بنی هاشم - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۸

2026-10-04T16:18:51Z

مهدی موسوی در ‏۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۴

2023-03-01T08:44:01Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۷

2023-03-01T07:47:47Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-10-18T07:01:23Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۲۳

2018-08-08T08:23:57Z

سید مهدی خدایی: اصلاح سر آغاز و برخی عبارات

2018-08-02T06:56:23Z

اصلاح سر آغاز و برخی عبارات

سید مهدی خدایی: درج الگوی متن قرآن

2018-07-29T07:42:31Z

درج الگوی متن قرآن

سید مهدی خدایی در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۱۶

2018-07-29T07:16:10Z

Saeed zamani: افزودن سر آغاز از فرهنگ عاشورا

2013-04-23T08:06:04Z

افزودن سر آغاز از فرهنگ عاشورا

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۵ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۲۹

2012-10-25T05:29:16Z

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 هاشم هر ساله در اجراى مسئولیت رفادت خود به هنگام موسم [[حج]]، براى پذیرایى از زائران کعبه از مشارکت و کمک هاى مالى خانواده‌‌هاى قریش بهره‌‌مند مى‌‌شد.<ref>الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۳ ـ ۶۴.</ref> او همچنین با حفر چاه «سَجْله»<ref>معجم البلدان، ج ۳، ص ۱۹۳؛ فتوح البلدان، ص ۶۱؛ اخبار مکه، ج ۱، ص ۱۱۳.</ref> - که با گسترده شدن فضاى [[مسجدالحرام]] جزو محدوده مسجد قرار گرفت - و همچنین چاه «بَذَّر»<ref>فتوح البلدان، ص ۶۱؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۶۱؛ اخبار مکه، ج ۱، ص ۱۱۳.</ref> در راستاى منصب سقایت، تلاش کرد تا در امر آبرسانى به حج‌‌گزاران تسهیل ایجاد کند.
-هاشم همچنین در کار بازرگانى توانست اولین کسى باشد که براى قریش ایلاف و پیمان نامه گرفت. او توانست در پى انعقاد پیمانهاى بازرگانى با [[شام]] و نیز بستن پیمانهایى با قبایل حاضر در مسیر کاروانهاى تجارى، سفرهاى تجارى قریش را به دو سفر تابستانى به سوى شام و زمستانى به سوى [[یمن]] و [[حبشه]] ارتقا دهد.<ref> تاریخ یعقوبى، ج ۱، ص ۲۴۲؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۲؛ المنمق، ص ۴۲.</ref> و بدین شکل زمینه توسعه تجارت و فزونى ثروت در [[مکه]] و نیز گسترش ارتباطات با کشورهاى همجوار را فراهم کند. به دنبال هاشم، دیگر برادران او نیز معاهداتى را با شاهان سایر مناطق منعقد کردند.<ref> تاریخ یعقوبى، ج ۱، ص ۲۴۴؛ المحبر، ص ۱۶۳؛ المنمق، ص ۴۴.</ref> خداوند در [[سوره قریش]] به این پیمانها با عنوان «ایلاف»<ref>تفسیر قرطبى، ج ۲۰، ص ۱۳۹؛ مبهمات القرآن، ج ۲، ص ۷۴۵؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۸۲۹.</ref> اشاره‌‌ کرده است: {{متن قرآن|«لاِیلفِ قُرَیش‌‌ ایلفِهِم رِحلَةَ الشِّتاءِ والصَّیف»}}.(سوره قریش، ۱-۲)
+هاشم همچنین در کار بازرگانى توانست اولین کسى باشد که براى قریش ایلاف و پیمان نامه گرفت. او توانست در پى انعقاد پیمانهاى بازرگانى با [[شام]] و نیز بستن پیمانهایى با قبایل حاضر در مسیر کاروانهاى تجارى، سفرهاى تجارى قریش را به دو سفر تابستانى به سوى شام و زمستانى به سوى [[یمن]] و [[حبشه]] ارتقا دهد.<ref> تاریخ یعقوبى، ج ۱، ص ۲۴۲؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۲؛ المنمق، ص ۴۲.</ref> و بدین شکل زمینه توسعه تجارت و فزونى ثروت در [[مکه]] و نیز گسترش ارتباطات با کشورهاى همجوار را فراهم کند. به دنبال هاشم، دیگر برادران او نیز معاهداتى را با شاهان سایر مناطق منعقد کردند.<ref> تاریخ یعقوبى، ج ۱، ص ۲۴۴؛ المحبر، ص ۱۶۳؛ المنمق، ص ۴۴.</ref> خداوند در [[سوره قریش]] به این پیمانها با عنوان «ایلاف»<ref>تفسیر قرطبى، ج ۲۰، ص ۱۳۹؛ مبهمات القرآن، ج ۲، ص ۷۴۵؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۸۲۹.</ref> اشاره‌‌ کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|106|1}} 💠<ref>[[آیه 1 سوره قریش|سوره قریش، آیه ۱.]]</ref> {{آیه|106|2}}<ref>[[آیه 2 سوره قریش|همان، آیه ۲.]]</ref>»}}.
 شاید بر اثر همین ارتباط ها بود که هاشم توانست در سال قحطى مکه که قریش دچار گرسنگى شده بودند با تهیه آرد و نان از شام<ref> الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۲.</ref> یا [[فلسطین]]<ref>تاریخ طبرى، ج ۲، ص ۲۵۲؛ سبل الهدى، ج ۱، ص ۲۶۸.</ref> و درآمیختن آن با گوشت شتر، با تهیه ترید و اطعام آن به مکیان لقب «هاشم» (تهیه کننده ترید) را براى خود به جا گذارد.<ref> البدء والتاریخ، ج ۴، ص ۱۱۱؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۲؛ التاریخ الکبیر، ج ۱، ص ۴.</ref>
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==ویژگی‌هاى بنى‌هاشم==
