ام القری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۳

2026-02-27T13:33:44Z

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۸

2025-11-20T04:48:38Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-05-07T12:03:06Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۵

2024-04-18T13:55:15Z

Aghajani در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۷

2020-02-04T12:27:57Z

Aghajani در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۷

2020-02-04T12:27:38Z

Mohammadi در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۴

2020-01-22T08:04:20Z

Mohammadi در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۰۰

2020-01-22T08:00:15Z

Mohammadi در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۵۹

2020-01-22T07:59:29Z

Mohammadi در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۴۳

2020-01-22T07:43:10Z

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 == ام القری در قرآن ==
-تعبیر «امّ ‌القری» دو بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده است؛ آیه: {{متن قرآن|«وَهَٰذَا کتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَک مُصَدِّقُ الَّذِی بَینَ یدَیهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا...»}} ([[سوره انعام]]، ۹۲) و آیه: {{متن قرآن|«وَکذَٰلِک أَوْحَینَا إِلَیک قُرْآنًا عَرَبِیا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا...»}} ([[سوره شوری]]، ۷).
+تعبیر «امّ ‌القری» دو بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده است؛ آیه: {{متن قرآن|«وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا...»}}<ref>[[آیه 92 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۹۲.]]</ref> و آیه: {{متن قرآن|«وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا ...»}}<ref>[[آیه 7 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۷.]]</ref>.
 بنابر روایتی از [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]]علیه السلام، ام القری از نام‌های [[مکه]] است.<ref>بحار الانوار، ج۹۶، ص۷۷؛ نک: اخبار مکه، ج۲، ص۲۸۱؛ اعلام الساجد، ص۷۹.</ref> چنین برمی‌آید که تعبیر امّ القری در منابع و ادبیات پیش از روزگار [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]] به‌کار نرفته است. این نکته از تحلیل جواد علی در بحث از پیشینه نام‌های مکه به دست می‌آید. او در این بحث، برای برخی نام‌های مکه، تاریخی کهن‌تر یافته است؛ اما تصریح می‌کند که «ام القری» نامی [[قرآن|قرآنی]] است.<ref>المفصل، جواد علی، ج۴، ص۹-۱۲. </ref>
-در آیه‌ای دیگر از قرآن، تعبیر امّ ‌القُری به صورت جدا آمده است: {{متن قرآن|«وَ ما کانَ رَبُّکَ مُهلِکَ القُری حَتَّی یَبعَثَ فی‏ اُمِّها رَسُولاً»}} ([[سوره قصص]]، ۵۹). این آیه درصدد بیان سنت الهی در نزول [[عذاب]] استیصالی است و به مشرکان مکه هشدار می‌دهد که با ارسال پیامبر در اُمّ القری (مکه) حجت بر آن‌ها تمام شده است.<ref>تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۶۲.</ref>
+در آیه‌ای دیگر از قرآن، تعبیر امّ ‌القُری به صورت جدا آمده است: {{متن قرآن|«وَمَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَىٰ حَتَّىٰ يَبْعَثَ فِي أُمِّهَا رَسُولًا ...»}}<ref>[[آیه 59 سوره قصص|سوره قصص،آیه ۵۹.]]</ref>. این آیه درصدد بیان سنت الهی در نزول [[عذاب]] استیصالی است و به مشرکان مکه هشدار می‌دهد که با ارسال پیامبر در اُمّ القری (مکه) حجت بر آن‌ها تمام شده است.<ref>تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۶۲.</ref>
-در تفسیر آیه: {{متن قرآن|«الَّذینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْاُمِّیَّ الَّذی یَجِدُونَهُ مَکتُوباً عِندَهُم...»}} ([[سوره اعراف]]، ۱۵۷) آورده‌اند که امی خوانده شدن [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]]صلی الله علیه و آله به سبب نسبت ایشان به‌ ام القری یا ناخوانا و نانویسا بودن ایشان است. نیز در آیه: {{متن قرآن|«وَ قُل لِلَّذینَ اُوتُوا الکِتابَ وَ الاُمِّیِّینَ أاَسلَمتُم...» }}([[سوره آل عمران]]، ۲۰) اُمّیین منسوب به امّ القری و منظور از آن، مشرکان مکه است.<ref>تفسیر سمعانی، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>
+در تفسیر آیه: {{متن قرآن|«الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ ...»}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۷.]]</ref>. آورده‌اند که امی خوانده شدن [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]]صلی الله علیه و آله به سبب نسبت ایشان به‌ ام القری یا ناخوانا و نانویسا بودن ایشان است. نیز در آیه: {{متن قرآن|«... وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ...»}}<ref>[[آیه 20 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۲۰.]]</ref>. اُمّیین منسوب به امّ القری و منظور از آن، مشرکان مکه است.<ref>تفسیر سمعانی، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>
 تعبیر «امّی» در یک احتمال به امّ القری اشاره دارد. به فرد منسوب به‌ ام القری، امّی گفته می‌شود. در شعری منسوب به [[خدیجه کبری|حضرت خدیجه]]سلام الله علیها در مدح پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله این ترکیب به کار رفته است: نطق البعیر علی فضل احمد مخبرا / هذا الذی شرفت به اُمّ القری.<ref>الغدیر، ج۲، ص۱۷.</ref>

