انفاق - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۳

2026-04-15T07:33:38Z

نمایش تغییرات

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-05-07T12:06:38Z

افزودن الگوی قرآن

Mohammadi: /* اسرار انفاق و احسان */

2025-03-10T17:46:54Z

‏اسرار انفاق و احسان

Mohammadi: /* وظائف سائل */

2025-03-10T17:37:01Z

‏وظائف سائل

Mohammadi: /* وظائف انفاق کننده */

2025-03-10T17:14:37Z

‏وظائف انفاق کننده

Mohammadi: /* وظائف انفاق کننده */

2025-03-10T17:13:37Z

‏وظائف انفاق کننده

Mohammadi: /* تفسیر بعضى از آیات انفاق */

2025-03-10T17:02:09Z

‏تفسیر بعضى از آیات انفاق

Mohammadi: /* تفسیر بعضى از آیات انفاق */

2025-03-10T17:01:38Z

‏تفسیر بعضى از آیات انفاق

Mohammadi: /* تفسیر بعضى از آیات انفاق */

2025-03-10T16:32:53Z

‏تفسیر بعضى از آیات انفاق

Mohammadi: /* انفاق در قرآن */

2025-03-09T19:00:36Z

‏انفاق در قرآن

@@ سطر ۱۳۰: / سطر ۱۳۰: @@
 ==منابع برای مطالعه بیشتر==
 * [http://raz.ahlolbait.com/category/%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%A7%D9%82 سایت راز ماندگاری، انفاق].
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 یکى از عرفا چنین مى فرماید: راز وجوب [[زکات]] و انفاق مال، آزمایش بنده است و در آن سه معنى نهفته است:
-*الف. کسى که شهادتین را با زبان اداء مى کند، ملتزم به [[توحید]] مى شود و اقرار به معبود مى کند و اگر بخواهد کاملا به شهادت و اقرار خود وفا کند باید جز خداى واحد محبوبى نداشته باشد، زیرا محبت شرکت برنمى دارد. [[قرآن مجید]] در این باره مى فرماید: {{متن قرآن|«ما جَعَلَ اللّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَینِ فی جَوْفِهِ»}}؛ خدا در درون یک مرد دو قلب قرار نداده و یک قلب جاى یک محبوب بیشتر نیست. ([[سوره احزاب]]، ۴)
+*الف. کسى که شهادتین را با زبان اداء مى کند، ملتزم به [[توحید]] مى شود و اقرار به معبود مى کند و اگر بخواهد کاملا به شهادت و اقرار خود وفا کند باید جز خداى واحد محبوبى نداشته باشد، زیرا محبت شرکت برنمى دارد. [[قرآن مجید]] در این باره مى فرماید: {{متن قرآن|«مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ ...»}}<ref>[[آیه 4 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۴.]]</ref>؛ خدا در درون یک مرد دو قلب قرار نداده و یک قلب جاى یک محبوب بیشتر نیست.
-و توحید زبانى بى ثمر و کم محتوى است و درجه محبت را فقط با جداکردن محبوب ها مى توان سنجید. اموال هم جزء محبوب هاى انسان هستند زیرا که وسیله بهره مندى او از دنیا مى باشند؛ به وسیله اموال است که انسان به این عالم مأنوس مى شود و از [[مرگ]] که وسیله دیدار محبوب است، فرار مى کند، پس انسان به وسیله این مال که معشوق او است، امتحان مى شود تا ادعاى خود را ثابت کند ولذا خداى تعالى مى فرماید: {{متن قرآن|«اِنَّ اللّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوالَهُمْ بِانَّ لَهُمْ الْجَنَّةَ»}}؛ خدا جان و مال مؤمنین را از آنها خریده که در مقابل به آن ها [[بهشت]] دهد. ([[سوره توبه]]، ۱۱۱)
+و توحید زبانى بى ثمر و کم محتوى است و درجه محبت را فقط با جداکردن محبوب ها مى توان سنجید. اموال هم جزء محبوب هاى انسان هستند زیرا که وسیله بهره مندى او از دنیا مى باشند؛ به وسیله اموال است که انسان به این عالم مأنوس مى شود و از [[مرگ]] که وسیله دیدار محبوب است، فرار مى کند، پس انسان به وسیله این مال که معشوق او است، امتحان مى شود تا ادعاى خود را ثابت کند ولذا خداى تعالى مى فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ...»}}<ref>[[آیه 111 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۱۱.]]</ref>؛ خدا جان و مال مؤمنین را از آنها خریده که در مقابل به آن ها [[بهشت]] دهد.
-*ب. پاک شدن بندگان از آفت رذیله [[بخل]] که از مهلکات بشر است. [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«و َمَنْ یوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَاولئِک هُمُ الْمُفْلِحُونَ»}}؛ و کسانى که از بخل خود در امان باشند، رستگارند. ([[سوره تغابن ]] ، ۹) و [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السّلام مى فرماید: ثَلَاثٌ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِوَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ الْجَنَّةَ الْإِنْفَاقُ مِنْ إِقْتَارٍ و َالْبِشْرُ لِجَمِیعِ الْعَالَمِ و َالْإِنْصَافُ مِنْ نَفْسِهِ؛ سه چیز است که هر که یکى از آنها را به پیشگاه خدا آورد، خدا بهشت را براى او واجب مى کند: انفاق در تنگدستى و خوشروئى براى همه مردم و انصاف دادن از خود (به این که حق را بگوید اگر چه به زیانش باشد).<ref>کافى، ج۲، ص۱۰۳</ref>
+*ب. پاک شدن بندگان از آفت رذیله [[بخل]] که از مهلکات بشر است. [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»}}<ref>سوره تغابن، آیه ۹.</ref>؛ و کسانى که از بخل خود در امان باشند، رستگارند.
 صفت بخل فقط در صورتى زائل مى شود که انسان به بذل مال عادت کند. جدا شدن از چیزى که محبوب ماست، ممکن نیست مگر آن که بقدرى خود را بر این کار مجبور کنیم تا به صورت عادت شود و همین امرى که در اوائل بسیار مشکل مى نماید، بر اثر تکرار به صورت یک ملکه نفسانى در آید که باعث شادمانى و سرور انسان شود. انفاق به این معنى صاحبش را از بخل پاک مى کند، البته باید توجه داشت که طهارت هر کس از بخل به قدر انفاقش و احساس سرورش در موقع انفاق و صرف مال در راه خدا مى باشد.
@@ سطر ۱۱۲: / سطر ۱۱۴: @@
 کسى که مى خواهد، انفاق کند، بهتر است هرگاه که انگیزه خیرى در درونش جوشش نمود، فرصت را غنیمت شمرده، انفاق کند که مبادا [[شیطان]] وسوسه اش کرده از خیر بازش دارد و قبل از سؤال فقیر، آنچه را که قصد انفاق آن را دارد، ببخشد؛ زیرا در حدیث آمده است که انفاق بعد از سؤال و درخواست ارزش ندارد، چون مزد آبروى سائل است. و اوقات شریفه مثل [[ماه رمضان]] و [[ذى الحجه]] و روز [[عید غدیر]] و امکنه شریف مثل [[مکه]] و [[مدینه]] و مشاهد متبرکه را براى انفاق برگزیند.
-و انفاق [[مستحب|مستحبى]] را به طورى انجام دهد که اگر با دست راست بخشید، دست چپش از آن آگاه نشود. امام صادق علیه السلام مى فرماید: الصَّدَقَةُ فِی السِّرِّ وَاللَّهِ أَفْضَلُ مِنَ الصَّدَقَةِ فِی الْعَلَانِیةِ؛ به خدا قسم صدقه پنهانى از صدقه آشکار برتر است.<ref>کافى، ج۱، ص۳۳۳</ref>
+و انفاق [[مستحب|مستحبى]] را به طورى انجام دهد که اگر با دست راست بخشید، دست چپش از آن آگاه نشود. امام صادق علیه السلام مى فرماید: {{متن حدیث|«الصَّدَقَةُ فِی السِّرِّ وَاللَّهِ أَفْضَلُ مِنَ الصَّدَقَةِ فِی الْعَلَانِیةِ»}}؛ به خدا قسم صدقه پنهانى از صدقه آشکار برتر است.<ref>کافى، ج۱، ص۳۳۳</ref>
