انضباط اجتماعی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* دعوت به اتحاد و همکاری */

2025-04-02T03:27:38Z

‏دعوت به اتحاد و همکاری

Mohammadi: /* دعوت به اتحاد و همکاری */

2025-04-02T03:26:12Z

‏دعوت به اتحاد و همکاری

مهدی موسوی در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۶

2024-06-19T11:46:35Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۴۴

2018-09-09T06:44:03Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۳۴

2018-06-28T07:34:25Z

سید مهدی خدایی در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۵۳

2016-01-19T10:53:29Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۲۸

2012-10-03T08:28:28Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۲۸

2012-10-03T08:28:10Z

Saeed zamani: تعیین رده

2012-08-06T10:32:10Z

تعیین رده

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} ==انضباط اجتماعى == '''معنای انضباط اجتماعی''' «انضبا...' ایجاد کرد

2012-07-16T13:25:36Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} ==انضباط اجتماعى == '''معنای انضباط اجتماعی''' «انضبا...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نوشته های اعضای دانشنامه}}
==انضباط اجتماعى ==

'''معنای انضباط اجتماعی'''

«انضباط» از واژه «ضبط»، به معنى «خوب حفظ كردن» گرفته شده و به معناى خويشتن را خوب حفظ كردن است.<ref> المنجد، واژه ضبط.</ref>

«انضباط اجتماعى» يعنى افراد در همه كارهاى اجتماعى خود را در چارچوب قانون شرع و عقل و مقررات عرفى نگه دارند تا هيچ تخلفى از آنان سر نزند.<ref> اصول اخلاق اجتماعى، جمعی از نویسندگان، مركز تحقیقات اسلامی سپاه، 1379، ص 71.</ref>

'''قرآن و انضباط اجتماعى '''

اميرمؤمنان صلوات الله عليه در سخنى، يكى از اهداف چهارگانه [[قرآن]] را ايجاد نظم و انضباط دانسته مى فرمايد: «...ذلِكَ الْقُرْآنُ فَاسْتَنْطِقُوهُ وَلَنْ يَنْطِقَ وَلَكِنْ اخْبِرُكُمْ عَنْهُ الا انَّ فيهِ عِلْمَ ما يَأْتى وَالْحَديثَ عَنِ الْماضى وَ دَواءَ دائِكُمْ وَ نَظْمَ ما بَيْنَكُمْ؛ اين قرآن است، او را به سخن آوريد ولى او هرگز سخن نمى گويد، اما من شما را از (پيام ) او آگاه مى سازم؛ همانا در قرآن؛ دانش آينده، اخبار گذشته، داروى درد شما و (آيين ) نظم و انضباطِ ميان شما، نهفته است.<ref> [[نهج البلاغه]]، دشتی، خطبه 158.</ref>

'''انضباط اجتماعی در سیره و کلام معصومان'''

سیره و سنت پیامبر و ائمه علیهم‌السلام نشان از نظم بسیار آنان در امور مربوط به خود و جامعه دارد ذیلا به ذکر نمونه‌هایی از آن می‌پردازیم:

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پس از بنای مسجد هر ستون آن را به نامی گذاشت که مشخص شود در کنار ستون‌ها چه کارهایی صورت می‌گیرد؛ ستون وفود (جایگاه هیئت‌ها)، ستون تهجد (جایگاه شب زنده‌داری) و...<ref> [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=38477 اصل نظم و انضباط در سيره پيامبر صلی الله علیه و آله، فاطمه عادلي، سایت پژوهشکده باقرالعلوم]، به نقل از سیره نبوی (منطق عملی)، ج 3، ص 352.</ref>

شیوه [[امام علی]] علیه‌السلام در تقسیم بیت‌المال علاوه بر دقت ایشان در امر بیت‌المال نشان از نظم ایشان در امور اجتماعی دارد. ابن هلال ثقفی در کتاب الغارات به نقل از مجمع می‌‌آورد: علی علیه‌السلام هر روز جمعه بیت‌المال را جاروب می‌کرد و آب می‌پاشید، سپس دو رکعت [[نماز]] به جا می‌آورد و می‌گفت: شما دو تا در روز [[قیامت]] در حق من شهادت دهید.<ref> ترجمه فارسی الغارات، عبدالمحمد آیتی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1374، چاپ دوم، ص 33.</ref>

