انصاف - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* انصاف در روایات */

2025-04-02T09:53:12Z

‏انصاف در روایات

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* انصاف در روایات */

2025-04-02T03:56:07Z

‏انصاف در روایات

Mohammadi: /* انصاف در قرآن */

2025-04-02T03:31:18Z

‏انصاف در قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸

2024-06-19T06:08:16Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۱

2024-06-18T15:51:43Z

نمایش تغییرات

Zamani: /* انصاف در قرآن */

2020-06-29T06:39:01Z

‏انصاف در قرآن

Zamani در ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۸

2020-06-29T06:38:25Z

نمایش تغییرات

Zamani: مرتب سازی و تکمیل

2017-03-28T05:46:15Z

مرتب سازی و تکمیل

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۴۱

2013-01-21T10:41:56Z

بهرامی: تصحیح منبع

2013-01-20T09:34:26Z

تصحیح منبع

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ===چیستی انصاف===
-*عمرو بن عثمان نقل کرده که [[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام نزد اصحاب خود رفت و ایشان مشغول به صحبت در مورد جوانمردى بودند، آن حضرت پرسیدند: شما در کجا بسر مى برید، مگر کتاب خدا را ندیده اید؟ اصحاب پرسیدند: یا امیرالمؤمنین در کجاى کتاب خدا؟ فرمودند: در گفته ى خداوند؛ «إِنَّ اللّهَ یأمُرُ بِالعَدلِ وَالاِحسان» که [[عدل]] انصاف است و [[احسان]] تفضل است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۴۳۴.</ref>
+*عمرو بن عثمان نقل کرده که [[امیرالمؤمنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام نزد اصحاب خود رفت و ایشان مشغول به صحبت در مورد جوانمردى بودند، آن حضرت پرسیدند: شما در کجا بسر مى برید، مگر کتاب خدا را ندیده اید؟ اصحاب پرسیدند: یا امیرالمؤمنین در کجاى کتاب خدا؟ فرمودند: در گفته ى خداوند؛ {{متن قرآن|«إِنَّ اللّهَ یأمُرُ بِالعَدلِ وَالاِحسان ...»}}<ref>[[آیه 90 نحل|سوره نحل، آیه ٩٠.]]</ref>؛ که [[عدل]] انصاف است و [[احسان]] تفضل است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۴۳۴.</ref>
 *[[امام زین العابدین]] علیه السلام در رساله معروف به «[[متن رساله حقوق امام سجاد علیه السلام|حقوق]]» خود مى فرمایند:... حقِ همراه، آن است که او را با غلبه در بخشش تا آنجا که راهى بر آن است همراهى کنى و در غیر این صورت لااقل کمتر از حد انصاف نباشد و همان گونه که تو را اکرام مى کند وى را اکرام کنى و آن گونه که از تو نگهدارى مى کند نگهداری اش کنى و در آن چه بین تو و او پیش مى آید مگذار در هیچ خوى نیکى از تو پیشى بگیرد و اگر سبقت گرفت آن را جبران کنى.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۱۶۴.</ref>
 *[[امام صادق]] علیه السلام فرمودند: درخواست انصاف از برادران از انصاف به دور است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۸۶.</ref>
@@ سطر ۱۲۱: / سطر ۱۲۱: @@
 * امام على علیه السلام: کسى که جلو انصاف را بگیرد، خداوند امکان و توفیق را از او سلب مى کند.<ref>غررالحکم، ص۳۹۴.</ref>
 * امام على علیه السلام: مَن عَدِمَ إِنصَافَهُ لَم یصحَب؛ کسى که انصاف ندارد، همراهى نمى یابد.<ref>غررالحکم، ص۳۹۴.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==انصاف در قرآن==
-* آیه ۱۳۵ [[سوره نساء]]: «{{متن قرآن|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنِ وَالأَقْرَبِینَ إِن یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقَیرًا فَاللّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلاَ تَتَّبِعُواْ الْهَوَى أَن تَعْدِلُواْ وَإِن تَلْوُواْ أَوْ تُعْرِضُواْ فَإِنَّ اللّهَ کَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا}}؛ اى کسانى‌که ایمان آورده‏‌اید پیوسته به عدالت قیام کنید و براى خدا گواهى دهید هر چند به زیان خودتان یا [به زیان] پدر و مادر و خویشاوندان [شما] باشد اگر [یکى از دو طرف دعوا] توانگر یا نیازمند باشد باز خدا به آن دو [از شما] سزاوارتر است پس از پى هوس نروید که [درنتیجه از حق] عدول کنید و اگر به انحراف گرایید یا اعراض کنید قطعاً خدا به آ‌چه انجام مى‏ دهید آگاه است».
+* {{متن قرآن|«{{آیه|4|135}}»}}<ref>[[آیه ۱۳۵ نساء|سوره نساء، آیه ۱۳۵.]]</ref>؛ اى کسانى‌که ایمان آورده‏‌اید پیوسته به عدالت قیام کنید و براى خدا گواهى دهید هر چند به زیان خودتان یا [به زیان] پدر و مادر و خویشاوندان [شما] باشد اگر [یکى از دو طرف دعوا] توانگر یا نیازمند باشد باز خدا به آن دو [از شما] سزاوارتر است پس از پى هوس نروید که [درنتیجه از حق] عدول کنید و اگر به انحراف گرایید یا اعراض کنید قطعاً خدا به آ‌چه انجام مى‏ دهید آگاه است».
-* آیه ۱۵۲ [[سوره انعام]]: «{{متن قرآن|وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْیَتِیمِ إِلاَّ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّى یَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ لاَ نُکَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ وَلَوْ کَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ}}؛ و به مال یتیم جز به نحوى [هر چه نیکوتر] نزدیک مشوید تا به حد رشد خود برسد و پیمانه و ترازو را به عدالت تمام بپیمایید هیچ کس را جز به قدر توانش تکلیف نمی‌کنیم و چون [به داورى یا شهادت] سخن گوئید دادگرى کنید هر چند [در باره] خویشاوند [شما] باشد و به پیمان خدا وفا کنید این‌هاست که [خدا] شما را به آن سفارش کرده است باشد که پند گیرید».
+* {{متن قرآن|«{{آیه|6|152}}»}}<ref>[[آیه ۱۵۲ انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۲.]]</ref>؛ و به مال یتیم جز به نحوى [هر چه نیکوتر] نزدیک مشوید تا به حد رشد خود برسد و پیمانه و ترازو را به عدالت تمام بپیمایید هیچ کس را جز به قدر توانش تکلیف نمی‌کنیم و چون [به داورى یا شهادت] سخن گوئید دادگرى کنید هر چند [در باره] خویشاوند [شما] باشد و به پیمان خدا وفا کنید این‌هاست که [خدا] شما را به آن سفارش کرده است باشد که پند گیرید».
 ==انصاف در روایات ==

