اِشعار و تقلید - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۷

2024-07-16T11:57:02Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ اِشعار و تقليد را به اِشعار و تقلید منتقل کرد

2022-10-27T07:33:59Z

مهدی موسوی صفحهٔ اِشعار و تقليد را به اِشعار و تقلید منتقل کرد

Saeed zamani: بخش بندی و تعیین رده

2012-12-30T08:13:20Z

بخش بندی و تعیین رده

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|دائرة المعارف قرآن کریم}} '''از اعمال و مناسك حج قِران''' ا...' ایجاد کرد

2012-11-05T06:30:06Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|دائرة المعارف قرآن کریم}} '''از اعمال و مناسك حج قِران''' ا...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}

'''از اعمال و مناسك حج قِران'''

اِشعار از ريشه «ش‌ـ‌ع‌ـ‌ر» و در لغت به معناى علامت گذاشتن و خون درآوردن<ref>لسان العرب، ج‌7، ص‌135، «شعر».</ref> و تقليد از ريشه «ق‌ـ‌ل‌ـ‌د» افكندن قلاّده بر گردن<ref>المعجم الوسيط، ص‌754، «قَلَدَ»؛ التنقيح «الاجتهاد والتقليد»، ص‌78؛ مجمع البحرين، «قلد».</ref> است و در اصطلاح، اِشعار شكافتن كوهان شتر و خون‌آلود كردن آن به علامت اختصاص آن به قربانىِ<ref>جواهرالكلام، ج18، ص57؛ المغنى، ج3، ص‌574.</ref> حج است و تقليد، آويختن ريسمان، كفش كهنه يا كمربند بر گردن شتر، گاو و گوسفند به علامت قربانى است.<ref>روض‌الجنان، ج‌13، ص‌326؛ جواهرالكلام، ج‌18، ص‌57.</ref>

اِشعار و تقليد ريشه در عصر جاهليت دارد. مردمان جاهلى كفش يا قلاده‌اى بر گردن حيوانات آماده شده براى قربانى حج مى‌انداختند يا بر پوست و كوهان شتر جراحتى ايجاد مى‌كردند تا راهزنان در آن طمع نكنند و حرمت و قداست آنها را رعايت كنند و مردم نيز بدانند كه اين حيوان براى قربانى حج است.<ref>المفصل، ج‌6، ص‌388.</ref> اين احترام تا آنجا در ميان مردم رايج بود كه حتى در شدت گرسنگى، دست به سوى آنها دراز نمى‌كردند.<ref>التفسيرالكبير، ج‌12، ص‌101.</ref> حاجيان نه‌ تنها نسبت به حيوانات بلكه گاهى در اندام خود نيز نشانهايى مى‌گذاشتند؛ آنان در هنگام رفتن به حج پوست درختى مخصوص و هنگام بازگشت، گردنبندى از مو يا پوست درختان حرم بر گردن مى‌افكندند و بدين وسيله خود را از گزند دشمنان حفظ مى‌كردند، زيرا به احترام حج كسى متعرض حال مسافران خانه خدا نمى‌شد.<ref> جامع البيان، مج‌4، ج‌6، ص‌75‌ـ‌76.</ref> طبرسى از فرّاء نقل مى‌كند كه در دوران جاهليت اهل حرم با پوست درختان حرم و ديگران با مو و پشم و غير آن تقليد مى‌كردند.<ref>مجمع البيان، ج‌3، ص‌238.</ref>

'''حكم اِشعار و تقليد در اسلام:'''

