ایلاء - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱

2026-04-10T11:31:11Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T12:33:54Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ايلاء‌‌‌ را به ایلاء منتقل کرد

2024-07-19T07:18:55Z

مهدی موسوی صفحهٔ ايلاء‌‌‌ را به ایلاء منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۸

2024-07-07T11:48:27Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۱

2012-10-31T06:21:42Z

Saeed zamani در ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۴۰

2012-08-07T04:40:24Z

Saeed zamani: تعیین رده

2012-08-07T04:39:39Z

تعیین رده

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '===ایلاء‌‌‌=== '''ایلاء:''' سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود. ایلاء بر س...' ایجاد کرد

2012-07-22T08:27:18Z

صفحه‌ای جدید حاوی '===ایلاء‌‌‌=== '''ایلاء:''' سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود. ایلاء بر س...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

===ایلاء‌‌‌===

'''ایلاء:'''

سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود.

ایلاء بر سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود براى همیشه یا بیشتر از چهار ماه به قصد اضرار به او، اطلاق مى‌شود<ref> جواهر الكلام، ج33، ص297. </ref> و در [[فقه]] بابى مستقل است؛ هر چند از آن در باب‌هاى نكاح، یمین و كفارات نیز به مناسبت سخن رفته است.

'''اركان:'''

اركان ایلاء سه چیز است:

# صیغه: ایلاء با هر لفظى كه در عرف یا لغت بدان صراحت داشته باشد، محقق مى‌شود. در تحقق آن با الفاظ كنایى اختلاف است. ایلاء به هر زبانى هر چند غیرعربى محقق مى‌گردد. قسم باید به یكى از نام‌هاى خداوند و انگیزه ایلاء كننده باید زیان رساندن به همسر‌ خویش باشد و چنانچه به مصلحت زن باشد، حكم ایلاء را ندارد بلكه حكم قسم بر آن مترتب مى‌گردد.<ref> همان، 298-303. </ref>

ایلاء با قسم بر ترك آمیزش به كمتر از چهار ماه منعقد نمى‌شود.<ref> همان، 309. </ref>

# ایلاء كننده و ایلاء شده: ایلاء كننده باید بالغ، عاقل و مختار باشد و از روى قصد ایلاء نماید. ایلاء شده باید همسر و به قول مشهور، دائمى بوده و نیز عمل آمیزش با وى صورت گرفته باشد.<ref> همان، 304-308. </ref>

'''احكام كلى:'''

پس از وقوع ایلاء چنانچه زن نزد حاكم شرع شكایت برد، حاكم نخست مرد را چهار ماه مهلت مى‌دهد تا رجوع كند و بعد از آمیزش، كفاره دهد. به قول مشهور، این مدت - كه مدت تربص نام دارد - از هنگام شكایت بردن زن نزد حاكم محاسبه مى‌شود، نه از زمان ایلاء.

مدت تربص، حق شوهر است و زن در آن مدت، استحقاق درخواست رجوع ندارد.

پس از سپرى شدن مدت یاد شده، چنانچه مرد رجوع نكرد، حاكم او را به طلاق یا رجوع وادار مى‌كند و در صورت استنكاف، زندانى مى‌شود و در خوردن و آشامیدن بر او سخت گرفته مى‌شود تا یكى از آن دو كار را بپذیرد.<ref> همان، 311-315. </ref> رجوع شخص قادر بر آمیزش به دخول در فرج به مقدار ختنه‌گاه و رجوع ناتوان از آمیزش، به اظهار اراده بر انجام آمیزش است.<ref> همان، 330. </ref>

