تاسوعا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲

2025-09-11T14:32:48Z

مهدی موسوی در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲

2025-07-04T14:02:47Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۳

2023-09-09T12:13:59Z

مهدی موسوی در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۸

2022-06-19T07:18:05Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۱۷

2020-08-26T14:17:11Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-08-26T12:04:49Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۵

2020-08-16T05:55:06Z

Zamani در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۲

2020-08-16T05:52:04Z

Zamani در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۲

2020-08-16T05:42:06Z

Zamani در ‏۱۵ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۰۰

2020-08-15T13:00:44Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 «'''تاسوعا'''» از ریشه «تسع» به معنای نُه است و مراد از آن، روز نهم [[ماه محرم|ماه محرم]] می‌باشد. در این روز [[امام حسین]] علیه‌السلام و یارانش به محاصره کامل درآمدند و [[شمر بن ذی الجوشن|شمر]] به همراه نامه‌ای از [[ابن زیاد]] مبنی بر دستور آغاز جنگ به [[کربلا]] آمد. [[عمر بن سعد|عمر سعد]] پس از دریافت این نامه سپاهیان خود را به سمت محل اقامت سپاه امام حسین علیه‌السلام حرکت داد. اما امام حسین، [[حضرت عباس]] علیه‌السلام را به نزد آنها فرستاد تا جنگ به فردا موکول شود و آن حضرت و یارانش بتوانند [[شب عاشورا]] را به [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] بپردازند.
 ==وقایع روز تاسوعا==
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۱: @@
 شمر به او گفت: «چه خواهی کرد؟ آیا فرمان امیر را اطاعت کرده و با دشمنش می جنگی و یا کناره خواهی گرفت و مسؤلیت لشکر را به من می سپاری؟» عمر بن سعد گفت: «امارت لشکر را به تو واگذار نخواهم کرد، من در تو شایستگی این کار را نمی بینم. پس خود این کار را به پایان خواهم رساند؛ تو فرمانده پیاده نظام لشکر باش».<ref>الطبری، پیشین، ص۴۱۵ و شیخ مفید، پیشین، ص۸۹؛ مسکویه، پیشین، ص۷۳ و طبرسی؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، تهران، اسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۰ق، ج۱، ص۴۵۴.</ref>
 ===امان‌نامه برای فرزندان ام‌البنین===
-[[ام البنین]] از قبیله بنى کلاب بود که [[شمر|شمر بن ذى الجوشن]] نیز به همین قبیله انتساب پیدا مى کرد. بدین جهت در عصر تاسوعا به نزدیکى [[خیمه گاه کربلا|خیمه گاه]] امام حسین علیه السلام آمد و با صداى بلند فریاد زد: «أین بَنو اُختِنا»؛ پسران خواهر ما کجایند؟ پس [[حضرت عباس علیه السلام|عباس]] و [[جعفر بن علی|جعفر]] و [[عبد الله بن علی|عبدالله]] و [[عثمان بن علی|عثمان]] فرزندان [[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه السلام از ام البنین از خیمه خارج شدند و گفتند: چه منظورى دارى؟ گفت: شما پسران خواهر من هستید، شما در امان خواهید بود. ایشان در جوابش گفتند: «لعنک اللَّه و لعن أمانک»؛ خدا تو را با امان نامه‏‌اى که آورده‏‌اى لعنت کند! آیا جا دارد تو به ما امان دهى ولى پسر پیغمبر خدا در امان نباشد!؟ <ref>بحارالأنوار، ج‏۴۴، ص۳۹۱</ref>
