بنی مدلج - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳

2026-06-15T13:23:29Z

مهدی موسوی در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۳

2023-02-28T12:23:51Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۹

2023-02-28T11:09:19Z

بهرامی: افزودن 1 رده

2014-02-17T07:54:00Z

افزودن 1 رده

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۵۴

2014-02-13T05:54:05Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{نیازمند ویرایش فنی}} بنى‌مدلج، شاخه‌اى از ...' ایجاد کرد

2014-02-12T12:22:18Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{نیازمند ویرایش فنی}} بنى‌مدلج، شاخه‌اى از ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
{{نیازمند ویرایش فنی}}
بنى‌مدلج، شاخه‌اى از بنى‌مُرة بن عبد مناة بن كنانه و داراى شهرت در قيافه‌شناسى بودند.<ref> ر.ك: جمهرة انساب العرب، ص‌187؛ الانساب، سمعانى، ج‌5، ص‌232. </ref>

برخى مفسّران، نزول آيه 168 بقره(2) را در شأن آنان و ديگر قبايلى دانسته‌اند كه از روى هوا و هوس، خوردن برخى چيزهاى پاك را بر خود حرام كرده بودند.<ref> كشف‌الأسرار، ج‌1، ص‌450؛ مجمع‌البيان، ج‌1‌-‌2، ص‌459. </ref>براساس روايتى، نزول آيه 90 نساء(4) درباره بنى‌مدلج دانسته شده كه با پيامبر(صلى الله عليه وآله)پيمان بستند كه ما نه با شما خواهيم بود و نه در برابر شما و خداوند، مسلمانان را از تعرّض به آنها نهى كرد.<ref> الكشّاف، ج 1، ص 547؛ مجمع‌البيان، ج 3 - 4، ص‌135. </ref> برخى نزول آيه 26 اعراف(7) را نيز در ارتباط با آنان دانسته‌اند كه جهت تقرّب به خدا به صورت عريان طواف مى‌كردند.<ref> كشف‌الأسرار، ج‌3، ص‌583. </ref>

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==

فرهنگ قرآن، جلد 6.
[[رده:قبایل]]

[[رده:قبایل]]