اِشعار و تقليد از وظايف قارِن (انجام‌دهنده حجّ قِران) است. حج قِران يكى از اقسام سه گانه حج و وظيفه كسانى است كه كمتر از 48 ميل با [[مكه]] فاصله دارند.<ref>اللمعه، ج‌1، ص‌215.</ref> در حج تمتّع و اِفراد (همچنين در عمره مفرده و تمتّع) اِحرام بستن فقط با تلبيه (گفتن لبيّك اللهم لبيّك...) تحقق مى‌يابد<ref>مسالك الافهام، ج‌2، ص‌192.</ref> ولى در حج قِران، حاجى بايد پيش از احرام قربانى را همراه خود داشته باشد و احرام بستن قارِن همان‌گونه كه با تلبيه تحقق مى‌يابد با اشعار يا تقليد نيز حاصل مى‌شود.<ref>جواهرالكلام، ج‌18، ص‌55؛ مسالك الافهام، ج‌2، ص‌192‌ـ‌193.</ref> به ابوحنيفه كراهت <ref>الهدايه، ج‌1، ص‌150؛ تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌27.</ref>بلكه حرمت <ref>المغنى، ج‌3، ص‌574.</ref> اشعار نسبت داده شده است زيرا اشعار نوعى مُثله كردن و موجب آزار و شكنجه حيوان است.

وى گفته: اشعار پيامبر صلی الله علیه و آله، در سال ششم هجرى نيز مشروعيت آن را نمى‌رساند زيرا كار پيامبر صلی الله علیه و آله واقعه‌اى منحصر به صدر اسلام بوده‌ است. ابويوسف در برابر قول منسوب به ابوحنيفه مى‌گويد: اِشعار مباح است زيرا از يك‌ سو از جمله شعائر اسلامى حج است<ref> تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌27.</ref> و از سوى ديگر نوعى مُثله است و آنچه بر سنت و بدعت مشتمل باشد، مباح است زيرا هم مشتمل بر مصلحت و هم داراى مفسده است. با صرفنظر از نقد استدلال هاى اين دو، در ميان شيعه نيز سيد‌ مرتضى و ابن‌ ادريس گفته‌اند: قارِن با اشعار و تقليد نبايد محرم شود بلكه مانند ديگران بايد با تلبيه محرم شود.<ref>جواهرالكلام، ج‌18، ص‌225.</ref> به [[شيخ طوسى]] و ابن‌براج و ابن‌حمزه نيز نسبت داده شده كه احرام با اِشعار و تقليد تنها در صورتى مشروع است كه انعقاد احرام به تلبيه ممكن نباشد.<ref> همان، ص‌226.</ref>

علامه نيز در قواعد مى‌گويد: قارِن هر كدام از اِشعار و تقليد را كه به‌ همراه تلبيه انجام دهد ديگرى بر او مستحب خواهد بود.<ref> سلسلة الينابيع، ج‌8، ص‌745، «قواعد الاحكام».</ref> در برابر اين اقوال، بيشتر فقهاى فريقين اِشعار را همانند تقليد جايز مى‌دانند، زيرا روايات بر جواز آن دلالت دارد.<ref>التهذيب، ج‌5، ص‌52؛ صحيح البخارى، ج‌2، ص‌220‌ـ‌221.</ref> افزون بر آن كه اِشعار به حرمت مثله كردن ربطى ندارد. مشابه اين گونه علامتگذاري ها بر روى گوش، بينى يا ساير اعضاى بدن حيوانات به ويژه در چار‌پايان، از دوران هاى گذشته مرسوم بوده است<ref>تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌27.</ref> تا گلّه ها به‌ راحتى از يكديگر جدا شوند يا شترانى كه در بيابان ها رها مى‌شوند پس از چندين سال صاحبان آنها مشخص گردند. قائلان به جواز اشعار، برخى سمت راست و برخى جانب چپ كوهان شتر را جاى اشعار قرار داده‌اند و برخى نيز قائل به تخيير شده‌اند.

'''اهميت اشعار و تقليد در قرآن:'''

در [[سوره مائده]] خطاب به مؤمنان فرمان پاس داشتن حرمت شعائراللّه داده شده است. «ياَيُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لاتُحِلّوا شَعئِرَاللّهِ‌... ([[سوره مائده]]/5،2) در معناى «شعائراللّه» ميان مفسران گفتگوست و برخى تا 8 معنا براى آن نقل كرده‌اند؛<ref>مجمع البيان، ج‌3، ص‌237.</ref> ليكن از [[قرآن]] استفاده مى‌شود كه اين واژه با مراسم و مناسك حج ارتباط دارد.([[سوره بقره]]/2، 158؛ [[سوره حج]]/22، 32، 36) [[شيخ طوسى]] از گروهى نقل مى‌كند كه «شعائراللّه» شترهايى است كه براى حج اشعار شده است.<ref>التبيان، ج‌3، ص‌418.</ref>

