امر به معروف و نهی از منكر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* اهمیت امر به معروف و نهی از منکر */

2025-03-24T10:03:30Z

‏اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T12:36:06Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۱

2024-05-29T10:41:09Z

نمایش تغییرات

Akbari در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۴۴

2020-04-25T09:44:34Z

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-30T16:22:46Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani: رتبه مقاله

2019-07-06T12:42:15Z

رتبه مقاله

سید مهدی خدایی: 1

2019-07-06T05:54:50Z

سید مهدی خدایی: 1

2019-07-04T07:47:28Z

سید مهدی خدایی: /* روشهای و مراحل امر به معروف و نهى از منكر */ 1

2019-07-04T06:11:20Z

‏روشهای و مراحل امر به معروف و نهى از منكر: 1

سید مهدی خدایی: /* جایگاه والای آمران به معروف */ تلخیص

2019-07-04T06:05:38Z

‏جایگاه والای آمران به معروف: تلخیص

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 زندگی [[انسان]] در اجتماع، ناگزیر سرنوشت و سعادت او را به سعادت دیگر افراد جامعه پیوند می دهد. به عبارت دیگر  هر فرد، بخشی از پیکره اجتماع است که صلاح و فسادش با دیگر بخشها، گاه آشکار  و بی واسطه و گاه ناپیدا  و غیر مستقیم، در ارتباط است. این اثرگذاری  متقابل موجب پیدایش حق انتقاد یا  وظیفه ارشاد نسبت به رفتار دیگران می شود. این نقد و ارشاد در کشورهای عاری از قوانین دینی با عناوینی از قبیل "شهامت مدنی" یا "مسئولیت اجتماعی" شناخته و گرامی داشته می شود<ref>باید توجه داشت این تعابیر ترجمه ای از امر به معروف و نهی از منکر نیستند و در مبنا و مسیر و مقصد تفاوتهای عمده ای با آن دارند.</ref> و در کشورهای اسلامی با عنوان "امر به معروف و نهی از منکر" یاد می شود.
-این عمل فارق از اینکه اجتماع، قانون و [[اخلاق الهی]] را پذیرفته باشد یا قوانین بشری را مایه سعادت خود بداند، کارکردی بزرگ در  سیر جامعه در مسیر آرمان خود دارد. به همین جهت [[قرآن کریم]] جامعه ای را که با سلاح امر به معروف و نهی از منکر قدرت یافته باشد بهترین امت می داند: {{متن قرآن|«کنْتُمْ خَیرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ...»}}<ref> سوره آل عمران/آیه ۱۱۰</ref>؛ شما بهترین امتى هستید از میان مردم پدید آمده، که امر به معروف و نهى از منکر مى‏ کنید و به خدا ایمان دارید.
+این عمل فارق از اینکه اجتماع، قانون و [[اخلاق الهی]] را پذیرفته باشد یا قوانین بشری را مایه سعادت خود بداند، کارکردی بزرگ در  سیر جامعه در مسیر آرمان خود دارد. به همین جهت [[قرآن کریم]] جامعه ای را که با سلاح امر به معروف و نهی از منکر قدرت یافته باشد بهترین امت می داند: {{متن قرآن|«كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 110 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۱۰.]]</ref>؛ شما بهترین امتى هستید از میان مردم پدید آمده، که امر به معروف و نهى از منکر مى‏ کنید و به خدا ایمان دارید.