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 ==انصاف در قرآن==
-===آیه ۱۳۵ سوره نساء: ===
+'''آیه ۱۳۵ سوره نساء:'''
 :«{{متن قرآن|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنِ وَالأَقْرَبِینَ إِن یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقَیرًا فَاللّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلاَ تَتَّبِعُواْ الْهَوَى أَن تَعْدِلُواْ وَإِن تَلْوُواْ أَوْ تُعْرِضُواْ فَإِنَّ اللّهَ کَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا}}؛ اى کسانى‌که ایمان آورده‏‌اید پیوسته به عدالت قیام کنید و براى خدا گواهى دهید هر چند به زیان خودتان یا [به زیان] پدر و مادر و خویشاوندان [شما] باشد اگر [یکى از دو طرف دعوا] توانگر یا نیازمند باشد باز خدا به آن دو [از شما] سزاوارتر است پس از پى هوس نروید که [درنتیجه از حق] عدول کنید و اگر به انحراف گرایید یا اعراض کنید قطعاً خدا به آ‌چه انجام مى‏دهید آگاه است».
-===آیه ۱۵۲ سوره انعام:===
+'''آیه ۱۵۲ سوره انعام:'''
 :«{{متن قرآن|وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْیَتِیمِ إِلاَّ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّى یَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ لاَ نُکَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ وَلَوْ کَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ}}؛ و به مال یتیم جز به نحوى [هر چه نیکوتر] نزدیک مشوید تا به حد رشد خود برسد و پیمانه و ترازو را به عدالت تمام بپیمایید هیچ کس را جز به قدر توانش تکلیف نمی‌کنیم و چون [به داورى یا شهادت] سخن گوئید دادگرى کنید هر چند [در باره] خویشاوند [شما] باشد و به پیمان خدا وفا کنید این‌هاست که [خدا] شما را به آن سفارش کرده است باشد که پند گیرید».