آن امام همام در وصیت نامه خود اهل بیت خود و همگان را پس از تقوی به نظم در امور خود سفارش می‌کنند: «اوصیكما و جمیع اهلی و ولدی و من بلغه كتابی بتقوی الله و نظم امركم؛ شما را و تمام فرزندان و خاندانم را و كسانى را كه اين وصيت به آن‌ها مى رسد، به ترس از خدا و نظم در امور زندگى سفارش مى كنم».<ref> [[نهج البلاغه]]، دشتی، نامه 47.</ref>

پيشواى هفتم، [[امام كاظم]] عليه‌السلام نيز، به پيروان خود سفارش مى كند كه زندگى خويش را بر نظم و برنامه ريزى دقيق استوار سازند: تلاش كنيد كه شبانه روز خويش را به چهار بخش تقسيم كنيد: بخشى براى مناجات با خدا، بخشى براى گذران زندگى، بخش سوم براى معاشرت با برادران دينى و مورد اطمينانى كه عيوب و نارسايى ها را به شما نشان دهند و در نهان با شما يكرنگ باشند و بخش چهارم را در خوشى هاى [[حلال]] صرف كنيد تا براى سه بخش ديگر توان و نيرو بگيريد.<ref> اصول اخلاق اجتماعى، ص 73، به نقل از [[بحارالانوار]]، ج 78، ص 321.</ref>

==پانویس ==
<references />

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 در جامعه اسلامی [[نماز|نمازهای]] یومیه و [[نماز جمعه]] و بسیاری از عبادات دیگر به صورت جماعت برگزار شود. این زمینه، یکدستی و  محبت و احساس وحدت و برادری میان مسلمانان را ایجاد می کند.  این عبادات از سوی دیگر، روحیه اطاعت از رهبری جامعه میان نمازگزاران را تقویت می کند.
 ===دعوت به اتحاد و همکاری===
-یکی از اصلی ترین آموزه های اسلام، ایجاد روح همکاری و همیاری و پرهیز از تفرقه و اختلاف  است. قرآن کریم می فرماید {{متن قرآن|«{{آیه|3|103}}»}}<ref>[[آیه ۱۰۳ آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.]]</ref>؛ و همچنین می فرماید: {{متن قرآن|«{{آیه|5|۲}}»}}<ref>[[آیه ۲ مائده|سوره مائده، آیه ۲.]]</ref>.
+یکی از اصلی ترین آموزه های اسلام، ایجاد روح همکاری و همیاری و پرهیز از تفرقه و اختلاف  است. قرآن کریم می فرماید {{متن قرآن|«{{آیه|3|103}}»}}<ref>[[آیه ۱۰۳ آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.]]</ref>؛ و همچنین می فرماید: {{متن قرآن|«... وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ...»}}<ref>[[آیه ۲ مائده|سوره مائده، آیه ۲.]]</ref>.
 ===تنظیم روابط اجتماعی در اسلام===