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 تعبیر «امّ ‌القری» دو بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده است؛ آیه: {{متن قرآن|«وَهَٰذَا کتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَک مُصَدِّقُ الَّذِی بَینَ یدَیهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا...»}} ([[سوره انعام]]، ۹۲) و آیه: {{متن قرآن|«وَکذَٰلِک أَوْحَینَا إِلَیک قُرْآنًا عَرَبِیا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا...»}} ([[سوره شوری]]، ۷).
-بنابر روایتی از [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]](ع)، ام القری از نام‌های [[مکه]] است.<ref>بحار الانوار، ج۹۶، ص۷۷؛ نک: اخبار مکه، ج۲، ص۲۸۱؛ اعلام الساجد، ص۷۹.</ref> چنین برمی‌آید که تعبیر امّ القری در منابع و ادبیات پیش از روزگار [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]] به‌کار نرفته است. این نکته از تحلیل جواد علی در بحث از پیشینه نام‌های مکه به دست می‌آید. او در این بحث، برای برخی نام‌های مکه، تاریخی کهن‌تر یافته است؛ اما تصریح می‌کند که «ام القری» نامی [[قرآن|قرآنی]] است.<ref>المفصل، جواد علی، ج۴، ص۹-۱۲. </ref>
+بنابر روایتی از [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]]علیه السلام، ام القری از نام‌های [[مکه]] است.<ref>بحار الانوار، ج۹۶، ص۷۷؛ نک: اخبار مکه، ج۲، ص۲۸۱؛ اعلام الساجد، ص۷۹.</ref> چنین برمی‌آید که تعبیر امّ القری در منابع و ادبیات پیش از روزگار [[مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله|بعثت]] به‌کار نرفته است. این نکته از تحلیل جواد علی در بحث از پیشینه نام‌های مکه به دست می‌آید. او در این بحث، برای برخی نام‌های مکه، تاریخی کهن‌تر یافته است؛ اما تصریح می‌کند که «ام القری» نامی [[قرآن|قرآنی]] است.<ref>المفصل، جواد علی، ج۴، ص۹-۱۲. </ref>
 در آیه‌ای دیگر از قرآن، تعبیر امّ ‌القُری به صورت جدا آمده است: {{متن قرآن|«وَ ما کانَ رَبُّکَ مُهلِکَ القُری حَتَّی یَبعَثَ فی‏ اُمِّها رَسُولاً»}} ([[سوره قصص]]، ۵۹). این آیه درصدد بیان سنت الهی در نزول [[عذاب]] استیصالی است و به مشرکان مکه هشدار می‌دهد که با ارسال پیامبر در اُمّ القری (مکه) حجت بر آن‌ها تمام شده است.<ref>تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۶۲.</ref>
-در تفسیر آیه: {{متن قرآن|«الَّذینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْاُمِّیَّ الَّذی یَجِدُونَهُ مَکتُوباً عِندَهُم...»}} ([[سوره اعراف]]، ۱۵۷) آورده‌اند که امی خوانده شدن [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](ص) به سبب نسبت ایشان به‌ ام القری یا ناخوانا و نانویسا بودن ایشان است. نیز در آیه: {{متن قرآن|«وَ قُل لِلَّذینَ اُوتُوا الکِتابَ وَ الاُمِّیِّینَ أاَسلَمتُم...» }}([[سوره آل عمران]]، ۲۰) اُمّیین منسوب به امّ القری و منظور از آن، مشرکان مکه است.<ref>تفسیر سمعانی، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>
+در تفسیر آیه: {{متن قرآن|«الَّذینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْاُمِّیَّ الَّذی یَجِدُونَهُ مَکتُوباً عِندَهُم...»}} ([[سوره اعراف]]، ۱۵۷) آورده‌اند که امی خوانده شدن [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]]صلی الله علیه و آله به سبب نسبت ایشان به‌ ام القری یا ناخوانا و نانویسا بودن ایشان است. نیز در آیه: {{متن قرآن|«وَ قُل لِلَّذینَ اُوتُوا الکِتابَ وَ الاُمِّیِّینَ أاَسلَمتُم...» }}([[سوره آل عمران]]، ۲۰) اُمّیین منسوب به امّ القری و منظور از آن، مشرکان مکه است.<ref>تفسیر سمعانی، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>
-تعبیر «امّی» در یک احتمال به امّ القری اشاره دارد. به فرد منسوب به‌ ام القری، امّی گفته می‌شود. در شعری منسوب به [[خدیجه کبری|حضرت خدیجه]](س) در مدح پیامبر گرامی(ص) این ترکیب به کار رفته است: نطق البعیر علی فضل احمد مخبرا / هذا الذی شرفت به اُمّ القری.<ref>الغدیر، ج۲، ص۱۷.</ref>
+تعبیر «امّی» در یک احتمال به امّ القری اشاره دارد. به فرد منسوب به‌ ام القری، امّی گفته می‌شود. در شعری منسوب به [[خدیجه کبری|حضرت خدیجه]]سلام الله علیها در مدح پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله این ترکیب به کار رفته است: نطق البعیر علی فضل احمد مخبرا / هذا الذی شرفت به اُمّ القری.<ref>الغدیر، ج۲، ص۱۷.</ref>
 == وجه تسمیه ==