-در چنین جامعه ای زشتیها مجالی برای خودنمایی نخواهند یافت زیرا تک تک افراد جامعه خود را نسبت به آن مسئول دانسته و به اصلاح آن قدم پیش می گذارند و این بهترین زمینه برای اقامه قوانین [[دین]]  در جامعه است.  به همین جهت است که برپایی سایر واجبات در جامعه، وامدار امر به معروف و نهی از منکر است. [[امام باقر]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«اِنَّ الأمرَ بِالمَعْرُوفِ وَ النَّهْىَ عَنِ الْمُنکرِ فَریضَةٌ عـَظیمَةٌ بِها تـُقامُ الفـَرائِضُ وَ تَأْمَنُ المَذاهِبُ وَ تَحِلُّ المَکاسِبُ وَ تَرُدُّ الْمَظالِمُ وَ تَعْمـُر الأرْضُ»}}<ref>                        الکافی، ج‏۵، ص: ۵۶</ref>؛ امر به معروف و نهى از منکر دو واجب بزرگ الهى مى باشند که سایر واجبات با آنها بر پا مى مانند و بوسیله این دو، راهها امن و کسب و کار مردم حلال مى شود. با این دو واجب است که داد ستمدیدگان ستانده مى شود و زمین آباد مى گردد.
+در چنین جامعه ای زشتیها مجالی برای خودنمایی نخواهند یافت زیرا تک تک افراد جامعه خود را نسبت به آن مسئول دانسته و به اصلاح آن قدم پیش می گذارند و این بهترین زمینه برای اقامه قوانین [[دین]]  در جامعه است.  به همین جهت است که برپایی سایر واجبات در جامعه، وامدار امر به معروف و نهی از منکر است. [[امام باقر]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«اِنَّ الأمرَ بِالمَعْرُوفِ وَ النَّهْىَ عَنِ الْمُنکرِ فَریضَةٌ عـَظیمَةٌ بِها تـُقامُ الفـَرائِضُ وَ تَأْمَنُ المَذاهِبُ وَ تَحِلُّ المَکاسِبُ وَ تَرُدُّ الْمَظالِمُ وَ تَعْمـُر الأرْضُ»}}<ref>الکافی، ج‏۵، ص: ۵۶</ref>؛ امر به معروف و نهى از منکر دو واجب بزرگ الهى مى باشند که سایر واجبات با آنها بر پا مى مانند و بوسیله این دو، راهها امن و کسب و کار مردم حلال مى شود. با این دو واجب است که داد ستمدیدگان ستانده مى شود و زمین آباد مى گردد.
-[[امام علی]] علیه السلام درباره جایگاه والای این فریضه می فرمایند: «تمام کارهاى نیک و حتى [[جهاد]] در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منکر، چون آب دهان است در برابر دریاى پهناور».<ref>نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: ۵۴۲</ref>
+[[امام علی]] علیه السلام درباره جایگاه والای این فریضه می فرمایند: '''«تمام کارهاى نیک و حتى [[جهاد]] در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منکر، چون آب دهان است در برابر دریاى پهناور».'''<ref>[https://ahlolbait.com/content/18773/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-374-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%88-%D9%86%D9%87%D9%89-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1 نهج البلاغة، حکمت ۳۷۴.]</ref>
 اثربخشی این عمل انسانی در  شکوفایی [[اخلاق]] شایسته و نگاهبانی ارکان جامعه، تا آن حد است  که [[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله عاملان به آن را بهترین مردمان دانسته ({{متن حدیث|خیر النّاس أقرؤهم و أفقههم فی دین اللَّه و أتقاهم للَّه و آمرهم بالمعروف و أنهاهم عن المنکر و أوصلهم للرّحم}}‏)<ref> نهج الفصاحة، ص: ۴۶۸ </ref> و جانشینان خدا و پیامبر در روى زمین خوانده<ref> مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏۱۲، ص: ۱۷۹</ref> که مردم در [[قیامت]] به جایگاهشان  [[غبطه]] خواهند خورد.<ref> بحارالأنوار، ج‏۷۹، ص: ۱۷۰</ref>

