باقیات الصالحات - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* باقیات الصالحات در قرآن */

2026-04-10T08:19:59Z

‏باقیات الصالحات در قرآن

Mohammadi در ‏۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۵

2025-10-06T18:45:38Z

Mohammadi: /* اهمیت باقیات الصالحات */

2025-10-06T18:44:01Z

‏اهمیت باقیات الصالحات

Mohammadi: /* باقیات الصالحات در قرآن */

2025-10-06T18:38:52Z

‏باقیات الصالحات در قرآن

Mohammadi: /* باقیات الصالحات در قرآن */

2025-10-06T18:36:39Z

‏باقیات الصالحات در قرآن

Zamani در ‏۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۲

2025-08-03T13:12:06Z

مهدی موسوی در ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵

2024-01-24T08:15:17Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۷

2023-01-04T12:07:38Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ باقيات الصالحات را به باقیات الصالحات منتقل کرد

2022-03-09T12:16:29Z

مهدی موسوی صفحهٔ باقيات الصالحات را به باقیات الصالحات منتقل کرد

سید مهدی خدایی در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۷

2021-07-15T06:47:26Z

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 در [[قرآن کریم]] دو بار به این اصطلاح تصریح شده است:
-*'''[[سوره کهف]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|18|46}}»}}<ref>[[آیه 46 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۶.]]</ref>؛ مال و فرزندان زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که (تا قیامت) باقی است نزد پروردگار از نظر ثواب بهتر و از نظر امیدمندی نیکوتر است.
+*'''[[سوره کهف]]:''' «{{متن قرآن|{{آیه|18|46}}}}<ref>[[آیه 46 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۶.]]</ref>؛ مال و فرزندان زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که (تا قیامت) باقی است نزد پروردگار از نظر ثواب بهتر و از نظر امیدمندی نیکوتر است».
-*'''[[سوره مریم]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|19|76}}»}}<ref name=":۰">[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
+*'''[[سوره مریم]]:''' «{{متن قرآن|{{آیه|19|76}}}}<ref name=":۰">[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی».
 همچنین آیه {{متن قرآن|«{{آیه|42|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۲۰.]]</ref> بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 *'''[[سوره کهف]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|18|46}}»}}<ref>[[آیه 46 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۶.]]</ref>؛ مال و فرزندان زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که (تا قیامت) باقی است نزد پروردگار از نظر ثواب بهتر و از نظر امیدمندی نیکوتر است.
-*'''[[سوره مریم]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|19|76}}»}}<ref>[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
+*'''[[سوره مریم]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|19|76}}»}}<ref name=":۰">[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
 همچنین آیه {{متن قرآن|«{{آیه|42|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۲۰.]]</ref> بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ==اهمیت باقیات الصالحات==
-روى آوردن به باقیات‌الصالحات نشان برخوردارى از توفیق و هدایت ویژه الهى بوده:<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> {{متن قرآن|«وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى ۗ وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ ...»}}<ref>[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>، آنها بهترین توشه انسان براى جهان [[آخرت]] (خیرٌ‌... ثوابًا) معرفی شده و خداوند خزانه‌دار آنها وصف شده است (عند ربّک) و از این‌رو انسان بدون هیچ کاستى پاداش آنها را در جهان دیگر مى‌یابد.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref>
+روى آوردن به باقیات‌الصالحات نشان برخوردارى از توفیق و هدایت ویژه الهى بوده:<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> {{متن قرآن|«وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى ۗ وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ ...»}}<ref name=":۰" />، آنها بهترین توشه انسان براى جهان [[آخرت]] (خیرٌ‌... ثوابًا) معرفی شده و خداوند خزانه‌دار آنها وصف شده است (عند ربّک) و از این‌رو انسان بدون هیچ کاستى پاداش آنها را در جهان دیگر مى‌یابد.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref>
 ارزش هاى معنوى ماندگار از دیدگاه [[قرآن]]، شایسته دلبستگى و امید {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ أَمَلًا»}}، و فرجام نیکو (بهشت)<ref>التفسیرالکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱؛ تفسیر بیضاوى، ج‌۳، ص‌۵۰۱‌؛ المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹.</ref> است {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ مَرَدًّا»}} ، زیرا انسان بدون شک به پیامدهاى مثبت آنها که رحمت و کرامت و [[ثواب]] الهى است در جهان دیگر خواهد رسید.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> و از سوى دیگر برخى تقابل «المال و البنون» و «الباقیات الصالحات» را بدین معنا دانسته‌اند که تنها کارهاى نیک اخروى از ویژگى خیر و فایده برخوردار است.

