اوّل (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶

2026-04-11T08:26:29Z

Mohammadi در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۵

2026-01-27T17:05:26Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-26T12:30:00Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۲

2024-07-06T15:02:56Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۰

2014-08-19T11:00:05Z

Zamani در ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۹

2014-08-19T10:29:36Z

Zamani در ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۷

2014-08-19T10:27:29Z

Zamani: اوّل (اسماء و صفات الهی) را به اوّل (اسم الله) منتقل کرد

2014-08-19T10:26:32Z

اوّل (اسماء و صفات الهی) را به اوّل (اسم الله) منتقل کرد

Zamani در ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۵

2014-08-19T10:25:21Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۵۶

2013-03-07T08:56:26Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 ==اول بودن خداوند==
-لفظ اول در [[قرآن]] شصت و چهار بار وارد شده و فقط در یک مورد، درباره [[خدا]] به کار رفته است: {{متن قرآن|«هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ»}}<ref>[[آیه 3 سوره حدید|سوره حدید،آیه۳.]]</ref>. برخى ترتیب ذکر اسماى چهارگانه در این [[آیه]] را به این دلیل دانسته‌اند که هر اسم متأخرى، متضمن اسم یا اسمهاى پیش از آن است، بنابراین هر سه اسم آخر و ظاهر و باطن متضمن اسم اول‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج‌۴، ص‌۲۷۰.</ref>
+لفظ اول در [[قرآن]] شصت و چهار بار وارد شده و فقط در یک مورد، درباره [[خدا]] به کار رفته است: {{متن قرآن|«هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ»}}<ref name=":۰">[[آیه 3 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۳.]]</ref>. برخى ترتیب ذکر اسماى چهارگانه در این [[آیه]] را به این دلیل دانسته‌اند که هر اسم متأخرى، متضمن اسم یا اسمهاى پیش از آن است، بنابراین هر سه اسم آخر و ظاهر و باطن متضمن اسم اول‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج‌۴، ص‌۲۷۰.</ref>
 اوّل از اسمهاى ذات خدا<ref>شرح فصوص‌الحکم، ص‌۴۵.</ref> بوده و با ذات حق و دیگر اسماى خداوند، عینیت و اتحاد دارد. اوّل و آخر از صفات متقابل‌اند و ذات حق به دلیل نامحدود بودن، قابل اتصاف به آنهاست؛ بنابراین بین اول و آخر بودن خداى سبحان منافاتى نیست.<ref>نمونه، ج‌۲۳، ص‌۲۹۹ ـ ۳۰۰.</ref>
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 جمهور متکلمان که قائل به حدوث زمانى غیرخدا هستند، اوّل و ازلى بودن خداوند را به معناى قدیم بودن خدا و مسبوق نبودن ذات حق به عدم، از نظر زمانى مى‌دانند<ref>مجمع البیان، ج‌۹، ص‌۳۴۶؛ التحریر والتنویر، ج‌۲۷، ص‌۳۶۰.</ref>؛ ولى باید توجه داشت که اولیت و ازلیت ذات الهى زمانى نیست زیرا او حتى نسبت به خود زمان نیز اول بوده، بر زمان احاطه دارد و خود ذات منزّه از زمان است.<ref> روح‌المعانى، مج‌۱۴، ج‌۲۷، ص‌۲۵۴؛ روح‌البیان، ج‌۹، ص‌۳۴۶؛ المیزان، ج‌۱۹، ص‌۱۵۲.</ref>
-در تبیین اول بودن خدا مى‌توان گفت همان‌گونه که در آیه ۲ [[سوره حدید]] آمده، [[قدرت الهی|قدرت الهى]] هر چیزى را دربرمى‌گیرد: {{متن قرآن|«وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ * هُوَ الْأَوَّلُ...»}}، به همین دلیل خداوند با قدرتش بر هر چیزى از هر جهتى احاطه دارد، بنابراین هر چیزى را که اول فرض کنیم ذات حق پیش از آن است، پس در حقیقت ذات الهى اول است؛ نه آن چیز مفروض. از این‌ رو اول مطلق فقط خداست و هر چه جز او اول باشد، اول نسبى و اضافى خواهد بود، چنان که این معنا از حصر موجود در آیه‌ ۳‌ [[سوره حدید]] استفاده مى‌شود.
+در تبیین اول بودن خدا مى‌توان گفت همان‌گونه که در [[سوره حدید]] آمده، [[قدرت الهی|قدرت الهى]] هر چیزى را دربرمى‌گیرد: {{متن قرآن|«{{آیه|57|2}} 💠<ref>[[آیه 2 سوره حدید|سوره حدید، آیه ۲.]]</ref> {{آیه|57|3}}<ref name=":۰" />»}}؛ به همین دلیل خداوند با قدرتش بر هر چیزى از هر جهتى احاطه دارد، بنابراین هر چیزى را که اول فرض کنیم ذات حق پیش از آن است، پس در حقیقت ذات الهى اول است؛ نه آن چیز مفروض. از این‌ رو اول مطلق فقط خداست و هر چه جز او اول باشد، اول نسبى و اضافى خواهد بود، چنان که این معنا از حصر موجود در آیه‌ ۳‌ [[سوره حدید]] استفاده مى‌شود.
 از این بیان روشن مى‌شود که اول از فروع اسم «[[محیط (اسم الله)|محیط]]» و اسم «محیط» فرع بر اطلاق قدرت الهى است. البته مى‌توان اول را فرع بر احاطه وجودى خدا دانست، زیرا ذات حق پیش از ثبوت هر چیزى ثابت است؛ همچنین اسم اول به نوعى بر [[علم الهی|علم الهى]] نیز متفرّع است و پایان آیه‌ که بیانگر علم الهى به هر چیزى است، مناسب این تفرّع است.<ref>المیزان، ج‌۱۹، ص‌۱۵۱ـ‌۱۵۲؛ البصائر، ج‌۴۴، ص‌۸۰‌ـ‌۸۱‌؛ نگرش وحى بر خداشناسى، ج‌۲، ص‌۱۴.</ref>