-[[هشام بن سالم]] مى گوید: کانَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام إِذَا أَعْتَمَ وَذَهَبَ مِنَ اللَّیلِ شَطْرُهُ أَخَذَ جِرَاباً فِیهِ خُبْزٌ وَلَحْمٌ وَالدَّرَاهِمُ فَحَمَلَهُ عَلَى عُنُقِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِ إِلَى أَهْلِ الْحَاجَةِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ فَقَسَمَهُ فِیهِمْ وَ لَا یعْرِفُونَهُ فَلَمَّا مَضَى أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام فَقَدُوا ذَلِک فَعَلِمُوا أَنَّهُ کانَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام؛ وقتى امام صادق علیه السلام [[نماز عشا]] را بجا مى آورد و پاسى از شب مى گذشت، انبانى پر از نان و گوشت و پول برمى داشت و آن را بر گردن خود حمل مى کرد و به سوى فقراء [[مدینه]] مى رفت و بین آنها تقسیم مى کرد بطورى که آنها او را نمى شناختند و زمانى که حضرت در گذشت، مستمندان دریافتند که حضرت صادق علیه السّلام بوده که به آنها رسیدگى مى کرده است.<ref>کافى، ج۴، ص۸</ref>
+[[پیامبر اکرم]] صلى اللّه علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«صَدَقَةُ السِّرِّ تُطْفِىُ غَضَبَ الرَّبِّ»}}؛ صدقه پنهانى، غضب خدا را خاموش مى کند.<ref>کافى، ج۴، ص۷</ref>
-[[پیامبر اکرم]] صلى اللّه علیه و آله فرمود: صَدَقَةُ السِّرِّ تُطْفِىُ غَضَبَ الرَّبِّ؛ صدقه پنهانى، غضب خدا را خاموش مى کند.<ref>کافى، ج۴، ص۷</ref>
+امام صادق علیه السّلام فرمود: {{متن حدیث|«کلُّ مَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَیک فَإِعْلَانُهُ أَفْضَلُ مِنْ إِسْرَارِهِ وَ مَا کانَ تَطَوُّعاً فَإِسْرَارُهُ أَفْضَلُ مِنْ إِعْلَانِه»}}؛ آنچه که خدا واجبش کرده، آشکار کردنش بهتر از پنهان کردن است و آنچه که مستحب است، پنهان کردنش برتر از آشکار کردن است.<ref>تهذیب الاحکام، ج۴، ص۱۰۴</ref>
-امام صادق علیه السّلام فرمود: کلُّ مَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَیک فَإِعْلَانُهُ أَفْضَلُ مِنْ إِسْرَارِهِ وَ مَا کانَ تَطَوُّعاً فَإِسْرَارُهُ أَفْضَلُ مِنْ إِعْلَانِه؛ آنچه که خدا واجبش کرده، آشکار کردنش بهتر از پنهان کردن است و آنچه که مستحب است، پنهان کردنش برتر از آشکار کردن است.<ref>تهذیب الاحکام، ج۴، ص۱۰۴</ref>
+و از پیامبر اکرم صلى اللّه علیه وآله سؤال شد چه صدقه اى برتر است؟ در جواب فرمود: {{متن حدیث|«أَنْ تَصَدَّقَ و َأَنْتَ صَحِیحٌ شَحِیحٌ تَأْمُلُ الْبَقَاءَ و َتَخَافُ الْفَقْرَ وَلَا تُمْهِلْ حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ قُلْتُ لِفُلَانٍ کذَا وَ لِفُلَانٍ کذَا أَلَا وَ قَدْ کانَ لِفُلَان»}}؛ [[صدقه]] بدهى در حالى که سالم باشى و [[حرص]] و آرزوى ماندن داشته و از حاجت و فقر هراسان باشى و صبر نکنى تا جانت به گلویت برسد تا در آن موقع جان دادن (به فکر [[آخرت]] و ثواب باشى) بگویى فلان چیز را به فلانى دهند و فلان چیز را به فلانى.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۷۸</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۴: @@
 براى سائل شایسته است که بداند خداى تعالى به بندگان دستور داده که به او بخشش کنند تا امور مهمّش را کفایت کند و براى [[عبادت]]، خاطرى آسوده داشته باشد. پس خدا را شکر نهاده از بخشش کننده تشکر کند و براى او [[دعا]] کند. در حالى که نعمت را از خدا مى داند، بخشنده آن را ستایش نماید.
-فِی عُیونِ الْأَخْبَارِ عَنْ عَلِی بْنِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ السِّنَانِی وَ الْحُسَینِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَحْمَدَ الْمُکتِّبِ جَمِیعاً عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْکوفِی عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیادٍ عَنْ عَبْدِالْعَظِیمِ الْحَسَنِی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی مَحْمُودٍ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا علیه السلام یقُولُ مَنْ لَمْ یشْکرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ لَمْ یشْکرِ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ؛ [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] علیه السلام فرمود: کسى که از مردم تشکر نکند، شکر خدا را نیز به جاى نمى آورد.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۳۱۳</ref>
+فِی عُیونِ الْأَخْبَارِ عَنْ عَلِی بْنِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ السِّنَانِی وَ الْحُسَینِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَحْمَدَ الْمُکتِّبِ جَمِیعاً عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْکوفِی عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیادٍ عَنْ عَبْدِالْعَظِیمِ الْحَسَنِی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی مَحْمُودٍ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا علیه السلام یقُولُ {{متن حدیث|«مَنْ لَمْ یشْکرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ لَمْ یشْکرِ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ»}}؛ [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] علیه السلام فرمود: کسى که از مردم تشکر نکند، شکر خدا را نیز به جاى نمى آورد.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۳۱۳</ref>
-[[امام سجاد]] علیه السلام در رساله اى به اصحابشان مى فرمایند: وَحَقُّ السَّائِلِ إِعْطَاؤُهُ عَلَى قَدْرِ حَاجَتِه و حَقُّ الْمَسْئُولِ إِنْ أَعْطَى فَاقْبَلْ مِنْهُ بِالشُّکرِ وَالْمَعْرِفَةِ بِفَضْلِهِ وَإِنْ مَنَعَ فَاقْبَلْ عُذْرَهُ...؛ حق سائل آن است که به اندازه حاجتش به او عطا کنند و حق سؤال شونده آن است که اگر عطا کرد از او قبول شود با تشکر و فضل و کرَم او را بشناسد و اگر نداشت قبول عذر او کنند.<ref>بحارالانوار، ج۷۱، ص۹</ref>
+[[امام سجاد]] علیه السلام در رساله اى به اصحابشان مى فرمایند: {{متن حدیث|«وَحَقُّ السَّائِلِ إِعْطَاؤُهُ عَلَى قَدْرِ حَاجَتِه و حَقُّ الْمَسْئُولِ إِنْ أَعْطَى فَاقْبَلْ مِنْهُ بِالشُّکرِ وَالْمَعْرِفَةِ بِفَضْلِهِ وَإِنْ مَنَعَ فَاقْبَلْ عُذْرَهُ...»}}؛ حق سائل آن است که به اندازه حاجتش به او عطا کنند و حق سؤال شونده آن است که اگر عطا کرد از او قبول شود با تشکر و فضل و کرَم او را بشناسد و اگر نداشت قبول عذر او کنند.<ref>بحارالانوار، ج۷۱، ص۹</ref>
 اما به طور کلى براى مؤمنین سزاوار است که تا مى توانند از دیگران چیزى نخواهند، زیرا درخواست از دیگران، خوارى دنیا و فقر زودرس این زندگى و حساب طولانى فرداى قیامت به دنبال دارد.
