امانت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* اقسام امانت */

2026-04-16T12:28:28Z

‏اقسام امانت

Mohammadi در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۶

2026-04-16T12:26:49Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* احکام امانت */

2026-04-16T11:56:34Z

‏احکام امانت

Mohammadi در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۸

2026-03-04T18:48:53Z

نمایش تغییرات

Mohammadi در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۴

2026-03-04T18:14:09Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T13:11:55Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳

2024-05-26T08:33:05Z

مهدی موسوی در ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۹

2024-05-26T06:59:24Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۲

2024-05-25T13:52:24Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۴۷

2021-02-07T12:47:56Z

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 [[قرآن]] در [[آیه|آیات]] متعدد از امانتهایی که خداوند در اختیار بشر نهاده سخن به میان آورده است. خداوند در آیه ۷۲ [[سوره احزاب]] می‌فرماید:«{{متن قرآن|إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۷۲.]]</ref>؛ ما امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم و آنها از پذیرش آن امتناع کردند؛ ولی انسان آن را بر دوش کشید ...». مراد از امانت خدا در این [[آیه]] به نظر برخی ولایت الهی، [[دین]] حق، واجبات و محرمات خدا، اطاعت از خدا، [[نماز]] و [[روزه]]<ref>. جامع‌البیان، مج۱۲، ج۲۲، ص۶۶۶۹؛ مجمع‌البیان، ج ۸، ص۵۸۴  ۵۸۵؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳.</ref> است. برخی نیز مقصود از آن را [[عقل]] یا جمله «لا إله إلاّ اللّه» دانسته و عده‌ای گفته‌اند: مراد اعضای بدن انسان است که خداوند به عنوان امانت در اختیار انسان نهاده است و انسان باید آنها را در راهی که خدا دستور داده به‌کار گیرد.<ref>. التفسیر الکبیر، ج‌۲۵، ص‌۲۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج‌۱۴، ص‌۱۶۳؛ المیزان، ج‌۱۶، ص‌۳۵۲.</ref> در روایات [[اهل البیت|اهل‌بیت]](علیهم السلام) امانت در آیه فوق بیشتر به [[ولایت]]، ولایت [[امیرالمومنین|امیرمؤمنان]](علیه السلام)، ولایت تمامی [[ائمه اطهار|ائمه]] و [[امامت]]<ref>. بحارالانوار، ج ۲۳، ص ۲۷۹  ۲۸۳؛ البرهان، ج ۴، ص۴۹۹  ۵۰۲؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳  ۳۱۴.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده است.
-قرآن کریم در آیاتی دیگر، فرشته [[وحی]] را در آوردن قرآن به امانتداری متصف کرده است: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ»}}<ref>[[آیه 193 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۹۳.]]</ref>. و نیز ( تکویر/۸۱، ۱۹-۲۱) یا پیامبران خود را به عنوان فرستاده‌ای امین به مردم معرفی کرده‌اند: {{متن قرآن|«إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»}}<ref name=":2" />. (شعراء/۲۶، ، ۱۲۵و اعراف/۷، ۶۸). از این آیات به دست می‌آید که قرآن و کتب آسمانی و شرایع الهی از دیگر امانتهای خداوند است که برای ابلاغ آن به مردم، به [[جبرئیل]] و انبیای الهی سپرده شده است.
+قرآن کریم در آیاتی دیگر، فرشته [[وحی]] را در آوردن قرآن به امانتداری متصف کرده است: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ»}}<ref name=":1" /> و نیز ( تکویر/۸۱، ۱۹-۲۱) یا پیامبران خود را به عنوان فرستاده‌ای امین به مردم معرفی کرده‌اند: {{متن قرآن|«إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»}}<ref name=":2" />. (شعراء/۲۶، ، ۱۲۵و اعراف/۷، ۶۸). از این آیات به دست می‌آید که قرآن و کتب آسمانی و شرایع الهی از دیگر امانتهای خداوند است که برای ابلاغ آن به مردم، به [[جبرئیل]] و انبیای الهی سپرده شده است.
 در آیه ۲۷ [[سوره انفال]] نیز قرآن مسلمانان را از [[خیانت]] به خدا برحذر داشته است: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ ...»}}<ref name=":4">[[آیه 27 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۲۷.]]</ref>. با توجه به [[شأن نزول]] آیه که در مورد افشای اسرار از سوی [[ابولبابه انصاری|ابولبابه]] است،<ref>. جامع‌البیان، مج۶، ج۹، ص۲۹۲-۲۹۳؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۸۲۴؛ التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref> اسرار مسلمانان می‌تواند مصداق بارز امانت خدا در این آیه باشد. برخی نیز مقصود از خیانت در امانت خدا را ترک واجبات دانسته<ref>. مجمع البیان، ج ۴، ص ۸۲۴.</ref> و بعضی دیگر گفته‌اند: مراد غنایم جنگی است که در دست مسلمانان بوده یا مقصود همه تکالیف الهی است.<ref>. التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref>