@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده: اخلاق اجتماعی پسندیده]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 *شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، 30جلد، مؤسسة آل البيت عليهم السلام - قم، چاپ: اول، 1409 ق.
 *پژوهشهای فقهی، دورة 10 ،شمارة 2 ،تابستان 1393؛ بررسی فقهی شرط احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منكر از نظر زمان و محدودة تأثیرگذاری
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۷۷: / سطر ۷۷: @@
 *شيخ حر عاملى، محمد بن حسن، تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، 30جلد، مؤسسة آل البيت عليهم السلام - قم، چاپ: اول، 1409 ق.
 *پژوهشهای فقهی، دورة 10 ،شمارة 2 ،تابستان 1393؛ بررسی فقهی شرط احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منكر از نظر زمان و محدودة تأثیرگذاری
 [[رده: اخلاق اجتماعی پسندیده]]
 [[رده:صفات پسندیده]]
 [[رده:مقاله های مهم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۴۲
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	امر به معروف به معنای ارشاد و دعوت نسبت به انجام واجبی که ترک شده و نهی از منکر تلاش برای جلوگیری از ارتکاب حرام است.		امر به معروف به معنای ارشاد و دعوت نسبت به انجام واجبی که ترک شده و نهی از منکر تلاش برای جلوگیری از ارتکاب حرام است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۵۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	امر به معروف به معنای ارشاد و دعوت نسبت به انجام واجبی که ترک ~~کرده~~ شده و نهی از منکر تلاش برای جلوگیری از ارتکاب حرام است.	+	امر به معروف به معنای ارشاد و دعوت نسبت به انجام واجبی که ترک شده و نهی از منکر تلاش برای جلوگیری از ارتکاب حرام است.

	==اهمیت امر به معروف==		==اهمیت امر به معروف==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۴۷
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	امر به معروف به معنای ارشاد و دعوت نسبت به انجام واجبی که ترک کرده شده و نهی از منکر تلاش برای جلوگیری از ارتکاب حرام است.
		+
	==اهمیت امر به معروف==		==اهمیت امر به معروف==
	زندگی انسان در اجتماع ناگزیر سرنوشت و سعادت او را به سعادت دیگر افراد جامعه پیوند می دهد. به عبارت دیگر هر فرد، بخشی از پیکره اجتماع است که صلاح و فسادش با دیگر بخشها، گاه آشکار و بی واسطه و گاه ناپیدا و غیر مستقیم، در ارتباط است. این اثرگذاری متقابل موجب پیدایش حق انتقاد یا وظیفه ارشاد نسبت به رفتار دیگران می شود. این نقد و ارشاد در کشورهای عاری از قوانین دینی با عناوینی از قبیل "شهامت مدنی" یا "مسئولیت اجتماعی" شناخته و گرامی داشته می شود<ref>باید توجه داشت این تعابیر ترجمه ای از امر به معروف و نهی از منکر نیستند و در مبنا و مسیر و مقصد تفاوتهای عمده ای با آن دارند</ref> و در کشورهای اسلامی با عنوان امر به معروف و نهی از منکر یاد می شود.		زندگی انسان در اجتماع ناگزیر سرنوشت و سعادت او را به سعادت دیگر افراد جامعه پیوند می دهد. به عبارت دیگر هر فرد، بخشی از پیکره اجتماع است که صلاح و فسادش با دیگر بخشها، گاه آشکار و بی واسطه و گاه ناپیدا و غیر مستقیم، در ارتباط است. این اثرگذاری متقابل موجب پیدایش حق انتقاد یا وظیفه ارشاد نسبت به رفتار دیگران می شود. این نقد و ارشاد در کشورهای عاری از قوانین دینی با عناوینی از قبیل "شهامت مدنی" یا "مسئولیت اجتماعی" شناخته و گرامی داشته می شود<ref>باید توجه داشت این تعابیر ترجمه ای از امر به معروف و نهی از منکر نیستند و در مبنا و مسیر و مقصد تفاوتهای عمده ای با آن دارند</ref> و در کشورهای اسلامی با عنوان امر به معروف و نهی از منکر یاد می شود.