-در حدیث آمده است از [[امام باقر]] علیه السلام که به [[محمد بن مسلم]] فرمودند: یا مُحَمَّدُ لَوْ یعْلَمُ السَّائِلُ مَا فِی الْمَسْأَلَةِ مَا سَأَلَ أَحَدٌ أَحَداً و َلَوْ یعْلَمُ الْمُعْطِی مَا فِی الْعَطِیةِ مَا رَدَّ أَحَدٌ أَحَداً؛ اى محمد! اگر سائل مى دانست که چه چیزى در سؤال کردن نهفته است (از تحقیر...) هیچ موقع، کسى از کسى سؤال نمى نمود و اگر عطا کننده مى دانست که در اعطا چه نهفته است، هیچ کس کسى را رد نمى نمود.<ref>کافى، ج۴، ص۲۰</ref>
+در حدیث آمده است از [[امام باقر]] علیه السلام که به [[محمد بن مسلم]] فرمودند: {{متن حدیث|«یا مُحَمَّدُ لَوْ یعْلَمُ السَّائِلُ مَا فِی الْمَسْأَلَةِ مَا سَأَلَ أَحَدٌ أَحَداً و َلَوْ یعْلَمُ الْمُعْطِی مَا فِی الْعَطِیةِ مَا رَدَّ أَحَدٌ أَحَداً»}}؛ اى محمد! اگر سائل مى دانست که چه چیزى در سؤال کردن نهفته است (از تحقیر...) هیچ موقع، کسى از کسى سؤال نمى نمود و اگر عطا کننده مى دانست که در اعطا چه نهفته است، هیچ کس کسى را رد نمى نمود.<ref>کافى، ج۴، ص۲۰</ref>
-همچنین [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام فرمود: لَوْ یعْلَمُ السَّائِلُ مَا عَلَیهِ مِنَ الْوِزْرِ مَا سَأَلَ أَحَدٌ أَحَداً وَلَوْ یعْلَمُ الْمَسْئُولُ مَا عَلَیهِ إِذَا مَنَعَ مَا مَنَعَ أَحَدٌ أَحَداً؛ اگر سائل مى دانست با این کار چه بار سنگینى را بدوش مى گیرد، هرگز کسى از کسى درخواست نمى کرد و اگر مسئول مى دانست در بخل ورزیدن و ندادن چه گناهى است، هرگز کسى سائلى را محروم نمى کرد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۴۳</ref>
+همچنین [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«لَوْ یعْلَمُ السَّائِلُ مَا عَلَیهِ مِنَ الْوِزْرِ مَا سَأَلَ أَحَدٌ أَحَداً وَلَوْ یعْلَمُ الْمَسْئُولُ مَا عَلَیهِ إِذَا مَنَعَ مَا مَنَعَ أَحَدٌ أَحَداً»}}؛ اگر سائل مى دانست با این کار چه بار سنگینى را بدوش مى گیرد، هرگز کسى از کسى درخواست نمى کرد و اگر مسئول مى دانست در بخل ورزیدن و ندادن چه گناهى است، هرگز کسى سائلى را محروم نمى کرد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۴۳</ref>
-روزى [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى اللّه علیه و آله به اصحابش فرمود: أَلَا تُبَایعُونِّی فَقَالُوا قَدْ بَایعْنَاک یا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُبَایعُونِّی عَلَى أَنْ لَا تَسْأَلُوا النَّاسَ شَیئاً فَکانَ بَعْدَ ذَلِک تَقَعُ الْمِخْصَرَةُ مِنْ یدِ أَحَدِهِمْ فَینْزِلُ لَهَا وَ لَا یقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِیهَا؛ آیا با من بیعت نمى کنید؟ عرض کردند یا رسول اللّه ما با تو بیعت کرده ایم. فرمود: این بار بیعت کنید که از مردم چیزى نخواهید. بعد از این جریانگاه مى شد که عصا از دست یکى از آن ها مى افتاد و خودش خم مى شد آن را برمى داشت و به کسى نمى گفت آن را به من بده.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
+روزى [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى اللّه علیه و آله به اصحابش فرمود: {{متن حدیث|«أَلَا تُبَایعُونِّی فَقَالُوا قَدْ بَایعْنَاک یا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُبَایعُونِّی عَلَى أَنْ لَا تَسْأَلُوا النَّاسَ شَیئاً فَکانَ بَعْدَ ذَلِک تَقَعُ الْمِخْصَرَةُ مِنْ یدِ أَحَدِهِمْ فَینْزِلُ لَهَا وَ لَا یقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِیهَا»}}؛ آیا با من بیعت نمى کنید؟ عرض کردند یا رسول اللّه ما با تو بیعت کرده ایم. فرمود: این بار بیعت کنید که از مردم چیزى نخواهید. بعد از این جریانگاه مى شد که عصا از دست یکى از آن ها مى افتاد و خودش خم مى شد آن را برمى داشت و به کسى نمى گفت آن را به من بده.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
-رسول اکرم صلى اللّه علیه و آله فرمود: لَوْ أَنَّ أَحَدَکمْ یأْخُذُ حَبْلًا فَیأْتِی بِحُزْمَةِ حَطَبٍ عَلَى ظَهْرِهِ فَیبِیعُهَا فَیکفُّ بِهَا وَجْهَهُ خَیرٌ لَهُ مِنْ أَنْ یسْأَلَ؛ اگر یکى از شما طنابى بردارد و با پشت خود پشته هیزمى بکشد و آن را بفروشد و آبروى خود را بدان حفظ کند، همان برایش بهتر از آن است که گدایى کند.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
+رسول اکرم صلى اللّه علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«لَوْ أَنَّ أَحَدَکمْ یأْخُذُ حَبْلًا فَیأْتِی بِحُزْمَةِ حَطَبٍ عَلَى ظَهْرِهِ فَیبِیعُهَا فَیکفُّ بِهَا وَجْهَهُ خَیرٌ لَهُ مِنْ أَنْ یسْأَلَ»}}؛ اگر یکى از شما طنابى بردارد و با پشت خود پشته هیزمى بکشد و آن را بفروشد و آبروى خود را بدان حفظ کند، همان برایش بهتر از آن است که گدایى کند.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
-همچنین فرمود: مَنْ سَأَلَنَا أَعْطَینَاهُ وَمَنِ اسْتَغْنَى أَغْنَاهُ اللَّهُ؛ هر کس که از ما چیزى بخواهد به او مى دهیم و هر کس اظهار بى نیازى کند، خدا بى نیازش مى کند.<ref>کافى، ج۲، ص۱۳۸</ref>
+همچنین فرمود: {{متن حدیث|«مَنْ سَأَلَنَا أَعْطَینَاهُ وَمَنِ اسْتَغْنَى أَغْنَاهُ اللَّهُ»}}؛ هر کس که از ما چیزى بخواهد به او مى دهیم و هر کس اظهار بى نیازى کند، خدا بى نیازش مى کند.<ref>کافى، ج۲، ص۱۳۸</ref>
-امام صادق علیه السلام فرمود: شِیعَتُنَا مَنْ لَا یسْأَلُ النَّاسَ شَیئاً وَ لَوْ مَاتَ جُوعاً؛ [[شیعه]] ما کسى است که از مردم چیزى نخواهد، اگر چه از گرسنگى بمیرد.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
+امام صادق علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«شِیعَتُنَا مَنْ لَا یسْأَلُ النَّاسَ شَیئاً وَ لَوْ مَاتَ جُوعاً»}}؛ [[شیعه]] ما کسى است که از مردم چیزى نخواهد، اگر چه از گرسنگى بمیرد.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۸</ref>
-و نیز مى فرماید: مَنْ سَأَلَ مِنْ غَیرِ فَقْرٍ فَکأَنَّمَا یأْکلُ الْجَمْرَ؛ کسى که بدون نیاز گدایى مى کند، مثل این است که آتش گداخته مى خورد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۳۷</ref>
+و نیز مى فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ سَأَلَ مِنْ غَیرِ فَقْرٍ فَکأَنَّمَا یأْکلُ الْجَمْرَ»}}؛ کسى که بدون نیاز گدایى مى کند، مثل این است که آتش گداخته مى خورد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۳۷</ref>
 گدائى در [[اسلام]] به جز در موارد ضرورت، عملى است نامطلوب و اگر کسى به حکم ضرورت ناچار به سؤال شود بر مسلمین و در رأس آن ها دولت اسلامى واجب است او را بى نیاز کنند. ولى کمک باید به گونه اى باشد که او را تبدیل به یک مصرف کننده بى ثمر که کارش فقط خوردن دسترنج دیگران است نکند، بلکه باید با بخشیدن سرمایه یا دادن شغل، او را در راه تولید صحیح به خدمت جامعه گرفت تا ضمن بى نیاز شدن به حال جامعه نیز مفید باشد. ولذا در سیره [[ائمه اطهار|ائمه]] علیهم السّلام مشهود است که هرگاه کسى از آنها تقاضاى کمک مى کرد با بخشیدن سرمایه، او را براى همیشه از سؤال بى نیاز مى کردند.