-دورى [[هاشم بن عبد مناف|هاشم]] و [[عبدالمطلب]] از [[بت پرستی|بت‌‌ پرستى]] و دیگر ناپاکی هاى آن روزگار، مورد تأکید برخى از منابع است،<ref> المنمق، ص ۵۳؛ القول الجازم، ص ۱۵۶.</ref> تا جایى که برخى به استناد درخواست [[حضرت ابراهیم]] علیه السلام از خداوند براى دورى فرزندانش از عبادت بت ها که در آیه {{متن قرآن|«وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِی وَبَنِی أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»}}<ref>(سوره ابراهیم/۱۴،۳۵)</ref> بدان تصریح شده، هاشم را از پرستش بت‌‌ برى مى‌‌دانند و عدم وجود هرگونه گزارشى از بت‌‌ پرستى هاشم را مؤیدى بر ادّعاى خود قلمداد مى‌‌کنند.<ref> القول الجازم، ص ۱۵۶.</ref>
+دورى [[هاشم بن عبد مناف|هاشم]] و [[عبدالمطلب]] از [[بت پرستی|بت‌‌ پرستى]] و دیگر ناپاکی هاى آن روزگار، مورد تأکید برخى از منابع است،<ref> المنمق، ص ۵۳؛ القول الجازم، ص ۱۵۶.</ref> تا جایى که برخى به استناد درخواست [[حضرت ابراهیم]] علیه السلام از خداوند براى دورى فرزندانش از عبادت بت ها که در آیه {{متن قرآن|«{{آیه|14|35}}»}}<ref>[[آیه 35 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۳۵.]]</ref> بدان تصریح شده، هاشم را از پرستش بت‌‌ برى مى‌‌دانند و عدم وجود هرگونه گزارشى از بت‌‌ پرستى هاشم را مؤیدى بر ادّعاى خود قلمداد مى‌‌کنند.<ref> القول الجازم، ص ۱۵۶.</ref>
 همچنین وجود صفات پسندیده‌‌اى چون جود و بخشش، دورى از رذایل اخلاقی و [[جوانمردی|جوانمردى]] براى فرزندان هاشم و عبدالمطلب (بنى‌‌هاشم و بنى عبدالمطلب) نیز در گزارش ها دیده مى‌‌شود.<ref> کنزالدرر، ج ۴، ص ۵۳؛ القول الجازم، ص ۱۵۷؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۷۵.</ref> پیمان [[حلف الفضول]] (که در آن بنى‌‌هاشم به همراه بنو زهره، [[بنی تمیم|بنو تمیم]] و بنو مطّلب متعهد شدند که از مظلوم تا ستاندن حقش دفاع کنند، اگرچه آن مظلوم در مکه غریب یا بنده باشد)، نمونه‌‌اى گویا از [[فتوت]] و جوانمردى بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب است.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۱۰۳؛ الاغانى، ج ۱۷، ص ۲۹۰؛ المحبر، ص ۱۶۷.</ref>
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 برخى از هاشمیان نیز به دشمنى و رویارویى شدید با آن حضرت برخاسته، در این راه از هیچ اقدامى فروگذار نکردند؛ [[ابولهب بن عبدالمطلب|ابولهب]] عموى پیامبر<ref>المنمق، ص ۳۸۶؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۱، ص ۳۵۱؛ تاریخ یعقوبى، ج ۲، ص ۲۴.</ref> که کافر مرد و به آن حضرت [[ایمان]] نیاورد، از جمله این افرادند.
-در کنار این دو گروه، بسیارى از بنى‌‌هاشم بدون قبول اسلام، گاه بر پایه روابط قبیلگى به حمایت از پیامبر مى‌‌پرداختند، چنان که در [[تفسیر قمی (کتاب)|تفسیر قمى]] در خصوص آیه {{متن قرآن|«وَهُمْ ینْهَوْنَ عَنْهُ وَینْأَوْنَ عَنْهُ»}}؛ و آنان (کافران) مردم را از وى (پیامبر اکرم) بازمى‌‌دارند و خود از او دور مى‌‌شوند،<ref>(سوره انعام/۶،۲۶)</ref> آمده است که بنى‌‌هاشم در عین حالى که به پیامبر صلى الله علیه و آله ایمان نیاورده بودند، از آن حضرت حمایت کرده، مخالفان [[قریش|قریشى]] را از آن حضرت دور مى‌‌کردند.<ref>تفسیر قمى، ج ۱، ص ۲۲۴؛ الصافى، ج ۲، ص ۱۱۴؛ نورالثقلین، ج ۱، ص ۷۰۹.</ref>
+در کنار این دو گروه، بسیارى از بنى‌‌هاشم بدون قبول اسلام، گاه بر پایه روابط قبیلگى به حمایت از پیامبر مى‌‌پرداختند، چنان که در [[تفسیر قمی (کتاب)|تفسیر قمى]] در خصوص آیه «{{متن قرآن|وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ ...}}<ref>(سوره انعام/۶،۲۶)</ref>؛ و آنان (کافران) مردم را از وى (پیامبر اکرم) بازمى‌‌دارند و خود از او دور مى‌‌شوند»، آمده است که بنى‌‌هاشم در عین حالى که به پیامبر صلى الله علیه و آله ایمان نیاورده بودند، از آن حضرت حمایت کرده، مخالفان [[قریش|قریشى]] را از آن حضرت دور مى‌‌کردند.<ref>تفسیر قمى، ج ۱، ص ۲۲۴؛ الصافى، ج ۲، ص ۱۱۴؛ نورالثقلین، ج ۱، ص ۷۰۹.</ref>
 در هر حال، طبق آنچه که از منابع بدست مى‌‌آید بسیارى از بنى‌‌هاشم در سالهاى پس از [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت]] و به ویژه در [[فتح مکه]] مسلمان شدند، چنان‌‌که [[عقیل بن ابیطالب|عقیل بن ابى طالب]] قبل از [[صلح حدیبیه|حدیبیه]]<ref>ذخائر العقبى، ص ۲۲۲؛ تهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۲۲۶.</ref> یا در سال هشتم هجری و [[عباس بن عبدالمطلب]] نیز به اختلاف قبل از [[جنگ بدر]] یا پیش از [[جنگ خیبر]]<ref>ذخائرالعقبى، ص ۱۹۱.</ref> مسلمان شدند.
-با نزول آیه {{متن قرآن|«و اَنذِر عَشیرَتَک الاَقرَبین...»}}<ref>(سوره شعراء/۲۶،۲۱۴)</ref> [[دعوت علنی پیامبر اسلام در مکه|دعوت علنى پیامبر]] صلى الله علیه و آله از میان بنى‌‌هاشم آغاز و [[حضرت على]] علیه السلام از سوى آن حضرت مأمور دعوت از بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب شد.<ref> جامع‌‌البیان، مج ۱۱، ج ۱۹، ص ۱۴۸؛ مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۲۲؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص ۳۶۳.</ref> پس ۴۰ تن از مردان آنان در خانه [[ابوطالب]] جمع شدند.
