تاج العلمای هندوستانی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* منابع */

2022-11-30T21:09:37Z

‏منابع

Mohammadi در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۹

2022-11-30T20:49:17Z

مهدی موسوی در ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۷

2022-10-26T06:17:31Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۰

2022-06-11T07:40:47Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۷

2022-06-09T11:47:35Z

نمایش تغییرات

Akbari در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۵

2020-04-28T11:25:07Z

Akbari در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۳

2020-04-28T11:23:41Z

Akbari در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۷

2020-04-28T11:17:21Z

Akbari در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۵

2020-04-28T11:15:00Z

نمایش تغییرات

Akbari در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۱۱

2020-04-22T10:11:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۹
سطر ۶۵:		سطر ۶۵:
	*[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، فرامرز حاج منوچهری، مدخل "تاج‌العلماء" ج۱۴، ص۲۲۱-۲۲۵.		*[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، فرامرز حاج منوچهری، مدخل "تاج‌العلماء" ج۱۴، ص۲۲۱-۲۲۵.

−	~~[[رده:علمای قرن چهاردهم]]~~
	<references />		<references />
		+
		+	[[رده:علمای قرن چهاردهم\|تاج العلماء،علی محمد]]
		+	[[رده:مجتهدین]]
		+	[[رده:فقیهان]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«علی‌محمد بن محمد نصیرآبادی»''' (۱۲۶۲-۱۳۱۲ ق) معروف به «تاج العلماء»، [[فقیه]]، اصولی، محدث و متکلم [[شیعه]] در لکهنوی هند است. جایگاه علمی او به عنوان یک مجتهد چنان بود که از بسیاری شهرهای مختلف نامه ها و رسالات پرسشی برای حل مشکلات فقهی نزد او فرستاده می شد. تاج العلماء با توجه به احاطه به زبانهای فارسی و اردو، آثار متعددی در علوم مختلف اسلامی به این زبانها داشته است که در سه زمینه تألیف و شرح و ترجمه به چشم می خورد.
+'''آیت الله علی محمد نصیرآبادی''' (۱۲۶۲ - ۱۳۱۲ ق) معروف به «تاج العلماء»، [[فقیه]]، اصولی، محدث و متکلم [[شیعه]] در لکهنوی هند است. جایگاه علمی او به عنوان یک مجتهد چنان بود که از بسیاری شهرهای مختلف نامه ها و رسالات پرسشی برای حل مشکلات فقهی نزد او فرستاده می شد. تاج العلماء با توجه به احاطه به زبانهای فارسی و اردو، آثار متعددی در علوم مختلف اسلامی به این زبانها داشته است که در سه زمینه تألیف و شرح و ترجمه به چشم می خورد.
 {{شناسنامه عالم
 |نام شخصیت =
-|نام کامل = علی‌محمد بن محمد نصیرآبادی (تاج‌العلماء)
+|نام کامل = علی محمد بن محمد بن دلدار علی نقوی نصیرآبادی
 |تصویر=
 |زادروز = ۱۲۶۲ قمری