@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 [[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام مى فرمایند: {{متن حدیث|«إِنَّ الْمِسْکینَ رَسُولُ اللَّهِ إِلَیکمْ فَمَنْ مَنَعَهُ فَقَدْ مَنَعَ اللَّهَ و َمَنْ أَعْطَاهُ فَقَدْ أَعْطَى اللَّهَ»}}؛ شخص مسکین، فرستاده خداست؛ کسى که او را از دادن متاعى منع کند، خدا را منع نموده و اگر به او متاعى بدهد، مثل این است که به خدا آن متاع را داده است.<ref>نهج البلاغه؛ وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۲۰.</ref>
-و از منت گذاردن و اذیت کردن خوددارى کند؛ [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«ليَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ»}}<ref>[[آیه 264 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۴.]]</ref>؛ صدقات خود را با منت و اذیت باطل نکنید.  منّت گذاردن این است که انسان خود را نیکوکار به حساب آورد، در حالى که این طور نیست؛ نیکوکار کسى است که از او چیزى را گرفته، چون او را به ثواب رسانده و از عقاب نجات داده و در گرفتن حق خدا از او نائب خدا شده چه این که انفاق حق خداى تعالى است که در تحقق وعده روزى فقیر، او را به گرفتن این مال حواله کرده است. و اذیت فقیر این است که از او عیب جویى کرده، توبیخش کند و با او سخنان ناهموار گوید و بدرویى نماید و او را به خدمت خود گیرد و پرده از انفاقش برگیرد و سائل را ناچیز شمرد.
+و از منت گذاردن و اذیت کردن خوددارى کند؛ [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ ...»}}<ref>[[آیه 264 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۴.]]</ref>؛ صدقات خود را با منت و اذیت باطل نکنید.  منّت گذاردن این است که انسان خود را نیکوکار به حساب آورد، در حالى که این طور نیست؛ نیکوکار کسى است که از او چیزى را گرفته، چون او را به ثواب رسانده و از عقاب نجات داده و در گرفتن حق خدا از او نائب خدا شده چه این که انفاق حق خداى تعالى است که در تحقق وعده روزى فقیر، او را به گرفتن این مال حواله کرده است. و اذیت فقیر این است که از او عیب جویى کرده، توبیخش کند و با او سخنان ناهموار گوید و بدرویى نماید و او را به خدمت خود گیرد و پرده از انفاقش برگیرد و سائل را ناچیز شمرد.
 ===وظائف سائل===

