اهل کتاب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* حسادت */

2026-04-13T11:01:22Z

‏حسادت

Mohammadi در ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۸

2026-04-13T10:58:57Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* برخورد اهل کتاب با اسلام و مسلمانان */

2026-04-13T05:22:11Z

‏برخورد اهل کتاب با اسلام و مسلمانان

Mohammadi: سوره بقره، آیه ۲۳.

2026-04-12T14:58:26Z

نمایش تغییرات

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-06-12T06:34:24Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۵

2024-06-30T14:35:19Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹

2024-06-30T12:39:20Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۴۳

2020-02-08T10:43:24Z

Aghajani در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۵۱

2019-09-24T06:51:48Z

Aghajani در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۵۱

2019-09-24T06:51:04Z

@@ سطر ۱۲۳: / سطر ۱۲۳: @@
 ===حسادت===
-[[حسادت]] اهل کتاب به ویژه یهود نسبت به مسلمانان بر اثر برگزیده شدن پیامبر [[آخرالزمان]] صلى الله علیه وآله از میان غیر آنان، سبب مخالفت شدید آنها شده است. آنان چنان به نعمت هایى که به مسلمانان مى‌رسید حسادت مى ورزیدند که در آتش خشم خود مى‌سوختند:<ref> جامع‌البیان، مج‌۱، ج‌۱، ص‌۵۸۵‌؛ التبیان، ج‌۱، ص‌۳۴۹؛ مجمع البیان، ج‌۱، ص‌۳۱۴.</ref> {{متن قرآن|«... بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۖ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٍ ...»}}<ref>[[آیه 90 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۹۰.]]</ref>. آنان همچنین به سبب حسادت، مشرکان بت‌پرست را هدایت یافته‌تر از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه وآله و مسلمانان مى‌خواندند. قرآن با توجه به این نکته که خداوند بر اساس مصالح و حکمت ها نعمت هایش را به برخى از بندگان داده و از برخى دیگر دریغ مى‌کند، آنها را به سبب چنین رشکى سخت نکوهش کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|4|51}} 💠<ref name=":2" /> {{آیه|4|52}} 💠<ref>[[آیه 52 سوره نساء|سوره نساء، آیه 52.]]</ref> {{آیه|4|53}} 💠<ref>[[آیه 53 سوره نساء|همان، آیه 53.]]</ref> {{آیه|4|54}}<ref>[[آیه 54 سوره نساء|همان، آیه 54.]]</ref>»}} و نیز ر.ک: [[سوره بقره]]/۲، ۱۰۹)
+[[حسادت]] اهل کتاب به ویژه یهود نسبت به مسلمانان بر اثر برگزیده شدن پیامبر [[آخرالزمان]] صلى الله علیه وآله از میان غیر آنان، سبب مخالفت شدید آنها شده است. آنان چنان به نعمت هایى که به مسلمانان مى‌رسید حسادت مى ورزیدند که در آتش خشم خود مى‌سوختند:<ref> جامع‌البیان، مج‌۱، ج‌۱، ص‌۵۸۵‌؛ التبیان، ج‌۱، ص‌۳۴۹؛ مجمع البیان، ج‌۱، ص‌۳۱۴.</ref> {{متن قرآن|«... بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۖ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٍ ...»}}<ref>[[آیه 90 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۹۰.]]</ref>. آنان همچنین به سبب حسادت، مشرکان بت‌پرست را هدایت یافته‌تر از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه وآله و مسلمانان مى‌خواندند. قرآن با توجه به این نکته که خداوند بر اساس مصالح و حکمت ها نعمت هایش را به برخى از بندگان داده و از برخى دیگر دریغ مى‌کند، آنها را به سبب چنین رشکى سخت نکوهش کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|4|51}} 💠<ref name=":2" /> {{آیه|4|52}} 💠<ref>[[آیه 52 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵۲.]]</ref> {{آیه|4|53}} 💠<ref>[[آیه 53 سوره نساء|همان، آیه ۵۳.]]</ref> {{آیه|4|54}}<ref>[[آیه 54 سوره نساء|همان، آیه ۵۴.]]</ref>»}} و نیز ر.ک: [[سوره بقره]]/۲، ۱۰۹)
 این آیات در شأن شمارى از عالمان یهود نازل شده که هنگام پرسش مشرکان از آنها درباره مقایسه [[اسلام]] و آیین بت‌پرستى، مشرکان را هدایت یافته‌تر مى‌خواندند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۴، ج‌۵‌، ص‌۱۸۷‌ـ‌۱۸۸؛ التبیان، ج‌۳، ص‌۲۲۳؛ المیزان، ج‌۴، ص‌۳۷۵.</ref>