@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 قَالَ وَ كَتَبَ عليه السلام إِلَى جُنُودِه... وَ جَعَلَ الوَالِيَ مِنكُم بِمَنزِلَةِ الوَلَدِ مِنَ الوَالِدِ وَالوَالِدِ مِنَ الوَلَدِ فَجَعَلَ لَكُم عَلَيهِ إِنصَافَكُم وَ التَّعدِيلَ بَينَكُم وَالكَفَّ عَن فَيئِكُم...؛ حضرت على عليه السلام در نامه اى به لشگريان خود مى نويسند: خداوند جايگاه والى را نسبت به شما بمنزله فرزند و پدر و پدر و فرزند قرار داد و رعايت انصاف در مورد شما را بر عهده او و به نفع شما قرار داد... ([[بحارالانوار]]، ج32، ص416)
-وَ كَتَبَ إِلَيهِ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحِيمِ مِن عَبدِاللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى حُذَيفَةَ بنِ اليَمَانِِ...وَ آمُرُكَ بِالرِّفقِ فِي أُمُورِكَ وَ اللِّينِ وَالعَدلِ فِي رَعِيَّتِكَ فَإِنَّكَ مَسئُولٌ عَن ذَلِكَ وَ إِنصَافِ المَظلُومِ وَالعَفوِ عَنِ النَّاسِ وَ حُسنِ السِّيرَةِ مَااستَطَعتَ...؛ زمانى كه على عليه السلام [[حذيفة بن يمان]] را مأمور انجام امور [[شهر مدائن]] كرد به وى نوشت:... تو را به رعايت آسان گيرى در كارهايت و نرمى و عدل در بين رعايايت امر مى كنم اين را بدان كه تو در برابر اين امور و رعايت انصاف ستمديدگان و گذشت از مردم و نيكويى برخورد با آن ها در حد توانت مسئول خواهى بود ـ و در اين زمينه از تو بازخواست خواهد شد ـ. ([[بحارالانوار]]، ج28، ص88)
+وَ كَتَبَ إِلَيهِ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحِيمِ مِن عَبدِاللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى حُذَيفَةَ بنِ اليَمَانِِ... وَآمُرُكَ بِالرِّفقِ فِي أُمُورِكَ وَ اللِّينِ وَالعَدلِ فِي رَعِيَّتِكَ فَإِنَّكَ مَسئُولٌ عَن ذَلِكَ وَ إِنصَافِ المَظلُومِ وَالعَفوِ عَنِ النَّاسِ وَ حُسنِ السِّيرَةِ مَااستَطَعتَ...؛ زمانى كه على عليه السلام [[حذيفة بن يمان]] را مأمور انجام امور [[شهر مدائن]] كرد به وى نوشت: ...تو را به رعايت آسان گيرى در كارهايت و نرمى و عدل در بين رعايايت امر مى كنم اين را بدان كه تو در برابر اين امور و رعايت انصاف ستمديدگان و گذشت از مردم و نيكويى برخورد با آن ها در حد توانت مسئول خواهى بود ـ و در اين زمينه از تو بازخواست خواهد شد ـ. ([[بحارالانوار]]، ج28، ص88)
-عَهِدَ أَمِيرُالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى الاَشتَرَ رَه حِيَن وَلاّهُ مِصَرَ:... ثُمَّ انظُر فِي أَمرِ الاَحكَامِ بَينَ النَّاسِ بِنِيَّةٍ صَالِحَةٍ فَإِنَّ الحُكمَ فِي إِنصَافِ المَظلُومِ مِنَ الظَّالِمِ وَالاَخذِ لِلضَّعِيفِ مِنَ القَوِيِّ...؛ در نامه على عليه السلام به [[مالك اشتر نخعى]] هنگام انتصاب وى به ولايت [[مصر]] به وى آمده است:... در امر قوانينى كه در بين مردم جارى است با نيت صالحه نظر كن و به اين نكته واقف باش كه حكم رعايت انصاف مظلوم در قبال ظالم است و بازستاندن حق ضعيف از قوى است... (بحارالانوار، ج74، ص252)
+عَهِدَ أَمِيرُالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى الاَشتَرَ رَه حِيَن وَلاّهُ مِصَرَ:... ثُمَّ انظُر فِي أَمرِ الاَحكَامِ بَينَ النَّاسِ بِنِيَّةٍ صَالِحَةٍ فَإِنَّ الحُكمَ فِي إِنصَافِ المَظلُومِ مِنَ الظَّالِمِ وَالاَخذِ لِلضَّعِيفِ مِنَ القَوِيِّ...؛ در نامه على عليه السلام به [[مالك اشتر نخعى]] هنگام انتصاب وى به ولايت [[مصر]] به وى آمده است: ...در امر قوانينى كه در بين مردم جارى است با نيت صالحه نظر كن و به اين نكته واقف باش كه حكم رعايت انصاف مظلوم در قبال ظالم است و بازستاندن حق ضعيف از قوى است... (بحارالانوار، ج74، ص252)
 ث ـ انصاف در آنچه دوست دارى:
-عَهِدَ أَمِيرُالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى الاَشتَرَ رَه حِيَن وَلاّهُ مِصَرَ:... فَاملِك هَوَاكَ وَ شُحَّ بِنَفسِكَ عَمَّا لَا يَحِلُّ لَكَ فَإِنَّ الشُّحَّ بِالنَّفسِ الاِنصَافُ مِنهَا فِيمَا أَحبَبتَ وَ كَرِهت...َ
+عَهِدَ أَمِيرُالمُؤمِنِينَ عليه السلام إِلَى الاَشتَرَ رَه حِيَن وَلاّهُ مِصَرَ:... فَاملِك هَوَاكَ وَ شُحَّ بِنَفسِكَ عَمَّا لَايَحِلُّ لَكَ فَإِنَّ الشُّحَّ بِالنَّفسِ الاِنصَافُ مِنهَا فِيمَا أَحبَبتَ وَ كَرِهت...َ
 در نامه على عليه السلام به مالك اشتر نخعى هنگام انتصاب وى به ولايت مصر به وى آمده است:... مالك هواى نفس خود باش و نسبت به آنچه براى تو [[حلال]] نيست و نفس تو طالب آن است. بخل بورز اما بخل ورزيدن به نفس، رعايت انصاف در قبال آن امورى است كه نفس تو آنها را دوست دارد و يا از آن بيزار است... ([[مستدرك الوسائل]]، ج13، ص160)
@@ سطر ۲۰۳: / سطر ۲۰۳: @@
 ==منابع==
-[http://www.downloadbook.org/maasumin/p/Ensaf.HTM گروهی از پژوهشگران، انصاف، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین]، بازیابی :1 بهمن 1391.
+[http://www.downloadbook.org/maasumin/p/Ensaf.HTM گروهی از پژوهشگران، انصاف، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین]، بازیابی: 1 بهمن 1391.
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۲۰۳: / سطر ۲۰۳: @@
 ==منابع==
-گروهی از پژوهشگران و محققان، سایت تربیت.
+[http://www.downloadbook.org/maasumin/p/Ensaf.HTM گروهی از پژوهشگران، انصاف، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین]، بازیابی :1 بهمن 1391.
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]