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 ==اول بودن خداوند==
-لفظ اول در [[قرآن]] شصت و چهار بار وارد شده و فقط در یک مورد، درباره [[خدا]] به کار رفته است: {{متن قرآن|«هُوَ الاَوَّلُ والأخِرُ والظّهِرُ والباطِنُ و هُوَ بِکلِّ شَىء عَلیم»}} ([[سوره حدید]]/۵۷‌، ۳). برخى ترتیب ذکر اسماى چهارگانه در این [[آیه]] را به این دلیل دانسته‌اند که هر اسم متأخرى، متضمن اسم یا اسمهاى پیش از آن است، بنابراین هر سه اسم آخر و ظاهر و باطن متضمن اسم اول‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج‌۴، ص‌۲۷۰.</ref>
+لفظ اول در [[قرآن]] شصت و چهار بار وارد شده و فقط در یک مورد، درباره [[خدا]] به کار رفته است: {{متن قرآن|«هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ»}}<ref>[[آیه 3 سوره حدید|سوره حدید،آیه۳.]]</ref>. برخى ترتیب ذکر اسماى چهارگانه در این [[آیه]] را به این دلیل دانسته‌اند که هر اسم متأخرى، متضمن اسم یا اسمهاى پیش از آن است، بنابراین هر سه اسم آخر و ظاهر و باطن متضمن اسم اول‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج‌۴، ص‌۲۷۰.</ref>
 اوّل از اسمهاى ذات خدا<ref>شرح فصوص‌الحکم، ص‌۴۵.</ref> بوده و با ذات حق و دیگر اسماى خداوند، عینیت و اتحاد دارد. اوّل و آخر از صفات متقابل‌اند و ذات حق به دلیل نامحدود بودن، قابل اتصاف به آنهاست؛ بنابراین بین اول و آخر بودن خداى سبحان منافاتى نیست.<ref>نمونه، ج‌۲۳، ص‌۲۹۹ ـ ۳۰۰.</ref>
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 جمهور متکلمان که قائل به حدوث زمانى غیرخدا هستند، اوّل و ازلى بودن خداوند را به معناى قدیم بودن خدا و مسبوق نبودن ذات حق به عدم، از نظر زمانى مى‌دانند<ref>مجمع البیان، ج‌۹، ص‌۳۴۶؛ التحریر والتنویر، ج‌۲۷، ص‌۳۶۰.</ref>؛ ولى باید توجه داشت که اولیت و ازلیت ذات الهى زمانى نیست زیرا او حتى نسبت به خود زمان نیز اول بوده، بر زمان احاطه دارد و خود ذات منزّه از زمان است.<ref> روح‌المعانى، مج‌۱۴، ج‌۲۷، ص‌۲۵۴؛ روح‌البیان، ج‌۹، ص‌۳۴۶؛ المیزان، ج‌۱۹، ص‌۱۵۲.</ref>
-در تبیین اول بودن خدا مى‌توان گفت همان‌گونه که در آیه ۲ [[سوره حدید]] آمده، [[قدرت الهی|قدرت الهى]] هر چیزى را دربرمى‌گیرد: {{متن قرآن|«و هُوَ عَلى کلِّ شَىء قَدیر * هُوَ الاَوَّل...»}}، به همین دلیل خداوند با قدرتش بر هر چیزى از هر جهتى احاطه دارد، بنابراین هر چیزى را که اول فرض کنیم ذات حق پیش از آن است، پس در حقیقت ذات الهى اول است؛ نه آن چیز مفروض. از این‌ رو اول مطلق فقط خداست و هر چه جز او اول باشد، اول نسبى و اضافى خواهد بود، چنان که این معنا از حصر موجود در آیه‌ ۳‌ [[سوره حدید]] استفاده مى‌شود.
+در تبیین اول بودن خدا مى‌توان گفت همان‌گونه که در آیه ۲ [[سوره حدید]] آمده، [[قدرت الهی|قدرت الهى]] هر چیزى را دربرمى‌گیرد: {{متن قرآن|«وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ * هُوَ الْأَوَّلُ...»}}، به همین دلیل خداوند با قدرتش بر هر چیزى از هر جهتى احاطه دارد، بنابراین هر چیزى را که اول فرض کنیم ذات حق پیش از آن است، پس در حقیقت ذات الهى اول است؛ نه آن چیز مفروض. از این‌ رو اول مطلق فقط خداست و هر چه جز او اول باشد، اول نسبى و اضافى خواهد بود، چنان که این معنا از حصر موجود در آیه‌ ۳‌ [[سوره حدید]] استفاده مى‌شود.
 از این بیان روشن مى‌شود که اول از فروع اسم «[[محیط (اسم الله)|محیط]]» و اسم «محیط» فرع بر اطلاق قدرت الهى است. البته مى‌توان اول را فرع بر احاطه وجودى خدا دانست، زیرا ذات حق پیش از ثبوت هر چیزى ثابت است؛ همچنین اسم اول به نوعى بر [[علم الهی|علم الهى]] نیز متفرّع است و پایان آیه‌ که بیانگر علم الهى به هر چیزى است، مناسب این تفرّع است.<ref>المیزان، ج‌۱۹، ص‌۱۵۱ـ‌۱۵۲؛ البصائر، ج‌۴۴، ص‌۸۰‌ـ‌۸۱‌؛ نگرش وحى بر خداشناسى، ج‌۲، ص‌۱۴.</ref>