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 البته باید توجه داشت انسان وظیفه دارد پیش از دیگران خودش را ارشاد نماید و سپس قدمی برای ارشاد دیگران بردارد. امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «كسانى كه مردم را به كارهاى نیك امر مى كنند و خود آن را انجام نمى دهند و كسانى كه مردم را از كارهاى زشت باز مى دارند اما خود مرتكب آن مى شوند مورد لعن و نفرین الهى هستند» <ref> نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 188</ref>
-== وجوب امر به معروف و نهی از منکر ==
+==وجوب امر به معروف و نهی از منکر==
 امر به معروف و نهی از منکر از واجبات دین اسلام است. فقهان برای وجوب آن شرایطی را ذکر کرده اند از جمله:
-# علم به معروف و منکر
+#علم به معروف و منکر
-# صرار بر استمرار گناه از سوی عاصی
+#صرار بر استمرار گناه از سوی عاصی
-# احتمال تأثیر
+#احتمال تأثیر
-# عدم مفسده در امر و نهی
+#عدم مفسده در امر و نهی
 فرد مکلف لازم است درباره هر یک از این امور نظر مرجع تقلیدش را جویا شده و سپس اقدام به امر به معروف و نهی از منکر نماید
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 به عنوان نمونه کسی که از دیگری  طلب ربا  می کند مرتکب گناه ربا شده است و زمانی که دیگران را هم به این گناه فرا می خواند و برای اثبات مطلوبیت آن تبلیغ می کند به مرحله اشاعه ربا وارد شده است و اگر بانکی تأسیس نماید و ساز و کاری جهت تبادل سود نامشروع تأسیس نماید به مرحله اقامه رسیده است.
 در امر به معروف و نهی از منکر باید به مراتب معروف و منکر توجه داشت و اولویت تلاش انسان باید در جهت نهی اقامه کنندگان منکر پس از آن باید اشاعه کنندگان و در درجه بعد مرتکبین منکر باشد.
-==روشهای و مراحل امر به معروف و نهى از منكر==
+==روشها و مراحل امر به معروف و نهى از منكر==
 ===عمل گرایی===
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 دعوت به نیکی و بازداشتن از بدی گاهی با گفتگو حاصل می شود،  که ممکن است موعظه ای کوتاه، یا استدلال و حتی مناظره ای جدی باشد. در بالاترین مرتبه از نهی زبانی چه بسا با درشتی سخن گفتن نیز ضرورت داشته باشد.
 ===امر و نهی عملی===
-گاه منکر آنقدر بزرگ است که رواجش شاکله فرد و جامعه را ویران خواهد کرد. به این ترتیب لازم می آید که با اعمال زور و به کار بردن قدرت ، طرف را از انجام منکر و ترک معروف باز دارند. تشکیل نیروی پلیس و قوه قضائیه در کشور در همین راستا است.
+گاه منکر آنقدر بزرگ است که رواجش شاکله فرد و جامعه را ویران خواهد کرد. به این ترتیب لازم می آید که با اعمال زور و به کار بردن قدرت ،  شخص را از انجام منکر و ترک معروف باز دارند. تشکیل نیروی پلیس و قوه قضائیه در کشور در همین راستا است.
 ==آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر==
 ترک این فریضه بزرگ پیامدهای ناگواری در پی دارد. از جمله:

