ام سلمه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۰

2023-10-24T06:50:42Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۷

2023-10-24T06:17:02Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۴

2023-09-09T12:34:53Z

Zamani در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۵۸

2020-05-28T07:58:57Z

Zamani در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۳۱

2020-05-28T07:31:12Z

Zamani: /* ام سلمه و اهل بیت */

2020-05-28T07:29:31Z

‏ام سلمه و اهل بیت

Zamani در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۲۷

2020-05-28T07:27:10Z

Zamani در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۲۶

2020-05-28T07:26:35Z

Zamani در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۳

2020-05-27T13:33:01Z

Zamani در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۱

2020-05-27T13:31:53Z

@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 در تاریخ وفات او اختلاف وجود دارد برخی منابع سال 59 برخی سال 61 و برخی سال 62 را سال وفات او دانسته اند.<ref>رجوع کنید: الاصابه، ج8، ص406 و 407</ref> اما روایتی که در خصوص واقعه عاشورا از او نقل شده نشان می‌دهد که او در زمان واقعه عاشورا که در سال 61 هجری رخ داد زنده بوده است و بنابراین وفات او پس از این واقعه بوده است. او در شهر [[مدینه]] وفات کرد و در [[بقیع]] مدفون شد<ref>ذهبی محمد، سیراعلام النبلاء، ج۲، ص۲۰۹</ref> و آخرین نفر از امهات المؤمنین بود که از دنیا رفت.<ref>الاصابه، ج8، ص407</ref> مطابق با نقلی او به هنگام وفات 84 سال سن داشت<ref>ابن سعد محمد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۹۶وذهبی محمد، سیراعلام النبلاء، ج۲، ص۲۰۲</ref>
 ==پانویس==
 <references/>
@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۷: @@
 * ميانجي، محمد، ام سلمه انیس فاطمه(س)، فرهنگ كوثر، شماره 31، مهر 1378.
 * معاونت پژوهش مرکز حوزه‌های علمیه خواهران، بانوان عالمه و آثار آن‌ها.
 <onlyinclude>
 {{سنجش کیفی

@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
 |عنوان بندی مناسب= خوب
 |کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ==زندگی ام‌سلمه با پیامبر اسلام==
-ام سلمه پس از وفات شوهرش در سال چهارم هجري به عقد پيامبر درآمد.<ref>رياحين الشريعه، ج2، ص284</ref> مطابق با آنچه در برخی منابع آمده است پیش از پیامبر، [[ابوبکر بن ابی قحافه|ابوبکر]] و [[عمر بن خطاب|عمر]] از او خواستگاری کرده بودند، اما ام سلمه نپذیرفت.<ref> ذهبی، سیراعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۲۰۳.</ref>
+ام سلمه پس از وفات شوهرش در سال چهارم هجري به عقد پيامبر درآمد.<ref>رياحين الشريعه، ج2، ص284</ref> مطابق با آنچه در برخی منابع آمده است پیش از پیامبر، [[ابوبکر]] و [[عمر بن خطاب|عمر]] از او خواستگاری کرده بودند، اما ام سلمه نپذیرفت.<ref> ذهبی، سیراعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۲۰۳.</ref>
 ام سلمه زنی زیباروی بود تا جایی که زیبایی او رشک و حسادت [[عایشه]] همسر دیگر رسول خدا را برانگیخت.<ref>الطبقات، ج8، ص94؛الاصابه، ج8، ص343؛تاریخ الاسلام، ج5، ص284.</ref> ام سلمه در منابع زنی بالغه و تیز بین معرفی شده است.<ref>الاصابه، ج8، ص406؛سبل الهدی، ج5، ص79.</ref> که حتی گاه پیامبر(ص) با او مشورت می‌کرد.<ref>المغازی، ج2، ص613؛ سبل الهدی، ج5، ص79.</ref>

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 در جریان حدیث کساء و نزول آیه تطهیر ام سلمه از پیامبر اکرم (ص) سوال می کند که آیا من در شمار اهل بیت نیستم؟ پیامبر(ص) خدا فرمود: تو بر خیر و نیکی هستی<ref>اربلی، کشف الغمه، ج1، ص66</ref>
 ==ام سلمه و اهل بیت==
-منابع شیعه و [[اهل‌سنت]] از همراهی‌ ام سلمه با [[اهل‌بیت(ع)]] در موارد گوناگون خبر داده اند. در برخی ‌گزارش‌ها، ارتباط عمیق میان او و [[حضرت زهرا(س)]] به خوبی آشکار است. این ارتباط در پی ورود او به خانه پیامبر(ص) گسترده‌تر شد؛ اما پیشتر نیز وجود داشت. اوج این پیوند هنگامی است که میان آن‌ها عقد خواهری برقرار شد.<ref>الغدیر، ج3، ص112.</ref> او در ازدواج امیرمؤمنان [[علی(ع)]] و حضرت زهرا(س) نقشی ویژه داشت و در این زمینه، روایاتی از پیامبر(ص) ‌گزارش کرده است.<ref>الامالی، طوسی، ج1، ص41؛بحار الانوار، ج43، ص95-96.</ref> وی در دوران ولادت فرزندان فاطمه نیز حاضر بود و به فرمان پیامبر گرامی(ص) در گوش فرزندش [[حسن(ع)]] [[اذان]] و [[اقامه]] گفت.<ref>کشف الغمه، ج2، ص148؛بحار الانوار، ج43، ص255.</ref>
+منابع شیعه و [[اهل ‌سنت]] از همراهی‌ ام سلمه با [[اهل ‌بیت]] علیهم السلام در موارد گوناگون خبر داده اند. در برخی ‌گزارش‌ها، ارتباط عمیق میان او و [[حضرت زهرا]] سلام الله علیها به خوبی آشکار است. این ارتباط در پی ورود او به خانه پیامبر(ص) گسترده‌تر شد؛ اما پیشتر نیز وجود داشت. اوج این پیوند هنگامی است که میان آن‌ها عقد خواهری برقرار شد.<ref>الغدیر، ج3، ص112.</ref> او در ازدواج امیرمؤمنان علی علیه السلام و حضرت زهرا سلام الله علیها نقشی ویژه داشت و در این زمینه، روایاتی از پیامبر(ص) ‌گزارش کرده است.<ref>الامالی، طوسی، ج1، ص41؛بحار الانوار، ج43، ص95-96.</ref> وی در دوران ولادت فرزندان فاطمه نیز حاضر بود و به فرمان پیامبر گرامی(ص) در گوش فرزندش [[حسن(ع)]] [[اذان]] و [[اقامه]] گفت.<ref>کشف الغمه، ج2، ص148؛بحار الانوار، ج43، ص255.</ref>
 وی همچنین راوی حدیث‌هایی درباره جایگاه امام علی(ع) مانند حدیث «علیّ مع الحق و الحق مع علیّ و لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض یوم القیامه»<ref>تاریخ بغداد، ج14، ص322؛الامالی، صدوق، ص150؛تاریخ دمشق، ج42، ص449؛نک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج2، ص239.</ref> و [[حدیث غدیر]] به‌ویژه جمله «من کنتُ مولاه فهذا علیّ مولاه» است.<ref>کنز العمال، ج11، ص602؛الغدیر، ج1، ص17.</ref>

@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 |سنجش=شده
 |شناسه= ضعیف
-|عنوان بندی مناسب= متوسط
+|عنوان بندی مناسب= خوب
 |کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
 |رعایت سطح مخاطب عام= خوب