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 *[[نثر طوبی]]، ابوالحسن شعرانی.
 *{{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده: اسماء و صفات الهی]]
 [[رده: واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۰
سطر ۴۸:		سطر ۴۸:
	[[رده: اسماء و صفات الهی]]		[[رده: اسماء و صفات الهی]]
	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
−
−	~~{{اسماء الهی}}~~

@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 ==پانویس==
 <references/>
 ==منابع==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۷
سطر ۴۶:		سطر ۴۶:
	[[رده: اسماء و صفات الهی]]		[[رده: اسماء و صفات الهی]]
	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
		+
		+	{{اسماء الهی}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۶
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
+از اسما و صفات الهى بله معانی ازلى، مبتدا و علّت اشيا است.
-'''اوّل: ازلى، مبتدا و علّت اشيا، از اسما و صفات الهى'''
+==معنای اول==
 اوّل در اصل به شكل «أءْول» يا «آول» بر وزن أفْعَلْ و از ريشه (أ ـ و ـ ل)<ref>مفردات، ص‌100، «اول»؛ المصباح، ص‌30، «آل».</ref> يا «أوْءَل» بر وزن أفْعَل و يا «وَوّل» بر وزن فَوْعل هر دو از ريشه (و‌ـ‌أ‌ـ‌ل)<ref>الصحاح، ج‌5‌، ص‌1838، «اول».</ref> دانسته شده است. برخى وزن آن را أفْعَل و هر دو «واو» آن را اصلى به حساب آورده‌اند.<ref>ترتيب العين، ص‌61‌، «اول».</ref>
@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 عده‌اى اول را به معناى ابتداى چيزى كه گاهى دوم دارد و گاه ندارد دانسته و در فرق اول با سابق گفته‌اند: سابق همواره مقتضى مسبوق است؛ ولى در اول الزاماً وجود ثانى ضرورى نيست<ref>الفروق اللغويه، ص‌270؛ مجمع البحرين، ج‌1، ص‌131، «اول».</ref>، گرچه برخى آن را به معناى ابتداى عدد كه داراى ثانى است نيز دانسته‌اند.<ref>المصباح، ص‌29، «آل».</ref>
 اوّل از اسمهاى ذات خدا<ref>شرح فصوص‌الحكم، ص‌45.</ref> بوده با ذات حق و ديگر اسماى خداوند، عينيت و اتحاد دارد. اوّل و آخر از صفات متقابل‌اند و ذات حق به دليل نامحدود بودن قابل اتصاف به آنهاست، بنابراين بين اول و آخر بودن خداى سبحان منافاتى نيست.<ref>نمونه، ج‌23، ص‌299 ـ 300.</ref> گفتنى است كه حق از همان حيث كه آخر است اوّل بوده، از همان حيث كه اوّل است، آخر نيز هست<ref>شرح فصوص‌الحكم، ص‌477؛ رحمة من الرحمن، ج‌4، ص‌275.</ref>، زيرا خداوند واحد حقيقى است و جهات گوناگون در او نيست.<ref> شرح فصوص‌الحكم، ص‌477.</ref>
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۸: @@