@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 از برخی اطلاعات موجود در منابع چنین برمی آید که وی با اهل کتاب ارتباط داشته است. این رابطه ها تا آنجاست که چون تاج العلما بیمار می شود، حتی یکی از کشیشان آن دیار برای عیادت، به دیدن او می رود و در آن ملاقات برخی مفاهیم اعتقادی نیز به مباحثه گذارده می شود<ref>صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۶-۳۶۷؛ رضوی، a socio- intellectual history of the isna ashari shi is in india، همانجا</ref>. این مطلب خود نشان دهنده میزان ارتباط نزدیک مسلمانان با اهل کتاب در آن سرزمین است، و انبوهی آثار تاج العلما هم که غالباً به شکل ردیه نمود یافته، در همین راستاست. الاحتجاج العلوی در مناظره با پیروان دیگر ادیان و فرق؛ رد بر کشیش عمادالدین؛ رسالة فی السم الیهودیة للنبی؛ الصولة العلویة للذب عن الملة المحمدیة (فارسی)؛ عمادالدین ملاذ المؤمنین در رد بر نصارا؛ لحن داوودی در رد بر کتاب نغمه طنبوری اثر یکی از نصارا؛ و یهودیة<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱-۱۶۲؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۸؛ آقابزرگ، همان، ج۱۲، ص۲۳۲، ج۱۵، ص۳۳۱، ج۱۸، ص۲۹۷</ref> نمونه هایی از این دست آثار هستند. همچنین وی در اثری با عنون الاثنا عشریة فی بشارة الاحمدیة، به استخراج بشاراتی درباره رسالت [[حضرت محمد (صلی الله علیه و آله)|حضرت محمد (ص)]] در عهدین پرداخته است<ref>مشار، فهرست کتابهای چاپی عربی، ص۱۸، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، ج۴، ص۵۹۶</ref>.
-به نظر می رسد نوع ارتباط میان مسلمانان و به ویژه مسیحیان، خاصه در برخی زمینه های کلامی، گونه ای از تقابل فرهنگی-دینی را موجب شده بوده است؛ برای نمونه با توجه به جواز به تصویر کشیدن و نیز تجسیم بزرگان دین مسیحی همچون ساخت پیکره [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت  عیسی (ع)]]، و بازخورد آن در فرهنگ اسلامی، کسی چون تاج العلما را بر آن می دارد که به تألیف اثری در این باره بپردازد؛ این مطلبی است که نیاز پاسخ گویی بدان احساس می شده است. این مبحث را که شیخ طوسی نیز بدان توجه داشته (نک: آقابزرگ، همان، ج۱۵، ص۳۴۳)، تاج العلما در اثر فارسی خود، عدیمة المثالیة فی تجویز التصویر غیرالمجسم بررسی کرده است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۰؛ آقابزرگ، طبقات الشیعه، ج۱(۴)، ص۱۶۲۶</ref>.
+به نظر می رسد نوع ارتباط میان مسلمانان و به ویژه مسیحیان، خاصه در برخی زمینه های کلامی، گونه ای از تقابل فرهنگی-دینی را موجب شده بوده است؛ برای نمونه با توجه به جواز به تصویر کشیدن و نیز تجسیم بزرگان دین مسیحی همچون ساخت پیکره [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت  عیسی (ع)]]، و بازخورد آن در فرهنگ اسلامی، کسی چون تاج العلما را بر آن می دارد که به تألیف اثری در این باره بپردازد؛ این مطلبی است که نیاز پاسخ گویی بدان احساس می شده است. این مبحث را که شیخ طوسی نیز بدان توجه داشته<ref>نک: آقابزرگ، همان، ج۱۵، ص۳۴۳</ref>، تاج العلما در اثر فارسی خود، عدیمة المثالیة فی تجویز التصویر غیرالمجسم بررسی کرده است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۰؛ آقابزرگ، طبقات الشیعه، ج۱(۴)، ص۱۶۲۶</ref>.
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
-اساساً تاج العلما با توجه به احاطه به زبانهای فارسی و اردو آثاری به این زبانها داشته است که در دو زمینه تألیف و ترجمه به چشم می خورد. با نگاهی آماری، در میان تألیفات فارسی وی، شمار آثار فقهی بیشتر به نظر می رسد: رساله ای در حلیت طعام(ظاهراً اهل کتاب)، فصل الخطاب، گوهر شب چراغ و وقایه النار (الذمار) از این دست‌اند<ref>نک: همان، ج۵، ص۱۹۱، ج۱۸، ص۲۵۰؛ لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱-۱۶۲؛ نیز صدرالافاضل،  مطلع انوار، ص۳۶۸؛ مدرس، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۱۹</ref>().
+اساساً تاج العلما با توجه به احاطه به زبانهای فارسی و اردو آثاری به این زبانها داشته است که در دو زمینه تألیف و ترجمه به چشم می خورد. با نگاهی آماری، در میان تألیفات فارسی وی، شمار آثار فقهی بیشتر به نظر می رسد: رساله ای در حلیت طعام(ظاهراً اهل کتاب)، فصل الخطاب، گوهر شب چراغ و وقایه النار (الذمار) از این دست‌اند<ref>نک: همان، ج۵، ص۱۹۱، ج۱۸، ص۲۵۰؛ لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱-۱۶۲؛ نیز صدرالافاضل،  مطلع انوار، ص۳۶۸؛ مدرس، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۱۹</ref>.
 ==پانویس==