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 ===وظائف انفاق کننده===
-سزاوار است که انفاق کننده عطاى خود را ناچیز بشمرد، تا شاید نزد خدا بزرگ شود و در حال انفاق به یاد توفیق و [[ثواب]] خدا باشد. [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ»}}؛ هرگز به مقام نیکان نمى رسید مگر از آنچه که دوست مى دارید، انفاق کنید. ([[سوره نساء]]، ۹۲) و در جاى دیگر مى فرماید: {{متن قرآن|«انْفِقُوا مِنْ طَیباتِ ما کسَبْتُمْ»}}؛ از پاکیزه آن چه بدست مى آورید، انفاق کنید. ([[سوره بقره]]، ۲۶۷) و بعد از اعطا، دست خود را ببوسد.
+سزاوار است که انفاق کننده عطاى خود را ناچیز بشمرد، تا شاید نزد خدا بزرگ شود و در حال انفاق به یاد توفیق و [[ثواب]] خدا باشد. [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ...»}}<ref>[[آیه 92 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۹۲.]]</ref>؛ هرگز به مقام نیکان نمى رسید مگر از آنچه که دوست مى دارید، انفاق کنید. و در جاى دیگر مى فرماید: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ»}}<ref>[[آیه 267 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۷.]]</ref>؛ از پاکیزه آن چه بدست مى آورید، انفاق کنید؛ و بعد از اعطا، دست خود را ببوسد.
-[[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السّلام مى فرماید: رَأَیتُ الْمَعْرُوفَ لَا یصْلُحُ إِلَّا بِثَلَاثِ خِصَالٍ تَصْغِیرِهِ و َتَسْتِیرِهِ وَ تَعْجِیلِهِ فَإِنَّک إِذَا صَغَّرْتَهُ عَظَّمْتَهُ عِنْدَ مَنْ تَصْنَعُهُ إِلَیهِ وَ إِذَا سَتَّرْتَهُ تَمَّمْتَهُ وَ إِذَا عَجَّلْتَهُ هَنَّأْتَهُ وَ إِنْ کانَ غَیرُ ذَلِک سَخَّفْتَهُ و َنَکدْتَه؛ انفاق جز با سه خصلت صلاحیت قبول پیدا نمى کند: کوچک شمردن آن، مخفى کردن آن و عجله کردن در انجام آن. اگر انفاق خود را کوچک بشمرى در نزد خدا بزرگش ‍ کرده اى و اگر آن را پنهان کنى به کمالش رسانى و چون در رساندنش عجله کنى گوارایش کنى. وگرنه آن را محو و بى برکت و باطل کنى و شایسته است مال بهتر و محبوبتر و آنچه از شبهه دورتر است، بخشیده شود.<ref>کافى، ج۴، ص۳۰</ref>
+[[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السّلام مى فرماید: {{متن حدیث|«رَأَیتُ الْمَعْرُوفَ لَا یصْلُحُ إِلَّا بِثَلَاثِ خِصَالٍ تَصْغِیرِهِ و َتَسْتِیرِهِ وَ تَعْجِیلِهِ فَإِنَّک إِذَا صَغَّرْتَهُ عَظَّمْتَهُ عِنْدَ مَنْ تَصْنَعُهُ إِلَیهِ وَ إِذَا سَتَّرْتَهُ تَمَّمْتَهُ وَ إِذَا عَجَّلْتَهُ هَنَّأْتَهُ وَ إِنْ کانَ غَیرُ ذَلِک سَخَّفْتَهُ و َنَکدْتَه»}}؛ انفاق جز با سه خصلت صلاحیت قبول پیدا نمى کند: کوچک شمردن آن، مخفى کردن آن و عجله کردن در انجام آن. اگر انفاق خود را کوچک بشمرى در نزد خدا بزرگش ‍ کرده اى و اگر آن را پنهان کنى به کمالش رسانى و چون در رساندنش عجله کنى گوارایش کنى. وگرنه آن را محو و بى برکت و باطل کنى و شایسته است مال بهتر و محبوبتر و آنچه از شبهه دورتر است، بخشیده شود.<ref>کافى، ج۴، ص۳۰</ref>
 و از طرفی دیگر گفته شده: آنچه را که براى بخشش دارد، کوچک نشمرد، چه در [[حدیث]] آمده که از بخشش کم حیاء نکنید؛ چون نومید کردن از هر چیزى کمتر است.
-[[امام زین العابدین]] علیه السلام موقع [[صدقه]] دادن دست خود را مى بوسید و مى فرمود: إِنَّهَا تَقَعُ فِی یدِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ تَقَعَ فِی یدِ السَّائِلِ؛ قبل از آن که صدقه در دست سائل قرار گیرد، خدا آن را مى گیرد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۳۳</ref> آرى خداست که صدقات را مى گیرد و به همین خاطر است که در آیات قرآن آمده است: کیست که به خدا [[قرض الحسنه]] دهد.([[سوره حدید]]، ۱۱)
+[[امام زین العابدین]] علیه السلام موقع [[صدقه]] دادن دست خود را مى بوسید و مى فرمود: {{متن حدیث|«إِنَّهَا تَقَعُ فِی یدِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ تَقَعَ فِی یدِ السَّائِلِ»}}؛ قبل از آن که صدقه در دست سائل قرار گیرد، خدا آن را مى گیرد.<ref>وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۳۳</ref> آرى خداست که صدقات را مى گیرد و به همین خاطر است که در آیه ۱۱ [[سوره حدید]] آمده است: کیست که به خدا [[قرض الحسنه]] دهد.
-و انفاق کننده از سائل التماس دعا کند؛ زیرا در [[حدیث]] آمده است که: ... فَإِنَّهُ یسْتَجَابُ لَهُمْ فِیکمْ؛ دعاى او مستجاب مى شود.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۳۴</ref> و بخشش را به کسانى اختصاص دهد که در مقابل، پاداش بیشترى به آن تعلق گیرد، مثل نزدیکان و علماء و نیکوکاران.
+و انفاق کننده از سائل التماس دعا کند؛ زیرا در [[حدیث]] آمده است که: {{متن حدیث|«... فَإِنَّهُ یسْتَجَابُ لَهُمْ فِیکمْ»}}؛ دعاى او مستجاب مى شود.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۳۴</ref> و بخشش را به کسانى اختصاص دهد که در مقابل، پاداش بیشترى به آن تعلق گیرد، مثل نزدیکان و علماء و نیکوکاران.
-از رسول خدا صلى الله علیه و آله منقول است که: لَا تَرُدُّوا السَّائِلَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ؛ و هرگز سائل را جز با مهربانى رد نکند و اگر چه به دانه خرمایى باشد.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۷۰</ref>
+از رسول خدا صلى الله علیه و آله منقول است که: {{متن حدیث|«لَا تَرُدُّوا السَّائِلَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ»}}؛ و هرگز سائل را جز با مهربانى رد نکند و اگر چه به دانه خرمایى باشد.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۷۰</ref>
-[[امام باقر]] علیه السلام مى فرمایند: الْفَقِیرُ هَدِیةُ اللَّهِ إِلَى الْغَنِی فَإِنْ قَضَى حَاجَتَهُ فَقَدْ قَبِلَ هَدِیةَ اللَّهِ وَ إِنْ لَمْ یقْضِ حَاجَتَهُ فَقَدْ رَدَّ هَدِیةَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ عَلَیهِ؛ شخص فقیر، هدیه الهى است به سوى غنى؛ اگر حاجت او را برآورده کند، هدیه خدا را قبول کرده و اگر حاجتش را برآورده نکند، هدیه الهى را رد نموده.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۷۰</ref>
+[[امام باقر]] علیه السلام مى فرمایند: {{متن حدیث|«الْفَقِیرُ هَدِیةُ اللَّهِ إِلَى الْغَنِی فَإِنْ قَضَى حَاجَتَهُ فَقَدْ قَبِلَ هَدِیةَ اللَّهِ وَ إِنْ لَمْ یقْضِ حَاجَتَهُ فَقَدْ رَدَّ هَدِیةَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ عَلَیهِ»}}؛ شخص فقیر، هدیه الهى است به سوى غنى؛ اگر حاجت او را برآورده کند، هدیه خدا را قبول کرده و اگر حاجتش را برآورده نکند، هدیه الهى را رد نموده.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۷۰</ref>
-رسول گرامى اسلام مى فرمایند: رُدُّوا السَّائِلَ بِبَذْلٍ یسِیرٍ أَوْ بِلِینٍ وَ رَحْمَةٍ...؛ سائل را یا با بخشش چیز کمى احترام کن، یا با رد کردن نیکو.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۹</ref>
+رسول گرامى اسلام مى فرمایند: {{متن حدیث|«رُدُّوا السَّائِلَ بِبَذْلٍ یسِیرٍ أَوْ بِلِینٍ وَ رَحْمَةٍ...»}}؛ سائل را یا با بخشش چیز کمى احترام کن، یا با رد کردن نیکو.<ref>بحارالانوار، ج۹۳، ص۱۵۹</ref>
-[[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام مى فرمایند: إِنَّ الْمِسْکینَ رَسُولُ اللَّهِ إِلَیکمْ فَمَنْ مَنَعَهُ فَقَدْ مَنَعَ اللَّهَ و َمَنْ أَعْطَاهُ فَقَدْ أَعْطَى اللَّهَ؛ شخص مسکین، فرستاده خداست؛ کسى که او را از دادن متاعى منع کند، خدا را منع نموده و اگر به او متاعى بدهد، مثل این است که به خدا آن متاع را داده است.<ref>نهج البلاغه؛ وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۲۰.</ref>
+[[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام مى فرمایند: {{متن حدیث|«إِنَّ الْمِسْکینَ رَسُولُ اللَّهِ إِلَیکمْ فَمَنْ مَنَعَهُ فَقَدْ مَنَعَ اللَّهَ و َمَنْ أَعْطَاهُ فَقَدْ أَعْطَى اللَّهَ»}}؛ شخص مسکین، فرستاده خداست؛ کسى که او را از دادن متاعى منع کند، خدا را منع نموده و اگر به او متاعى بدهد، مثل این است که به خدا آن متاع را داده است.<ref>نهج البلاغه؛ وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۲۰.</ref>
-و از منت گذاردن و اذیت کردن خوددارى کند؛ [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«لاتُبْطِلُوا صَدَقاتِکمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذْى»}}؛ صدقات خود را با منت و اذیت باطل نکنید. ([[سوره بقره]]، ۲۶۴) منّت گذاردن این است که انسان خود را نیکوکار به حساب آورد، در حالى که این طور نیست؛ نیکوکار کسى است که از او چیزى را گرفته، چون او را به ثواب رسانده و از عقاب نجات داده و در گرفتن حق خدا از او نائب خدا شده چه این که انفاق حق خداى تعالى است که در تحقق وعده روزى فقیر، او را به گرفتن این مال حواله کرده است. و اذیت فقیر این است که از او عیب جویى کرده، توبیخش کند و با او سخنان ناهموار گوید و بدرویى نماید و او را به خدمت خود گیرد و پرده از انفاقش برگیرد و سائل را ناچیز شمرد.
+و از منت گذاردن و اذیت کردن خوددارى کند؛ [[قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«ليَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ»}}<ref>[[آیه 264 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۴.]]</ref>؛ صدقات خود را با منت و اذیت باطل نکنید.  منّت گذاردن این است که انسان خود را نیکوکار به حساب آورد، در حالى که این طور نیست؛ نیکوکار کسى است که از او چیزى را گرفته، چون او را به ثواب رسانده و از عقاب نجات داده و در گرفتن حق خدا از او نائب خدا شده چه این که انفاق حق خداى تعالى است که در تحقق وعده روزى فقیر، او را به گرفتن این مال حواله کرده است. و اذیت فقیر این است که از او عیب جویى کرده، توبیخش کند و با او سخنان ناهموار گوید و بدرویى نماید و او را به خدمت خود گیرد و پرده از انفاقش برگیرد و سائل را ناچیز شمرد.
 ===وظائف سائل===