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ==برخورد اهل کتاب با اسلام و مسلمانان==
-در عصر نزول [[قرآن]]، اهل کتاب در مناطقى از [[شبه جزیره عربستان|شبه جزیره عرب]] از جمله در شهر [[یثرب]] زندگى مى‌کردند. آنان ضمن مباهات به داشتن کتاب آسمانى و پیروى از پیامبران بزرگى چون [[حضرت موسى]] و [[حضرت عیسى]] علیهماالسلام، خود را برتر از اعراب بت‌پرست، مشرک و فاقد کتاب آسمانى مى‌دانستند، بر همین اساس رعایت نکردن [[امانت]] درباره اموال آنان و تصرف در آن را جایز شمرده، آن را به حکم خداوند نسبت مى‌دادند: {{متن قرآن|«وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ ...»}}<ref name=":7">[[آیه 75 سوره آل عمران|همان، آیه ۷۵.]]</ref>.<ref>تفسیر قمى، ج‌۱، ص‌۱۰۶؛ التبیان، ج‌۲، ص‌۵۰۵‌؛ مجمع‌البیان، ج‌۲، ص‌۳۶.</ref>.
+در عصر نزول [[قرآن]]، اهل کتاب در مناطقى از [[شبه جزیره عربستان|شبه جزیره عرب]] از جمله در شهر [[یثرب]] زندگى مى‌کردند. آنان ضمن مباهات به داشتن کتاب آسمانى و پیروى از پیامبران بزرگى چون [[حضرت موسى]] و [[حضرت عیسى]] علیهماالسلام، خود را برتر از اعراب بت‌پرست، مشرک و فاقد کتاب آسمانى مى‌دانستند، بر همین اساس رعایت نکردن [[امانت]] درباره اموال آنان و تصرف در آن را جایز شمرده، آن را به حکم خداوند نسبت مى‌دادند: {{متن قرآن|«وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ ...»}}<ref name=":7">[[آیه 75 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۷۵.]]</ref>.<ref>تفسیر قمى، ج‌۱، ص‌۱۰۶؛ التبیان، ج‌۲، ص‌۵۰۵‌؛ مجمع‌البیان، ج‌۲، ص‌۳۶.</ref>.
 آنان گرچه دچار اختلاف شده ([[سوره آل عمران]]/۳،۱۹) و گاه دست به [[تحریف]] کتاب آسمانى خود مى‌زدند ([[سوره بقره]]/۲،۷۹)، با این حال، همه با توجه به [[بشارت انبیاء به آمدن پیامبر اسلام|بشارت هاى ظهور]] و نیز اوصافى که از پیامبر [[آخرالزمان]] در کتاب هاى خود دیده بودند، او را مى‌شناختند ([[سوره بقره]]/۲،۱۴۶) و آمدن چنین پیامبرى را انتظار کشیده، و با این گمان که از میان آنان برانگیخته خواهد شد، آمدن او را به دیگران بشارت مى‌دادند؛ اما چون پیامبر موعود از میان اعراب (امى) ظهور کرد، تنها از این‌رو که از میان آنها برگزیده نشده، نه تنها [[رسالت]] او را انکار کردند ([[سوره بقره]]/۲،۸۹ ـ ۹۰)، بلکه دست به تحریف زدند و همه نشانه‌ها و بشارت هاى او را در کتاب هاى آسمانى خود تغییر دادند. ([[سوره مائده]]/۵‌،۱۳)<ref> مجمع البیان، ج‌۳، ص‌۲۶۷؛ تفسیر قرطبى، ج‌۶ ص‌۷۷؛ تفسیر جلالین، ص‌۱۳۸.</ref>