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 پرونده:مکه0.jpg|ام القری
 </gallery>
+{{قرآن}}
 [[رده:مکه]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-از نام هاى [[مكه]] معظمه است.
+در برخى روایات مى‌خوانیم اولین نقطه‌اى که سر از آب بیرون آورد مکه بود، لذا آن را «مادر آبادى‌ها» (ام القری) خوانده‌اند. درباره تاریخ بسط زمین از کعبه یا مکه، مباحث جغرافیایی قابل طرح است و برخی دانشوران [[شیعه]] از جمله [[علامه مجلسی]] با تکیه بر این نکته، به توضیح و تبیین شکل‌گیری هفت زمین و گسترش آسمانِ هریک از این زمین‌ها پرداخته‌اند.<ref>بحار الانوار، ج۵۴، ص۲۹؛ نک: مسند الامام الرضا، ج۲، ص۴۸۳.</ref>
-==پانویس ==
+درباره نام‌‌گذاری مکه به امّ القری، در [[الکشف و البیان عن تفسیر القرآن (کتاب)|تفسیر ثعلبی]] این تحلیل آمده که مکه منبع و مرکز دانش‌ها و نیکی‌ها است. ابن‌ عطیه‌ اندلسی مجموعه ‌این سخنان را تلخیص کرده و گفته است: نام‌‌گذاری مکه به‌ ام القری بدین دلیل است که خاستگاه [[دین]] و [[شریعت]] بوده یا زمین از آن‌جا گسترش یافته یا وسط زمین و نقطه مرکزی دیگر شهرها است و یا قبله همه سرزمین‌ها است.<ref>المحرر الوجیز، ج۲، ص۳۲۲.</ref> نیز گفته‌اند که این نام‌‌گذاری نشانه عنایت الهی به این حرم مقدس است؛ زیرا دعوت اسلامی و گسترش [[توحید]] از آن‌جا آغاز می‌شود.<ref>المیزان، ج۷، ص۲۷۹.</ref>
 <references />
 ==منابع==
+* "ام القری"، دانشنامه حج و حرمین شریفین؛ [https://wikihaj.com/view/%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%DB%8C ویکی حج و زیارت].
-محمد محمدحسن شرّاب؛ "فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى"؛ ترجمه حمیدرضا شیخی
+* "فرهنگ اعلام جغرافیایى، تاریخى در حدیث و سیره نبوى"، محمد محمدحسن شرّاب، ترجمه حمیدرضا شیخی.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
@@ سطر ۲۵: / سطر ۴۱: @@
 }}
 ==آرشیو عکس و تصویر==
 <gallery mode="packed" heights="170">
 پرونده:حرم.jpg|ام القری
 پرونده:مکه0.jpg|ام القری
 </gallery>
 [[رده:مکه]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 از نام هاى [[مكه]] معظمه است.