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==تحصیلات==
 تاج العلما علوم اولیه را نزد بزرگانی همچون محمدعلی لکهنوی، ملقب به قائمة الدین، محمد عباس شوشتری و احمدعلی احمدآبادی فراگرفت و سپس نزد پدرش به آموختن [[فقه]]، [[اصول]] و برخی علوم عقلی و نقلی پرداخت. پس از درگذشت پدرش (۱۲۸۴یا۱۲۸۵ق)، برای [[زیارت]] عتبات و بهره‌گیری از عالمان آن دیار راهی [[کربلا]] شد. وی که در آن زمان از نظر علمی رشد کرده و آثار متعددی را تألیف نموده بود، در آنجا با اکرام احترام بزرگان مانند میرزا علی نقی طباطبایی روبه‌رو شد. طباطبایی طی اجازه ای در روایت، به یادکرد جایگاه علمی او و خاندانش نیز پرداخت<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۳-۱۵۶</ref>.
-او همچنین برخی از عالمان شیعی آن دیار چون زین العابدین مازندرانی،  علی بحرالعلوم، راضی نجفی و حسین فاضل اردکانی را درک، و از آنان اجازۀ روایت دریافت کرد(همو، ج۲، ص۱۵۶-۱۵۷؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۶؛ حسینی، تراج الرجال، همانجا). بر پایۀ [[تاریخ]] این اجازات که حدود ماه‌های [[شوال]] تا [[ذیقعده]] را شامل می شود، به نظر نمی‌رسد که بیش از چند ماه در آن دیار مانده باشد(همانجا).  ظاهراً پس از این سفر به سرزمین خود بازگشته، و زمانی دیگر برای ادای فریضه  حج راهی حجاز شده است (صدرالافاضل، مطلع انوار، همانجا). او افزون بر تربیت شاگردان بسیاری که نام آنها در منابع آمده است، مدتها امامت [[مسجد جامع]] «باغ نواب» را برعهده داشت. تاج العلما در لکهنو از دنیا رفت (لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۷-۱۵۹).
+او همچنین برخی از عالمان شیعی آن دیار چون زین العابدین مازندرانی،  علی بحرالعلوم، راضی نجفی و حسین فاضل اردکانی را درک، و از آنان اجازۀ روایت دریافت کرد<ref>همو، ج۲، ص۱۵۶-۱۵۷؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۶؛ حسینی، تراج الرجال، همانجا</ref>. بر پایۀ [[تاریخ]] این اجازات که حدود ماه‌های [[شوال]] تا [[ذیقعده]] را شامل می شود، به نظر نمی‌رسد که بیش از چند ماه در آن دیار مانده باشد(همانجا).  ظاهراً پس از این سفر به سرزمین خود بازگشته، و زمانی دیگر برای ادای فریضه  حج راهی حجاز شده است<ref>صدرالافاضل، مطلع انوار، همانجا</ref>. او افزون بر تربیت شاگردان بسیاری که نام آنها در منابع آمده است، مدتها امامت [[مسجد جامع]] «باغ نواب» را برعهده داشت. تاج العلما در لکهنو از دنیا رفت<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۷-۱۵۹</ref>.
 ==شخصیت علمی و اجتماعی==
-درباره جایگاه علمی تاج العلما نزد عالمان امامی، کافی است به بیان آقابزرگ در یادکرد جایگاه علم [[قرآن]] و [[تفسیر]] نزد شیعیان اشاره شود. وی ضمن گرامی داشت علم تفیسر و مفسران شیعی، در فهرست ارائه شده خود که با ابان بن تغلب آغاز گشته، نام تاج العلما را در کنار کسانی چون سیدمرتضی، [[طبرسی]]، [[قطب راوندی]] و طریحی آورده است (آقابزرگ، الذریعة،ج۴، ص۲۳۳).
+درباره جایگاه علمی تاج العلما نزد عالمان امامی، کافی است به بیان آقابزرگ در یادکرد جایگاه علم [[قرآن]] و [[تفسیر]] نزد شیعیان اشاره شود. وی ضمن گرامی داشت علم تفیسر و مفسران شیعی، در فهرست ارائه شده خود که با ابان بن تغلب آغاز گشته، نام تاج العلما را در کنار کسانی چون سیدمرتضی، [[طبرسی]]، [[قطب راوندی]] و طریحی آورده است<ref>آقابزرگ، الذریعة،ج۴، ص۲۳۳</ref>.