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 در جامعه اسلامی [[نماز|نمازهای]] یومیه و [[نماز جمعه]] و بسیاری از عبادات دیگر به صورت جماعت برگزار شود. این زمینه، یکدستی و  محبت و احساس وحدت و برادری میان مسلمانان را ایجاد می کند.  این عبادات از سوی دیگر، روحیه اطاعت از رهبری جامعه میان نمازگزاران را تقویت می کند.
 ===دعوت به اتحاد و همکاری===
-یکی از اصلی ترین آموزه های اسلام، ایجاد روح همکاری و همیاری و پرهیز از تفرقه و اختلاف  است. قرآن کریم می فرماید {{متن قرآن|«وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَیکمْ إِذْ کنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَینَ قُلُوبِکمْ»}}؛<ref>([[سوره آل عمران]]، ۱۰۳)</ref> و همچنین می فرماید: {{متن قرآن|«تَعَاوَنُواْ عَلَی الْبرِّ وَالتَّقْوَی وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَی الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ»}}.<ref>([[سوره مائده]]، ۲)</ref>
+یکی از اصلی ترین آموزه های اسلام، ایجاد روح همکاری و همیاری و پرهیز از تفرقه و اختلاف  است. قرآن کریم می فرماید {{متن قرآن|«{{آیه|3|103}}»}}<ref>[[آیه ۱۰۳ آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.]]</ref>؛ و همچنین می فرماید: {{متن قرآن|«{{آیه|5|۲}}»}}<ref>[[آیه ۲ مائده|سوره مائده، آیه ۲.]]</ref>.
 ===تنظیم روابط اجتماعی در اسلام===
 از روابط میان دو نفر گرفته تا نهادهای کوچکی مثل خانواده و [[ازدواج]]، روابط میان همسران، والدین و فرزندان، همسایه ها و خویشاوندان و در سطح کلان، نهادهای اقتصاد، سیاست و تعلیم و تربیت و حتی شیوه برخورد با بیگانگان، در اسلام تعریف شده است. عمل به حقوق و وظایف در همه سطوح فردی و اجتماعی، چه از طرف فرد و چه از طرف جامعه، بسترساز نظم اجتماعی است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{متوسط}}
+{{خوب}}
 ==معنای انضباط اجتماعی==
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ===به ديدار هم رفتن===
 رسول خدا(صلي الله عليه وآله): {{متن حدیث|«الزيارةُ تنبت المودّة»}} رسول خدا فرمود: ديدار يكديگر دوستي را مي روياند. ميرزا حسين نورى، <ref>مستدرك الوسائل، ج 10، ص 374.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 «انضباط» از واژه «ضبط»، به معنى «خوب حفظ كردن» گرفته شده و به معناى خويشتن را خوب حفظ كردن است.<ref> المنجد، واژه ضبط.</ref>
 «انضباط اجتماعى» يعنى افراد در همه كارهاى اجتماعى خود را در چارچوب قانون شرع و عقل و مقررات عرفى نگه دارند تا هيچ تخلفى از آنان سر نزند.<ref> اصول اخلاق اجتماعى، جمعی از نویسندگان، مركز تحقیقات اسلامی سپاه، 1379، ص 71.</ref>
-'''قرآن و انضباط اجتماعى '''
+==انضباط اجتماعی در دین اسلام==
+انضباط  اجتماعی یکی از موضوعات اساسی در علم جامعه شناسی  است. نقش اساسی این موضوع در رسیدن به اهداف مادی و معنوی جوامع باعث شده است تا مکاتب مختلف با نگرشهای متفاوت درباره آن گفتگو کرده و راهکار ارائه نمایند.
-اميرمؤمنان صلوات الله عليه در سخنى، يكى از اهداف چهارگانه [[قرآن]] را ايجاد نظم و انضباط دانسته مى فرمايد: «...ذلِكَ الْقُرْآنُ فَاسْتَنْطِقُوهُ وَلَنْ يَنْطِقَ وَلَكِنْ اخْبِرُكُمْ عَنْهُ الا انَّ فيهِ عِلْمَ ما يَأْتى  وَالْحَديثَ عَنِ الْماضى  وَ دَواءَ دائِكُمْ وَ نَظْمَ ما بَيْنَكُمْ؛ اين قرآن است، او را به سخن آوريد ولى او هرگز سخن نمى گويد، اما من شما را از (پيام ) او آگاه مى سازم؛ همانا در قرآن؛ دانش آينده، اخبار گذشته، داروى درد شما و (آيين ) نظم و انضباطِ ميان شما، نهفته است.<ref> [[نهج البلاغه]]، دشتی، خطبه 158.</ref>
+بسیاری از آموزه های دین اسلام در جهت تقویت انضباط اجتماعی است به گونه ای که می توان ادعا کرد رعایت اصول اسلامی و قرآنی در کار و تجارت، معاشرت، عبادات، اعتقادات و دیگر شئون زندگی منجر به برپایی نظمی پایدار در اجتماع خواهد شد.
+امام علي(عليه السلام) در وصف قرآن، مي فرمايد: «بدانيد كه در آن، علم آينده و سخن از گذشته و دواي درد شما و باعث نظم و سامان دهي ميان شماست» <ref>محمّد محمّدى رى شهرى، ميزان الحكمه، قم، دارالحديث، ج 4، ص 3306، ذيل واژه نظم، حديث 20336.</ref>
-'''انضباط اجتماعی در سیره و کلام معصومان'''