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 و چنین چیزى حاصل نمى شود مگر در محیطى پاک که زندگى نوع، در پاکى و خوشى و صفا شبیه به هم باشد و چنین محیطى هم درست نمى شود مگر به اصلاح حال نوع به این که حوائج زندگى تامین گردد و این نیز به طور کامل حاصل نمى شود مگر به اصلاح جهات مالى و تعدیل ثروت ها، و به کار انداختن اندوخته ها و راه حصول این مقصود، انفاق افراد ـ از اندوخته ها و مازاد آنچه با کدّ یمین و عرق جبین تحصیل کرده اند ـ مى باشد، چون مؤمنین همه برادر یکدیگرند و زمین و اموال زمین هم از آن یکى است و او خداى عزوجل است.
-و این خود حقیقتى است که سیره و روش نبوى صحت و استقامت آن را در زمان استقرار حکومت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله اثبات مى کند. و این همان نظامى است که [[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] صلوات الله علیه از انحراف مردم از مجراى آن تاسف خورده و شکوه ها مى کرد و از آن جمله مى فرمود: {{متن دعا|«قَدْ أَصْبَحْتُمْ فِی زَمَنٍ لَا یزْدَادُ الْخَیرُ فِیهِ إِلَّا إِدْبَاراً وَلَا الشَّرُّ فِیهِ إِلَّا إِقْبَالًا وَ لَا الشَّیطَانُ فِی هَلَاک النَّاسِ إِلَّا طَمَعاً فَهَذَا أَوَانٌ قَوِیتْ عُدَّتُهُ وَ عَمَّتْ مَکیدَتُهُ وَ أَمْکنَتْ فَرِیسَتُهُ اضْرِبْ بِطَرْفِک حَیثُ شِئْتَ مِنَ النَّاسِ فَهَلْ تُبْصِرُ إِلَّا فَقِیراً یکابِدُ فَقْراً أَوْ غَنِیاً بَدَّلَ نِعْمَةَ اللَّهِ کفْراً أَوْ بَخِیلًا اتَّخَذَ الْبُخْلَ بِحَقِّ اللَّهِ وَفْراً أَوْ مُتَمَرِّداً کأَنَّ بِأُذُنِهِ عَنْ سَمْعِ الْمَوَاعِظِ وَقْرا...»}}؛ در زمانى واقع شده اید که خیر و نیکى جز عقب ماندگى چیزى ببار نمى آورد و شر و بدى عامل پیشروى است و شیطان جز طمع در هلاکت مردم کارى ندارد، پس اکنون زمانى است که وسائل پیشرفت [[شیطان]] قوى شده، نیرنگ و فریبش همگانى گشته و بدست آوردن شکار برایش آسان شده است، به هر سو که مى خواهى نگاه کن آیا جز فقیرى که با فقر دست و پنجه نرم مى کند، یا ثروتمندى که نعمت خدا را به کفران تبدیل کرده یا بخیلى که با بخل ورزیدن در اداء حقوق الهى، ثروت فراوانى گرد آورده و یا متمردى که گویا گوشش از شنیدن پند و اندرزها کر است...<ref>[https://ahlolbait.com/content/14885/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-129-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغة، خطبه ۱۲۹.]</ref>
+و این خود حقیقتى است که سیره و روش نبوى صحت و استقامت آن را در زمان استقرار حکومت [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله اثبات مى کند. و این همان نظامى است که [[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] صلوات الله علیه از انحراف مردم از مجراى آن تاسف خورده و شکوه ها مى کرد و از آن جمله مى فرمود: {{متن حدیث|«قَدْ أَصْبَحْتُمْ فِی زَمَنٍ لَا یزْدَادُ الْخَیرُ فِیهِ إِلَّا إِدْبَاراً وَلَا الشَّرُّ فِیهِ إِلَّا إِقْبَالًا وَ لَا الشَّیطَانُ فِی هَلَاک النَّاسِ إِلَّا طَمَعاً فَهَذَا أَوَانٌ قَوِیتْ عُدَّتُهُ وَ عَمَّتْ مَکیدَتُهُ وَ أَمْکنَتْ فَرِیسَتُهُ اضْرِبْ بِطَرْفِک حَیثُ شِئْتَ مِنَ النَّاسِ فَهَلْ تُبْصِرُ إِلَّا فَقِیراً یکابِدُ فَقْراً أَوْ غَنِیاً بَدَّلَ نِعْمَةَ اللَّهِ کفْراً أَوْ بَخِیلًا اتَّخَذَ الْبُخْلَ بِحَقِّ اللَّهِ وَفْراً أَوْ مُتَمَرِّداً کأَنَّ بِأُذُنِهِ عَنْ سَمْعِ الْمَوَاعِظِ وَقْرا...»}}؛ در زمانى واقع شده اید که خیر و نیکى جز عقب ماندگى چیزى ببار نمى آورد و شر و بدى عامل پیشروى است و شیطان جز طمع در هلاکت مردم کارى ندارد، پس اکنون زمانى است که وسائل پیشرفت [[شیطان]] قوى شده، نیرنگ و فریبش همگانى گشته و بدست آوردن شکار برایش آسان شده است، به هر سو که مى خواهى نگاه کن آیا جز فقیرى که با فقر دست و پنجه نرم مى کند، یا ثروتمندى که نعمت خدا را به کفران تبدیل کرده یا بخیلى که با بخل ورزیدن در اداء حقوق الهى، ثروت فراوانى گرد آورده و یا متمردى که گویا گوشش از شنیدن پند و اندرزها کر است...<ref>[https://ahlolbait.com/content/14885/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-129-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغة، خطبه ۱۲۹.]</ref>
 گذشت روزگار، درستى نظریه [[قرآن]] را کشف کرد و ثابت نمود همان طور که قرآن فرموده تا طبقه پائین جامعه از راه امداد و کمک به حد متوسط نزدیک نگردند و طبقه مرفه از زیاده روى و [[اسراف]] و تظاهر به جمال جلوگیرى نشده و به آن حد متوسط نزدیک نشوند، بشر روى رستگارى نخواهد دید، آرى همه ما تمدن غرب را دیدیم که چگونه داعیان آن، بشر را به بى بندوبارى در لذات مادى و افراط در لذات حیوانى واداشتند و بلکه روش هاى جدیدى از لذت گیرى و استیفاى هوسهاى نفسانى اختراع نمودند و در کامگیرى خود و اشاعه این تمدن در دیگران، از بکاربردن هیچ نیروئى مضایقه ننمودند و این باعث شد که ثروت ها و لذات خالص زندگى مادى همه به طرف نیرومندان و توانگران سرازیر شده و در دست اکثریت مردم جهان که همان طبقات پائین جامعه ها مى باشند چیزى به جز محرومیت نماند و دیدیم که چگونه طبقه مرفه نیز به جان هم افتاده و یکدیگر را خوردند تا نماند مگر اندکى و سعادت زندگى مادى مخصوص همان اندک گردید و حق حیات از اکثریت که همان توده هاى مردم هستند سلب شد.