مى‌توان آيه 36 [[سوره حج]]/22 را شاهد بر اين معنا آورد كه در آن صريحاً شترى كه براى قربانى حج است از شعائر الهى قرار داده شده: «...والبُدنَ جَعَلنها لَكُم مِن شَعئِرِاللّهِ‌...». برخى حركت دادن شتران، اشعار، تقليد و سپس نحر و اطعام از آنها را از شعائراللّه مى‌دانند؛<ref>مجمع البيان، ج‌7، ص‌137.</ref> ليكن شعائراللّه مفهومى عام دارد كه بر مصاديق فراوانى منطبق مى‌شود و آنچه در روايات يا كلام مفسران آمده مصاديق آن است و مفهومِ عام آن را محدود نمى‌كند.

در آيه 2 [[سوره مائده]]/5 «هَدْى» و «قلائد» آمده: «لاتُحِلّوا... ولاَ‌الهَدىَ ولاَ‌القَلئِدَ‌...» كه هَدْى را قرباني هاى بى‌نشان و قلائد را جمع قليده و به معناى قرباني هاى نشان‌دار دانسته‌اند.<ref>روض الجنان، ج‌6، ص‌226.</ref> از ابن‌عباس نقل شده: تا هنگامى كه حيوان تقليد نشود به آن هدى گويند.<ref>جامع البيان، مج‌4، ج‌6، ص‌75.</ref> برخى هدى را اعم از قلائد دانسته‌اند و ذكر قلائد را پس از هدى از قبيل ذكر خاص پس از عام دانسته‌اند.<ref>مواهب الرحمن، ج‌10، ص‌259.</ref>

برخى قلائد را جمع قلاده دانسته و گفته‌اند: مقصود از اين كلمه خود قلاده و احترام به آن و در حقيقت مبالغه‌اى است در احترام به حيوان قلاده‌دار؛ مانند آيه «و‌لايُبدين زينتهنّ» كه نهى از ظاهركردن زينت، مبالغه در نهى از ظاهر‌كردن مواضع زينت زنان است.<ref>التفسير الكبير، ج‌11، ص‌129؛ الكشاف، ج‌1، ص‌602.</ref>

براى «لاتُحِلّوا... القَلئِدَ» معانى ديگرى نيز بيان شده‌است از جمله اين كه آيه درباره منع قطع درختان حرم و استفاده از پوست آنها براى نشانه‌گذارى است<ref>جامع البيان، مج‌4، ج‌6، ص‌76.</ref> يا درباره احترام به كسانى است كه نشان حج را بر گردن افكنده‌اند.<ref> همان؛ التبيان، ج‌4، ص‌31.</ref> در اين صورت جمله به حذف مضاف خواهد بود: «لاتحلّوا اصحاب القلائد»؛ بدين معنا كه خداوند فرمان داده جان و مال همه حاجيان از جمله مشركان عرب هنگامى كه براى حج مى‌آيند محترم باشد، بر اين اساس ابن‌ عباس گفته: اين آيه با آيه «فَاقتُلوا المُشرِكينَ حَيثُ وجَدتُموهُم...»([[سوره توبه]]/9،5) نسخ شده است.<ref>تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌28.</ref>

اهميت قربانى حج و حيواناتى‌ كه علامت‌گذارى شده و در مسير حج قرار مى‌گيرند در حدّى است كه [[قرآن]] در كنار كعبه و بيت‌الحرام و ماههاى حرام، آن را رمز وحدت مردم و مركزى براى اجتماع دلها و مايه استحكام پايه‌هاى اجتماعى طبقات مختلف دانسته است:<ref> نمونه، ج‌5، ص‌90.</ref> «...جَعَلَ اللّهُ الكَعبَةَ البَيتَ الحَرامَ قِيمـًا لِلنّاسِ والشَّهرَ الحَرامَ والهَدىَ والقَلئِدَ...».([[سوره مائده]]/5،97)