@@ سطر ۲۳۸: / سطر ۲۳۸: @@
 * "اهل کتاب"، [[دائرة المعارف قرآن کریم (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، على نصیرى، ج۵، ص۱۴۲-۱۶۰.
+{{قرآن}}
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده:ادیان و فرق]]

@@ سطر ۱۷۴: / سطر ۱۷۴: @@
 ===انحصارطلبى در هدايت يابى===
-آنان همه را گمراه و هدايت را تنها در گرو آيين خود مى‌دانستند: {{متن قرآن|«وقالوا كونواهودًا اَو نَصرى تَهتَدوا»}}. ([[سوره بقره]]/2،135) البته حقانيت يكديگر را نيز قبول نداشته، هر يك آيين ديگرى را بى‌پايه و اساس و فقط آيين خود را بر حق مى‌خواند:<ref> مجمع البيان، ج‌1، ص‌402‌ـ‌403؛ املاء ما من به الرحمن، ج‌1، ص‌21؛ الميزان، ج‌1، ص‌309.</ref> {{متن قرآن|«و قالَتِ النَّصرى لَيسَتِ اليَهودُ عَلى شَىء...»}}. ([[سوره بقره]]/2،113)
+آنان همه را گمراه و هدايت را تنها در گرو آيين خود مى‌دانستند: {{متن قرآن|«وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ تَهْتَدُوا»}}. ([[سوره بقره]]/2،135) البته حقانيت يكديگر را نيز قبول نداشته، هر يك آيين ديگرى را بى‌پايه و اساس و فقط آيين خود را بر حق مى‌خواند:<ref> مجمع البيان، ج‌1، ص‌402‌ـ‌403؛ املاء ما من به الرحمن، ج‌1، ص‌21؛ الميزان، ج‌1، ص‌309.</ref> {{متن قرآن|«و قالَتِ النَّصرى لَيسَتِ اليَهودُ عَلى شَىء...»}}. ([[سوره بقره]]/2،113)
 ===پيروى ابراهيم عليه السلام از آيين آنها===
-با توجه به جايگاه بلند [[حضرت ابراهيم]] عليه السلام به عنوان پدر اديان توحيدى و آن كه خاستگاه اصلى دو دين يهود و نصارا از طريق موسى و [[پيامبران]] الهى بوده است، هر يك از دو گروه اهل كتاب مى‌كوشيدند آن حضرت و نيز ديگر پيامبران برخاسته از نسل او را پيرو آيين خود معرفى كنند: {{متن قرآن|«اَم تَقولونَ اِنَّ اِبرهيمَ و اِسمعيلَ واِسحقَ و يَعقوبَ والاَسباطَ كانوا هودًا اَو نَصرى»}} ([[سوره بقره]]/2،140) و براى اثبات ادعاى خود به محاجه با يكديگر مى‌پرداختند. ([[سوره آل‌ عمران]]/3،65)
+با توجه به جايگاه بلند [[حضرت ابراهيم]] عليه السلام به عنوان پدر اديان توحيدى و آن كه خاستگاه اصلى دو دين يهود و نصارا از طريق موسى و [[پيامبران]] الهى بوده است، هر يك از دو گروه اهل كتاب مى‌كوشيدند آن حضرت و نيز ديگر پيامبران برخاسته از نسل او را پيرو آيين خود معرفى كنند: {{متن قرآن|«أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَ»}} ([[سوره بقره]]/2،140) و براى اثبات ادعاى خود به محاجه با يكديگر مى‌پرداختند. ([[سوره آل‌ عمران]]/3،65)
 قرآن با توجه به اين كه دين يهود و نصارا پس از ابراهيم عليه السلام پيدا شده، ضمن عتاب آنان به سبب چنين ادعا و ستيزى، اعلام كرد كه ابراهيم عليه السلام بر دين يهود يا نصارا نبوده بلكه تابع دين حنيف بوده است: {{متن قرآن|«ما‌كانَ اِبرهيمُ يَهودِيـًّا و‌لا‌نَصرانِيـًّا ولكِن كانَ حَنِيفـًا‌ مُسلِمـًا»}}. ([[سوره آل‌ عمران]]/3،67)