+با نزول آیه {{متن قرآن|«وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ»}}<ref>(سوره شعراء/۲۶،۲۱۴)</ref>، [[دعوت علنی پیامبر اسلام در مکه|دعوت علنى پیامبر]] صلى الله علیه و آله از میان بنى‌‌هاشم آغاز و [[حضرت على]] علیه السلام از سوى آن حضرت مأمور دعوت از بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب شد.<ref> جامع‌‌البیان، مج ۱۱، ج ۱۹، ص ۱۴۸؛ مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۲۲؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص ۳۶۳.</ref> پس ۴۰ تن از مردان آنان در خانه [[ابوطالب]] جمع شدند.
 این اجتماع که نخستین نشست آن با سخنان ابولهب ناتمام ماند، در جلسه دوم با سخنان پیامبر و اعلان [[رسالت]] خود و همچنین تعیین حضرت على علیه السلام به عنوان وصىّ و وزیر پیامبر صلى الله علیه و آله پایان یافت.<ref> السیر والمغازى، ص ۱۴۶؛ مجمع‌‌البیان، ج ۷، ص ۳۲۲؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص ۳۶۳.</ref>
-با تعیین امام على علیه السلام به عنوان فردى که از این پس بنى هاشم باید گوش به فرمان او باشند، آن حضرت مورد تمسخر گروهى از بنى‌‌هاشم قرار گرفت. برخى نزول آیه ۲۹ [[سوره مطففین]] را در این خصوص مى‌‌دانند: <ref>شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۴۲۶؛ الارشاد، ص ۲۵.</ref> {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِینَ أَجْرَمُوا کانُوا مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا یضْحَکونَ»}}؛ همانا کافران به کسانى که ایمان آورده‌‌اند، مى‌‌خندند. البته برخى نیز این آیه را در خصوص منافقانى مى‌‌دانند که به تمسخر على علیه السلام مى‌‌پرداختند.<ref> تفسیر فرات الکوفى، ص ۵۴۶؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۳؛ الصافى، ج ۵، ص ۳۰۲.</ref>
+با تعیین امام على علیه السلام به عنوان فردى که از این پس بنى هاشم باید گوش به فرمان او باشند، آن حضرت مورد تمسخر گروهى از بنى‌‌هاشم قرار گرفت. برخى نزول آیه ۲۹ [[سوره مطففین]] را در این خصوص مى‌‌دانند: <ref>شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۴۲۶؛ الارشاد، ص ۲۵.</ref> «{{متن قرآن|{{آیه|83|29}}}}؛ همانا کافران به کسانى که ایمان آورده‌‌اند، مى‌‌خندند». البته برخى نیز این آیه را در خصوص منافقانى مى‌‌دانند که به تمسخر على علیه السلام مى‌‌پرداختند.<ref> تفسیر فرات الکوفى، ص ۵۴۶؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۶۹۳؛ الصافى، ج ۵، ص ۳۰۲.</ref>
-آشکارشدن دعوت پیامبر و حمایت همه جانبه بنى‌‌هاشم و بنى‌‌مطلب به رهبرى ابوطالب از آن حضرت، مشرکان مکه به ویژه سرکرده تیره‌‌هاى رقیب و مخالف بنى‌‌هاشم ([[ابوسفیان|ابوسفیان]] رهبر [[بنی امیه|بنى‌‌امیه]] و [[ابوجهل]] رئیس بنى‌‌مخزوم) را به جبهه‌‌گیرى در برابر پیامبر واداشت. نگرانى و [[حسادت]] مخالفان از رشد دوباره جایگاه و موقعیت بنى هاشم در میان [[قریش]] و سایر قبایل عرب را که در واقع با رحلت هاشم رو به افول گذارده و در پى رحلت [[عبدالمطلب]] بر شدت آن افزوده شده بود، مى‌‌توان از عوامل مهم این مخالفت ها و جبهه‌‌گیری ها دانست.
+آشکارشدن دعوت پیامبر صلى الله علیه و آله و حمایت همه جانبه بنى‌‌هاشم و بنى‌‌مطلب به رهبرى ابوطالب از آن حضرت، مشرکان مکه به ویژه سرکرده تیره‌‌هاى رقیب و مخالف بنى‌‌هاشم ([[ابوسفیان|ابوسفیان]] رهبر [[بنی امیه|بنى‌‌امیه]] و [[ابوجهل]] رئیس بنى‌‌مخزوم را به جبهه‌‌گیرى در برابر پیامبر صلى الله علیه و آله واداشت. نگرانى و [[حسادت]] مخالفان از رشد دوباره جایگاه و موقعیت بنى هاشم در میان [[قریش]] و سایر قبایل عرب را که در واقع با رحلت هاشم رو به افول گذارده و در پى رحلت [[عبدالمطلب]] بر شدت آن افزوده شده بود، مى‌‌توان از عوامل مهم این مخالفت ها و جبهه‌‌گیری ها دانست.
 در هر حال، با آغاز جبهه‌‌گیرى قبایل مشرک در برابر پیامبر صلى الله علیه و آله و شکست گفت‌‌و‌‌گوهاى آنان با ابوطالب براى پایان دادن به فعالیتهاى [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله یا توقّف حمایت بنى‌‌هاشم و بنى‌‌مطّلب از پیامبر، فشار مشرکان بر مسلمانان بى‌‌دفاع با هدف پراکندن آنان از اطراف آن حضرت افزایش یافت.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۰۱
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
		+
	بنی هاشم به فرزندان [[هاشم بن عبد مناف]]، جدّ اعلاى [[پیامبر اسلام]] گفته می شود. بنی هاشم از قبیله [[قریش]] و ساکن [[مکه]] بودند و در میان عرب به بزرگواری و نجابت شناخته می شدند.		بنی هاشم به فرزندان [[هاشم بن عبد مناف]]، جدّ اعلاى [[پیامبر اسلام]] گفته می شود. بنی هاشم از قبیله [[قریش]] و ساکن [[مکه]] بودند و در میان عرب به بزرگواری و نجابت شناخته می شدند.