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 پس از حضور پیامبر صلى الله علیه و آله در مدینه در [[ماه جمادی الثانی|جمادى الآخر]] سال دوم، هنگامى که آن حضرت در جریان [[غزوه ذوالعشیره|غزوه ذوالعشیره]] براى تعقیب کاروان تجارى قریش به منطقه مسکونى ایشان در ذوالعشیره رفت، آنان به گرمى از رسول خدا پذیرایى کردند<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۳۶.</ref> و پیامبر با آنان پیمان عدم تعرض بست.<ref>السیرةالنبویه، ج ۲، ص ۴۳۳؛ الطبقات، ج ۲، ص ۱۰.</ref>
-از پیمان بنى مدلج در سال دوم هجرى تا پس از [[صلح حدیبیه]] در سال ششم رخداد خاصى گزارش نشده است. پیش از [[فتح مکه]] در سال هشتم، پیامبر تصمیم گرفته بود دسته اى را به فرماندهى [[خالد بن ولید]] به سوى بنى مدلج اعزام کند.<ref>المصنف، ابن ابى شیبه، ج ۸، ص ۴۵۸؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۴۶.</ref> احتمالًا در این مدت تحرکاتى داشته اند؛ اما این اقدامات، به مسلمانان صدمه اى نرسانیده بود. رسول خدا با توجه به روابط تاریخى قریش و مدلجیها تصمیم به این اعزام گرفت؛ امّا با حضور سراقه مدلجى در مدینه و سخنان او با پیامبر، خالد رفتار ملایم ترى با مدلجیان اتخاذ کرد و آنان نیز بر اثر همپیمانى با قریش عهد کردند دیگر هیچ گروهى را بر ضدّ پیامبر یارى ندهند و [[اسلام]] آوردن خود را به اسلام قریش مشروط ساختند.
+از پیمان بنى مدلج در سال دوم هجرى تا پس از [[صلح حدیبیه]] در سال ششم رخداد خاصى گزارش نشده است. پیش از [[فتح مکه]] در سال هشتم، پیامبر صلى الله علیه وآله تصمیم گرفته بود دسته اى را به فرماندهى [[خالد بن ولید]] به سوى بنى مدلج اعزام کند.<ref>المصنف، ابن ابى شیبه، ج ۸، ص ۴۵۸؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۴۶.</ref> احتمالًا در این مدت تحرکاتى داشته اند؛ اما این اقدامات، به مسلمانان صدمه اى نرسانیده بود. رسول خدا با توجه به روابط تاریخى قریش و مدلجیها تصمیم به این اعزام گرفت؛ امّا با حضور سراقه مدلجى در مدینه و سخنان او با پیامبر، خالد رفتار ملایم ترى با مدلجیان اتخاذ کرد و آنان نیز بر اثر همپیمانى با قریش عهد کردند دیگر هیچ گروهى را بر ضدّ پیامبر یارى ندهند و [[اسلام]] آوردن خود را به اسلام قریش مشروط ساختند.
-با این همه در سال هشتم هجرى که پیامبر عازم [[فتح مکه]] بود، برخى یاران آن حضرت، در منطقه قدید پیشنهاد حمله به بنى مدلج را مطرح کردند؛ ولى پیامبر نپذیرفت،<ref>اعلام الورى، ج ۱، ص ۲۲۷.</ref> بر این اساس این قبیله تا آن زمان بر [[شرک]] خود مانده بود و روابطشان با دولت نبوى بر اساس پیمانهاى عدم تعرض تعیین مى شد.
+با این همه در سال هشتم هجرى که پیامبر عازم [[فتح مکه]] بود، برخى یاران آن حضرت، در منطقه قدید پیشنهاد حمله به بنى مدلج را مطرح کردند؛ ولى پیامبر صلى الله علیه وآله نپذیرفت،<ref>اعلام الورى، ج ۱، ص ۲۲۷.</ref> بر این اساس این قبیله تا آن زمان بر [[شرک]] خود مانده بود و روابطشان با دولت نبوى بر اساس پیمانهاى عدم تعرض تعیین مى شد.
 پس از فتح مکه در دو حادثه از بنى مدلج یاد شده است: نخست آنکه [[خزاعه]] در برابر قتلى که بنوبکر از آنان انجام داده بود، فردى از قبیله مخالف را کشت. پیامبر پرداخت [[دیه|دیه]] را براى بنوبکر مقرر فرمود که بنى مدلج نیز در پرداخت دیه مقتول بکرى با خزاعه سهیم شدند<ref>المغازى، ج ۲، ص ۸۴۵.</ref>، زیرا بنى کعب از تیره هاى خزاعه با بنى مدلج همپیمان بودند. همچنین پس از فتح مکه، رسول خدا صلى الله علیه و آله [[خالد بن ولید]] را به سوى قبیله اى کنانى به نام [[بنی جذیمه]] فرستاد که بنى مدلج و برخى قبایل دیگر، خالد را همراهى کردند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۸۸۲؛ تاریخ طبرى، ج ۲، ص ۳۴۱.</ref>
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 == بنى‌مدلج در شأن نزول آیات==
-از جمله آدابى که بنى مدلج و برخى قبایل دیگر در عصر [[جاهلیت|جاهلى]] از روى هوا و هوس بدان عمل مى کردند، [[حرام]] کردن برخى چارپایان بر خود با عنوان «بحیره» و «سائبه» بود که آیه ۱۶۸ [[سوره بقره]]: {{متن قرآن|«یاایهَا النّاسُ کلوا مِمّا فِى الارضِ حَلالًا طَیبًا و لا تَتَّبِعوا خُطُواتِ الشَّیطانِ انَّهُ لَکم عَدُوٌّ مُبین»}}، در این باره نازل شد و از آنان خواست از هر آنچه [[حلال]] است بخورند و از گامهاى [[شیطان]] پیروى نکنند.<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۴۶۷.</ref>