 اما واقعیت این است که اهمیت وی تنها به سبب جایگاه او در میان امامیان نیست؛ چه، حضور او در متن جامعه هند، او را با گروههای گوناگونی از پیروان و صاحبان اندیشه های مختلف پیوند داده است.
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
-در حالی که با فزونی قدرت حلقه اصولی در عراق و ضعف روزافزون اخباریان، دامنه نفوذ پیروان اندیشه اخباری بسیار محدود گشته بود، هنوز هند میدانی برای تقابل اندیشه اخباری و اصولی بود. تاج العلما که در خاندانی از فقیهان مجتهد اصولی رشد یافته بود، به عنوان یکی از مهم ترین کسان در حلقه لکهنو، ضمن سفر به عراق، با حضور در جمع اصولیان آن دیار، آثار برخی از قدما و اندیشمندان مؤثر در اندیشه اصولی، همچون [[صاحب جواهر]]، [[کاشف الغطاء]]، [[بحرالعلوم]] و به ویژه [[محمدباقر بهبهانی]] را از مشایخ عراقی زمان خود فراگرفت (نک: لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۴-۱۵۵). بدین ترتیب، همان گونه که طباطبائی نیز در صورت اجازه خود به وی اشاره کرده است. توانست در لکهنو به نشر دانش بپردازد و حلقه اصولیان آن دیار را پرتوان‌تر، در برابر اخباریان بپروراند. فهرستی که صدرالافاضل از برخی از شاگردان او به دست داده است و تأکید او بر مجتهد بودن ایشان، کاملاً جلب نظر می کند و نشان می دهد که مکتب اصولی تاج العما بسیاری کسان را پرورده است (نک: صدرالافاضل، مطلع انوار، ص ۳۶۷-۳۶۸).
+در حالی که با فزونی قدرت حلقه اصولی در عراق و ضعف روزافزون اخباریان، دامنه نفوذ پیروان اندیشه اخباری بسیار محدود گشته بود، هنوز هند میدانی برای تقابل اندیشه اخباری و اصولی بود. تاج العلما که در خاندانی از فقیهان مجتهد اصولی رشد یافته بود، به عنوان یکی از مهم ترین کسان در حلقه لکهنو، ضمن سفر به عراق، با حضور در جمع اصولیان آن دیار، آثار برخی از قدما و اندیشمندان مؤثر در اندیشه اصولی، همچون [[صاحب جواهر]]، [[کاشف الغطاء]]، [[بحرالعلوم]] و به ویژه [[محمدباقر بهبهانی]] را از مشایخ عراقی زمان خود فراگرفت<ref>نک: لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۴-۱۵۵</ref>. بدین ترتیب، همان گونه که طباطبائی نیز در صورت اجازه خود به وی اشاره کرده است. توانست در لکهنو به نشر دانش بپردازد و حلقه اصولیان آن دیار را پرتوان‌تر، در برابر اخباریان بپروراند. فهرستی که صدرالافاضل از برخی از شاگردان او به دست داده است و تأکید او بر مجتهد بودن ایشان، کاملاً جلب نظر می کند و نشان می دهد که مکتب اصولی تاج العما بسیاری کسان را پرورده است<ref>نک: صدرالافاضل، مطلع انوار، ص ۳۶۷-۳۶۸</ref>.
-وی برای تثبیت و تبیین اصول عقاید فقهی خود، کتابی با عنوان عماد الاجتهاد در [[فقه استدلالی]] تألیف کرد (لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۲؛ آقابزرگ، همان، ج۱۵، ص۳۳۰)؛ افزون بر این، به تألیف آثار بسیاری نیز دست زده که نشان از تقابل او با اخباریان دارد. آثاری چون الاذانیة، جنة الله الواقیة رساله ای در رد برخی از اخباریان، نصر المؤمنین در رد میرزا محمد اخباری، و نیز رساله مختصری در جواب رقعه یک اخباری نمونه هایی از ردیه های وی بر اخباریان است. او همچنین با تألیف کتاب فقهی فصل الخطاب فی حلیة شرب التتن با ترجمه فارسی آن با عنوان الخطاب الفاصل به بیان آراء اصولی در قبال نظریات