سطر ۷۹:		سطر ۸۱:

	[[رده:تاریخ اسلام]]		[[رده:تاریخ اسلام]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= خوب
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-پیامبر اسلام از تیره بنی هاشم از قبیله قریش بوده اند. بنی هاشم به فرزندان هاشم بن عبد مناف، جدّ اعلاى رسول خدا گفته می شود. بنی هاشم ساکن مکه بودند و در میان عرب به بزرگواری و نجابت شناخته می شدند.
+بنی هاشم به فرزندان [[هاشم بن عبد مناف]]، جدّ اعلاى [[پیامبر اسلام]] گفته می شود. بنی هاشم از قبیله [[قریش]] و ساکن [[مکه]] بودند و در میان عرب به بزرگواری و نجابت شناخته می شدند.
 == هاشم بن عبدمناف==
@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 ==منابع==
-سيد على خيرخواه علوى، [http://www.maarefquran.com/Files/viewdmaarefBooks.php?bookId=6 دائرة المعارف قرآن كريم (جلد ششم)]
+*سيد على خيرخواه علوى، [http://www.maarefquran.com/Files/viewdmaarefBooks.php?bookId=6 دائرة المعارف قرآن كريم (جلد ششم)]
+*جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف
 [[رده:تاریخ اسلام]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-فرزندان هاشم بن عبد مناف، جدّ اعلاى رسول خدا. به اهل بيت پيامبر، به همين جهت «بنى هاشم» گفته مى‌شود. هاشم و اجدادش در ميان عرب، مشهور به نجابت و مورد احترام بودند و رسول الله از اين دودمان بود.<ref> جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، 1376، ص79 </ref>
+پیامبر اسلام از تیره بنی هاشم از قبیله قریش بوده اند. بنی هاشم به فرزندان هاشم بن عبد مناف، جدّ اعلاى رسول خدا گفته می شود. بنی هاشم ساکن مکه بودند و در میان عرب به بزرگواری و نجابت شناخته می شدند.
-«بنی هاشم» بر اثر سكونت در مجاورت كعبه از قريش بِطاح <ref>از طوایف ۲۵ گانه قریش، برخی در سرزمین بطحاء (مناطق هموار مکه) ساکن بودند که به «قریش بطاح» یا «قریش بطحاء» شهرت داشتند، و طایفه‌هایی نیز در کوه‌ها و بیرون شهر مکه ساکن بودند که به «قریش ظواهر» مشهور بودند.</ref> محسوب مى‌‌شدند.<ref>المحبر، ص 167؛ مروج الذهب، ج 2، ص 63؛ معجم‌‌البلدان، ج 1، ص 444.</ref> بنى‌‌عبد شمس بن عبدمناف، بنى مطلب بن عبدمناف و بنى‌‌نوفل بن عبدمناف از تيره‌‌هاى هم‌‌عرض بنى‌‌هاشم‌‌اند.<ref> مروج الذهب، ج 2، ص 291 ـ 292؛ المنمق، ص 21.</ref>
+== هاشم بن عبدمناف==
 ==اقدامات و جايگاه هاشم در ميان قريش==

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 هاشم همچنين در كار بازرگانى توانست اولين كسى باشد كه براى قريش ايلاف و پيمان نامه گرفت. او توانست در پى انعقاد پيمانهاى بازرگانى با شام و نيز بستن پيمانهايى با قبايل حاضر در مسير كاروانهاى تجارى سفرهاى تجارى قريش را به دو سفر تابستانى به سوى شام و زمستانى به سوى يمن و حبشه ارتقا دهد.<ref> تاريخ يعقوبى، ج 1، ص 242؛ الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 62؛ المنمق، ص 42.</ref> و بدين شكل زمينه توسعه تجارت و فزونى ثروت در مكه و نيز گسترش ارتباطات با كشورهاى همجوار را فراهم كند. به دنبال هاشم ديگر برادران او نيز معاهداتى را با شاهان ساير مناطق منعقد كردند.<ref> تاريخ يعقوبى، ج 1، ص 244؛ المحبر، ص 163؛ المنمق، ص 44.</ref>
-خداوند در [[سوره قريش]] به اين پيمانها با عنوان «ايلاف» <ref>تفسير قرطبى، ج 20، ص 139؛ مبهمات القرآن، ج 2، ص 745؛ مجمع البيان، ج 10، ص 829.</ref> اشاره‌‌ كرده است: «لاِيلفِ قُرَيش‌‌ ايلفِهِم رِحلَةَ الشِّتاءِ والصَّيف».([[سوره قريش]]/106، 1 ـ 2)
+خداوند در [[سوره قريش]] به اين پيمانها با عنوان «ايلاف» <ref>تفسير قرطبى، ج 20، ص 139؛ مبهمات القرآن، ج 2، ص 745؛ مجمع البيان، ج 10، ص 829.</ref> اشاره‌‌ كرده است: {{متن قرآن|«لاِيلفِ قُرَيش‌‌ ايلفِهِم رِحلَةَ الشِّتاءِ والصَّيف»}}.([[سوره قريش]]/106، 1 ـ 2)
 شايد بر اثر همين ارتباط ها بود كه هاشم توانست در سال قحطى مكه كه قريش دچار گرسنگى شده بودند با تهيه آرد و نان از شام<ref> الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 62.</ref> يا فلسطين <ref>تاريخ طبرى، ج 2، ص 252؛ سبل الهدى، ج 1، ص 268.</ref> و درآميختن آن با گوشت شتر با تهيه تريد و اطعام آن به مكيان لقب «هاشم» (تهيه كننده تريد) را براى خود به جا گذارد.<ref> البدء والتاريخ، ج 4، ص 111؛ الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 62؛ التاريخ الكبير، ج 1، ص 4.</ref>
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==صفات و ويژگي هاى بنى هاشم==
-دورى هاشم و عبدالمطلب از بت‌‌ پرستى و ديگر ناپاكي هاى آن روزگار مورد تأكيد برخى از منابع است<ref> المنمق، ص 53؛ القول الجازم، ص 156.</ref> تا جايى كه برخى به استناد درخواست [[حضرت ابراهيم]] علیه السلام از خداوند براى دورى فرزندانش از عبادت بت ها كه در آيه «و‌‌اِذ قالَ اِبرهيمُ رَبِّ اجعَل هذا البَلَدَ ءامِنـًا واجنُبنى وبَنِىَّ اَن نَعبُدَ الاَصنام»(سوره ابراهيم/14،35) بدان تصريح شده، هاشم را از پرستش بت‌‌ برى مى‌‌دانند و عدم وجود هرگونه گزارشى از بت‌‌ پرستى هاشم را مؤيّدى بر ادّعاى خود قلمداد مى‌‌كنند<ref> القول الجازم، ص 156.</ref>؛ همچنين وجود صفات پسنديده‌‌اى چون جود و بخشش، دورى از رذايل و زشتي ها و جوانمردى براى فرزندان هاشم و عبدالمطلب (بنى‌‌هاشم و بنى عبدالمطلب) نيز در گزارش ها ديده مى‌‌شود.<ref> كنزالدرر، ج 4، ص 53؛ القول الجازم، ص 157؛ الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 75.</ref> پيمان حلف الفضول (كه در آن بنى‌‌هاشم به همراه بنو زهره، بنو تميم و بنو مطّلب متعهد شدند كه از مظلوم تا ستاندن حقش دفاع كنند، اگرچه آن مظلوم در مكه غريب يا بنده باشد) نمونه‌‌اى گويا از فتوت و جوانمردى بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب است.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 103؛ الاغانى، ج 17، ص 290؛ المحبر، ص 167.</ref>
+دورى هاشم و عبدالمطلب از بت‌‌ پرستى و ديگر ناپاكي هاى آن روزگار مورد تأكيد برخى از منابع است<ref> المنمق، ص 53؛ القول الجازم، ص 156.</ref> تا جايى كه برخى به استناد درخواست [[حضرت ابراهيم]] علیه السلام از خداوند براى دورى فرزندانش از عبادت بت ها كه در آيه {{متن قرآن|«وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»}}<ref>(سوره ابراهيم/14،35)</ref> بدان تصريح شده، هاشم را از پرستش بت‌‌ برى مى‌‌دانند و عدم وجود هرگونه گزارشى از بت‌‌ پرستى هاشم را مؤيّدى بر ادّعاى خود قلمداد مى‌‌كنند<ref> القول الجازم، ص 156.</ref>؛ همچنين وجود صفات پسنديده‌‌اى چون جود و بخشش، دورى از رذايل و زشتي ها و جوانمردى براى فرزندان هاشم و عبدالمطلب (بنى‌‌هاشم و بنى عبدالمطلب) نيز در گزارش ها ديده مى‌‌شود.<ref> كنزالدرر، ج 4، ص 53؛ القول الجازم، ص 157؛ الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 75.</ref> پيمان حلف الفضول (كه در آن بنى‌‌هاشم به همراه بنو زهره، بنو تميم و بنو مطّلب متعهد شدند كه از مظلوم تا ستاندن حقش دفاع كنند، اگرچه آن مظلوم در مكه غريب يا بنده باشد) نمونه‌‌اى گويا از فتوت و جوانمردى بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب است.<ref> الطبقات، ابن سعد، ج 1، ص 103؛ الاغانى، ج 17، ص 290؛ المحبر، ص 167.</ref>
 ابن‌‌عباس 7 صفت را براى بنى عبدالمطلب نام برده است كه عبارت‌‌اند از: جمال، سخنورى، بخشش و جوانمردى، شجاعت، علم، صبر و بردبارى و گرامى داشتن زنان.<ref>ذخائر العقبى، ص 15؛ القول الجازم، ص 157.</ref> ابن‌‌حبيب بغدادى به نقل از كلبى آورده كه از [[امام على]] عليه السلام نيز در خصوص بنى هاشم و بنى‌‌اميه پرسيدند؛ حضرت فرمود كه بنى‌‌هاشم زيبا، سخنور و جوانمرد هستند.<ref>المنمق، ص 41.</ref>
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 برخى از هاشميان نيز به دشمنى و رويارويى شديد با حضرت برخاسته، در اين راه از هيچ اقدامى فروگذار نكردند؛ ابولهب عموى پيامبر <ref>المنمق، ص 386؛ السيرة النبويه، ابن هشام، ج 1، ص 351؛ تاريخ يعقوبى، ج 2، ص 24.</ref> و ابوسفيان بن حارث بن عبدالمطلب كه به هجو‌‌ پيامبر مى‌‌پرداخت <ref>عيون الاثر، ج 2، ص 74؛ السيرالكبير، ج 1، ص 118؛ السيرة‌‌النبويه، ابن هشام، ج 3، ص 17.</ref> از جمله اين افرادند.
-در كنار اين دو گروه، بسيارى از بنى‌‌هاشم بدون قبول اسلام گاه بر پايه روابط قبيلگى به حمايت از آن حضرت مى‌‌پرداختند، چنان كه قمى در تفسير خود در خصوص آيه «و هُم يَنهَونَ عَنهُ و يَنـَونَ عَنه‌‌ = و آنان (كافران) مردم را از وى (پيامبر صلى الله عليه و آله) بازمى‌‌دارند و خود از او دور مى‌‌شوند» ([[سوره انعام]]/6،26) آورده كه بنى‌‌هاشم در عين حالى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله ايمان نياورده بودند، از آن حضرت حمايت كرده، مخالفان قريشى را از آن حضرت دور مى‌‌كردند.<ref>تفسير قمى، ج 1، ص 224؛ الصافى، ج 2، ص 114؛ نورالثقلين، ج 1، ص 709.</ref>
+در كنار اين دو گروه، بسيارى از بنى‌‌هاشم بدون قبول اسلام گاه بر پايه روابط قبيلگى به حمايت از آن حضرت مى‌‌پرداختند، چنان كه قمى در تفسير خود در خصوص آيه و {{متن قرآن|«وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ»}}؛ و آنان (كافران) مردم را از وى (پيامبر صلى الله عليه و آله) بازمى‌‌دارند و خود از او دور مى‌‌شوند» <ref>([[سوره انعام]]/6،26)</ref> آورده كه بنى‌‌هاشم در عين حالى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله ايمان نياورده بودند، از آن حضرت حمايت كرده، مخالفان قريشى را از آن حضرت دور مى‌‌كردند.<ref>تفسير قمى، ج 1، ص 224؛ الصافى، ج 2، ص 114؛ نورالثقلين، ج 1، ص 709.</ref>
 در هر حال طبق آنچه كه از منابع بدست مى‌‌آيد بسيارى از بنى‌‌هاشم در سالهاى پس از هجرت و به ويژه در [[فتح مكه]] مسلمان شدند، چنان‌‌كه عقيل بن ابى طالب قبل از حديبيه <ref>ذخائر العقبى، ص 222؛ تهذيب التهذيب، ج 2، ص 226.</ref> يا در سال هشتم هجری، ابوسفيان‌‌ بن حارث در فتح مكه <ref>ذخائر العقبى، ص 241.</ref> عباس بن عبدالمطلب نيز به اختلاف قبل از بدر يا پيش از فتح خيبر <ref>ذخائرالعقبى، ص 191.</ref> مسلمان شدند.
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 برخى نيز همچون ابولهب <ref>التنبيه و‌‌الاشراف، ص 206.</ref> كافر مردند و به آن حضرت ايمان نياوردند.
-با نزول آيه «و اَنذِر عَشيرَتَكَ الاَقرَبين...»([[سوره شعراء]]/26،214) دعوت علنى پيامبر صلى الله عليه و آله از ميان بنى‌‌هاشم آغاز و على عليه السلام از سوى آن حضرت مأمور دعوت از بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب شد.<ref> جامع‌‌البيان، مج 11، ج 19، ص 148؛ مجمع البيان، ج 7، ص 322؛ تفسير ابن كثير، ج 3، ص 363.</ref> پس 40 تن از مردان آنان در خانه ابوطالب جمع شدند.
+با نزول آيه {{متن قرآن|«و اَنذِر عَشيرَتَكَ الاَقرَبين...»}}<ref>([[سوره شعراء]]/26،214)</ref> دعوت علنى پيامبر صلى الله عليه و آله از ميان بنى‌‌هاشم آغاز و على عليه السلام از سوى آن حضرت مأمور دعوت از بنى‌‌هاشم و بنى‌‌عبدالمطلب شد.<ref> جامع‌‌البيان، مج 11، ج 19، ص 148؛ مجمع البيان، ج 7، ص 322؛ تفسير ابن كثير، ج 3، ص 363.</ref> پس 40 تن از مردان آنان در خانه ابوطالب جمع شدند.
 اين اجتماع كه نخستين نشست آن با سخنان ابولهب ناتمام ماند در جلسه دوم با سخنان پيامبر و اعلان رسالت خود و همچنين تعيين على عليه السلام به عنوان وصىّ و وزير پيامبر صلى الله عليه و آله پايان يافت.<ref> السير والمغازى، ص 146؛ مجمع‌‌البيان، ج 7، ص 322؛ تفسير ابن كثير، ج 3، ص 363.</ref>
-با تعيين على عليه السلام به عنوان فردى كه از اين پس بنى هاشم بايد گوش به فرمان او باشند آن حضرت مورد سخره گروهى از بنى‌‌هاشم قرار گرفت. برخى نزول آيه 29 [[سوره مطففين]]/83 را در اين خصوص مى‌‌دانند: <ref>شواهد التنزيل، ج 2، ص 426؛ الارشاد، ص 25.</ref> «اِنَّ الَّذينَ اَجرَموا كانوا مِنَ الَّذينَ ءامَنوا يَضحَكون‌‌» (همانا كافران به كسانى كه ايمان آورده‌‌اند، مى‌‌خندند). البته برخى نيز اين آيه را در خصوص منافقانى مى‌‌دانند كه به تمسخر على عليه السلام مى‌‌پرداختند.<ref> تفسير فرات الكوفى، ص 546؛ مجمع البيان، ج 10، ص 693؛ الصافى، ج 5، ص 302.</ref>
+با تعيين على عليه السلام به عنوان فردى كه از اين پس بنى هاشم بايد گوش به فرمان او باشند آن حضرت مورد سخره گروهى از بنى‌‌هاشم قرار گرفت. برخى نزول آيه 29 [[سوره مطففين]]/83 را در اين خصوص مى‌‌دانند: <ref>شواهد التنزيل، ج 2، ص 426؛ الارشاد، ص 25.</ref> {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ»}}؛همانا كافران به كسانى كه ايمان آورده‌‌اند، مى‌‌خندند.
 آشكارشدن دعوت پيامبر و حمايت همه جانبه بنى‌‌هاشم و بنى‌‌مطلب به رهبرى ابوطالب از حضرت، مشركان مكه به ويژه سركرده تيره‌‌هاى رقيب و مخالف بنى‌‌هاشم (ابوسفيان رهبر بنى‌‌اميه و ابوجهل رئيس بنى‌‌مخزوم) را به جبهه‌‌گيرى در برابر پيامبر واداشت. نگرانى و حسادت مخالفان از رشد دوباره جايگاه و موقعيت بنى هاشم در ميان قريش و ساير قبايل عرب را كه در واقع با رحلت هاشم رو به افول گذارده و در پى رحلت عبدالمطلب بر شدت آن افزوده شده بود مى‌‌توان از عوامل مهم اين مخالفت ها و جبهه‌‌گيري ها دانست.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۱۶
سطر ۲:		سطر ۲:


−	«بنی هاشم» بر اثر سكونت در مجاورت كعبه از قريش بِطاح محسوب مى‌‌شدند.<ref>المحبر، ص 167؛ مروج الذهب، ج 2، ص 63؛ معجم‌‌البلدان، ج 1، ص 444.</ref> بنى‌‌عبد شمس بن عبدمناف، بنى مطلب بن عبدمناف و بنى‌‌نوفل بن عبدمناف از تيره‌‌هاى هم‌‌عرض بنى‌‌هاشم‌‌اند.<ref> مروج الذهب، ج 2، ص 291 ـ 292؛ المنمق، ص 21.</ref>	+	«بنی هاشم» بر اثر سكونت در مجاورت كعبه از قريش بِطاح <ref>از طوایف ۲۵ گانه قریش، برخی در سرزمین بطحاء (مناطق هموار مکه) ساکن بودند که به «قریش بطاح» یا «قریش بطحاء» شهرت داشتند، و طایفه‌هایی نیز در کوه‌ها و بیرون شهر مکه ساکن بودند که به «قریش ظواهر» مشهور بودند.</ref> محسوب مى‌‌شدند.<ref>المحبر، ص 167؛ مروج الذهب، ج 2، ص 63؛ معجم‌‌البلدان، ج 1، ص 444.</ref> بنى‌‌عبد شمس بن عبدمناف، بنى مطلب بن عبدمناف و بنى‌‌نوفل بن عبدمناف از تيره‌‌هاى هم‌‌عرض بنى‌‌هاشم‌‌اند.<ref> مروج الذهب، ج 2، ص 291 ـ 292؛ المنمق، ص 21.</ref>

