تاریخ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۷

2022-06-12T12:07:40Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۲۳

2013-02-12T11:23:48Z

Saeed zamani: افزودن رده جدید

2013-01-24T08:22:29Z

افزودن رده جدید

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۳۷

2013-01-06T11:37:53Z

Saeed zamani: ایجاد

2013-01-01T05:41:43Z

ایجاد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
== لغت و اصطلاح تاریخ ==

تاریخ در لغت به معنای صریح «تعریف وقت» (تعیین زمان)، اثبات چیزی و به طور کنایی غایت و نهایت چیزی و در اصطلاح یعنی بازشناساندن حوادث و زمان وقوع آن‌ها نسبت به مبداء زمانی است.

موضوع تاریخ بررسی حوادث و تحولاتی است که در اندیشه و حیات آدمی رخ می‌دهد و تاریخ‌نگاری به عنوان اصطلاحی خاص به معنی وصف و ثبت وجوه گوناگون حیات و احوال انسان در عرصه سیاست و اجتماع.<ref> دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ج 14 مدخل "تاریخ‌نگاری" از صادق سجادی.</ref>

== تاریخ در قرآن ==

قرآن به طور صریح و قاطع تاریخ را برای مطالعه عرضه می‌دارد. و آن را یک منبع برای شناخت معرفی می کند.<ref> شهید مطهری، شناخت، ص 77 </ref>

در این زمینه در قرآن آیاتی‌ وجود دارد مانند:

قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبينَ (انعام/11)

بگو: در روى زمين بگرديد و بنگريد كه پايان كار تكذيب‌كنندگان چگونه بوده است.

قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمينَ (نمل/69)

بگو: در زمين سير كنيد و بنگريد كه پايان كار مجرمان چگونه بوده است.

قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ (روم/42)

بگو: در زمين بگرديد و بنگريد كه عاقبت پيشينيان كه بيشترينشان از مشركان بودند چگونه بوده است.

أَ فَلَمْ يَسِيرُواْ فىِ الْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كاَنَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كاَنُواْ أَكْثرََ مِنهُْمْ وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ ءَاثَارًا فىِ الْأَرْضِ فَمَا أَغْنىَ‌ عَنهُْم مَّا كاَنُواْ يَكْسِبُونَ(غافر/82)

آيا در زمين سير نكرده‌ اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها مى‌آيسته‌اند چگونه بوده است؟ مردمى كه نيرويشان بيشتر و آثارشان در روى زمين فراوان‌تر بود. پس آن چيزها كه به دست مى آوردند سودشان نبخشيد.

أَ فَلَمْ يَسِيرُواْ فىِ الْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كاَنَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيهِْمْ وَ لِلْكَافِرِينَ أَمْثَالُهَا (محمد/10)

آيا در زمين سير نكرده‌اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها بوده‌اند چگونه بوده است؟ خدا هلاكشان كرد و كافران نيز عاقبتى آن چنان خواهند داشت.

مهمترین فایده تاریخ مطابق با این آیات پند و عبرت از سرگذشت پیشینیان است.

==پانویس==
<references/>

[[رده:تاریخ اسلام]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-==لغت و اصطلاح تاریخ==
+'''«تاریخ»''' در اصطلاح به معنای بررسی حوادث و تحولات در زندگی آدمی و نیز وصف و ثبت وجوه گوناگون حیات و احوال انسانها در عرصه سیاست و اجتماع است. مهمترین فایده تاریخ مطابق با آیات [[قرآن]]، پند و [[عبرت]] از سرگذشت پیشینیان است.
-تاریخ در لغت به معنای صریح «تعریف وقت» (تعیین زمان)، اثبات چیزی و به طور کنایی غایت و نهایت چیزی و در اصطلاح یعنی بازشناساندن حوادث و زمان وقوع آن‌ها نسبت به مبداء زمانی است.
+==تاریخ در لغت و اصطلاح==
-موضوع تاریخ بررسی حوادث و تحولاتی است که در اندیشه و حیات آدمی رخ می‌دهد و تاریخ‌نگاری به عنوان اصطلاحی خاص به معنی وصف و ثبت وجوه گوناگون حیات و احوال انسان در عرصه سیاست و اجتماع.<ref>دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ج14، مدخل "تاریخ‌نگاری" از صادق سجادی.</ref>
+«تاریخ» در لغت به معنای صریح «تعریف وقت» (تعیین زمان)، اثبات چیزی و به طور کنایی غایت و نهایت چیزی است و در اصطلاح یعنی بازشناساندن حوادث و زمان وقوع آن‌ها نسبت به مبداء زمانی.
 ==تاریخ در قرآن==
-قرآن به طور صریح و قاطع تاریخ را برای مطالعه عرضه می‌دارد و آن را یک منبع برای شناخت معرفی می کند.<ref>شهید مطهری، شناخت، ص77.</ref>
+[[قرآن|قرآن کریم]] به طور صریح و قاطع، تاریخ را برای مطالعه عرضه می‌دارد و آن را یک منبع برای شناخت معرفی می کند. در این زمینه در قرآن آیاتی‌ وجود دارد مانند:
-در این زمینه در قرآن آیاتی‌ وجود دارد مانند:
+*{{متن قرآن|«قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا کیفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکذِّبینَ».}} ([[سوره انعام]]/۱۱) بگو: در روى زمین بگردید و بنگرید که پایان کار تکذیب‌کنندگان چگونه بوده است.
-{{متن قرآن|«قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبينَ».}} ([[سوره انعام]]/11) بگو: در روى زمين بگرديد و بنگريد كه پايان كار تكذيب‌كنندگان چگونه بوده است.
+*{{متن قرآن|«قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کیفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمینَ».}} ([[سوره نمل]]/۶۹) بگو: در زمین سیر کنید و بنگرید که پایان کار مجرمان چگونه بوده است.
-{{متن قرآن|«قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمينَ».}} ([[سوره نمل]]/69) بگو: در زمين سير كنيد و بنگريد كه پايان كار مجرمان چگونه بوده است.
+*{{متن قرآن|«قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کیفَ کانَ عاقِبَةُ الَّذینَ مِنْ قَبْلُ کانَ أَکثَرُهُمْ مُشْرِکینَ»}} ([[سوره روم]]/۴۲) بگو: در زمین بگردید و بنگرید که عاقبت پیشینیان که بیشترینشان از مشرکان بودند، چگونه بوده است.
-{{متن قرآن|«قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ»}} ([[سوره روم]]/42) بگو: در زمين بگرديد و بنگريد كه عاقبت پيشينيان كه بيشترينشان از مشركان بودند، چگونه بوده است.
+*{{متن قرآن|«أَفَلَمْ یسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَینظُرُوا کیفَ کانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ کانُوا أَکثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِی الْأَرْضِ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا کانُوا یکسِبُونَ».}} ([[سوره غافر]]/۸۲) آیا در زمین سیر نکرده‌ اند تا بنگرند که عاقبت کسانى که پیش از آنها مى‌آیسته‌اند چگونه بوده است؟ مردمى که نیرویشان بیشتر و آثارشان در روى زمین فراوان‌تر بود. پس آن چیزها که بدست مى آوردند، سودشان نبخشید.
-{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ».}} ([[سوره غافر]]/82) آيا در زمين سير نكرده‌ اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها مى‌آيسته‌اند چگونه بوده است؟ مردمى كه نيرويشان بيشتر و آثارشان در روى زمين فراوان‌تر بود. پس آن چيزها كه بدست مى آوردند، سودشان نبخشيد.
+*{{متن قرآن|«أَفَلَمْ یسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَینظُرُوا کیفَ کانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَیهِمْ وَلِلْکافِرِینَ أَمْثَالُهَا».}} ([[سوره محمد]]/۱۰) آیا در زمین سیر نکرده‌اند تا بنگرند که عاقبت کسانى که پیش از آنها بوده‌اند، چگونه بوده است؟ خدا هلاکشان کرد و کافران نیز عاقبتى آن چنان خواهند داشت.
-{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلِلْكَافِرِينَ أَمْثَالُهَا».}} ([[سوره محمد]]/10) آيا در زمين سير نكرده‌اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها بوده‌اند، چگونه بوده است؟ خدا هلاكشان كرد و كافران نيز عاقبتى آن چنان خواهند داشت.
+مهمترین فایده تاریخ مطابق با این آیات، پند و [[عبرت]] از سرگذشت پیشینیان است.
-مهمترین فایده تاریخ مطابق با این آیات پند و عبرت از سرگذشت پیشینیان است.
+== دسته‌بندی تاریخ ==
-==پانویس==
+* تاریخ نقلی: این نوع تاریخ که بعضا بیشترین کاربرد را در عوام انسان های امروزی دارد، به نقل کردن وقایع و حوادث و اوضاع و احوال انسان ها در گذشته می پردازد. در این نوع تاریخ همیشه اوضاع قبلی با اوضاع فعلی مقایسه می شود. به واژه وقایع بیشتر دقت کنید؛ ما در این نوع تاریخ اتفاق ها را بیشتر بررسی می کنیم.
-<references/>
+* تاریخ علمی: در این نوع تاریخ قواعد و سنت های حاکم بر گذشتگان که در زندگی آنها تاثیر داشته اند مطالعه و بررسی می شود و نتیجه هایی که از آنها برگرفته می شود مورد بحث قرار می گیرد. برای مثال قوانین حاکم بر کشور در دوران ساسانی، قوانین حاکم بر کشور در دوران پهلوی و مقایسه آن با حال حاضر.
 [[رده:تاریخ اسلام]]
 [[رده:علوم]]

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 {{متن قرآن|«قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ»}} ([[سوره روم]]/42) بگو: در زمين بگرديد و بنگريد كه عاقبت پيشينيان كه بيشترينشان از مشركان بودند، چگونه بوده است.
-{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُواْ فىِ الْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كاَنَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كاَنُواْ أَكْثرََ مِنهُْمْ وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ ءَاثَارًا فىِ الْأَرْضِ فَمَا أَغْنىَ‌ عَنهُْم مَّا كاَنُواْ يَكْسِبُونَ».}} ([[سوره غافر]]/82) آيا در زمين سير نكرده‌ اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها مى‌آيسته‌اند چگونه بوده است؟ مردمى كه نيرويشان بيشتر و آثارشان در روى زمين فراوان‌تر بود. پس آن چيزها كه بدست مى آوردند، سودشان نبخشيد.
+{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ».}} ([[سوره غافر]]/82) آيا در زمين سير نكرده‌ اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها مى‌آيسته‌اند چگونه بوده است؟ مردمى كه نيرويشان بيشتر و آثارشان در روى زمين فراوان‌تر بود. پس آن چيزها كه بدست مى آوردند، سودشان نبخشيد.
-{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُواْ فىِ الْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كاَنَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَاللَّهُ عَلَيهِْمْ وَلِلْكَافِرِينَ أَمْثَالُهَا».}} ([[سوره محمد]]/10) آيا در زمين سير نكرده‌اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها بوده‌اند، چگونه بوده است؟ خدا هلاكشان كرد و كافران نيز عاقبتى آن چنان خواهند داشت.
+{{متن قرآن|«أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلِلْكَافِرِينَ أَمْثَالُهَا».}} ([[سوره محمد]]/10) آيا در زمين سير نكرده‌اند تا بنگرند كه عاقبت كسانى كه پيش از آنها بوده‌اند، چگونه بوده است؟ خدا هلاكشان كرد و كافران نيز عاقبتى آن چنان خواهند داشت.
 مهمترین فایده تاریخ مطابق با این آیات پند و عبرت از سرگذشت پیشینیان است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۲۲
سطر ۲۷:		سطر ۲۷:

	[[رده:تاریخ اسلام]]		[[رده:تاریخ اسلام]]
		+	[[رده:علوم]]