از مهم‌ترين اركان استوارى جامعه، برقرارى امنيت و نظم و اصلاح امور دين و دنياى مردم است. با حلول ماههاى حرام جنگ و نزاع از ميان مردم برداشته مى‌شود و با برپا كردن علايم و شعائر حج و حركت حاجيان به همراه قرباني هاى بى‌نشان و نشان‌دار، امنيت<ref> جامع‌البيان، مج‌5، ج‌7، ص‌104‌ـ‌105.</ref> جانى، عرضى و مالى براى مردم برقرار مى‌شود و فساد و اختلال به صلاح و نظم تبديل مى‌شود.

'''بزرگداشت چارپايان پس از اشعار و تقليد:'''

در آيه 32 [[سوره حج]]/22 خداوند مى‌فرمايد: هر كس شعائراللّه را بزرگ بشمارد اين كار نشانه تقواى دل است كه برخى اين حكم را به شتر علامت‌گذارى شده براى حج تخصيص داده‌اند:<ref>روض الجنان، ج‌13، ص‌325.</ref> «ذلِكَ ومَن يُعَظِّم شَعئِرَ اللّهِ فَاِنَّها مِن تَقوَى القُلوب». احتمال داده شده است كه منظور از بزرگداشت، تنها رعايت بزرگى جسمانى قربانى و انتخاب حيوان فربه و تنومند باشد؛<ref> تفسير ماوردى، ج‌4، ص‌23.</ref> ولى به نظر مى‌رسد آيه عموميت دارد زيرا حقيقت تعظيم آن است كه مقام و موقعيت اين شعائر در افكار و اذهان بالا رود و مردم آنچه در خور احترام و عظمت آنهاست، به جاى آورند.<ref>نمونه، ج‌14، ص‌97.</ref>

با توجه به اين كه اسلام بعضى از آداب جاهليت را با حدود و شرايطى تأييد كرده، در مسئله اشعار و تقليد نيز ضمن فرمانى معتدل آن‌ را باقى گذاشته است؛ از‌ يك‌ سو آداب قبل از اسلام قربانى را محو نكرده و از سوى ديگر از افراط و اغراق در امور مربوط به آن منع كرده است.

از برخى روايات برمى‌آيد كه گروهى از مسلمانان بر اين باور بودند كه هنگامى كه يكى از چارپايان براى قربانى مشخص شد و به جايگاه احرام و سپس به سوى [[مكه]] آورده شد نبايد بر آن سوار شد و شير آن را دوشيد و از گوشت آن استفاده كرد. حتى اگر كسى در بين راه مى‌مرد حاضر نبود براى نجات جان خود از آن حيوان استفاده كند.<ref>التفسير الكبير، ج‌23، ص‌33.</ref>

قرآن‌كريم بهره‌گيرى از منافع حيوانات را تا‌ فرا‌رسيدن زمان قربانى روا شمرده است: «لَكُم فيها مَنفِعُ اِلى اَجَل مُسَمًّى...».([[سوره حج]]/22،33) پيامبر صلی الله علیه و آله در راه مكه بر مردى گذشتند كه با نهايت زحمت گام برمى‌داشت و در حالى‌ كه شترى همراه داشت بر آن سوار نمى‌شد.

پيامبر فرمود: بر آن سوار شو. عرض كرد: يا‌ رسول‌اللّه! اين شتر براى قربانى است. پيامبر فرمود: واى بر تو مى‌گويم: سوار شو.<ref> التفسير الكبير، ج‌23، ص‌33.</ref> در آيه 36 سوره حج/22 پس از قرار دادن شتران قربانى حج از نشانه‌هاى خدا، مى‌فرمايد: «...لَكُم فيها خَيرٌ» كه منافع دنيا و آخرت را در بر مى‌گيرد.<ref>التبيان، ج‌7، ص‌318.</ref>

'''اشعار و تقليد از محصور و مصدود:'''

در سال ششم هجرى، پيامبر با مسلمانان براى انجام عمره تا نزديك مكه (حديبيه) آمدند ولى مشركان از ورود آنان به شهر جلوگيرى كردند. پيامبر شترانى را كه اشعار و تقليد كرده بود، نحر كرد<ref>جامع البيان، مج‌13، ج‌26، ص‌126.</ref> و از احرام بيرون آمد.