	==اقدامات و جايگاه هاشم در ميان قريش==		==اقدامات و جايگاه هاشم در ميان قريش==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۲۹
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	__toc__
		+
		+
	«بنی هاشم» بر اثر سكونت در مجاورت كعبه از قريش بِطاح محسوب مى‌‌شدند.<ref>المحبر، ص 167؛ مروج الذهب، ج 2، ص 63؛ معجم‌‌البلدان، ج 1، ص 444.</ref> بنى‌‌هاشم فرزندان عمرو (هاشم) بن [[عبدمناف]] بن قُصَىّ بن كلاب جد دوم پيامبر بودند.<ref>المنمق، ص 21؛ النسب، ص 196؛ الطبقات، ابن‌‌خياط، ص 37.</ref> بنى‌‌عبد شمس بن عبدمناف، بنى مطلب بن عبدمناف و بنى‌‌نوفل بن عبدمناف از تيره‌‌هاى هم‌‌عرض بنى‌‌هاشم‌‌اند.<ref> مروج الذهب، ج 2، ص 291 ـ 292؛ المنمق، ص 21.</ref>		«بنی هاشم» بر اثر سكونت در مجاورت كعبه از قريش بِطاح محسوب مى‌‌شدند.<ref>المحبر، ص 167؛ مروج الذهب، ج 2، ص 63؛ معجم‌‌البلدان، ج 1، ص 444.</ref> بنى‌‌هاشم فرزندان عمرو (هاشم) بن [[عبدمناف]] بن قُصَىّ بن كلاب جد دوم پيامبر بودند.<ref>المنمق، ص 21؛ النسب، ص 196؛ الطبقات، ابن‌‌خياط، ص 37.</ref> بنى‌‌عبد شمس بن عبدمناف، بنى مطلب بن عبدمناف و بنى‌‌نوفل بن عبدمناف از تيره‌‌هاى هم‌‌عرض بنى‌‌هاشم‌‌اند.<ref> مروج الذهب، ج 2، ص 291 ـ 292؛ المنمق، ص 21.</ref>