+از جمله آدابى که بنى مدلج و برخى قبایل دیگر در عصر [[جاهلیت|جاهلى]] از روى هوا و هوس بدان عمل مى کردند، [[حرام]] کردن برخى چارپایان بر خود با عنوان «بحیره» و «سائبه» بود که آیه {{متن قرآن|«{{آیه|2|168}}»}}<ref>[[آیه 168 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۶۸.]]</ref>، در این باره نازل شد و از آنان خواست از هر آنچه [[حلال]] است بخورند و از گامهاى [[شیطان]] پیروى نکنند.<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۴۶۷.</ref>
-این پندار که خدا ([[الله]]) فرزند دارد، از پندارهایى است که در دوره جاهلى به بنى مدلج نسبت داده اند. برخى مفسران ذیل آیات ۱۵۱-۱۵۲ [[سوره صافات|سوره صافّات]]: {{متن قرآن|«الا انَّهُم مِن افکهِم لَیقولون * ولَدَ اللَّهُ و انَّهُم لَکاذِبون»}}؛ (اینان از دروغ پردازى خود قطعاً خواهند گفت: خدا فرزند زاد و هر آینه آنها دروغگویند)، گفته اند گروهى که چنین سخن مى گفتند بنى مدلج بودند که به زعم ایشان [[فرشتگان]] فرزندان خدا بودند.<ref>تفسیر ثعالبى، ج ۵، ص ۵۰.</ref>
+این پندار که خدا ([[الله]]) فرزند دارد، از پندارهایى است که در دوره جاهلى به بنى مدلج نسبت داده اند. برخى مفسران ذیل آیات «{{متن قرآن|{{آیه|37|151}} 💠<ref>[[آیه 151 سوره صافات|سوره صافات، آیه ۱۵۱.]]</ref> {{آیه|37|152}}<ref>[[آیه 152 سوره صافات|همان، آیه ۱۵۲.]]</ref>}}؛ اینان از دروغ پردازى خود قطعاً خواهند گفت: خدا فرزند زاد و هر آینه آنها دروغگویند»؛ گفته اند گروهى که چنین سخن مى گفتند بنى مدلج بودند که به زعم ایشان [[فرشتگان]] فرزندان خدا بودند.<ref>تفسیر ثعالبى، ج ۵، ص ۵۰.</ref>
-همچنین مفسران ذیل آیه ۱۰۳ [[سوره مائده]]: {{متن قرآن|«ما جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحیرَةٍ و لا سابَةٍ و لا وصیلَةٍ و لا حامٍ ...»}} سخن [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله در این زمینه را نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: اولین کسى که چارپایان را بدین صورت حرام کرد و خود نیز بدان پاى بند نماند مردى از بنى مدلج بود.<ref>المصنف، ابن ابى شیبه، ج ۸، ص ۳۳۷؛ جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۱۱۷.</ref>
+همچنین مفسران ذیل آیه {{متن قرآن|«{{آیه|5|103}}»}}<ref>[[آیه 103 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۰۳.]]</ref>، سخن [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله در این زمینه را نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: اولین کسى که چارپایان را بدین صورت حرام کرد و خود نیز بدان پاى بند نماند مردى از بنى مدلج بود.<ref>المصنف، ابن ابى شیبه، ج ۸، ص ۳۳۷؛ جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۱۱۷.</ref>
-برخى [[شأن نزول]] آیه ۲۶ [[سوره اعراف]]: {{متن قرآن|«یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَیکمْ لِبَاسًا یوَارِی سَوْآتِکمْ وَرِیشًا...»}} را نیز در ارتباط با آنان دانسته‌اند که جهت تقرب به خدا به صورت عریان [[طواف]] مى‌کردند.<ref>  کشف‌الأسرار، ج‌۳، ص‌۵۸۳.</ref>
+برخى [[شأن نزول]] آیه {{متن قرآن|«{{آیه|7|26}}»}}<ref>[[آیه 26 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۲۶.]]</ref> را نیز در ارتباط با آنان دانسته‌اند که جهت تقرب به خدا به صورت عریان [[طواف]] مى‌کردند.<ref>  کشف‌الأسرار، ج‌۳، ص‌۵۸۳.</ref>
-برخى مفسران نزول آیه ۹۰ [[سوره نساء]] را به بنى مدلج مرتبط دانسته اند که نه خواهان مبارزه با پیامبر بودند و نه خواهان رویارویى با [[قریش]].<ref>التبیان، ج ۳، ص ۲۸۵؛ مجمع البیان، ج ۳، ص ۱۵۲.</ref> بر اساس مفاد این [[آیه]] مؤمنان مأمور شده اند با کافران مبارزه کنند، مگر آنان که با مسلمانان پیمان دارند یا کافرانى که نزد مسلمانان آمده اند و از اینکه با قوم خود (همپیمانان قریشى) یا با مسلمانان بجنگند ناراحت اند. اینان اگر در پى جنگ افروزى نیستند باید با آنان در آشتى به سر برند: {{متن قرآن|«الَّا الَّذینَ یصِلونَ الى قَومٍ بَینَکم و بَینَهُم میثاقٌ او جاءوکم حَصِرَت صُدورُهُم ان یقاتِلوکم او یقاتِلوا قَومَهُم ولَو شاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُم عَلَیکم فَلَقاتَلوکم فَانِ اعتَزَلوکم فَلَم یقاتِلوکم و القَوا الَیکمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَکم عَلَیهِم سَبیلا»}}.