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ==جایگاه والای آمران به معروف==
 اثر بخشی این عمل انسانی در  شکوفایی اخلاق شایسته و نگاهبانی ارکان جامعه تا آن حد است  که رسول خدا عاملان به ان را بهترین مردمان <ref> خیر النّاس أقرؤهم و أفقههم فی دین اللَّه و أتقاهم للَّه و آمرهم بالمعروف و أنهاهم عن المنكر و أوصلهم للرّحم‏؛ نهج الفصاحة ، ص: 468 </ref> و جانشینان خدا و پیامبر در روى زمین خوانده <ref> مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏12، ص: 179</ref> که مردم در قیامت به جایگاهشان  غبطه خواهند خورد<ref> بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏79، ص: 170</ref>.   امام علی علیه السلام سلامت دین و دنیای فرد را در عمل به این فریضه دانسته و می فرمایند: {{متن حدیث|« مَنْ كانَ فیه ثَلاثٌ سَلِمَتْ لَهُ الدُّنیا وَ الاْخِرَةُ: یـَأْمُرُ بِالْمـَعْرُوفِ وَ یـَأْتـَمِرُ بِـهِ وَ ینْهى عَنِ المْنُكَرِ وَینْتَهى عَنْهُ وَ یحافِظُ عَلى حُدُودِاللّه ِ جَلَّ وَ عَلا»}}<ref> تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 332</ref> كسى كه سـه چیز در او باشد، دنیـا و آخرتش سـالم مى مـاند: ۱. امر به معروف كند و خود نیز پذیراى آن باشد. ۲. نهى از منكر كند وخود نیز پذیرا باشد. ۳. حدود الهى را نگهدارى كند
-===شرایط امر به معروف و نهی از منکر===
-باید توجه داشت که این جایگاه عالی و پاداش عظیم برای کسانی است که حقیقت امر به معروف و نهی از منکر را آنگونه که مورد رضای خداوند است محقق گردانند. مهمترین شرایط امر به معروف و نهی از منکر عبارتند از:
+البته باید توجه داشت انسان وظیفه دارد پیش از دیگران خودش را ارشاد نماید و سپس قدمی برای ارشاد دیگران بردارد. امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «كسانى كه مردم را به كارهاى نیك امر مى كنند و خود آن را انجام نمى دهند و كسانى كه مردم را از كارهاى زشت باز مى دارند اما خود مرتكب آن مى شوند مورد لعن و نفرین الهى هستند» <ref> نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 188</ref>
-====عالم به معروف و منکر باشد====
-شناخت معروف و منکر شرط لازم برای مجری دو فریضه است. او پیش از هر چیز باید بداند معروف چیست تا دیگران را به ان آرشاد کند و نیز باید منکر را بشناسد تا دیگران را از آن پرهیز دهد.
+== وجوب امر به معروف و نهی از منکر ==
-====عامل به معروف و تارک منکر باشد====
+امر به معروف و نهی از منکر از واجبات دین اسلام است. فقهان برای وجوب آن شرایطی را ذکر کرده اند از جمله:
-کسی که خود از کار نیکی رویگردان است چگونه می تواند دیگران را به آن سفارش کند و چگونه از منکری که  خودش ترک نکرده نهی می کند؟ انسان وظیفه دارد پیش از دیگران خودش را ارشاد نماید و سپس قدمی برای ارشاد دیگران بردارد. امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «كسانى كه مردم را به كارهاى نیك امر مى كنند و خود آن را انجام نمى دهند و كسانى كه مردم را از كارهاى زشت باز مى دارند اما خود مرتكب آن مى شوند مورد لعن و نفرین الهى هستند»  <ref> نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 188</ref>
-====احتمال تأثیر بدهد====
+# علم به معروف و منکر
-شرط دیگر امر به معروف و نهی از منکر که غالباً در کتب فقهی تبیین شده این است که آمر به معروف و ناهی از منکر احتمال بدهد که رفتار یا سخنش اثری مثبت بر مخاطبش دارد. البته در شرطیت احتمال تأثیر و اینکه آیا احتمال اثر مربوط به زمان حال و مخاطب حاضر است یا شامل اثر آن در آینده و دیگر افراد نیز می شود اختلافاتی  مطرح است. <ref> رک: پژوهشهای فقهی، دورة 10 ،شمارة 2 ،تابستان 1393؛ بررسی فقهی شرط احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منكر از نظر زمان و محدودة تأثیرگذاری </ref>
+# صرار بر استمرار گناه از سوی عاصی
 ==مراتب امر به معروف و نهی از منکر==
 معروف و منکر مراتبی دارند که به میزان اثرگذاری آن  در بسط خیر و شر در فرد و جامعه بستگی دارند که از یک نظر به سه مرتبه تقسیم می شوند: