد تأیید هستند.
-−
 ==انگیزه و عوامل تجسس==

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 ==تجسس از منظر قرآن و حدیث==
-خداوند حکیم در [[قرآن کریم]] از این عمل زشت در ضمن منع از [[گناهان]] دیگر، از تجسّس نیز نهی می فرماید: {{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا ...»}}؛<ref>[[سوره حجرات]]، آیه ۱۲.</ref> ای مومنان از بسیاری از گمانها بپرهیزید که بعضی از ظنون گناه است و تجسس نکنید...
+خداوند حکیم در [[قرآن کریم]] از این عمل زشت در ضمن منع از [[گناهان]] دیگر، از تجسّس نیز نهی می فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا ...»}}<ref>[[آیه 12 سوره حجرات|سوره حجرات، آیه ۱۲.]]</ref>؛ ای مومنان از بسیاری از گمانها بپرهیزید که بعضی از ظنون گناه است و تجسس نکنید...
-به عبارت دیگر از جمله شروط [[ایمان]]، عدم دخالت و تحقیق بیجا در امور مسلمانان است و با صیغه نهی که آمده دلالت بر حرمت تجسس می کند و حتی بر اساس [[آیه]] می‌توان به گناه کبیره بودن آن حکم کرد: «کسانی که دوست دارند زشتیها در میان مردم باایمان شیوع یابد، عذاب دردناکی برای آنها در دنیا و آخرت است...».<ref>[[سوره نور]]، ۱۹.</ref> زیرا یکی از راههای تشخیص «کبیره» بودن گناهی آن است که در قرآن یا روایت، وعده عذاب الیم و سخت در مورد آن داده شود.
+به عبارت دیگر از جمله شروط [[ایمان]]، عدم دخالت و تحقیق بیجا در امور مسلمانان است و با صیغه نهی که آمده دلالت بر حرمت تجسس می کند و حتی بر اساس [[آیه]] می‌توان به گناه کبیره بودن آن حکم کرد: «کسانی که دوست دارند زشتیها در میان مردم باایمان شیوع یابد، عذاب دردناکی برای آنها در دنیا و آخرت است...».<ref>[[آیه 19 سوره نور|سوره نور، آیه ۱۹.]]</ref>؛ زیرا یکی از راههای تشخیص «کبیره» بودن گناهی آن است که در قرآن یا روایت، وعده عذاب الیم و سخت در مورد آن داده شود.
 [[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله نیز می‌فرماید: لغزشهای مؤمنین را جستجو نکنید زیرا کسی‌ که بدنبال لغزشهای برادر مؤمنش باشد خدای تعالی گناهان او را پیگیری می‌کند و هر کس که خدای تعالی گناهانش را پیگیری کند او را مفتضح و رسوا می‌سازد هر چند در داخل خانه‌اش باشد.<ref>کلینی، یعقوب، اصول کافی، تصحیح و تعلیق علی اکبر غفاری، دارالکتب الاسلامی، چاپ ششم، ۱۳۷۵ش، جلد۲، ص ۳۵۵.</ref>
-در جایی دیگر [[رسول خدا]] صلی اللّه علیه و آله در ضمن حدیثی فرمودند: «ولاتحسّسوا ولاتجسّسوا ولاتناجشوا ولاتحاسدوا ولاتباغضوا ولاتدابروا و کونوا عباداللّه إخوانا»؛<ref>مهدوی کنی؛ نقطه های آغاز در اخلاق عملی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ هفتم،۱۳۷۶ش، ص۱۶۵.</ref> تحسّس و تجسّس نکنید و در صدد کشف عیوب مردم نباشید و نسبت به هم حسد و کینه نورزید و از یکدیگر روی برنگردانید و ای بندگان خدا با هم برادر باشید.
+در جایی دیگر [[رسول خدا]] صلی اللّه علیه و آله در ضمن حدیثی فرمودند: {{متن حدیث|«ولاتحسّسوا ولاتجسّسوا ولاتناجشوا ولاتحاسدوا ولاتباغضوا ولاتدابروا و کونوا عباداللّه إخوانا»}}؛<ref>مهدوی کنی؛ نقطه های آغاز در اخلاق عملی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ هفتم،۱۳۷۶ش، ص۱۶۵.</ref> تحسّس و تجسّس نکنید و در صدد کشف عیوب مردم نباشید و نسبت به هم حسد و کینه نورزید و از یکدیگر روی برنگردانید و ای بندگان خدا با هم برادر باشید.
-نکته‌ای که ذکر آن مفید به نظر می‌رسد این است که تجسس و تحسس هر دو به معنای جستجوکردن است با این تفاوت که معمولاً تجسس در امور شرّ گفته می‌شود ولی تحسس در امور خیر بکار برده می‌شود.<ref>طباطبائی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، دارالکتب الإسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۱۸، ص۳۵۲.</ref> قرآن مجید نیز از قول [[حضرت یعقوب]] علیه السلام نقل می‌کند که به فرزندانش فرمود: ای فرزندان من بروید و از یوسف و برادرش جستجو کنید: {{متن قرآن|«یا بَنِیَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ یُوسُفَ وَ أخیهِ...»}}.<ref>[[سوره یوسف]]، ۸۷.</ref>
+نکته‌ای که ذکر آن مفید به نظر می‌رسد این است که تجسس و تحسس هر دو به معنای جستجوکردن است با این تفاوت که معمولاً تجسس در امور شرّ گفته می‌شود ولی تحسس در امور خیر بکار برده می‌شود.<ref>طباطبائی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، دارالکتب الإسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۱۸، ص۳۵۲.</ref> قرآن مجید نیز از قول [[حضرت یعقوب]] علیه السلام نقل می‌کند که به فرزندانش فرمود: ای فرزندان من بروید و از یوسف و برادرش جستجو کنید: {{متن قرآن|«يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَأَخِيهِ ...»}}.<ref>[[آیه 87 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۸۷.]]</ref>
 ==انواع تجسس==

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 ==منابع==
 *اصغر صفرزاده، "تجسس"، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۴ شهریور ۱۳۹۲.
 [[رده:صفات ناپسند]]
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=34216 اصغر صفرزاده، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 4 شهریور 1392.
+* اصغر صفرزاده، تجسس surveillance،  [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 4 شهریور 1392.
 [[رده:صفات ناپسند]]
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==تجسس از منظر قرآن و سنت==
-خداوند حکیم در [[قرآن کریم]] از این عمل زشت در ضمن منع از گناهان دیگر می فرماید: {{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کثیراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلاتَجَسَّسُوا...»}}؛<ref>[[سوره حجرات]]، آیه 12.</ref> ای مومنان از بسیاری از گمانها بپرهیزید که بعضی از ظنون گناه است و تجسس نکنید...
+خداوند حکیم در [[قرآن کریم]] از این عمل زشت در ضمن منع از گناهان دیگر می فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا ...»}}؛<ref>[[سوره حجرات]]، آیه 12.</ref> ای مومنان از بسیاری از گمانها بپرهیزید که بعضی از ظنون گناه است و تجسس نکنید...
 به عبارت دیگر از جمله شروط ایمان عدم دخالت و تحقیق بیجا در امور مسلمانان است و با صیغه نهی که آمده دلالت بر حرمت تجسس می کند و حتی بر اساس آیه می‌توان به گناه کبیره بودن آن حکم کرد: «کسانی که دوست دارند زشتیها در میان مردم باایمان شیوع یابد، عذاب دردناکی برای آنها در دنیا و آخرت است...».<ref>[[سوره نور]]: 19.</ref>
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 ==انواع تجسس==
-گناه و خلاف یا فردی است یا اجتماعی. یعنی یا ضرر و زیانش تنها به خود گناهکار برمی‌گردد و یا در سطح جامعه فساد برمی‌انگیزد. اگر گناه از نوع اول باشد مورد تجسس [[حرام]] است؛ از هر نوع که باشد حتی عقیدتی مثلاً انکار خدا، انکار اسلام، گرایش به عقاید و ایدئولوژیهای شخصی زیرا گناهی فردی است و اسلام با اجبار کسی را به عقیده‌ای دعوت نکرده است: {{متن قرآن|«لاإِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی»}}؛<ref>[[سوره بقره]]، آیه 255.</ref>
+گناه و خلاف یا فردی است یا اجتماعی. یعنی یا ضرر و زیانش تنها به خود گناهکار برمی‌گردد و یا در سطح جامعه فساد برمی‌انگیزد. اگر گناه از نوع اول باشد مورد تجسس [[حرام]] است؛ از هر نوع که باشد حتی عقیدتی مثلاً انکار خدا، انکار اسلام، گرایش به عقاید و ایدئولوژیهای شخصی زیرا گناهی فردی است و اسلام با اجبار کسی را به عقیده‌ای دعوت نکرده است: {{متن قرآن|«لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ»}}؛<ref>[[سوره بقره]]، آیه 256.</ref>
 حتی پاسبان و پلیس که وظیفه اوست تا جلوی خلافها را بگیرد مشروط به آن است که عمل منکر و خلاف بدون تفحّص و تجسّس برای او ظاهر و آشکار باشد وإلّا واجب نبوده، تجسّس از آن روا نیست. مانند بازکردن در بسته و مخفیانه گوش دادن تا معلوم شود که صدائی که می‌آید گناه است یا نه یا بوئیدن دهان کسی تا معلوم گردد که شراب خورده یا نه یا از کسی بخواهد آنچه در زیر جامه دارد نشان دهد که آیا مثلاً آلت قماری یا موسیقی مطربی دارد یا نه؟<ref>نراقی، ملامهدی؛ جامع السعادات، تعلیق و تصحیح سید محمد کلانتر، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات بیروت، چاپ چهارم، ج2، ص250.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۳۷
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه~~}}	+	{{خوب}}

	در نهاد گروهی از افراد، اخلاق زشتی وجود دارد که پیوسته آنها را به تجسس در لغزشها و تحقیقات پیرامون اسرار مردم برمی‌انگیزد و به انتقاد و بدگوئی از آنها که با سرزنش و استهزاء آمیخته است تشویق و ترغیب می‌کند با اینکه خود دارای عیوب فراوانی هستند و نواقص در وجودشان بر فضائل چیرگی دارد.		در نهاد گروهی از افراد، اخلاق زشتی وجود دارد که پیوسته آنها را به تجسس در لغزشها و تحقیقات پیرامون اسرار مردم برمی‌انگیزد و به انتقاد و بدگوئی از آنها که با سرزنش و استهزاء آمیخته است تشویق و ترغیب می‌کند با اینکه خود دارای عیوب فراوانی هستند و نواقص در وجودشان بر فضائل چیرگی دارد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۶:۲۸
سطر ۵۹:		سطر ۵۹:
	[[رده:صفات ناپسند]]		[[رده:صفات ناپسند]]
	[[رده:اخلاق اجتماعی]]		[[رده:اخلاق اجتماعی]]
		+	[[رده:واژگان قرآنی]]