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ==اهمیت باقیات الصالحات==
-روى آوردن به باقیات‌الصالحات نشان برخوردارى از توفیق و هدایت ویژه الهى بوده:<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> {{متن قرآن|«و یزیدُ اللّهُ الَّذین اهتَدَوا هُدًى والباقِیاتُ الصّالِحاتُ‌...»}} ([[سوره مریم]]، ۷۶) آنها بهترین توشه انسان براى جهان [[آخرت]] (خیرٌ‌... ثوابًا) معرفی شده و خداوند خزانه‌دار آنها وصف شده است (عند ربّک) و از این‌رو انسان بدون هیچ کاستى پاداش آنها را در جهان دیگر مى‌یابد.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref>
+روى آوردن به باقیات‌الصالحات نشان برخوردارى از توفیق و هدایت ویژه الهى بوده:<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> {{متن قرآن|«وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى ۗ وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ ...»}}<ref>[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>، آنها بهترین توشه انسان براى جهان [[آخرت]] (خیرٌ‌... ثوابًا) معرفی شده و خداوند خزانه‌دار آنها وصف شده است (عند ربّک) و از این‌رو انسان بدون هیچ کاستى پاداش آنها را در جهان دیگر مى‌یابد.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref>
-ارزش هاى معنوى ماندگار از دیدگاه [[قرآن]]، شایسته دلبستگى و امید {{متن قرآن|«خَیرٌ أَملاً»}}، و فرجام نیکو (بهشت)<ref>التفسیرالکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱؛ تفسیر بیضاوى، ج‌۳، ص‌۵۰۱‌؛ المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹.</ref> است {{متن قرآن|«خیرٌ مَرَدًّا»}}، زیرا انسان بدون شک به پیامدهاى مثبت آنها که رحمت و کرامت و [[ثواب]] الهى است در جهان دیگر خواهد رسید.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> و از سوى دیگر برخى تقابل «المال و البنون» و «الباقیات الصالحات» را بدین معنا دانسته‌اند که تنها کارهاى نیک اخروى از ویژگى خیر و فایده برخوردار است.
+ارزش هاى معنوى ماندگار از دیدگاه [[قرآن]]، شایسته دلبستگى و امید {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ أَمَلًا»}}، و فرجام نیکو (بهشت)<ref>التفسیرالکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱؛ تفسیر بیضاوى، ج‌۳، ص‌۵۰۱‌؛ المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹.</ref> است {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ مَرَدًّا»}} ، زیرا انسان بدون شک به پیامدهاى مثبت آنها که رحمت و کرامت و [[ثواب]] الهى است در جهان دیگر خواهد رسید.<ref>المیزان، ج‌۱۴، ص‌۱۰۲.</ref> و از سوى دیگر برخى تقابل «المال و البنون» و «الباقیات الصالحات» را بدین معنا دانسته‌اند که تنها کارهاى نیک اخروى از ویژگى خیر و فایده برخوردار است.
 آنها در حالى جاودان و همیشگى و در نتیجه شایسته امید است که نعمت هاى دنیا همواره رو به زوال و نابودى است،<ref>التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.</ref> زیرا هر چند واژه «خیر» اسم تفضیل است؛ ولى در این آیه براى تفضیل بکار برده نشده است؛ و طرف مقابل (مال و فرزندان با دید مادى) در مقایسه با باقیات الصالحات فاقد خیر و خیر بودن ویژه باقیات الصالحات است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الباقیات الصالحات، ص‌۲۸.</ref> یا آن که با توجه به پندار مشرکان که مال و فرزندان را خیر مى‌پنداشتند، در آیه اسم تفضیل بکار رفته است، بنابراین معناى آیه چنین خواهد شد که باقیات الصالحات نسبت به آنچه شما آن را خیر مى‌پندارید خیر بیشترى در پى دارد.<ref>التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱؛ تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.</ref>
 نقش و جایگاه ویژه این مفهوم قرآنى در [[دعا|ادعیه]] و مناجات ها نیز انعکاس گسترده‌اى داشته است. در برخى دعاها از خداوند به عنوان سرپرست و نگهدارنده باقیات الصالحات (ولىّ الباقیات الصالحات) یاد شده<ref>المزار، ص‌۹۲؛ بحارالانوار، ج‌۹۷، ص‌۲۱۸؛ ج‌۹۱، ص‌۱۲۴.</ref> و توفیق انجام دادن آنها از خداوند خواسته شده است.<ref>اقبال الاعمال، ج‌۲، ص‌۲۲۵؛ بحارالانوار، ج‌۹۷، ص‌۲۱۸.</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 *'''[[سوره مریم]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|19|76}}»}}<ref>[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
-همچنین آیه {{متن قرآن|«{{آیه|42|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره شورى|سوره شورى، آیه ۲۰.]]</ref> بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>
+همچنین آیه {{متن قرآن|«{{آیه|42|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۲۰.]]</ref> بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>
 در دو [[آیه]] نخست بر بهتر بودن «الباقیات الصّالحات» چه از نظر پاداش یا نفع {{متن قرآن|«... خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا ...»}} و چه از نظر خواستنی یا شایسته امید بستن بودن {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ أَمَلًا»}} و چه از نظر فرجام و نتیجه {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ مَرَدًّا»}} تأکید شده است.<ref>درباره این که چرا قرآن «الباقیات الصّالحات» را از نظر ثواب بهتر از زینت های دنیا دانسته است، رجوع کنید به زمخشری، الکشاف، ذیل آیه ۷۶ [[سوره مریم]]؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل آیه ۴۶ [[سوره کهف]].</ref>