+[[ام البنین]] از قبیله بنى کلاب بود که [[شمر|شمر بن ذى الجوشن]] نیز به همین قبیله انتساب پیدا مى کرد. بدین جهت در عصر تاسوعا به نزدیکى [[خیمه گاه کربلا|خیمه گاه]] امام حسین علیه السلام آمد و با صداى بلند فریاد زد: «أین بَنو اُختِنا»؛ پسران خواهر ما کجایند؟ پس [[حضرت عباس علیه السلام|عباس]] و [[جعفر بن علی|جعفر]] و [[عبد الله بن علی|عبدالله]] و [[عثمان بن علی|عثمان]] فرزندان [[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه السلام از ام البنین از خیمه خارج شدند و گفتند: چه منظورى دارى؟ گفت: شما پسران خواهر من هستید، شما در امان خواهید بود. ایشان در جوابش گفتند: '''«لعنک اللَّه و لعن أمانک»'''؛ خدا تو را با امان نامه‏‌اى که آورده‏‌اى لعنت کند! آیا جا دارد تو به ما امان دهى ولى پسر پیغمبر خدا در امان نباشد!؟ <ref>بحارالأنوار، ج‏۴۴، ص۳۹۱</ref>
 همچنین روایت شده است: زمانی که [[شمر]] نامه [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] را - که خطاب به [[عمر بن سعد]] نوشته شده بود - از او می گرفت، به همراه عبدالله بن ابی المحل - برادرزاده [[ام البنین]] - به عبیدالله گفتند: «ای امیر؛ خواهرزادگان ما همراه با [[امام حسین علیه السلام|حسین]] هستند؛ اگر صلاح می بینی نامه امانی برای آنها بنویس». عبیدالله پیشنهاد آنها را پذیرفت و به کاتب خود فرمان داد تا امان نامه ای برای آنها بنویسند.<ref>الطبری، پیشین، ص۴۱۵ و ابن اثیر، پیشین، ص۵۶.</ref> عبدالله بن ابی المحل امان نامه را به وسیله غلام خود به [[کربلا]] فرستاد. او پس از ورود به کربلا، متن امان نامه را برای فرزندان ام البنین قرائت کرد که با آن مخالفت کرده و گفتند: ما را نیازى به امان نامه شما نیست. امان خدا، بهتر است از امان پسر سمیه.<ref>الطبری، پیشین، ص۴۱۵؛ ابن اعثم، پیشین، ص۹۴؛ ابن اثیر، پیشین، ص۵۶.</ref>
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۶: @@
 در روز تاسوعا راه ها همه تحت کنترل قرار گرفته بود تا کسى به [[امام حسین]] علیه السلام نپیوندد.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ص۹۱ </ref> [[امام صادق‌]] علیه السلام درباره محاصره شدن [[سیدالشهداء]] علیه السلام فرموده است:
-«تاسوعا یومٌ حُوصرَ فیه الحسین و اصحابه بکربلاء واجتمع علیه خیلُ اهل الشام و أناخوا علیه و فرح ابن مرجانة و عمر بن سعد بتوافر الخیل و کثرتها واستضعفوا فیه الحسینَ و اصحابَه و أیقنوا أنه لا یاتى الحسینَ ناصرٌ و لا یمدّه اهلُ العراق».<ref> سفینة البحار، ج۱، ص۴۶۳.</ref> تاسوعا روزى است که حسین‌ علیه السلام و اصحاب او در [[کربلا]] محاصره شدند و سپاه شامیان بر ضد آنان گرد آمد. ابن‌ زیاد و عمر سعد نیز از فراهم آمدن آن همه سواران خوشحال شدند و آن روز، حسین‌ علیه السلام و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند که دیگر براى او یاورى نخواهد آمد و عراقیان‌ نیز او را پشتیبانى نخواهند کرد.
+{{متن حدیث|«تاسوعا یومٌ حُوصرَ فیه الحسین و اصحابه بکربلاء واجتمع علیه خیلُ اهل الشام و أناخوا علیه و فرح ابن مرجانة و عمر بن سعد بتوافر الخیل و کثرتها واستضعفوا فیه الحسینَ و اصحابَه و أیقنوا أنه لا یاتى الحسینَ ناصرٌ و لا یمدّه اهلُ العراق»}}<ref> سفینة البحار، ج۱، ص۴۶۳.</ref>؛ تاسوعا روزى است که حسین‌ علیه السلام و اصحاب او در [[کربلا]] محاصره شدند و سپاه شامیان بر ضد آنان گرد آمد. ابن‌ زیاد و عمر سعد نیز از فراهم آمدن آن همه سواران خوشحال شدند و آن روز، حسین‌ علیه السلام و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند که دیگر براى او یاورى نخواهد آمد و عراقیان‌ نیز او را پشتیبانى نخواهند کرد.
 ==سوگواری روز تاسوعای حسینی==