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 ۱. وجوب حفظ و بازگرداندن امانت:
-[[قرآن]] در آیه ۵۸ [[سوره نساء]] انسانها را به ردّ امانت به صاحبانشان فرمان داده است: {{متن قرآن|« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا...»}}<ref>[[آیه 58 سوره نساء|همان،آیه ۵۸ .]]</ref>.
+[[قرآن]] در آیه ۵۸ [[سوره نساء]] انسانها را به ردّ امانت به صاحبانشان فرمان داده است: {{متن قرآن|« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا...»}}<ref>[[آیه 58 سوره نساء|همان،آیه ۵۸ .]]</ref>. و در آیه‌ای دیگر می‌گوید: اگر برخی از شما چیزی را به امانت نزد شما سپرد امانت گیرنده باید آن را به صاحبش باز گرداند: {{متن قرآن|«فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ ...»}}<ref>[[آیه 283 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۸۳.]]</ref>. آیات فوق افزون بر دلالت بر [[واجب|وجوب]] ردّ امانت، بر حفظ و عدم وارد کردن نقص و عیبی به آن<ref>. مجمع البیان، ج ۲، ص ۶۸۶؛ کنزالعرفان، ج ۲، ص ۷۶؛ فقه‌الصادق(علیه السلام)، ج ۱۵، ص ۱۲۷؛ ج ۱۹، ص ۳۱۸.</ref> از باب مقدمه واجب نیز دلالت دارد، زیرا تا امانت حفظ نشود بازگرداندن آن ممکن نیست.<ref>. جواهرالکلام، ج ۲۷، ص ۱۰۱-۱۰۲.</ref> همچنین آیات فوق، عام بوده و همه امانتها اعم از مادی و معنوی و تمام افراد اعم از مسلمان یا کافر و نیکوکار یا فاسق را شامل است و روایات اسلامی نیز بر ادای امانت به صاحب آن هرچند فاسق یا قاتل [[اهل البیت|اهل‌بیت]](علیهم السلام) باشد، تأکید کرده است.<ref>. الکافی، ج ۲، ص ۶۳۶؛ ج ۵، ص ۱۳۲-۱۳۳؛ دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۴۸۸؛ وسائل‌الشیعه، ج ۱۹، ص ۷۱-۷۶.</ref>
 ۲. حرمت خیانت در امانت:
@@ سطر ۷۰: / سطر ۶۹: @@
 بدهکاری که از دادن حق دیگری امتناع می ورزد و مالی در نزد صاحب حق به امانت گذارده، آیا صاحب حق می‌تواند حق خویش را از امانت تقاص کند یا نه؟ برخی از فقیهان با استناد به آیه ۱۲۶ [[سوره نحل]] که مقابله به مثل را جایز شمرده: {{متن قرآن|«وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ ...»}}<ref>[[آیه 126 سوره نحل|سوره نحل،آیه ۱۲۶.]]</ref>.  این عمل را جایز شمرده‌اند<ref>. مختلف الشیعه، ج ۵، ص ۳۰؛ التحریر والتنویر، ج ۵، ص ۹۲؛ المنیر، ج ۱۴، ص ۲۷۳.</ref>؛ اما بسیاری از فقیهان [[امامیه]]<ref>. الخلاف، ج۶، ص۳۵۵۳۵۶؛ مختلف‌الشیعه، ج ۵، ص ۳۰.</ref> و [[اهل سنت]]<ref>. التحریر والتنویر، ج۵، ص۹۲؛ المنیر، ج۱۴، ص۲۷۴؛ المغنی، ج ۱۲، ص ۲۲۹  ۲۳۰.</ref> آن را ممنوع می‌دانند. در روایات پرشماری از [[پیامبر اسلام|پیامبر]](صلی الله علیه وآله) و [[اهل بیت]](علیهم السلام) این عمل خیانت در امانت شمرده شده و مسلمانان از ارتکاب آن منع گردیده‌اند.<ref>. تهذیب الاحکام، ج ۶، ص ۳۴۸؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۲-۱۵؛ مسند احمد، ج ۴، ص ۴۲۳.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ==اهمیت و جایگاه امانت==
-[[امانت‌داری]] از ویژگیهای [[اخلاق|اخلاقی]] و صفات پسندیده بوده و در میان همه اقوام و ملتها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و عموم انسانها با هر عقیده و مذهبی امانت‌داری را ارج‌نهاده و شخص امانت‌دار را می‌ستایند. در شریعت [[اسلام]] نیز امانت از اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است و [[قرآن کریم]] در آیات متعدد مسلمانان را به توجه و حفظ امانت دیگران سفارش کرده است؛ از جمله در آیه ۵۸ [[سوره نساء]] خداوند با تأکید به همگان فرمان می‌دهد که امانتها را به اهل آن باز گردانند: {{متن قرآن|«إِنَّ اللَّهَ یأْمُرُکمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا»}}. اهل امانت اختصاص به مؤمن ندارد، بلکه [[فسق|فاسق]] را نیز دربرمی‌گیرد، چنان‌که [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) فرمود: امانت را به صاحبش بازگردانید، هرچند فاسق باشد.