فقیهان اخباری در این باره پرداخته است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۰-۱۶۲؛ آقابزرگ، همان، ج۱، ص۴۰۶، ج۵، ص۱۵۹، ج۱۶، ص۲۲۹؛ مدرس، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۱۹</ref> . به نظر می رسد که درخواست جوابیه به عنوان حکم در مناظره یک شیخی (با توجه به نزدیکی به اخباریان) به نام شیخ محمدعلی با حسام الاسلام سیدنثار حسین(نک: صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۶) نیز در همین راستا بوده است.
+وی برای تثبیت و تبیین اصول عقاید فقهی خود، کتابی با عنوان عماد الاجتهاد در [[فقه استدلالی]] تألیف کرد<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۲؛ آقابزرگ، همان، ج۱۵، ص۳۳۰</ref>؛ افزون بر این، به تألیف آثار بسیاری نیز دست زده که نشان از تقابل او با اخباریان دارد. آثاری چون الاذانیة، جنة الله الواقیة رساله ای در رد برخی از اخباریان، نصر المؤمنین در رد میرزا محمد اخباری، و نیز رساله مختصری در جواب رقعه یک اخباری نمونه هایی از ردیه های وی بر اخباریان است. او همچنین با تألیف کتاب فقهی فصل الخطاب فی حلیة شرب التتن با ترجمه فارسی آن با عنوان الخطاب الفاصل به بیان آراء اصولی در قبال نظریات فقیهان اخباری در این باره پرداخته است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۰-۱۶۲؛ آقابزرگ، همان، ج۱، ص۴۰۶، ج۵، ص۱۵۹، ج۱۶، ص۲۲۹؛ مدرس، ریحانة الادب، ج۱، ص۳۱۹</ref> . به نظر می رسد که درخواست جوابیه به عنوان حکم در مناظره یک شیخی (با توجه به نزدیکی به اخباریان) به نام شیخ محمدعلی با حسام الاسلام سیدنثار حسین<ref>نک: صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۶</ref> نیز در همین راستا بوده است.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
-به هر روی، باید پذیرفت که جایگاه علمی او به عنوان یک مجتهد چنان بود که از بسیاری شهرهای مختلف نامه ها و رسالات پرسشی برای حل مشکلات فقهی نزد او فرستاده می شد. وجود برخی جوابیه های او حکایت از همین امر دارد که برای نمونه به برخی از آنها همچون جواب مسائل حیدرآبادیه و جواب مسأله لندنیه(فارسی) در نجاست اهل کتاب (لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، همانجا؛ آقابزرگ، الذریعة، ج۵، ص۲۱۹) می توان اشاره کرد. در این میان، اثر اخیر میزان ارتباط تنگاتنگ مسلمانان با پیروان دیگر ادیان در هند را به روشنی نشان می دهد و به طور طبیعی از موضوعات مبتلا به مسلمانان در این باره، مبحث طعام اهل کتاب بوده است. جوابیه های تاج العلما به بسیاری از استفتائات درباره مسئله حرمت طعام اهل کتاب همچون الذبیحة (چ سنگی لکهنو،۱۲۸۶ق)، الاستفتاء (چ سنگی لکهنو، ۱۲۸۹ ق). و جواب مسئلة الطعام (فارسی؛ چاپی) از این دست است. درباره میزان ارتباط پیروان این ادیان، آنچه به عنوان رساله در نجاست کفار نیز آقابزرگ (طبقات، همانجا) از آن یاد کرده، قابل توجه است.