+علامه محمّدتقى جعفرى می گوید: «با جرئت مي توان گفت: آن اندازه كه اسلام به نظم زندگي اهميت داده است، در هيچ مكتب و ملتي مشاهده نمي شود; به اضافه آيات كريمه قرآني و احاديث معتبر كه به حد لازم و كافي با اشكال گوناگون، دستور به مراعات نظم و قانون زندگي داده اند» <ref>«محمّدتقى جعفرى، شرح نهج البلاغه، چ دوم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1372، ج 22، ص 62»</ref>
+==توحيد و انضباط اجتماعی==
-سیره و سنت پیامبر و ائمه علیهم‌السلام نشان از نظم بسیار آنان در امور مربوط به خود و جامعه دارد ذیلا به ذکر نمونه‌هایی از آن می‌پردازیم:
+روح همه تعالیم اسلام توحید است که منشأ همه مکارم اخلاقی است. انسانهای موحد در اطاعت خدای واحد و قانون واحد و رهبر واحد هستند و این بهترین زمینه برای هماهنگی و یکدستی افراد و در نتیجه انضباط اجتماعی در جامعه است. این یکدستی در جامعه توحیدی ریشه در باور و قلوب افراد جامعه دارد که بالاترین ضمانت برای تحقق آن است. چیزی که در جوامع غیر توحیدی وجود ندارد.
+==قانون اسلام و انضباط اجتماعی==
-پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پس از بنای مسجد هر ستون آن را به نامی گذاشت که مشخص شود در کنار ستون‌ها چه کارهایی صورت می‌گیرد؛ ستون وفود (جایگاه هیئت‌ها)، ستون تهجد (جایگاه شب زنده‌داری) و...<ref> [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=38477 اصل نظم و انضباط در سيره پيامبر صلی الله علیه و آله، فاطمه عادلي، سایت پژوهشکده باقرالعلوم]، به نقل از سیره نبوی (منطق عملی)، ج 3، ص 352.</ref>
+انضباط اجتماعی بدون قانون کار آمد ممکن نیست. قانون کار آمد قانونی است که شناخت کاملتری از انسان و جامعه انسانی داشته و احاطه کاملی بر منافع و مصالح مردم داشته باشد و با اجرای آن بیشترین فایده برای فرد و جامعه حاصل شود و روشن است که علم و آگاهی قانون گذار در کار آمدی قانون تا چه اندازه اثر گذار است. در جامعه اسلامی قانون گذار خداوند علیم و حکیم است و قانون از طریق وحی به پیامبر ابلاغ می شود. در نتیجه قانون حاکم بر جامعه اسلامی نه تنها تأمین کننده حداکثر منافع مادی جامعه است بلکه سعادت زندگی جاودانه انسان پس از مرگ او  را نیز تضمین خواهد کرد. چیزی که در مکاتب بشری یافت نمی شود.
+==ضمانت اجرایی قانون در جامعه اسلامی==
-شیوه [[امام علی]] علیه‌السلام در تقسیم بیت‌المال علاوه بر دقت ایشان در امر بیت‌المال نشان از نظم ایشان در امور اجتماعی دارد. ابن هلال ثقفی در کتاب الغارات به نقل از مجمع می‌‌آورد: علی علیه‌السلام هر روز جمعه بیت‌المال را جاروب می‌کرد و آب می‌پاشید، سپس دو رکعت [[نماز]] به جا می‌آورد و می‌گفت: شما دو تا در روز [[قیامت]] در حق من شهادت دهید.<ref> ترجمه فارسی الغارات، عبدالمحمد آیتی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1374، چاپ دوم، ص 33.</ref>
+ارزشها و هنجارهایی که افراد جامعه اسلامی آموزش داده می شود ارزشهایی است که با بی نظمی و رعایت نکردن قانون و انضباط اجتماعی در تضاد است با این وجود جامعه توحیدی نیز بی نیاز از عوامل تنبیهی و تشویقی و نظارت بر اجرای قانون نیست.زیرا  هرچند یک یک افراد در چنین جامعه ای رعایت نظم و قانون اجتماعی را وظیفه خودشان می دانند و آن را به عنوان باور قلبی پذیرفته اند اما ضعف این باور در برخی افراد آنها را مخل انضباط اجتماعی خواهد کرد.
+به همین دلیل در اسلام هم قوانین کیفری وضع شده و توسط حکومت اسلامی صالح اجرا می شود. همچنین در جامعه اسلامی نظارت بر اجرای قانون در درجه اول، به عهده حكومت اسلامي و در درجه دوم، در قالب امر به معروف و نهی از منکر به عهده خود مردم در جامعه نهاده شده.
-آن امام همام در وصیت نامه خود اهل بیت خود و همگان را پس از تقوی به نظم در امور خود سفارش می‌کنند: «اوصیكما و جمیع اهلی و ولدی و من بلغه كتابی بتقوی الله و نظم امركم؛ شما را و تمام فرزندان و خاندانم را و كسانى را كه اين وصيت به آن‌ها مى رسد، به ترس از خدا و نظم در امور زندگى سفارش مى كنم».<ref> [[نهج البلاغه]]، دشتی، نامه 47.</ref>
+==آيين ها و عبادات جمعي==
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۵۳
سطر ۱:		سطر ۱:
−	~~'''~~معنای انضباط اجتماعی~~'''~~	+	{{متوسط}}
		+
		+	==معنای انضباط اجتماعی==