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 در [[قرآن کریم]] دو بار به این اصطلاح تصریح شده است:
-*'''سوره کهف آیه ۴۶:''' {{متن قرآن|«اَلمالُ والبَنونَ زینَةُ الحَیوةِ الدُّنیا والبقِیاتُ الصّلِحاتُ خَیرٌ‌ عِندَ رَبِّک ثَوابـًا وخَیرٌ اَمَلا»}}؛ مال و فرزندان زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که (تا قیامت) باقی است نزد پروردگار از نظر ثواب بهتر و از نظر امیدمندی نیکوتر است.
+*'''[[سوره کهف]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|18|46}}»}}<ref>[[آیه 46 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۶.]]</ref>؛ مال و فرزندان زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که (تا قیامت) باقی است نزد پروردگار از نظر ثواب بهتر و از نظر امیدمندی نیکوتر است.
-*'''سوره مریم آیه ۷۶:''' {{متن قرآن|«وَیزِیدُ اللَّهُ الَّذِینَ اهْتَدَوْا هُدًى ۗ وَالْبَاقِیاتُ الصَّالِحَاتُ خَیرٌ عِنْدَ رَبِّک ثَوَابًا وَخَیرٌ مَرَدًّا»}}؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
+*'''[[سوره مریم]]:''' {{متن قرآن|«{{آیه|19|76}}»}}<ref>[[آیه 76 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۷۶.]]</ref>؛ و خدا هدایت یافتگان را بر هدایت می‌افزاید و اعمال صالحی که (اجرش نعمت) ابدی است نزد پروردگار تو بهتر (از مال و جاه فانی دنیا) است هم از جهت ثواب الهی و هم از جهت حسن عاقبت اخروی.
-همچنین آیه {{متن قرآن|«مَن کانَ یریدُ حَرثَ الأخِرَةِ نَزِد لَهُ فى حَرثِهِ»}} ([[سوره شورى]]، ۲۰) بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>
+همچنین آیه {{متن قرآن|«{{آیه|42|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره شورى|سوره شورى، آیه ۲۰.]]</ref> بنا به روایتى از [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام، به باقیات الصالحات تفسیر شده است.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ الدرالمنثور، ج‌۷، ص‌۳۴۴؛ فتح القدیر، ج‌۴، ص‌۵۳۶‌.</ref>
-در دو [[آیه]] نخست بر بهتر بودن «الباقیات الصّالحات» چه از نظر پاداش یا نفع {{متن قرآن|«خَیرٌ عِنْدَ رَبِّک ثَوَابًا»}} و چه از نظر خواستنی یا شایسته امید بستن بودن {{متن قرآن|«خَیرٌ أَمَلًا»}} و چه از نظر فرجام و نتیجه {{متن قرآن|«خَیرٌ مَرَدًّا»}} تأکید شده است.<ref>درباره این که چرا قرآن «الباقیات الصّالحات» را از نظر ثواب بهتر از زینت های دنیا دانسته است، رجوع کنید به زمخشری، الکشاف، ذیل آیه ۷۶ [[سوره مریم]]؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل آیه ۴۶ [[سوره کهف]].</ref>