<ref>. تحف العقول، ص ۱۷۵؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۱؛ الدرالمنثور، ج ۲، ص ۵۷۲.</ref> و نیز [[امام سجاد علیه السلام|امام سجاد]](علیه السلام) فرمود: اگر قاتل پدرم [[امام حسین علیه السلام|حسین بن علی]](علیه السلام) شمشیری که با آن پدرم را به شهادت رسانده در نزد امانت گذارد به او بازخواهم گرداند.<ref>. الامالی، ص ۳۱۹؛ وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۷۶.</ref> در [[شأن نزول]] آیه فوق نیز نقل شده که پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) پس از [[فتح مکه]] کلید [[کعبه]] را که از عثمان بن طلحه کافر به امانت ستانده بود به وی بازگرداند.<ref>. جامع‌البیان، مج ۴، ج ۵، ص ۲۰۱؛ مجمع‌البیان، ج ۳، ص ۹۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۵، ص ۱۶۶.</ref>
+[[امانت‌داری]] از ویژگیهای [[اخلاق|اخلاقی]] و صفات پسندیده بوده و در میان همه اقوام و ملتها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و عموم انسانها با هر عقیده و مذهبی امانت‌داری را ارج‌نهاده و شخص امانت‌دار را می‌ستایند. در شریعت [[اسلام]] نیز امانت از اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است و [[قرآن کریم]] در آیات متعدد مسلمانان را به توجه و حفظ امانت دیگران سفارش کرده است؛ از جمله در آیه ۵۸ [[سوره نساء]] خداوند با تأکید به همگان فرمان می‌دهد که امانتها را به اهل آن باز گردانند: {{متن قرآن|«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا...»}}<ref>[[آیه 58 سوره نساء|سوره نساء،آیه ۵۸ .]]</ref>. اهل امانت اختصاص به مؤمن ندارد، بلکه [[فسق|فاسق]] را نیز دربرمی‌گیرد، چنان‌که [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) فرمود: امانت را به صاحبش بازگردانید، هرچند فاسق باشد.<ref>. تحف العقول، ص ۱۷۵؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۱؛ الدرالمنثور، ج ۲، ص ۵۷۲.</ref> و نیز [[امام سجاد علیه السلام|امام سجاد]](علیه السلام) فرمود: اگر قاتل پدرم [[امام حسین علیه السلام|حسین بن علی]](علیه السلام) شمشیری که با آن پدرم را به شهادت رسانده در نزد امانت گذارد به او بازخواهم گرداند.<ref>. الامالی، ص ۳۱۹؛ وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۷۶.</ref> در [[شأن نزول]] آیه فوق نیز نقل شده که پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) پس از [[فتح مکه]] کلید [[کعبه]] را که از عثمان بن طلحه کافر به امانت ستانده بود به وی بازگرداند.<ref>. جامع‌البیان، مج ۴، ج ۵، ص ۲۰۱؛ مجمع‌البیان، ج ۳، ص ۹۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۵، ص ۱۶۶.</ref>
-قرآن کریم در آیاتی دیگر از فرشته [[وحی]] به عنوان فرشته‌ای امانتدار یاد می‌کند: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ»}} (شعراء/۲۶،۱۹۳ و نیز تکویر/۸۱، ۲۱) و در آیات متعدد دیگری نیز از انبیای الهی، به عنوان فرستادگانی امین یاد کرده است: {{متن قرآن|«إِنِّی لَکمْ رَسُولٌ أَمِینٌ»}} (شعراء/۲۶، ۱۰۷، ۱۲۵، ۱۴۳) که این امر حکایت از اهمیت امانت در نزد خداوند و رسولان او و نیز ملتهای گذشته دارد. همچنین قرآن یکی از ویژگیهای مؤمنان راستین را امانتداری آنان دانسته است: {{متن