==پانویس ==
<references />
===منابع===

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 748

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 در دوران [[جاهلیت]] زن هیچ گونه ارزش و مقامی در جامعه عرب نداشت و به همین جهت برای جدایی از او یا تحت فشار قرار دادن زن، طرق زشتی وجود داشت که یکی از آنها "ایلاء" - به معنی سوگند خوردن بر ترک عمل زناشویی- بود، به این ترتیب که هر زمان مردی از همسر خود متنفر می‌شد، سوگند یاد می‌کرد که با او همبستر نگردد و با این راه غیر انسانی همسر خود را در تنگنای شدیدی قرار می‌داد، نه او را رسما [[طلاق]] می‌داد تا آزادانه شوهر انتخاب کند، و نه بعد از این سوگند حاضر می‌شد آشتی کرده و با همسر خود زندگی مطلوبی داشته باشد. [[آیه|آیات]] زیر ([[آیه ایلاء]]) با این سنت غلط مبارزه کرده و طریق گشودن این سوگند را بیان می‌کند:
-{{متن قرآن|«لِلَّذِینَ یؤْلُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فَاءُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ * وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»}} ([[سوره بقره]]، ۲۲۷-۲۲۶)؛ برای کسانی که سوگند یاد می کنند [که از آمیزش] با زنان خود دوری گزینند، [شرعاً] چهار ماه مهلت است، چنانچه [در این مدت به آنچه مقتضای زناشویی است] بازگشتند [گناهی بر آنان نیست]؛ زیرا خدا بسیار آمرزنده ومهربان است.
+«{{متن قرآن|{{آیه|2|226}} 💠<ref>[[آیه 226 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۶.]]</ref> {{آیه|2|227}}<ref>[[آیه 227 سوره بقره|همان، آیه ۲۲۷.]]</ref>}}؛ برای کسانی که سوگند یاد می کنند [که از آمیزش] با زنان خود دوری گزینند، [شرعاً] چهار ماه مهلت است، چنانچه [در این مدت به آنچه مقتضای زناشویی است] بازگشتند [گناهی بر آنان نیست]؛ زیرا خدا بسیار آمرزنده ومهربان است».
 معنای آیه این است که، هر کس سوگند بخورد که دیگر به همسرش نزدیک نشود، حاکم شرع چهار ماه صبر می‌کند، اگر برگشت و حق همسرش را ادا کرد، یعنی با او همبستری نمود و [[کفاره]] شکستن قسم خود را داد، که او را عقاب نمی‌کند، و اگر تصمیم گرفت طلاقش دهد و طلاقش داد که باز عقابی ندارد، چون طلاق هم گریزگاه دیگری است از عقاب.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۲، ص۳۳۹.    </ref>

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 * [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۷۴۸.
 * [[فرهنگ قرآن]]، مدخل "ایلاء"، ج۵، ص۴۵۶.
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اصطلاحات فقهی]]
 [[رده:احکام خانواده]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
+'''«ایلاء»''' اصطلاحی در [[فقه]] اسلامی به معنی [[سوگند]] شوهر بر ترک آمیزش با همسر دائمى خود به قصد اضرار و آزردن او است، که [[قرآن]] با این سنت غلط [[جاهلیت|جاهلی]] مبارزه کرده است. ایلاء در [[فقه]] بابى مستقل است؛ هر چند از آن در باب‌هاى [[ازدواج|نکاح]]، [[یمین]] و [[کفاره|کفارات]] نیز به مناسبت سخن رفته است.
-'''سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود.'''
+== تعریف ایلاء ==
-ایلاء بر سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود براى همیشه یا بیشتر از چهار ماه به قصد اضرار به او، اطلاق مى‌شود<ref> جواهر الكلام، ج33، ص297. </ref> و در [[فقه]] بابى مستقل است؛ هر چند از آن در باب‌هاى نكاح، یمین و كفارات نیز به مناسبت سخن رفته است.
+در دوران [[جاهلیت]] زن هیچ گونه ارزش و مقامی در جامعه عرب نداشت و به همین جهت برای جدایی از او یا تحت فشار قرار دادن زن، طرق زشتی وجود داشت که یکی از آنها "ایلاء" - به معنی سوگند خوردن بر ترک عمل زناشویی- بود، به این ترتیب که هر زمان مردی از همسر خود متنفر می‌شد، سوگند یاد می‌کرد که با او همبستر نگردد و با این راه غیر انسانی همسر خود را در تنگنای شدیدی قرار می‌داد، نه او را رسما [[طلاق]] می‌داد تا آزادانه شوهر انتخاب کند، و نه بعد از این سوگند حاضر می‌شد آشتی کرده و با همسر خود زندگی مطلوبی داشته باشد. [[آیه|آیات]] زیر ([[آیه ایلاء]]) با این سنت غلط مبارزه کرده و طریق گشودن این سوگند را بیان می‌کند:
-'''اركان:'''
+{{متن قرآن|«لِلَّذِینَ یؤْلُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فَاءُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ * وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»}} ([[سوره بقره]]، ۲۲۷-۲۲۶)؛ برای کسانی که سوگند یاد می کنند [که از آمیزش] با زنان خود دوری گزینند، [شرعاً] چهار ماه مهلت است، چنانچه [در این مدت به آنچه مقتضای زناشویی است] بازگشتند [گناهی بر آنان نیست]؛ زیرا خدا بسیار آمرزنده ومهربان است.
-اركان ایلاء سه چیز است:
+معنای آیه این است که، هر کس سوگند بخورد که دیگر به همسرش نزدیک نشود، حاکم شرع چهار ماه صبر می‌کند، اگر برگشت و حق همسرش را ادا کرد، یعنی با او همبستری نمود و [[کفاره]] شکستن قسم خود را داد، که او را عقاب نمی‌کند، و اگر تصمیم گرفت طلاقش دهد و طلاقش داد که باز عقابی ندارد، چون طلاق هم گریزگاه دیگری است از عقاب.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۲، ص۳۳۹.    </ref>
-# صیغه: ایلاء با هر لفظى كه در عرف یا لغت بدان صراحت داشته باشد، محقق مى‌شود. در تحقق آن با الفاظ كنایى اختلاف است. ایلاء به هر زبانى هر چند غیرعربى محقق مى‌گردد. قسم باید به یكى از نام‌هاى خداوند و انگیزه ایلاء كننده باید زیان رساندن به همسر‌ خویش باشد و چنانچه به مصلحت زن باشد، حكم ایلاء را ندارد بلكه حكم قسم بر آن مترتب مى‌گردد.<ref> همان، 298-303. </ref>
+== ارکان و شرایط ایلاء ==
-#ایلاء با قسم بر ترك آمیزش به كمتر از چهار ماه منعقد نمى‌شود.<ref> همان، 309. </ref>
+ارکان و شرایط تحقق ایلاء چنین است:
-'''احكام كلى:'''
+*صیغه: ایلاء با هر لفظى که در عرف یا لغت بدان صراحت داشته باشد، محقق مى‌شود. در تحقق آن با الفاظ کنایى اختلاف است. ایلاء به هر زبانى هر چند غیرعربى محقق مى‌گردد. [[قسم خوردن|قسم]] باید به یکى از نام‌هاى [[خداوند]] و انگیزه ایلاء کننده باید زیان رساندن به همسر‌ خویش باشد و چنانچه به مصلحت زن باشد، حکم ایلاء را ندارد، بلکه حکم قسم بر آن مترتب مى‌گردد.<ref> همان، ص۲۹۸-۳۰۳. </ref>
-پس از وقوع ایلاء چنانچه زن نزد حاكم شرع شكایت برد، حاكم نخست مرد را چهار ماه مهلت مى‌دهد تا رجوع كند و بعد از آمیزش، كفاره دهد. به قول مشهور، این مدت - كه مدت تربص نام دارد - از هنگام شكایت بردن زن نزد حاكم محاسبه مى‌شود، نه از زمان ایلاء.
+== احکام ایلاء ==
-مدت تربص، حق شوهر است و زن در آن مدت، استحقاق درخواست رجوع ندارد.
+با توجه به [[آیه ایلاء]]، ترک آمیزش جنسی بیش از چهار ماه، بر مرد ایلاکننده [[حرام]] است و شکستن سوگند در ایلا پیش از گذشتن چهار ماه و بعد از آن جایز می باشد و آمیزش جنسی یا [[طلاق]] بر ایلاکننده، پس از گذشت چهار ماه [[واجب]] است.
-پس از سپرى شدن مدت یاد شده، چنانچه مرد رجوع نكرد، حاكم او را به طلاق یا رجوع وادار مى‌كند و در صورت استنكاف، زندانى مى‌شود و در خوردن و آشامیدن بر او سخت گرفته مى‌شود تا یكى از آن دو كار را بپذیرد.<ref> همان، 311-315. </ref> رجوع شخص قادر بر آمیزش به دخول در فرج به مقدار ختنه‌گاه و رجوع ناتوان از آمیزش، به اظهار اراده بر انجام آمیزش است.<ref> همان، 330. </ref>
+پس از سپرى شدن مدت یاد شده، چنانچه مرد رجوع نکرد، حاکم او را به طلاق یا رجوع وادار مى‌کند و در صورت استنکاف، زندانى مى‌شود و در خوردن و آشامیدن بر او سخت گرفته مى‌شود تا یکى از آن دو کار را بپذیرد.<ref> همان، ص۳۱۱-۳۱۵. </ref> رجوع شخص قادر بر آمیزش به دخول در فرج به مقدار ختنه‌گاه و رجوع ناتوان از آمیزش، به اظهار اراده بر انجام آمیزش است.<ref> همان، ص۳۳۰. </ref>
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
+* [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۷۴۸.
-جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 748
+* [[فرهنگ قرآن]]، مدخل "ایلاء"، ج۵، ص۴۵۶.
+[[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:احکام خانواده]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۱
سطر ۱:		سطر ۱:
−	'''''سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود.'''''	+	{{مدخل دائره المعارف\|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
		+
		+	'''سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود.'''

	ایلاء بر سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود براى همیشه یا بیشتر از چهار ماه به قصد اضرار به او، اطلاق مى‌شود<ref> جواهر الكلام، ج33، ص297. </ref> و در [[فقه]] بابى مستقل است؛ هر چند از آن در باب‌هاى نكاح، یمین و كفارات نیز به مناسبت سخن رفته است.		ایلاء بر سوگند شوهر بر ترك آمیزش با همسر دائمى خود براى همیشه یا بیشتر از چهار ماه به قصد اضرار به او، اطلاق مى‌شود<ref> جواهر الكلام، ج33، ص297. </ref> و در [[فقه]] بابى مستقل است؛ هر چند از آن در باب‌هاى نكاح، یمین و كفارات نیز به مناسبت سخن رفته است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۸
(بدون تفاوت)