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 در جریان حدیث کساء و نزول آیه تطهیر ام سلمه از پیامبر اکرم (ص) سوال می کند که آیا من در شمار اهل بیت نیستم؟ پیامبر(ص) خدا فرمود: تو بر خیر و نیکی هستی<ref>اربلی، کشف الغمه، ج1، ص66</ref>
 ==ام سلمه و اهل بیت==
-===گزارش‌های اهل‌سنت از همراهی‌ با اهل‌بیت===
+وی همچنین راوی حدیث‌هایی درباره جایگاه امام علی(ع) مانند حدیث «علیّ مع الحق و الحق مع علیّ و لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض یوم القیامه»<ref>تاریخ بغداد، ج14، ص322؛الامالی، صدوق، ص150؛تاریخ دمشق، ج42، ص449؛نک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج2، ص239.</ref> و [[حدیث غدیر]] به‌ویژه جمله «من کنتُ مولاه فهذا علیّ مولاه» است.<ref>کنز العمال، ج11، ص602؛الغدیر، ج1، ص17.</ref>
-افزون بر منابع شیعی، برخی ‌گزارش‌های [[اهل‌سنت]] نیز از همراهی‌ ام سلمه با [[اهل‌بیت(ع)]] در موارد گوناگون خبر می‌دهد. در برخی ‌گزارش‌ها، ارتباط عمیق میان او و [[حضرت زهرا(س)]] به خوبی آشکار است. این ارتباط در پی ورود او به خانه پیامبر(ص) گسترده‌تر شد؛ اما پیشتر نیز وجود داشت. اوج این پیوند هنگامی است که میان آن‌ها عقد خواهری برقرار شد.<ref>الغدیر، ج3، ص112.</ref> او در ازدواج امیرمؤمنان [[علی(ع)]] و حضرت زهرا(س) نقشی ویژه داشت و در این زمینه، روایاتی از پیامبر(ص) ‌گزارش کرده است.<ref>الامالی، طوسی، ج1، ص41؛بحار الانوار، ج43، ص95-96.</ref> وی در دوران ولادت فرزندان فاطمه نیز حاضر بود و به فرمان پیامبر گرامی(ص) در گوش فرزندش [[حسن(ع)]] [[اذان]] و [[اقامه]] گفت.<ref>کشف الغمه، ج2، ص148؛بحار الانوار، ج43، ص255.</ref>
+نقش‌ ام سلمه در پی رحلت پیامبر(ص) چشمگیر‌تر شد. او پیوسته وفاداری خود را به امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) و فرزندان او نشان می‌داد و در بیان فضیلت‌های علی(ع) و توجه دادن مردم به ولایت وی بسیار کوشید.<ref>الغدیر، ج3، ص177-178.</ref> او از موقعیت علی(ع) نزد پیامبر(ص) به خوبی آگاهی داشت؛ زیرا بار‌ها رابطه تنگاتنگ آن دو، از جمله ماجرای خلوت طولانی پیامبر(ص) با علی را در خانه خود دیده بود.<ref>الامالی، صدوق، ص463-464؛المناقب، خوارزمی، ص146؛المناقب، ابن مردویه، ص105.</ref> در همان روزها بود که پیامبر‌ ام سلمه را از نزول [[جبرئیل]] و رخدادهای آینده آگاه ساخت و او را شاهد بر وصایت علی(ع) قرار داد و به او فرمود: علی بن ابی‌طالب وصی و خلیفه پس از من و در دنیا و آخرت حامل پرچم من است. سپس علی(ع) را قاتل [[ناکثین]] و [[قاسطین]] و [[مارقین]] دانست و نشانه‌های این سه گروه را برایش بیان کرد.<ref>الامالی، صدوق، ص463-464؛المناقب، ابن مردویه، ص105؛تاریخ دمشق، ج42، ص471؛المناقب، خوارزمی، ص87.</ref>
 در شماری از منابع شیعی یاد شده که پیامبر(ص) وصیت خود را درباره جانشینی علی(ع) نوشت و آن را به‌ ام سلمه سپرد تا به جانشینش بدهد. هنگامی که مردم با علی(ع) بیعت کردند، ‌ام سلمه امانتی را که همسرش به او سپرده بود، به علی(ع) سپرد و به فرزندش گفت: همواره همراه علی باش که من در پی پیامبر(ص) امامی جز او نمی‌بینم.<ref>الامامة و التبصره، ص45-46؛الکافی، ج1، ص235-236؛بصائر الدرجات، ص206.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع شیعی، دوران بیماری پیامبر(ص) در خانه‌ ام سلمه سپری شد.<ref>الارشاد، ج1، ص182؛اعلام الوری، ج1، ص264.</ref> هنگامی که پیامبر(ص) خواست برادرش علی را فراخوانند، عایشه و [[حفصه]] در پی پدر خود فرستادند و‌ ام سلمه نیز علی(ع) را آگاه نمود تا خود را به پیامبر(ص) برساند.<ref>مناقب آل ابی طالب، ج1، ص203.</ref> روشنگری‌های‌ ام سلمه در پی رحلت پیامبر(ص) در حمایت از علی(ع) بر پایه همین وصایای رسول خدا(ص) بود. او در رویداد [[فدک]] به دفاع از حضرت زهرا(س) برخاست و به عنوان شاهد زهرا و معترض بر [[ابو‌بکر]] سخن گفت. آورده‌اند که به همین سبب، مقرری وی از بیت المال قطع شد.<ref>دلائل الامامه، ص124.</ref>
-در دوران خلافت [[عمر]](13-23ق.) هنگامی که وی سیاست حبس صحابه در [[مدینه]] را در پیش گرفت، همسران پیامبر(ص) نیز حق بیرون آمدن از مدینه را نداشتند. از این رو، ‌ام سلمه و دیگر همسران ایشان حتی از حج ‌گزاردن نیز منع شدند. در واپسین سال حکومت عمر، آنان اجازه یافتند که زیر نظر [[عثمان]] و [[عبد‌الرحمن بن عوف]] با حضور خود وی به [[حج]] روند. برخی ‌گزارش‌ها حاکی از هشدار‌ ام سلمه به عمر است که او را از دخالت در زندگی شخصی پیامبر(ص) با همسرانش بازداشته است.<ref>صحیح البخاری، ج6، ص69-70.</ref>
+ام سلمه روایات بسیاری از حضرت فاطمه سلام الله علها نقل نموده است.
 ===حضور در خاکسپاری حضرت زهرا===
@@ سطر ۵۴: / سطر ۴۳: @@
 بر پایه ‌گزارش شماری از منابع، هنگامی که [[امام حسین(ع)]] به سوی عراق رفت، وصیت‌نامه و دیگر امانت‌ها را به‌ ام سلمه سپرد و از او خواست هرگاه فرزند بزرگش نزد وی آمد، آن‌ها را به او بسپارد. ‌ام سلمه در پی شهادت حسین(ع) هنگامی که [[امام سجاد(ع)]] به دیدنش آمد، آن امانت را به ایشان سپرد.<ref>الکافی، ج1، ص304.</ref> برخی‌ ام سلمه را نخستین گریه‌کننده بر امام حسین(ع) در مدینه می‌دانند. در این هنگام، ‌ام سلمه دوران کهولت خود را سپری می‌کرد و همواره نگران واپسین بازمانده اصحاب کساء بود. او دوران کودکی امام حسین(ع) را به یاد می‌آورد که در خانه‌اش بازی می‌کرد و پیامبر(ص) به او می‌نگریست و می‌گریست. چون‌ ام سلمه علت را ‌پرسید، پیامبر(ص) از آینده حسین(ع) خبر داد و مقداری از [[تربت]] او را که جبرئیل آورده بود، به‌ ام سلمه داد و فرمود: هرگاه این خاک خونین شد، بدان که حسین کشته شده است. ‌ام سلمه پیوسته آن تربت را می‌نگریست تا روزی آن را خونین دید و چنان ناله برآورد و ضجه زد که زنان از هر سو آمدند و از کشته شدن حسین(ع) آگاه شدند.<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص245-246؛الفتوح، ج4، ص324؛تهذیب الکمال، ج6، ص408-409.</ref>
 ===ام سلمه؛ محرم اسرار ولایت===
@@ سطر ۷۶: / سطر ۴۹: @@
 امام حسین علیه‌السلام نیز هنگام حرکت به سوی عراق آن ودایع را به او سپرد تا به امام علی بن الحسین علیه‌السلام بسپارد. از این گفتار معلوم می‌شود که ام‌سلمه نزد اهل بیت علیه السلام چنان ارج و منزلتی داشت که محرم اسرار و حافظ امانات ایشان بود.
 ==وفات ام سلمه==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''أُمّ سَلَمه''' یکی از همسران پیامبر اسلام است. او و همسر اولش [[ابوسلمه مخزومی]] در سال‌های نخستین [[بعثت]] اسلام آورده و از مسلمانانی بودند که به سرپرستی [[جعفر بن ابیطالب]] به [[حبشه]] مهاجرت کردند. ام سلمه در [[سال چهارم هجری]] پس از وفات شوهرش به عقد پیامبر در آمد. او در بین همسران پیامبر جایگاه بلندی دارد تا جایی که امام صادق علیه السلام او را برترین همسر رسول خدا پس از خدیجه معرفی می نماید. ام سلمه با اهل بیت پیامبر رابطه ای قوی داشت و تا پایان عمر از آنها حمایت نموده و بدانها وفادار بود. او در سال 61 یا 62 هجری وفات نمود و آخرین همسر پیامبر بود که از دنیا رفت.
+'''أُمّ سَلَمه''' یکی از همسران پیامبر اسلام است. او و همسر اولش [[ابوسلمه مخزومی]] در سال‌های نخستین [[بعثت]] اسلام آورده و از مسلمانانی بودند که به سرپرستی [[جعفر بن ابیطالب]] به [[حبشه]] مهاجرت کردند. ام سلمه در سال چهارم هجری پس از وفات شوهرش به عقد پیامبر در آمد. او در بین همسران پیامبر جایگاه بلندی دارد تا جایی که امام صادق علیه السلام او را برترین همسر رسول خدا پس از خدیجه معرفی می نماید. ام سلمه با اهل بیت پیامبر رابطه ای قوی داشت و تا پایان عمر از آنها حمایت نموده و بدانها وفادار بود. او در سال 61 یا 62 هجری وفات نمود و آخرین همسر پیامبر بود که از دنیا رفت.
 ==ام‌سلمه پیش از ازدواج با پیامبر اسلام==
 نام او هند است. پدرش ابي امية بن مغيره معروف به زاد الراکب<ref>این لقب را به علت جود و بخشش زیادش گرفته بود چرا که  در سفرها او زاد و توشه همراهانش را بر عهده می گرفت و آنها را از حمل زاد و توشه سفر بی نیاز می نمود.(الإصابة، ج‏8، ص404)</ref> بود و مادرش به روایتی عاتكه بنت [[عبدالمطلب]]<ref>رياحين الشريعه، ج2، ص283</ref> و به روایتی دیگر  عاتکه دختر عامر ابن ربیعه کنانی<ref>ابن سعد محمد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۸۶</ref> بود.