قرآن در مقام مذمت مشركان مى‌فرمايد: آنان كسانى هستند كه شما را از رسيدن به مسجدالحرام و قرباني هاى شما را از رسيدن به قربانگاه بازداشتند: «هُمُ الَّذينَ كَفَروا وصَدّوكُم عَنِ المَسجِدِالحَرامِ والهَدىَ مَعكوفـًا اَن يَبلُغَ مَحِلَّهُ...»([[سوره فتح]]/48،25) مشهور فقهاء قائل‌اند كه فقط با قربانى كردن حيوان، شخص مصدود (آن كه پس از احرام، دشمن يا درنده‌اى مانع حج يا عمره وى گردد) و محصور (كسى كه پس از احرام بر اثر بيمارى از اتمام حج يا عمره ناتوان شود) از احرام خارج مى‌گردد.<ref>جواهرالكلام، ج‌20، ص‌116.</ref> آنان به اطلاق آيه «...فَاِن اُحصِرتُم فَمَا استَيسَرَ مِنَ الهَدىِ» ([[سوره بقره]]/2،196) استدلال كرده‌اند<ref>همان؛ تفسير قرطبى، ج‌2، ص‌248‌ـ‌249.</ref> زيرا خداوند در اين آيه براى محصور، قربانى را در حد توان واجب كرده؛ خواه قربانى همراه حاجى باشد و به اصطلاح «سوق هَدْى» كرده باشد يا نكرده باشد.

مالك با نظر مشهور مخالفت كرده و مى‌گويد: تنها در صورت سوق هدى (همراه داشتن قربانى)، قربانى بر او واجب است وگرنه بدون آن نيز مى‌توان از احرام خارج شد و در ماجراى حديبيه كه پس از جلوگيرى دشمن، پيامبر و مسلمانان قربانى كردند نه بدان جهت بوده است كه شخص مصدود و محصور بايد با قربانى كردن حيوان، از احرام بيرون آيد بلكه از اين جهت بوده كه پس از اشعار و تقليد، حيوان، مخصوص قربانى در راه خدا مى‌شود و امكان رجوع و بازگشت در آن نيست.