	«انضباط» از واژه «ضبط»، به معنى «خوب حفظ كردن» گرفته شده و به معناى خويشتن را خوب حفظ كردن است.<ref> المنجد، واژه ضبط.</ref>		«انضباط» از واژه «ضبط»، به معنى «خوب حفظ كردن» گرفته شده و به معناى خويشتن را خوب حفظ كردن است.<ref> المنجد، واژه ضبط.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۲۸
سطر ۱:		سطر ۱:
−	~~==انضباط اجتماعى==~~
−
	'''معنای انضباط اجتماعی'''		'''معنای انضباط اجتماعی'''

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{نوشته های اعضای دانشنامه}}
+==انضباط اجتماعى==
 '''معنای انضباط اجتماعی'''
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۳: @@
 پيشواى هفتم، [[امام كاظم]] عليه‌السلام نيز، به پيروان خود سفارش مى كند كه زندگى خويش را بر نظم و برنامه ريزى دقيق استوار سازند: تلاش كنيد كه شبانه روز خويش را به چهار بخش تقسيم كنيد: بخشى براى مناجات با خدا، بخشى براى گذران زندگى، بخش سوم براى معاشرت با برادران دينى و مورد اطمينانى كه عيوب و نارسايى ها را به شما نشان دهند و در نهان با شما يكرنگ باشند و بخش چهارم را در خوشى هاى [[حلال]] صرف كنيد تا براى سه بخش ديگر توان و نيرو بگيريد.<ref> اصول اخلاق اجتماعى، ص 73، به نقل از [[بحارالانوار]]، ج 78، ص 321.</ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
-<references />
+<references/>
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۳۲
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:
	==پانویس ==		==پانویس ==
	<references />		<references />
		+
		+	[[رده:اخلاق اجتماعی]]
		+	[[رده:صفات پسندیده]]