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 همچنین روایت شده است: زمانی که [[شمر]] نامه [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] را - که خطاب به [[عمر بن سعد]] نوشته شده بود - از او می گرفت، به همراه عبدالله بن ابی المحل - برادرزاده [[ام البنین]] - به عبیدالله گفتند: «ای امیر؛ خواهرزادگان ما همراه با [[امام حسین علیه السلام|حسین]] اند اگر صلاح می بینی نامه امانی برای آنها بنویس». عبیدالله پیشنهاد آنها را پذیرفت و به کاتب خود فرمان داد تا امان نامه ای برای آنها بنویسند.<ref>الطبری، پیشین، ص۴۱۵ و ابن اثیر، پیشین، ص۵۶.</ref> عبدالله بن ابی المحل امان نامه را به وسیله غلام خود به [[کربلا]] فرستاد. او پس از ورود به کربلا، متن امان نامه را برای فرزندان ام البنین قرائت کرد که با آن مخالفت کرده و گفتند: ما را نیازى به امان نامه شما نیست. امان خدا، بهتر است از امان پسر سمیه.<ref>الطبری، پیشین، ص۴۱۵؛ ابن اعثم، پیشین، ص۹۴ و ابن اثیر، پیشین، ص۵۶.</ref>
-===آماده شدن سپاه عمر برای جنگ===
+===لشگر کشی عمر سعد به سمت اردوگاه امام حسین علیه السلام===
 بنابر منابع تاریخی در روز تاسوعا [[شمر بن ذی الجوشن]] با نامه ای [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] به نزد [[عمر بن سعد|عمر سعد]] آمد که حامل دستور جنگ و کشتن [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام و یارانش در صورت تسلیم نشدن آنان بود.<ref>الکامل، ج۴، ص۵۶</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 '''تاسوعا''' روز نهم [[ماه محرم|محرم]] را گویند. «تاسوعا» از ریشه «تسع» به معنای نُه می باشد. در این روز [[امام حسین علیه السلام]] و یارانش به محاصره کامل در آمدند و [[شمر بن ذی الجوشن|شمر]] به همراه نامه ای از [[ابن زیاد]] مبنی بر دستور آغاز جنگ به [[کربلا]] آمد. [[عمر بن سعد|عمر سعد]] به دنبال دریافت این نامه سپاهیان خود را به سمت محل اقامت به امام حسین علیه السلام و یارانش حرکت داد. اما امام حسین علیه السلام، [[حضرت عباس علیه السلام]] را به نزد آنها فرستاد تا جنگ به فردا موکول شود و آن حضرت و یارانش بتوانند [[شب عاشورا]] را به [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن]] بپردازند.
 ==وقایع روز تاسوعا==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۵
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~متوسط~~}}	+	{{خوب}}
	'''تاسوعا''' روز نهم محرم را گویند. در این روز [[امام حسین علیه السلام]] و یارانش به محاصره کامل در آمدند و [[شمر بن ذی الجوشن\|شمر]] به همراه نامه ای از [[ابن زیاد]] مبنی بر دستور آغاز جنگ به [[کربلا]] آمد. عمر سعد به دنبال دریافت این نامه سپاهیان خود را به سمت محل اقامت به امام حسین علیه السلام و یارانش حرکت داد. اما امام حسین علیه السلام، [[حضرت عباس علیه السلام]] را به نزد آنها فرستاد تا جنگ به فردا موکول شود و آن حضرت و یارانش بتوانند شب عاشورا را به عبادت و تلاوت قرآن بپردازند.		'''تاسوعا''' روز نهم محرم را گویند. در این روز [[امام حسین علیه السلام]] و یارانش به محاصره کامل در آمدند و [[شمر بن ذی الجوشن\|شمر]] به همراه نامه ای از [[ابن زیاد]] مبنی بر دستور آغاز جنگ به [[کربلا]] آمد. عمر سعد به دنبال دریافت این نامه سپاهیان خود را به سمت محل اقامت به امام حسین علیه السلام و یارانش حرکت داد. اما امام حسین علیه السلام، [[حضرت عباس علیه السلام]] را به نزد آنها فرستاد تا جنگ به فردا موکول شود و آن حضرت و یارانش بتوانند شب عاشورا را به عبادت و تلاوت قرآن بپردازند.