==پانویس==
<references/>

==منابع==
اشعار و تقلید، سيد مصطفى اسدى، دائرة المعارف قرآن کریم، ج3، ص354-359.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۳
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 '''از اعمال و مناسك حج قِران'''
 اِشعار از ريشه «ش‌ـ‌ع‌ـ‌ر» و در لغت به معناى علامت گذاشتن و خون درآوردن<ref>لسان العرب، ج‌7، ص‌135، «شعر».</ref> و تقليد از ريشه «ق‌ـ‌ل‌ـ‌د» افكندن قلاّده بر گردن<ref>المعجم الوسيط، ص‌754، «قَلَدَ»؛ التنقيح «الاجتهاد والتقليد»، ص‌78؛ مجمع البحرين، «قلد».</ref> است و در اصطلاح، اِشعار شكافتن كوهان شتر و خون‌آلود كردن آن به علامت اختصاص آن به قربانىِ<ref>جواهرالكلام، ج18، ص57؛ المغنى، ج3، ص‌574.</ref> حج است و تقليد، آويختن ريسمان، كفش كهنه يا كمربند بر گردن شتر، گاو و گوسفند به علامت قربانى است.<ref>روض‌الجنان، ج‌13، ص‌326؛ جواهرالكلام، ج‌18، ص‌57.</ref>
 اِشعار و تقليد ريشه در عصر جاهليت دارد. مردمان جاهلى كفش يا قلاده‌اى بر گردن حيوانات آماده شده براى قربانى حج مى‌انداختند يا بر پوست و كوهان شتر جراحتى ايجاد مى‌كردند تا راهزنان در آن طمع نكنند و حرمت و قداست آنها را رعايت كنند و مردم نيز بدانند كه اين حيوان براى قربانى حج است.<ref>المفصل، ج‌6، ص‌388.</ref> اين احترام تا آنجا در ميان مردم رايج بود كه حتى در شدت گرسنگى، دست به سوى آنها دراز نمى‌كردند.<ref>التفسيرالكبير، ج‌12، ص‌101.</ref> حاجيان نه‌ تنها نسبت به حيوانات بلكه گاهى در اندام خود نيز نشانهايى مى‌گذاشتند؛ آنان در هنگام رفتن به حج پوست درختى مخصوص و هنگام بازگشت، گردنبندى از مو يا پوست درختان حرم بر گردن مى‌افكندند و بدين وسيله خود را از گزند دشمنان حفظ مى‌كردند، زيرا به احترام حج كسى متعرض حال مسافران خانه خدا نمى‌شد.<ref> جامع البيان، مج‌4، ج‌6، ص‌75‌ـ‌76.</ref> طبرسى از فرّاء نقل مى‌كند كه در دوران جاهليت اهل حرم با پوست درختان حرم و ديگران با مو و پشم و غير آن تقليد مى‌كردند.<ref>مجمع البيان، ج‌3، ص‌238.</ref>
-'''حكم اِشعار و تقليد در اسلام:'''
 اِشعار و تقليد از وظايف قارِن (انجام‌دهنده حجّ قِران) است. حج قِران يكى از اقسام سه گانه حج و وظيفه كسانى است كه كمتر از 48 ميل با [[مكه]] فاصله دارند.<ref>اللمعه، ج‌1، ص‌215.</ref> در حج تمتّع و اِفراد (همچنين در عمره مفرده و تمتّع) اِحرام بستن فقط با تلبيه (گفتن لبيّك اللهم لبيّك...) تحقق مى‌يابد<ref>مسالك الافهام، ج‌2، ص‌192.</ref> ولى در حج قِران، حاجى بايد پيش از احرام قربانى را همراه خود داشته باشد و احرام بستن قارِن همان‌گونه كه با تلبيه تحقق مى‌يابد با اشعار يا تقليد نيز حاصل مى‌شود.<ref>جواهرالكلام، ج‌18، ص‌55؛ مسالك الافهام، ج‌2، ص‌192‌ـ‌193.</ref> به ابوحنيفه كراهت <ref>الهدايه، ج‌1، ص‌150؛ تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌27.</ref>بلكه حرمت <ref>المغنى، ج‌3، ص‌574.</ref> اشعار نسبت داده شده است زيرا اشعار نوعى مُثله كردن و موجب آزار و شكنجه حيوان است.
@@ سطر ۱۵: / سطر ۲۴: @@