قرآن|«قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ... وَالَّذِینَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ»}} (مؤمنون/۲۳، ۱ و ۸) و در آیه‌ای دیگر امانتداری را مصداق [[تقوا]] و [[وفای به عهد]] برمی‌شمارد: {{متن قرآن|« وَمِنْ أَهْلِ الْکتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ یؤَدِّهِ إِلَیک... بَلَىٰ مَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ وَاتَّقَىٰ فَإِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُتَّقِینَ»}} (آل‌عمران/۳، ۷۵-۷۶).
+قرآن کریم در آیاتی دیگر از فرشته [[وحی]] به عنوان فرشته‌ای امانتدار یاد می‌کند: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ»}}<ref>[[آیه 193 سوره شعراء|سوره شعراء،آیه ۱۹۳.]]</ref>. و نیز ( تکویر/۸۱، ۲۱) و در آیات متعدد دیگری نیز از انبیای الهی، به عنوان فرستادگانی امین یاد کرده است: {{متن قرآن|«إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»}}<ref>[[آیه 107 سوره شعراء|سوره شعراء،آیات ۱۰۷و۱۲۵و ۱۴۳.]]</ref>. که این امر حکایت از اهمیت امانت در نزد خداوند و رسولان او و نیز ملتهای گذشته دارد. همچنین قرآن یکی از ویژگیهای مؤمنان راستین را امانتداری آنان دانسته است:{{متن قرآن|«{{آیه|23|1}} 💠 <ref>[[آیه 1 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، آیه ۱.]]</ref> {{آیه|23|8}}<ref>[[آیه 8 سوره مؤمنون|همان، آیه ۸.]]</ref>»}}. و در آیه‌ای دیگر امانتداری را مصداق [[تقوا]] و [[وفای به عهد]] برمی‌شمارد:{{متن قرآن|« وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ...» 💠 <ref>[[آیه 75 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۷۵.]]</ref> {{آیه|3|76}}<ref>[[آیه 76 سوره آل عمران|همان، آیه ۷۶.]]</ref>»}}.
 در روایات اسلامی نیز بر نقش و اهمیت امانت تأکید فراوانی شده است؛ در روایتی امانت عامل استواری و نظام امت<ref>. الکاشف، ج ۲، ص ۳۵۶.</ref> و در حدیثی دیگر [[خیانت]] در امانت با بی‌دینی یکسان شمرده شده است.<ref>. مسند احمد، ج۳، ص۵۹۴؛ مستدرک‌الوسائل، ج۱۴، ص ۶.</ref> در موردی دیگر [[امام صادق]](علیه السلام) معیار شخصیت و [[ایمان]] فرد را امانتداری او دانسته است؛ نه فراوانی [[رکوع]] و [[سجود]] وی.<ref>. وسائل‌الشیعه، ج۱۹، ص۶۸؛ الاختصاص، ص ۲۲۹.</ref>
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 الف. امانت‌های الهی:
-[[قرآن]] در [[آیه|آیات]] متعدد از امانتهایی که خداوند در اختیار بشر نهاده سخن به میان آورده است. خداوند در آیه ۷۲ [[سوره احزاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَینَ أَنْ یحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ»}}؛ ما امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم و آنها از پذیرش آن امتناع کردند؛ ولی انسان آن را بر دوش کشید. مراد از امانت خدا در این [[آیه]] به نظر برخی ولایت الهی، [[دین]] حق، واجبات و محرمات خدا، اطاعت از خدا، [[نماز]] و [[روزه]]<ref>. جامع‌البیان، مج۱۲، ج۲۲، ص۶۶۶۹؛ مجمع‌البیان، ج ۸، ص۵۸۴  ۵۸۵؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳.</ref> است. برخی نیز مقصود از آن را [[عقل]] یا جمله «لا إله إلاّ اللّه» دانسته و عده‌ای گفته‌اند: مراد اعضای بدن انسان است که خداوند به عنوان امانت در اختیار انسان نهاده است و انسان باید آنها را در راهی که خدا دستور داده به‌کار گیرد.<ref>. التفسیر الکبیر، ج‌۲۵، ص‌۲۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج‌۱۴، ص‌۱۶۳؛ المیزان، ج‌۱۶، ص‌۳۵۲.</ref> در روایات [[اهل البیت|اهل‌بیت]](علیهم السلام) امانت در آیه فوق بیشتر به [[ولایت]]، ولایت [[امیرالمومنین|امیرمؤمنان]](علیه السلام)، ولایت تمامی [[ائمه اطهار|ائمه]] و [[امامت]]<ref>. بحارالانوار، ج ۲۳، ص ۲۷۹  ۲۸۳؛ البرهان، ج ۴، ص۴۹۹  ۵۰۲؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳  ۳۱۴.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده است.