@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 ===تفسیر بعضى از آیات انفاق===
-{{متن قرآن|«مَّثَلُ الَّذِینَ ینفِقُونَ أَمْوَلَهُمْ فى سبِیلِ اللَّهِ کمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَت سبْعَ سنَابِلَ فى کلِّ سنبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ یضعِف لِمَن یشاءُ و َاللَّهُ وَسِعٌ عَلِیمٌ (۲۶۱) الَّذِینَ ینفِقُونَ أَمْوَلَهُمْ فى سبِیلِ اللَّهِ ثُمَّ لا یتْبِعُونَ مَا أَنفَقُوا مَنًّا و َلاأَذًى لَّهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَ لاخَوْفٌ عَلَیهِمْ وَ لاهُمْ یحْزَنُونَ (۲۶۲) قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَیرٌ مِّن صدَقَةٍ یتْبَعُهَا أَذًى وَ اللَّهُ غَنىٌّ حَلِیمٌ (۲۶۳) یأَیهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا لاتُبْطِلُوا صدَقَتِکم بِالْمَنِّ وَ الاَذَى کالَّذِى ینفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَ لایؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیوْمِ الاَخِرِ فَمَثَلُهُ کمَثَلِ صفْوَانٍ عَلَیهِ تُرَابٌ فَأَصابَهُ وَابِلٌ فَتَرَکهُ صلْداً لا یقْدِرُونَ عَلى شىْءٍ مِّمَّا کسبُوا وَ اللَّهُ لا یهْدِى الْقَوْمَ الْکفِرِینَ (۲۶۴) وَ مَثَلُ الَّذِینَ ینفِقُونَ أَمْوَلَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِیتاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ کمَثَلِ جَنَّةِ بِرَبْوَةٍ أَصابَهَا وَابِلٌ فَئَاتَت أُکلَهَا ضِعْفَینِ فَإِن لَّمْ یصِبهَا وَابِلٌ فَطلٌّ و َاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۲۶۵) أَیوَدُّ أَحَدُکمْ أَن تَکونَ لَهُ جَنَّةٌ مِّن نَّخِیلٍ وَ أَعْنَابٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا الاَنْهَرُ لَهُ فِیهَا مِن کلِّ الثَّمَرَتِ وَ أَصابَهُ الْکبرُ وَلَهُ ذُرِّیةٌ ضعَفَاءُ فَأَصابَهَا إِعْصارٌ فِیهِ نَارٌ فَاحْترَقَت کذَلِک یبَینُ اللَّهُ لَکمُ الاَیاتِ لَعَلَّکمْ تَتَفَکرُونَ (۲۶۶) یأَیهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا أَنفِقُوا مِن طیبَتِ مَا کسبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنَا لَکم مِّنَ الاَرْضِ وَ لاتَیمَّمُوا الْخَبِیث مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَستُم بِئَاخِذِیهِ إِلا أَن تُغْمِضوا فِیهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنىٌّ حَمِیدٌ (۲۶۷) الشیطنُ یعِدُکمُ الْفَقْرَ وَ یأْمُرُکم بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ یعِدُکم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَ فَضلاً وَ اللَّهُ وَسِعٌ عَلِیمٌ (۲۶۸) یؤْتى الْحِکمَةَ مَن یشاءُ و َمَن یؤْت الْحِکمَةَ فَقَدْ أُوتىَ خَیراً کثِیراً وَ مَا یذَّکرُ إِلا أُولُوا الاَلْبَبِ (۲۶۹) وَ مَا أَنفَقْتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُم مِّن نَّذْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ یعْلَمُهُ وَ مَا لِلظلِمِینَ مِنْ أَنصارٍ (۲۷۰) إِن تُبْدُوا الصدَقَتِ فَنِعِمَّا هِىَ و َإِن تُخْفُوهَا و َتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَیرٌ لَّکمْ وَ یکفِّرُ عَنکم مِّن سیئَاتِکمْ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۲۷۱) لَّیس عَلَیک هُدَاهُمْ وَلَکنَّ اللَّهَ یهْدِى مَن یشاءُ وَ مَا تُنفِقُوا مِنْ خَیرٍ فَلاَنفُسِکمْ وَ مَا تُنفِقُونَ إِلا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَ مَا تُنفِقُوا مِنْ خَیرٍ یوَف إِلَیکمْ وَ أَنتُمْ لا تُظلَمُونَ (۲۷۲) لِلفُقَرَاءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فى سبِیلِ اللَّهِ لا یستَطِیعُونَ ضرْباً فى الاَرْضِ یحْسبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِیمَهُمْ لایسئَلُونَ النَّاس إِلْحَافاً وَ مَا تُنفِقُوا مِنْ خَیرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ (۲۷۳) الَّذِینَ ینفِقُونَ أَمْوَلَهُم بِالَّیلِ وَ النَّهَارِ سِرًّا وَ عَلانِیةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ و َلاخَوْفٌ عَلَیهِمْ و َلاهُمْ یحْزَنُونَ».(۲۷۴)}} ([[سوره بقره]]، ۲۶۱-۲۷۴)
+«{{متن قرآن|{{آیه|2|261}}}}»<ref>[[آیه 261 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۱.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|262}}}}»<ref>[[آیه 262 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۲.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|263}}}}»<ref>[[آیه 263 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۳.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|264}}}}»<ref>[[آیه 264 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۴.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|265}}}}»<ref>[[آیه 265 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۵.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|266}}}}»<ref>[[آیه 266 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۶.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|267}}}}»<ref>[[آیه 267 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۷.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|268}}}}»<ref>[[آیه 268 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۸.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|269}}}}»<ref>[[آیه 269 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۹.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|270}}}}»<ref>[[آیه 270 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۰.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|271}}}}»<ref>[[آیه 271 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۱.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|272}}}}»<ref>[[آیه 272 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۲.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|273}}}}»<ref>[[آیه 273 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۳.]]</ref> 💠 «{{متن قرآن|{{آیه|2|274}}}}»<ref>[[آیه 274 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۴.]]</ref>
 حکایت آنان که اموال خویش را در راه خدا [[انفاق]] مى کنند حکایت دانه اى است که هفت خوشه رویانیده که در هر خوشه صد دانه باشد و خدا براى هر که بخواهد، دو برابر هم مى کند که خدا وسعت بخش و دانا است.(۲۶۱) کسانى که اموال خویش را در راه خدا انفاق مى کنند و بعد این انفاق خود را با منت و یا اذیتى همراه نمى کنند پاداش آنان نزد پروردگارشان است، نه ترسى دارند و نه غمى.(۲۶۲) سخن شایسته و پرده پوشى از صدقه اى که اذیت در پى دارد، بهتر است. خدا بى نیاز و بردبار است.(۲۶۳) اى کسانى که ایمان آورده اید، [[صدقه]] خویش را همانند آن کس که مال خویش را با ریا به مردم انفاق مى کند و به خدا و روز جزا ایمان ندارد با منت و اذیت باطل نکنید که حکایت وى حکایت سنگى سفت و صافى است که خاکى روى آن نشسته باشد و رگبارى بر آن باریده، آن را صاف به جاى گذاشته باشد، ریاکاران از آن چه کرده اند، ثمرى نمى برند و خدا گروه کافران را هدایت نمى کند.(۲۶۴) و حکایت آنان که اموال خود را به طلب رضاى خدا و استوارى دادن به دلهاى خویش انفاق مى کنند، عملشان مانند باغى است بر بالاى تپه اى که رگبارى به آن رسد و دو برابر ثمر داده باشد و اگر رگبار نرسیده به جایش باران ملایمى رسیده، خدا به آنچه مى کنید بینا است.(۲۶۵) آیا در میان شما کسى هست که دوست داشته باشد براى او باغى باشد پر از درختان خرما و انگور و همه گونه میوه در آن باشد و نهرها در دامنه آن جارى باشد سپس پیرى برسد، در حالى که فرزندانى صغیر دارد، آتشى به باغش بیفتد و آن را بسوزاند؟ خدا این طور آیه هاى خود را براى شما بیان مى کند، شاید که بیندیشید.(۲۶۶) اى کسانى که ایمان آورده اید، از خوبی هاى آنچه بدست آورده اید و آنچه برایتان از زمین بیرون آورده ایم، انفاق کنید و پست آن را (که خودتان نمى گیرید مگر با چشم پوشى) براى انفاق منظور نکنید و بدانید که خدا بى نیاز و ستوده است.(۲۶۷) [[شیطان]] به شما وعده تنگدستى مى دهد و به بدکارى وامى دارد و خدا از جانب خود آمرزش و فزونى به شما وعده مى دهد، که خدا وسعت بخش و دانا است.(۲۶۸) فرزانگى را به هر که بخواهد مى دهد و هر که حکمت یافت، خیرى فراوان یافت و به جز خردمندان کسى اندرز نگیرد.(۲۶۹) هر خرجى کرده اید به هر نذرى ملتزم شده اید خدا از آن آگاه است، و ستمگران یاورانى ندارند.(۲۷۰) اگر [[صدقه]] ها را علنى دهید خوب است و اگر هم پنهانى دهید و به تنگ دستان بدهید، البته برایتان بهتر است و گناهانتان را از بین مى برد که خدا از آنچه مى کنید آگاه است.(۲۷۱) هدایت کردن با تو نیست بلکه خدا است که هر کس را بخواهد هدایت مى کند، هر خواسته اى انفاق کنید به نفع خود کرده اید، انفاق جز براى رضاى خدا نکنید، هر خیرى را که انفاق کنید (عین همان) به شما مى رسد و ستم نمى بینید.(۲۷۲) (صدقه از آن) فقرائى است که در راه خدا از کار مانده اند و نمى توانند سفر کنند، اشخاص بى خبر آنان را بس که مناعت دارند توانگر مى پندارند، تو آنان را با سیمایشان مى شناسى، از مردم به اصرار گدائى نمى کنند. هر متاعى انفاق مى کنید خدا به آن دانا است.(۲۷۳) کسانى که اموال خویش را شب و روز نهان و آشکار انفاق مى کنند پاداششان نزد پروردگارشان است، نه ترسى دارند و نه غمگین مى شوند.(۲۷۴)