 علامه نيز در قواعد مى‌گويد: قارِن هر كدام از اِشعار و تقليد را كه به‌ همراه تلبيه انجام دهد ديگرى بر او مستحب خواهد بود.<ref> سلسلة الينابيع، ج‌8، ص‌745، «قواعد الاحكام».</ref> در برابر اين اقوال، بيشتر فقهاى فريقين اِشعار را همانند تقليد جايز مى‌دانند، زيرا روايات بر جواز آن دلالت دارد.<ref>التهذيب، ج‌5، ص‌52؛ صحيح البخارى، ج‌2، ص‌220‌ـ‌221.</ref> افزون بر آن كه اِشعار به حرمت مثله كردن ربطى ندارد. مشابه اين گونه علامتگذاري ها بر روى گوش، بينى يا ساير اعضاى بدن حيوانات به ويژه در چار‌پايان، از دوران هاى گذشته مرسوم بوده است<ref>تفسير قرطبى، ج‌6، ص‌27.</ref> تا گلّه ها به‌ راحتى از يكديگر جدا شوند يا شترانى كه در بيابان ها رها مى‌شوند پس از چندين سال صاحبان آنها مشخص گردند. قائلان به جواز اشعار، برخى سمت راست و برخى جانب چپ كوهان شتر را جاى اشعار قرار داده‌اند و برخى نيز قائل به تخيير شده‌اند.
-'''اهميت اشعار و تقليد در قرآن:'''
 در [[سوره مائده]] خطاب به مؤمنان فرمان پاس داشتن حرمت شعائراللّه داده شده است. «ياَيُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لاتُحِلّوا شَعئِرَاللّهِ‌... ([[سوره مائده]]/5،2) در معناى «شعائراللّه» ميان مفسران گفتگوست و برخى تا 8 معنا براى آن نقل كرده‌اند؛<ref>مجمع البيان، ج‌3، ص‌237.</ref> ليكن از [[قرآن]] استفاده مى‌شود كه اين واژه با مراسم و مناسك حج ارتباط دارد.([[سوره بقره]]/2، 158؛ [[سوره حج]]/22، 32، 36) [[شيخ طوسى]] از گروهى نقل مى‌كند كه «شعائراللّه» شترهايى است كه براى حج اشعار شده است.<ref>التبيان، ج‌3، ص‌418.</ref>
@@ سطر ۳۱: / سطر ۴۲: @@
 از مهم‌ترين اركان استوارى جامعه، برقرارى امنيت و نظم و اصلاح امور دين و دنياى مردم است. با حلول ماههاى حرام جنگ و نزاع از ميان مردم برداشته مى‌شود و با برپا كردن علايم و شعائر حج و حركت حاجيان به همراه قرباني هاى بى‌نشان و نشان‌دار، امنيت<ref> جامع‌البيان، مج‌5، ج‌7، ص‌104‌ـ‌105.</ref> جانى، عرضى و مالى براى مردم برقرار مى‌شود و فساد و اختلال به صلاح و نظم تبديل مى‌شود.
-'''بزرگداشت چارپايان پس از اشعار و تقليد:'''
 در آيه 32 [[سوره حج]]/22 خداوند مى‌فرمايد: هر كس شعائراللّه را بزرگ بشمارد اين كار نشانه تقواى دل است كه برخى اين حكم را به شتر علامت‌گذارى شده براى حج تخصيص داده‌اند:<ref>روض الجنان، ج‌13، ص‌325.</ref> «ذلِكَ ومَن يُعَظِّم شَعئِرَ اللّهِ فَاِنَّها مِن تَقوَى القُلوب». احتمال داده شده است كه منظور از بزرگداشت، تنها رعايت بزرگى جسمانى قربانى و انتخاب حيوان فربه و تنومند باشد؛<ref> تفسير ماوردى، ج‌4، ص‌23.</ref> ولى به نظر مى‌رسد آيه عموميت دارد زيرا حقيقت تعظيم آن است كه مقام و موقعيت اين شعائر در افكار و اذهان بالا رود و مردم آنچه در خور احترام و عظمت آنهاست، به جاى آورند.<ref>نمونه، ج‌14، ص‌97.</ref>
@@ سطر ۴۳: / سطر ۵۶: @@
 پيامبر فرمود: بر آن سوار شو. عرض كرد: يا‌ رسول‌اللّه! اين شتر براى قربانى است. پيامبر فرمود: واى بر تو مى‌گويم: سوار شو.<ref> التفسير الكبير، ج‌23، ص‌33.</ref> در آيه 36 سوره حج/22 پس از قرار دادن شتران قربانى حج از نشانه‌هاى خدا، مى‌فرمايد: «...لَكُم فيها خَيرٌ» كه منافع دنيا و آخرت را در بر مى‌گيرد.<ref>التبيان، ج‌7، ص‌318.</ref>
-'''اشعار و تقليد از محصور و مصدود:'''
 در سال ششم هجرى، پيامبر با مسلمانان براى انجام عمره تا نزديك مكه (حديبيه) آمدند ولى مشركان از ورود آنان به شهر جلوگيرى كردند. پيامبر شترانى را كه اشعار و تقليد كرده بود، نحر كرد<ref>جامع البيان، مج‌13، ج‌26، ص‌126.</ref> و از احرام بيرون آمد.
@@ سطر ۵۶: / سطر ۷۱: @@
 ==منابع==
 اشعار و تقلید، سيد مصطفى اسدى، دائرة المعارف قرآن کریم، ج3، ص354-359.