+[[قرآن]] در [[آیه|آیات]] متعدد از امانتهایی که خداوند در اختیار بشر نهاده سخن به میان آورده است. خداوند در آیه ۷۲ [[سوره احزاب]] می‌فرماید:«{{متن قرآن|إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ...}}<ref>[[آیه 72 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۷۲.]]</ref>؛ ما امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه داشتیم و آنها از پذیرش آن امتناع کردند؛ ولی انسان آن را بر دوش کشید ...». مراد از امانت خدا در این [[آیه]] به نظر برخی ولایت الهی، [[دین]] حق، واجبات و محرمات خدا، اطاعت از خدا، [[نماز]] و [[روزه]]<ref>. جامع‌البیان، مج۱۲، ج۲۲، ص۶۶۶۹؛ مجمع‌البیان، ج ۸، ص۵۸۴  ۵۸۵؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳.</ref> است. برخی نیز مقصود از آن را [[عقل]] یا جمله «لا إله إلاّ اللّه» دانسته و عده‌ای گفته‌اند: مراد اعضای بدن انسان است که خداوند به عنوان امانت در اختیار انسان نهاده است و انسان باید آنها را در راهی که خدا دستور داده به‌کار گیرد.<ref>. التفسیر الکبیر، ج‌۲۵، ص‌۲۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج‌۱۴، ص‌۱۶۳؛ المیزان، ج‌۱۶، ص‌۳۵۲.</ref> در روایات [[اهل البیت|اهل‌بیت]](علیهم السلام) امانت در آیه فوق بیشتر به [[ولایت]]، ولایت [[امیرالمومنین|امیرمؤمنان]](علیه السلام)، ولایت تمامی [[ائمه اطهار|ائمه]] و [[امامت]]<ref>. بحارالانوار، ج ۲۳، ص ۲۷۹  ۲۸۳؛ البرهان، ج ۴، ص۴۹۹  ۵۰۲؛ نورالثقلین، ج۴، ص۳۱۳  ۳۱۴.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] شده است.
-قرآن کریم در آیاتی دیگر، فرشته [[وحی]] را در آوردن قرآن به امانتداری متصف کرده است: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ»}} (شعراء/۲۶،۱۹۳ و نیز تکویر/۸۱، ۱۹-۲۱) یا پیامبران خود را به عنوان فرستاده‌ای امین به مردم معرفی کرده‌اند: {{متن قرآن|«إِنِّی لَکمْ رَسُولٌ أَمِینٌ»}} (شعراء/۲۶، ۱۰۷، ۱۲۵؛ اعراف/۷، ۶۸). از این آیات به دست می‌آید که قرآن و کتب آسمانی و شرایع الهی از دیگر امانتهای خداوند است که برای ابلاغ آن به مردم، به [[جبرئیل]] و انبیای الهی سپرده شده است.
+قرآن کریم در آیاتی دیگر، فرشته [[وحی]] را در آوردن قرآن به امانتداری متصف کرده است: {{متن قرآن|«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ»}}<ref>[[آیه 193 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۹۳.]]</ref>. و نیز ( تکویر/۸۱، ۱۹-۲۱) یا پیامبران خود را به عنوان فرستاده‌ای امین به مردم معرفی کرده‌اند: {{متن قرآن|«إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»}}<ref>[[آیه 107 سوره شعراء|همان، آیه ۱۰۷.]]</ref>. (شعراء/۲۶، ، ۱۲۵و اعراف/۷، ۶۸). از این آیات به دست می‌آید که قرآن و کتب آسمانی و شرایع الهی از دیگر امانتهای خداوند است که برای ابلاغ آن به مردم، به [[جبرئیل]] و انبیای الهی سپرده شده است.