+به هر روی، باید پذیرفت که جایگاه علمی او به عنوان یک مجتهد چنان بود که از بسیاری شهرهای مختلف نامه ها و رسالات پرسشی برای حل مشکلات فقهی نزد او فرستاده می شد. وجود برخی جوابیه های او حکایت از همین امر دارد که برای نمونه به برخی از آنها همچون جواب مسائل حیدرآبادیه و جواب مسأله لندنیه(فارسی) در نجاست اهل کتاب <ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، همانجا؛ آقابزرگ، الذریعة، ج۵، ص۲۱۹</ref> می توان اشاره کرد. در این میان، اثر اخیر میزان ارتباط تنگاتنگ مسلمانان با پیروان دیگر ادیان در هند را به روشنی نشان می دهد و به طور طبیعی از موضوعات مبتلا به مسلمانان در این باره، مبحث طعام اهل کتاب بوده است. جوابیه های تاج العلما به بسیاری از استفتائات درباره مسئله حرمت طعام اهل کتاب همچون الذبیحة (چ سنگی لکهنو،۱۲۸۶ق)، الاستفتاء (چ سنگی لکهنو، ۱۲۸۹ ق). و جواب مسئلة الطعام (فارسی؛ چاپی) از این دست است. درباره میزان ارتباط پیروان این ادیان، آنچه به عنوان رساله در نجاست کفار نیز<ref>آقابزرگ، طبقات الشیعه، همانجا</ref> از آن یاد کرده، قابل توجه است.
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
-در آنچه به مقابله با انگلیسیها مربوط می شد، صرفاً از آن رو که تاج العلما با مخاصمه و جنگ با ایشان مخالف بود(برای چنین موضعی از سوی سیداحمد، نک: فخرداعی، ۱/«ج»)، در کنار سیداحمد جای می گرفت. این بدان معناست که تاج العلما نیز همچون سیداحمد وجود مشکل در نوع اندیشه سیاسی حکومتی مسلمانان هند و ضعف ناشی از آن را حس می کرد، و حتی بر همین اساس به تألیف اثری درباره چرایی این مشکل با عنوان ملال سبب ضعف ریاست اسلام و علاج آن<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۲</ref> پرداخت؛ امام راه رهایی را در شورش و جنگ نمی دید. او که به مبحث سیاست و حکومت توجه داشت و حتی کتاب مسائل عجیبه را در سیاست مدن (همانجا) تألیف نمود، با برخی شالوده های فکری براساس عقاید امامی درباره غیبت، در رساله ای با عنوان عدم جواز جهاد در [[غیبت امام زمان (عج)|غیبت امام زمان]](ع) (<ref>صدرالافاضال، مطلع انوار، همانجا</ref>)، رأی خود را در این باره تبیین نمود. در منابع اثری با عنوان رساله جهادیه در فقه نیز از او یاد شده است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱؛ آقابزرگ،همان، ج۵، ص۲۹۷</ref> که دور نیست با اثر پیش یاد شده هماهنگیهایی داشته باشد.
+در آنچه به مقابله با انگلیسیها مربوط می شد، صرفاً از آن رو که تاج العلما با مخاصمه و جنگ با ایشان مخالف بود<ref>برای چنین موضعی از سوی سیداحمد، نک: فخرداعی، مقدمه  بر ترجمه و تفسیر القرآن سیداحمدخان، ج۱، ص«ج»</ref>، در کنار سیداحمد جای می گرفت. این بدان معناست که تاج العلما نیز همچون سیداحمد وجود مشکل در نوع اندیشه سیاسی حکومتی مسلمانان هند و ضعف ناشی از آن را حس می کرد، و حتی بر همین اساس به تألیف اثری درباره چرایی این مشکل با عنوان ملال سبب ضعف ریاست اسلام و علاج آن<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۲</ref> پرداخت؛ امام راه رهایی را در شورش و جنگ نمی دید. او که به مبحث سیاست و حکومت توجه داشت و حتی کتاب مسائل عجیبه را در سیاست مدن (همانجا) تألیف نمود، با برخی شالوده های فکری براساس عقاید امامی درباره غیبت، در رساله ای با عنوان عدم جواز جهاد در [[غیبت امام زمان (عج)|غیبت امام زمان]](ع) (<ref>صدرالافاضال، مطلع انوار، همانجا</ref>)، رأی خود را در این باره تبیین نمود. در منابع اثری با عنوان رساله جهادیه در فقه نیز از او یاد شده است<ref>لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۶۱؛ آقابزرگ،همان، ج۵، ص۲۹۷</ref> که دور نیست با اثر پیش یاد شده هماهنگیهایی داشته باشد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۷
سطر ۳:		سطر ۳:

	==نسب==		==نسب==
−	تاج العلما در خاندانی اهل علم از فقیهان اصولی نصیرآباد لکهنو (مرکز ایالت کنونی اوتراپرادش در هند) متولد شد (برای اختلاف در تاریخ تولد، نک: لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۳؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۵؛ آقابزرگ، طبقات اعلام الشیعة،ج۱ (۴)، ص۱۶۲۴؛ حسینی، تراج الرجال،ج۱، ص۴۱۲). پدر او سلطان العلما از عالمان بزرگ بود و برخی از او با عنوان مجتهد زمان و مروج [[دین]] یاد کرده‌اند<ref>آقابزرگ، الذریعة، ج۴، ص۱۲۰</ref>. نیای او، دلدارعلی نیز اهل علم و دارای شهرت فراوان بوده است..	+	تاج العلما در خاندانی اهل علم از فقیهان اصولی نصیرآباد لکهنو (مرکز ایالت کنونی اوتراپرادش در هند) متولد شد<ref>برای اختلاف در تاریخ تولد، نک: لکهنوی، نجوم السماء، ج۲، ص۱۵۳؛ صدرالافاضل، مطلع انوار، ص۳۶۵؛ آقابزرگ، طبقات اعلام الشیعة،ج۱ (۴)، ص۱۶۲۴؛ حسینی، تراج الرجال،ج۱، ص۴۱۲</ref>. پدر او سلطان العلما از عالمان بزرگ بود و برخی از او با عنوان مجتهد زمان و مروج [[دین]] یاد کرده‌اند<ref>آقابزرگ، الذریعة، ج۴، ص۱۲۰</ref>. نیای او، دلدارعلی نیز اهل علم و دارای شهرت فراوان بوده است..

@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 ==منبع==
-*فرامرز حاج منوچهری، مدخل «تاج‌العلما»، در دائرة المعارف بزرگ اسلامی،(ج۱۴، ص:۲۲۱-۲۲۵).
+*فرامرز حاج منوچهری، مدخل «تاج‌العلما» در دائرة المعارف بزرگ اسلامی،(ج۱۴، ص۲۲۱-۲۲۵).
 [[رده:علمای قرن چهاردهم]]