@@ سطر ۱۶۰: / سطر ۱۶۰: @@
 ===پيروى بى‌چون و چرا از راهبان و احبار===
-پيروى اهل كتاب از راهبان و احبارشان به حدى رسيد كه در مسائل دينى همانند خداوند از آنان فرمانبردار بودند: {{متن قرآن|«اِتَّخَذوا اَحبارَهُم ورُهبنَهُم اَربابـًا مِن دونِ اللّهِ». ([[سوره توبه]]/9،31)
+پيروى اهل كتاب از راهبان و احبارشان به حدى رسيد كه در مسائل دينى همانند خداوند از آنان فرمانبردار بودند: {{متن قرآن|«اِتَّخَذوا اَحبارَهُم ورُهبنَهُم اَربابـًا مِن دونِ اللّهِ»}}. ([[سوره توبه]]/9،31)
 در روايتى از [[امام صادق]] عليه السلام اين آيه به اطاعت بى‌قيد و شرط اهل‌كتاب از احبار و رهبان تفسير شده است. آنان هرچه را حلال و حرام مى‌كردند، از سوى عامه مردم پذيرفته مى‌شد،<ref>تفسير عياشى، ج‌2، ص‌86‌ـ‌87‌؛ التبيان، ج‌2، ص‌488؛ مجمع‌البيان، ج‌2، ص‌767.</ref> از اين‌رو قرآن از اهل كتاب مى‌خواهد كه جز خداوند ربوبيت تشريعى هيچ‌ كسى را نپذيرند: {{متن قرآن|«ولا‌يَتَّخِذَ بَعضُنا بَعضـًا اَربابـًا مِن دونِ اللّه»}}. ([[سوره آل عمران]]/3،64) آنان با آن كه مى‌ديدند دانشمندانشان با جعل و تحريف از مردم رشوه مى‌گيرند از آنان فاصله نگرفتند.

@@ سطر ۱۶۲: / سطر ۱۶۲: @@
 پيروى اهل كتاب از راهبان و احبارشان به حدى رسيد كه در مسائل دينى همانند خداوند از آنان فرمانبردار بودند: {{متن قرآن|«اِتَّخَذوا اَحبارَهُم ورُهبنَهُم اَربابـًا مِن دونِ اللّهِ». ([[سوره توبه]]/9،31)
-در روايتى از [[امام صادق]] عليه السلام اين آيه به اطاعت بى‌قيد و شرط اهل‌كتاب از احبار و رهبان تفسير شده است. آنان هرچه را حلال و حرام مى‌كردند، از سوى عامه مردم پذيرفته مى‌شد،<ref>تفسير عياشى، ج‌2، ص‌86‌ـ‌87‌؛ التبيان، ج‌2، ص‌488؛ مجمع‌البيان، ج‌2، ص‌767.</ref> از اين‌رو قرآن از اهل كتاب مى‌خواهد كه جز خداوند ربوبيت تشريعى هيچ‌ كسى را نپذيرند: «ولا‌يَتَّخِذَ بَعضُنا بَعضـًا اَربابـًا مِن دونِ اللّه». ([[سوره آل عمران]]/3،64) آنان با آن كه مى‌ديدند دانشمندانشان با جعل و تحريف از مردم رشوه مى‌گيرند از آنان فاصله نگرفتند.
+در روايتى از [[امام صادق]] عليه السلام اين آيه به اطاعت بى‌قيد و شرط اهل‌كتاب از احبار و رهبان تفسير شده است. آنان هرچه را حلال و حرام مى‌كردند، از سوى عامه مردم پذيرفته مى‌شد،<ref>تفسير عياشى، ج‌2، ص‌86‌ـ‌87‌؛ التبيان، ج‌2، ص‌488؛ مجمع‌البيان، ج‌2، ص‌767.</ref> از اين‌رو قرآن از اهل كتاب مى‌خواهد كه جز خداوند ربوبيت تشريعى هيچ‌ كسى را نپذيرند: {{متن قرآن|«ولا‌يَتَّخِذَ بَعضُنا بَعضـًا اَربابـًا مِن دونِ اللّه»}}. ([[سوره آل عمران]]/3،64) آنان با آن كه مى‌ديدند دانشمندانشان با جعل و تحريف از مردم رشوه مى‌گيرند از آنان فاصله نگرفتند.
 ===ناهمدل بودن===