-در آیه ۲۷ [[سوره انفال]] نیز قرآن مسلمانان را از [[خیانت]] به خدا برحذر داشته است: {{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ»}}. با توجه به [[شأن نزول]] آیه که در مورد افشای اسرار از سوی [[ابولبابه انصاری|ابولبابه]] است،<ref>. جامع‌البیان، مج۶، ج۹، ص۲۹۲-۲۹۳؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۸۲۴؛ التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref> اسرار مسلمانان می‌تواند مصداق بارز امانت خدا در این آیه باشد. برخی نیز مقصود از خیانت در امانت خدا را ترک واجبات دانسته<ref>. مجمع البیان، ج ۴، ص ۸۲۴.</ref> و بعضی دیگر گفته‌اند: مراد غنایم جنگی است که در دست مسلمانان بوده یا مقصود همه تکالیف الهی است.<ref>. التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref>
+در آیه ۲۷ [[سوره انفال]] نیز قرآن مسلمانان را از [[خیانت]] به خدا برحذر داشته است: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ ...»}}<ref>[[آیه 27 سوره انفال|سوره انفال،آیه ۲۷.]]</ref>. با توجه به [[شأن نزول]] آیه که در مورد افشای اسرار از سوی [[ابولبابه انصاری|ابولبابه]] است،<ref>. جامع‌البیان، مج۶، ج۹، ص۲۹۲-۲۹۳؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۸۲۴؛ التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref> اسرار مسلمانان می‌تواند مصداق بارز امانت خدا در این آیه باشد. برخی نیز مقصود از خیانت در امانت خدا را ترک واجبات دانسته<ref>. مجمع البیان، ج ۴، ص ۸۲۴.</ref> و بعضی دیگر گفته‌اند: مراد غنایم جنگی است که در دست مسلمانان بوده یا مقصود همه تکالیف الهی است.<ref>. التفسیر الکبیر، ج ۵، ص ۴۷۵.</ref>
-اموالی که در اختیار انسان قرار دارد از دیگر امانتهای الهی است، بر همین اساس قرآن از این اموال به مال خدا یاد کرده و به مسلمانان توصیه کرده که با آن، به بردگان در راه آزادی خویش کمک کنند: {{متن قرآن|«وَالَّذِینَ یبْتَغُونَ الْکتَابَ مِمَّا مَلَکتْ أَیمَانُکمْ فَکاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِیهِمْ خَیرًا وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِی آتَاکمْ»}} (نور/۲۴،۳۳). و در آیه‌ای دیگر همه انسانها را جانشینان خدا در این اموال دانسته و به آنان سفارش می‌کند که از این اموال در راه او [[انفاق]] کنند: {{متن قرآن|«وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ»}} (حدید/۵۷،۷)، ازاین‌رو انسان باید این اموال را در راهی صرف کند که صاحب اصلی آن اجازه داده است، چنان‌که [[امام سجاد]](علیه السلام) فرمود: وقتی مال از آن خداست آن را جز در راه خدا مصرف نکن.<ref>. تحف العقول، ص ۲۶۷؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۱۶۴.</ref>
+اموالی که در اختیار انسان قرار دارد از دیگر امانتهای الهی است، بر همین اساس قرآن از این اموال به مال خدا یاد کرده و به مسلمانان توصیه کرده که با آن، به بردگان در راه آزادی خویش کمک کنند: {{متن قرآن|«... وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتَابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا ۖ وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ ...»}}<ref>[[آیه 33 سوره نور|سوره نور،آیه ۳۳.]]</ref>. و در آیه‌ای دیگر همه انسانها را جانشینان خدا در این اموال دانسته و به آنان سفارش می‌کند که از این اموال در راه او [[انفاق]] کنند: {{متن قرآن|«وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ»}}<ref>[[آیه 7 سوره نور|سوره نور،آیه ۷.]]</ref>. (حدید/۵۷،۷)، ازاین‌رو انسان باید این اموال را در راهی صرف کند که صاحب اصلی آن اجازه داده است، چنان‌که [[امام سجاد]](علیه السلام) فرمود: وقتی مال از آن خداست آن را جز در راه خدا مصرف نکن.<ref>. تحف العقول، ص ۲۶۷؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۱۶۴.</ref>
 ب: امانت‌های مردم:

@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۴: @@
 *"امانت"، حمیده عبداللهی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۴.
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:احکام روابط اجتماعی]]
 <references />

@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 بدهکاری که از دادن حق دیگری امتناع می ورزد و مالی در نزد صاحب حق به امانت گذارده، آیا صاحب حق می‌تواند حق خویش را از امانت تقاص کند یا نه؟ برخی از فقیهان با استناد به آیه ۱۲۶ [[سوره نحل]] که مقابله به مثل را جایز شمرده: {{متن قرآن|«و اِن عاقَبتُم فَعاقِبوا بِمِثلِ ما عوقِبتُم»}} این عمل را جایز شمرده‌اند<ref>. مختلف الشیعه، ج ۵، ص ۳۰؛ التحریر والتنویر، ج ۵، ص ۹۲؛ المنیر، ج ۱۴، ص ۲۷۳.</ref>؛ اما بسیاری از فقیهان [[امامیه]]<ref>. الخلاف، ج۶، ص۳۵۵۳۵۶؛ مختلف‌الشیعه، ج ۵، ص ۳۰.</ref> و [[اهل سنت]]<ref>. التحریر والتنویر، ج۵، ص۹۲؛ المنیر، ج۱۴، ص۲۷۴؛ المغنی، ج ۱۲، ص ۲۲۹  ۲۳۰.</ref> آن را ممنوع می‌دانند. در روایات پرشماری از [[پیامبر اسلام|پیامبر]](صلی الله علیه وآله) و [[اهل بیت]](علیهم السلام) این عمل خیانت در امانت شمرده شده و مسلمانان از ارتکاب آن منع گردیده‌اند.<ref>. تهذیب الاحکام، ج ۶، ص ۳۴۸؛ مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۲-۱۵؛ مسند احمد، ج ۴، ص ۴۲۳.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
 *"امانت"، حمیده عبداللهی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۴.
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:احکام روابط اجتماعی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۴۷
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}