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 ==وقایع روز تاسوعا==
 ===امان نامه برای فرزندان ام البنین===
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۷: @@
 ===محاصره امام حسین علیه السلام و یارانش===
 در روز تاسوعا راه ها همه تحت كنترل قرار گرفته بود تا كسى به امام نپيوندد.<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ص91 </ref> [[امام صادق‌]] علیه السلام درباره محاصره شدن سيدالشهدا در روز عاشورا فرموده است:
-:«تاسوعا يوم حوصر فيه الحسين و اصحابه بكربلاء واجتمع عليه خيل اهل الشام و اناخواعليه و فرح ابن مرجانة و عمر بن سعد بتوافر الخيل و كثرتها واستضعفوا فيه الحسين و اصحابه و ايقنوا انه لا ياتى الحسين ناصر و لا يمده اهل العراق».<ref> سفينة البحار، ج 1، ص 124.</ref>
+:«تاسوعا يوم حوصر فيه الحسين و اصحابه بكربلاء واجتمع عليه خيل اهل الشام و اناخواعليه و فرح ابن مرجانة و عمر بن سعد بتوافر الخيل و كثرتها واستضعفوا فيه الحسين و اصحابه و ايقنوا انه لا ياتى الحسين ناصر و لا يمده اهل العراق».<ref> سفينة البحار، ج1، ص463.</ref>
 :تاسوعا روزى است كه حسين‌ علیه السلام و اصحاب او در [[كربلا]] محاصره شدند و سپاه شاميان بر ضد آنان گرد آمد. ابن‌ زياد و عمر سعد نيز از فراهم آمدن آن همه سواران خوشحال شدند و آن روز، حسين‌ علیه السلام و يارانش را ناتوان شمردند و يقين كردند كه ديگر براى او ياورى نخواهد آمد و عراقيان‌ نيز او را پشتيبانى نخواهند كرد.
-==مراسم های تاسوعای حسینی==
+==سوگواری روز تاسوعای حسینی==
-در بین عزاداران حسینی، روز نهم محرم با نام قمر بنی هاشم حضرت [[ابوالفضل العباس]] زینت یافته است.
+در بین عزاداران حسینی، روز تاسوعا روز گرامیداشت [[عباس بن علی]] محسوب می‌شود و محور اصلی نوحه‌خوانی‌ها و عزاداری‌ها، ذکر فضائل وی و نحوه شهادتش است.<ref> مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۱.</ref>
 ==پانویس==
 <references/>
 ==منابع==
 *ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
-* مجتبی صداقت، تاسوعا، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 7 مهر 1392
+*ابو مخنف کوفى، لوط بن یحیى، وقعة الطفّ، قم، جامعه مدرسین‏، چاپ سوم، ۱۴۱۷ ق.
 {{الگو:واقعه عاشورا}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
 ==معنی تاسوعا==
 روز نهم ماه [[محرم]] را تاسوعا گویند. «تاسوعا» از ریشه «تسع» به معنای نُه می باشد.
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۸: @@
 لعنك اللَّه و لعن امانك يعنى خدا تو را با امان نامه‏‌اى كه آورده‏‌اى لعنت كند! آيا جا دارد تو به ما امان دهى ولى پسر پيغمبر خدا در امان نباشد!؟ <ref>بحار الأنوار، ج‏44، ص391</ref>
-هم چنین روایت شده است : در میان سپاه عمر بن سعد، فردى بود به نام «عبدالله بن ابى محل بن حزام » كه برادرزاده ام البنین علیهاالسلام بود. وى هنگامى كه با خبر شد عمه زادگانش (عباس ، عبدالله ، جعفر، عثمان ) در میان سپاهیان امام حسین علیه السلام حضور دارند، امان نامه اى از عمر بن سعد براى آنان گرفت و به واسطه غلامش «كزمان» براى آنان ارسال كرد. كزمان ، فرزندان ام البنین علیهاالسلام را صدا زد و آنان را از امان نامه پسر دایى شان باخبر گردانید. حضرت عباس علیه السلام و برادرانشان به وى گفتند: به پسر دایى ما سلام برسان و بگو كه ما را نیازى به امان نامه شما نیست . امان خدا، بهتر است از امان پسر سمیه.<ref>وقعة الطف، ص190</ref>