+برخى مفسران نزول آیه {{متن قرآن|«{{آیه|4|90}}»}}<ref>[[آیه 90 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۹۰.]]</ref> را به بنى مدلج مرتبط دانسته اند که نه خواهان مبارزه با پیامبر صلى الله علیه و آله بودند و نه خواهان رویارویى با [[قریش]].<ref>التبیان، ج ۳، ص ۲۸۵؛ مجمع البیان، ج ۳، ص ۱۵۲.</ref> بر اساس مفاد این [[آیه]] مؤمنان مأمور شده اند با کافران مبارزه کنند، مگر آنان که با مسلمانان پیمان دارند یا کافرانى که نزد مسلمانان آمده اند و از اینکه با قوم خود (همپیمانان قریشى) یا با مسلمانان بجنگند ناراحت اند. اینان اگر در پى جنگ افروزى نیستند باید با آنان در آشتى به سر برند.
-در سال نهم هجری بنا به فرمان پیامبر، مشرکان از حضور در مکه منع شدند و تنها قبایل مشرک همپیمان با آن حضرت از جمله بنى مدلج از این حکم مستثنا شدند که این امر در آیات نخست [[سوره توبه]] انعکاس یافت. این آیات، اعلام بیزارى خداوند و پیامبر صلى الله علیه و آله از مشرکان و لغو یک جانبه همه پیمانهایى است که با مسلمانان داشتند، مگر آنان که به عهد و پیمان خود وفادار ماندند و دیگران را برضدّ مسلمانان یارى نکردند:<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۸۰؛ مجمع البیان، ج ۵، ص ۱۸.</ref> {{متن قرآن|«الَّا الَّذینَ عاهَدتُم مِنَ المُشرِکینَ ثُمَّ لَم ینقُصوکم شیئا ولَم یظاهِروا عَلَیکم احَدًا فَاتِمّوا الَیهِم عَهدَهُم الى مُدَّتِهِم ...»}}. (سوره توبه، ۴)
+در سال نهم هجری بنا به فرمان پیامبر صلى الله علیه و آله، مشرکان از حضور در مکه منع شدند و تنها قبایل مشرک همپیمان با آن حضرت از جمله بنى مدلج از این حکم مستثنا شدند که این امر در آیات نخست [[سوره توبه]] انعکاس یافت. این آیات، اعلام بیزارى خداوند و پیامبر صلى الله علیه و آله از مشرکان و لغو یک جانبه همه پیمانهایى است که با مسلمانان داشتند، مگر آنان که به عهد و پیمان خود وفادار ماندند و دیگران را برضدّ مسلمانان یارى نکردند:<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۸۰؛ مجمع البیان، ج ۵، ص ۱۸.</ref> {{متن قرآن|«{{آیه|9|4}}»}}<ref>[[آیه 4 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۴.]]</ref>.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
-بنى‌مدلج، شاخه‌اى از بنى‌مُرة بن عبد مناة بن كنانه و داراى شهرت در قيافه‌شناسى بودند.<ref>ر.ك: جمهرة انساب العرب، ص‌187؛ الانساب، سمعانى، ج‌5، ص‌232.</ref>
+«بنى مُدلِج» از قبايل عدنانى، شاخه‌اى از بنى‌مُرة بن عبد مناة بن كنانه و داراى شهرت در قيافه‌شناسى بودند.<ref>ر.ك: جمهرة انساب العرب، ص‌187؛ الانساب، سمعانى، ج‌5، ص‌232.</ref>
 برخى مفسران، نزول آيه 168 [[سوره بقره]](2) را در شأن آنان و ديگر قبايلى دانسته‌اند كه از روى هوا و هوس، خوردن برخى چيزهاى پاك را بر خود [[حرام]] كرده بودند.<ref>كشف‌الأسرار، ج‌1، ص‌450؛ مجمع‌البيان، ج‌1‌-‌2، ص‌459.</ref> بر اساس روايتى، نزول آيه 90 [[سوره نساء]](4) درباره بنى‌مدلج دانسته شده كه با پيامبر صلى الله عليه و آله پيمان بستند كه ما نه با شما خواهيم بود و نه در برابر شما و خداوند، مسلمانان را از تعرّض به آنها نهى كرد.<ref>الكشّاف، ج1، ص547؛ مجمع‌البيان، ج3-4، ص‌135.</ref>
 برخى نزول آيه 26 [[سوره اعراف]](7) را نيز در ارتباط با آنان دانسته‌اند كه جهت تقرب به خدا به صورت عريان طواف مى‌كردند.<ref>  كشف‌الأسرار، ج‌3، ص‌583.</ref>
@@ سطر ۱۱: / سطر ۵۵: @@
 ==منابع==
-* فرهنگ قرآن، جلد6.
 [[رده:قبایل]]
 [[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۵۴
سطر ۱۴:		سطر ۱۴:

	[[رده:قبایل]]		[[رده:قبایل]]
−	[[رده:~~قبایل~~]]	+	[[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]