 اول به عنوان يكى از اسمهاى خدا تنها يك بار در [[قرآن]] بكار رفته است: {{متن قرآن|«هُوَ الاَوَّلُ والأخِرُ والظّهِرُ والباطِنُ و هُوَ بِكُلِّ شَىء عَليم»}}. ([[سوره حدید]]/57‌، 3) برخى ترتيب ذكر اسماى چهارگانه در آيه را به اين دليل دانسته‌اند كه هر اسم متأخرى، متضمن اسم يا اسمهاى پيش از آن است، بنابراين هر سه اسم آخر و ظاهر و باطن متضمن اسم اول‌اند.<ref>رحمة من الرحمن، ج‌4، ص‌270.</ref>
-در تبيين اوّل بودن خداوند دو بيان عمده وجود دارد:
+در تبيين اوّل بودن خداوند بیانهای زیر وجود دارد:
 . اول بودن خداى سبحان به معناى ازلى بودن ذات الهى است و اين كه هيچ چيزى در وجود بر ذات او سبقت ندارد.<ref>كشف الاسرار، ج‌9، ص‌476؛ مجمع‌البيان، ج‌9، ص‌346؛ روح‌البيان، ج‌9، ص‌349.</ref> قول كسانى كه اول را به معناى غنى بالذات و بى‌نياز از غير دانسته‌اند نيز به همين معنا بازمى‌گردد.<ref>موسوعة له الاسماء الحسنى، ج‌1، ص‌363.</ref> ازلى بودن خداوند از اين‌ روست كه واجب الوجود است و لازمه وجوب وجود آن است كه به هيچ وجه فرض عدم بر آن صحيح نبوده، در وجود خود هيچ‌گونه نيازى به غير نداشته باشد.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۲: @@
 . اول بودن خداوند بدين معناست كه ذات الهى اول همه موجودات<ref>الاسماء الحسنى، ص‌195؛ اسماءاللّه الحسنى، ص‌189.</ref> و مبدأ المبادى است و وجود هر چيزى از او صادر شده است<ref>تفسير صدرالمتألهين، ج‌6‌، ص‌49؛ شرح‌الاسماء، ص‌4؛ شرح‌اسماء الحسنى، ص‌129.</ref>، به اين معنا كه اگر سلسله موجودات را كه به صورت علل و معلولات مرتب شده‌اند. در نظر بگيريم، ذات حق نسبت به آنها اول است و همه موجودات ديگر وجودشان را از او گرفته‌اند.<ref>شرح اسماء الحسنى، ص‌129.</ref> برخى اول را يا به معناى ياد شده يا به اين معنا دانسته‌اند كه خدا‌ در‌ مقام احديّتش به گونه‌اى است كه چيزى با او‌ نيست.<ref>شرح فصوص‌الحكم، ص‌390.</ref>
-به اعتقاد برخى اول و آخر و ظاهر و باطن مجموعاً اين معنا را افاده مى‌كنند كه همه امور بدست خدا بوده، تماميت هر چيزى به اوست.<ref>مجمع‌البيان، ج‌9، ص‌347؛ التفسيرالكبير، ج‌10، ص‌448؛ تفسير صدرالمتالهين، ج‌6‌، ص‌154.</ref> در توضيح اول بودن خداوند، اقوال ديگرى نيز ذكر شده كه غالب آنها هيچ‌گونه دليل و شاهدى ندارد.<ref>شرح اسماء اللّه الحسنى، ص‌325‌ـ‌328.</ref>
+علامه شعرانی (ره) در این مورد می فرماید:
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۶: / سطر ۴۱: @@
 ==منابع==
-رضا رمضانی و احمد جلالی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 5.
+*شعرانی ابوالحسن، نثر طوبی
 [[رده: اسماء و صفات الهی]]
 [[رده: واژگان قرآنی]]