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 مطابق‌ برخى‌ آیات‌ قرآنى‌، انفاق‌ وسیله‌ای‌ برای‌ راه‌ یافتن‌ به‌ کمال‌ انسانى‌ و [[قرب الهی|تقرب‌ به‌ خداوند]] است‌، چنان که‌ گفته‌ شده‌ است‌ اگر کسى‌ به‌ انگیزه طلب‌ «وجه‌ الله‌» و رضای‌ الهى‌ انفاق‌ کند، از ارزش‌ و بهره مضاعف‌ آن‌ برخوردار خواهد شد: {{متن قرآن|«وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»}}.<ref>[[آیه 265 سوره بقره|سوره بقره‌، آیه ۲۶۵.]]</ref> در تأکید بر همین‌ جنبه‌ از انفاق‌، در [[آیه 92 سوره آل عمران|آیه ۹۲ سوره آل‌‌عمران‌]] آمده‌ است‌ که‌ انسان‌ تنها با انفاق‌ از آنچه‌ دوست‌ دارد، به‌ مقام «بِرّ» نائل‌ خواهد شد.
-از آنجا که‌ در فرهنگ‌ قرآنى‌، ارتقاء شخصیت‌ معنوی‌ انسان‌، غایت‌ اصلى‌ انفاق‌ شمرده‌ مى‌شود، آنچه‌ به‌ این‌ عمل‌ معنا مى‌بخشد، [[نیت|نیت‌]] است‌ و بنابراین‌ هرگونه‌ انفاقى‌ بر پایه [[ریا|ریا]]، بى‌ارزش‌ دانسته‌ شده‌ است‌: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ»}}.<ref>[[آیه 264 سوره بقره|سوره بقره‌، آیه ۲۶۴.]]</ref> بر همین‌ مبناست‌ که‌ حتى‌ افرادی‌ با توان‌ اقتصادی‌ محدود، از دعوت‌ الهى‌ به‌ انفاق‌ مستثنى‌ نگشته‌اند و امر الهى‌ بر آن‌ قرار گرفته‌ است‌ که‌ حتى‌ کسانى‌ که‌ با تنگدستى‌ روبرو شده‌اند، از آنچه‌ خداوند [[رزق|روزی‌]] ایشان‌ ساخته‌ است‌، در حد وسع‌ خود انفاق‌ کنند.
+از آنجا که‌ در فرهنگ‌ قرآنى‌، ارتقاء شخصیت‌ معنوی‌ انسان‌، غایت‌ اصلى‌ انفاق‌ شمرده‌ مى‌شود، آنچه‌ به‌ این‌ عمل‌ معنا مى‌بخشد، [[نیت|نیت‌]] است‌ و بنابراین‌ هرگونه‌ انفاقى‌ بر پایه [[ریا|ریا]]، بى‌ارزش‌ دانسته‌ شده‌ است‌: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ»}}.<ref>[[آیه 264 سوره بقره|همان، آیه ۲۶۴.]]</ref> بر همین‌ مبناست‌ که‌ حتى‌ افرادی‌ با توان‌ اقتصادی‌ محدود، از دعوت‌ الهى‌ به‌ انفاق‌ مستثنى‌ نگشته‌اند و امر الهى‌ بر آن‌ قرار گرفته‌ است‌ که‌ حتى‌ کسانى‌ که‌ با تنگدستى‌ روبرو شده‌اند، از آنچه‌ خداوند [[رزق|روزی‌]] ایشان‌ ساخته‌ است‌، در حد وسع‌ خود انفاق‌ کنند.
 دعوت‌ قرآن‌ کریم‌ به‌ انفاق‌ با این‌ هشدار همراه‌ است‌ که‌ اگر کسانى‌ به‌ اندوختن‌ سیم‌ و زر اشتغال‌ ورزند و از انفاق‌ غفلت‌ کنند، «عذابى‌ دردناک‌» آنان‌ را فراخواهد گرفت‌.<ref>[[آیه 34 سوره توبه|سوره توبه‌، آیه ۳۴.]]</ref>