+در دو [[آیه]] نخست بر بهتر بودن «الباقیات الصّالحات» چه از نظر پاداش یا نفع {{متن قرآن|«... خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا ...»}} و چه از نظر خواستنی یا شایسته امید بستن بودن {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ أَمَلًا»}} و چه از نظر فرجام و نتیجه {{متن قرآن|«... وَخَيْرٌ مَرَدًّا»}} تأکید شده است.<ref>درباره این که چرا قرآن «الباقیات الصّالحات» را از نظر ثواب بهتر از زینت های دنیا دانسته است، رجوع کنید به زمخشری، الکشاف، ذیل آیه ۷۶ [[سوره مریم]]؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل آیه ۴۶ [[سوره کهف]].</ref>
 مفسران عموماً وجه تسمیه باقیات الصالحات در این آیات را ماندن پاداش آن براى جهان ابدى مى‌دانند.<ref>التبیان، ج۷، ص۵۲‌؛ تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹؛ التفسیرالکبیر، ج۲۱، ص‌۲۴۸؛ مفتاح‌الفلاح، ص‌۱۱.</ref> به بیان دیگر، این امور که به دلیل خالصانه و خدایی بودن از تباهی به دورند (صلاح)، به اعتبار پاداش اخروی و ابدی (مایَبقی ثوابُه لِلاْنسان)<ref>رجوع کنید به راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ذیل «بقی».</ref> به صفت «بقا» متصف شده اند. بعضى با نگاه [[عرفان|عرفانى]] در این‌ باره گفته‌اند: هر عمل و سخنى که [[انسان]] را به معرفت، محبت و اطاعت پروردگار باقى و فناناپذیر وادارد باقیات الصالحات است.<ref>التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.</ref> در واقع چون حقیقت روحانى انسان فناناپذیر است، پس هر کمال و عمل نیک ناشى از آن نیز فناناپذیر بوده، نزد پروردگار باقى است.<ref>مخزن العرفان، ج‌۸‌، ص‌۳۹.</ref>
 به‌ هر حال آیات قرآن صریحاً بر محفوظ ماندن همه اعمال انسان از نیک و بد نزد خداوند دلالت دارد؛<ref>[[سوره بقره]]، آیه ۲۷۲.</ref> و به خصوصِ اعمال نیک او «باقیات الصالحات» گفته مى‌شود.<ref>المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۱۹؛ پیام قرآن، ج‌۶‌، ص‌۱۱۶؛ الفرقان، ج‌۴‌ـ‌۵‌، ص‌۱۰۵.</ref>
 ==مصادیق باقیات الصالحات==