+همچنین روایت شده است : در میان سپاه عمر بن سعد، فردى بود به نام «عبدالله بن ابى محل بن حزام» كه برادرزاده‌‌ ام البنین علیهاالسلام بود. وى هنگامى كه با خبر شد عمه زادگانش (عباس ، عبدالله ، جعفر، عثمان ) در میان سپاهیان امام حسین علیه السلام حضور دارند، امان نامه اى از عمر بن سعد براى آنان گرفت و به واسطه غلامش «كزمان» براى آنان ارسال كرد. كزمان ، فرزندان ام البنین علیهاالسلام را صدا زد و آنان را از امان نامه پسر دایى شان باخبر گردانید. حضرت عباس علیه السلام و برادرانشان به وى گفتند: به پسر دایى ما سلام برسان و بگو كه ما را نیازى به امان نامه شما نیست . امان خدا، بهتر است از امان پسر سمیه.<ref>وقعة الطف، ص190</ref>
 ===آماده شدن سپاه عمر سعد برای جنگ===
-مطابق با گزارش شیخ مفید در کتاب ارشاد، عصر روز تاسوعا، ابن سعد با دستورى كه به واسطه [[شمر بن ذی الجوشن]] از ابن زياد دريافت كرده بود، سپاهیان خود را با فریاد "اى سواران خدا سوار شويد مژده باد شما را به بهشت!" به جنگ با امام حسین علیه السلام و یارانش فراخواند. حضرت زينب سلام الله علیها، چون صداى همهمه مهاجمان را شنيد. به نز د امام رفت. و به امام حسین علیه السلام که در آن هنگام در کنار خیمه نشسته بود و سر خود را بر دسته شمشیرش نهاده بود گفت: ای برادر! آیا صداها را نمی شنوی که به ما نزدیک می شود! [[سیدالشهدا]] علیه السلام فرمود: من اکنون رسول خدا صلی الله علیه و آله را در خواب دیدم که فرمود: تو به پيش ما مى ‌آيى.
+بنابر منابع تاریخی در روز تاسوعا [[شمر بن ذی الجوشن]] با نامه ای ابن زیاد به نزد عمر سعد آمد که حامل دستور جنگ و کشتن امام حسین علیه السلام و یارانش در صورت تسلیم نشدن آنان بود.<ref>الکامل، ج4، ص56</ref>
 حسين‌ علیه السلام برادرش عباس را همراه بیست سوار جلو فرستاد تا از هدف ‌مهاجمان آگاه شوند. عباس به آنان فرمود: شما را چه شده و چه مي‌خواهيد؟ گفتند: دستور از امير رسيده كه بشما پيشنهاد كنيم بحكم او تن داده و تسليم شويد يا با شما جنگ كنيم؟ عباس علیه السلام بنزد امام حسين عليه السّلام بازگشت و جريان را بعرض آن حضرت رساند. حضرت فرمود: بنزد ايشان بازگرد و اگر ميتوانى تا فردا از ايشان مهلت بگير و امشب ايشان را از ما باز گردان شايد ما امشب براى پروردگار خود نماز خوانده دعا كنيم و از او آمرزشخواهى نمائيم زيرا خدا خود ميداند همانا من نماز و تلاوت كتابش قرآن و دعاى بسيار و استغفار را دوست دارم، پس عباس بنزد آن لشكر آمد و با فرستاده عمر بن سعد بازگشت و آن فرستاده گفت: ما امشب تا فردا بشما مهلت دهيم، پس اگر تسليم شديد شما را بنزد امير عبيد اللَّه بن زياد خواهيم برد، و گر نه دست از شما برنداريم.<ref>ارشاد شیخ مفید، ص 89 تا 91</ref>
@@ سطر ۳۶: / سطر ۴۰: @@
 ==منابع==
 *جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+*ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
 * مجتبی صداقت، تاسوعا، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، بازیابی: 7 مهر 1392
@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۹: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
-|عنوان بندی مناسب= ضعیف
+|عنوان بندی مناسب= خوب
-|کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط
+|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
 |رعایت سطح مخاطب عام= خوب
-|رعایت ادبیات دانشنامه ای= متوسط
+|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
-|جامعیت= متوسط
+|جامعیت= خوب
 |رعایت اختصار= خوب
 |سیر منطقی= خوب
-|کیفیت پژوهش= متوسط
+|کیفیت پژوهش= خوب
 |رده= دارد
 }}