 [[پرونده:مکه000.jpg|250px|thumb|left|تصویر هوایی از ام القری]]
-دلیل نامگذارى مكه به این نام، آن است كه آنجا نخستین نقطه تكوین زمین شناخته شده و كره زمین از آن نقطه گسترش یافته است. دلایل دیگرى نیز براى آن ذكر شده است و «امّها» (امّ القرى) در این آیه تفسیر به مكه شده است: {{متن قرآن|«وَما كانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى  حَتَّى یَبْعَثَ فِی أُمِّها رَسُولًا...»}}؛ خداوند اهل هیچ آبادى را (به كیفر [[شرك]] و [[گناه]]) به هلاكت نمى رساند، مگر آنگاه كه برایشان پیامبرى مبعوث گرداند و بر آنان حجت تمام كند».<ref> [[سوره قصص]]: 59.</ref><ref> یاقوت، ج 1، ص 254 و ج 5، ص 182.</ref>
+دلیل نامگذارى مكه به این نام، آن است كه آنجا نخستین نقطه تكوین زمین شناخته شده و كره زمین از آن نقطه گسترش یافته است. دلایل دیگرى نیز براى آن ذكر شده است و «امّها» (امّ القرى) در این آیه تفسیر به مكه شده است: {{متن قرآن|«وَمَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَىٰ حَتَّىٰ يَبْعَثَ فِي أُمِّهَا رَسُولًا...»}}؛ خداوند اهل هیچ آبادى را (به كیفر [[شرك]] و [[گناه]]) به هلاكت نمى رساند، مگر آنگاه كه برایشان پیامبرى مبعوث گرداند و بر آنان حجت تمام كند».<ref> [[سوره قصص]]: 59.</ref><ref> یاقوت، ج 1، ص 254 و ج 5، ص 182.</ref>
 ==پانویس ==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 از نام هاى [[مكه]] معظمه است.
-[[پرونده:مکه000.jpg|250px|left|تصویر هوایی از ام القری]]
+[[پرونده:مکه000.jpg|250px|thumb|left|تصویر هوایی از ام القری]]
 دلیل نامگذارى مكه به این نام، آن است كه آنجا نخستین نقطه تكوین زمین شناخته شده و كره زمین از آن نقطه گسترش یافته است. دلایل دیگرى نیز براى آن ذكر شده است و «امّها» (امّ القرى) در این آیه تفسیر به مكه شده است: «وَما كانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى  حَتَّى یَبْعَثَ فِی أُمِّها رَسُولًا...؛ خداوند اهل هیچ آبادى را (به كیفر [[شرك]] و [[گناه]]) به هلاكت نمى رساند، مگر آنگاه كه برایشان پیامبرى مبعوث گرداند و بر آنان حجت تمام كند».<ref> [[سوره قصص]]: 59.</ref><ref> یاقوت، ج 1، ص 254 و ج 5، ص 182.</ref>