 مفسران نخستین در [[تفسیر]] «باقیات الصالحات» به استناد برخى روایات، بیشتر بر مصادیقى چون تسبیحات اربعه: «سبحان‌الله و الحمدلله و لا إله إلاّ الله والله أکبر»<ref>تفسیر قمى، ج‌۲، ص‌۲۷؛ جامع البیان، مج‌۹، ج‌۱۵، ص‌۳۱۶ به بعد؛ الدرالمنثور، ج‌۵‌، ص‌۳۹۶-۳۹۹.</ref> یا به همراه «لاحول و لاقوة إلاّ بالله العلى العظیم»،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ص۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج۱۲، ص۳۶۱؛ تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۶۹.</ref> اذکار سه گانه «لا اله إلاّ الله»، «استغفرالله» و «صلى الله على محمد و آله»،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ منهج الصادقین، ج‌۵‌، ص‌۳۵۸.</ref> مطلق [[ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان)|ذکر]]،<ref>جامع البیان، مج‌۹، ج‌۱۵، ص‌۳۱۵.</ref> شهادت به یگانگى خدا و دورى از [[شرک]]،<ref> کشف الاسرار، ج‌۵‌، ص‌۶۹۵‌.</ref> [[نماز شب]] و [[تهجد]]،<ref> تفسیر عیاشى، ج‌۲، ص‌۳۲۷؛ التبیان، ج‌۷، ص‌۵۲‌؛ روض الجنان، ج‌۱۲، ص‌۳۶۲.</ref> نمازهاى یومیه،<ref>جامع البیان، مج‌۹، ج‌۱۵، ص‌۳۱۵؛ مجمع البیان، ج‌۶‌، ص‌۷۳۱.</ref> سخن نیکو،<ref>تفسیر ابن‌ابى حاتم، ج‌۷، ص‌۲۳۶۴؛ روض الجنان، ج‌۱۲، ص‌۳۶۲؛ التفسیر الکبیر، ج‌۲۱، ص‌۱۳۱.</ref> [[نیت|نیت‌]] درست،<ref>کشف‌الاسرار، ج۵‌، ص۶۹۶‌؛ روض‌الجنان، ج‌۱۲، ص‌۳۶۲؛ روح المعانى، مج‌۹، ج‌۱۵، ص‌۴۱۴.</ref> هر کارى که براى خدا انجام شود «کل ما أرید به وجهُ اللّه»،<ref> تفسیر ابن‌ابى حاتم، ج‌۷، ص‌۲۳۶۵؛ الکشاف، ج‌۲، ص‌۷۲۵؛ الدرالمنثور، ج‌۵‌، ص‌۳۹۹.</ref> دوستى [[اهل‌ بیت]] علیهم السلام<ref>مجمع البیان، ج‌۶‌، ص‌۷۳۱؛ بحارالانوار، ج‌۲۳، ص‌۲۵۰؛ البرهان، ج‌۳، ص‌۶۴۰‌ـ‌۶۴۱‌.</ref> و دختران صالح<ref>مجمع البیان، ج‌۶‌، ص‌۷۳۱؛ تفسیر قرطبى، ج‌۱۰، ص‌۲۷۰.</ref> تکیه کرده‌اند.

@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 *"باقیات الصالحات"، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۵، ص۲۹۹-۳۰۴.
 *"الباقیات الصالحات"، دانشنامه جهان اسلام، حسن طارمی، ج۱.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۶
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
-{{متوسط}}
+{{خوب}}
 عموم كارهاى نيك در فرهنگ [[قرآن]] و روايات و خصوص آثار نيك ماندگار در فرهنگ عامّه.
@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 |سنجش=شده
 |شناسه=متوسط
-|عنوان بندی مناسب= ضعیف
+|عنوان بندی مناسب= خوب
-|کفایت منابع و پی نوشت ها= ضعیف
+|کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط
 |رعایت سطح مخاطب عام= خوب
 |رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب