امام صادق علیه السلام - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۳

2025-07-24T14:23:25Z

مهدی موسوی در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۴

2024-04-28T12:14:08Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۱

2024-04-23T10:51:59Z

مهدی موسوی در ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۲۲

2022-10-14T16:22:22Z

مهدی موسوی در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۳

2022-10-12T08:23:02Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵

2022-08-24T12:05:34Z

Zamani در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۱

2022-08-24T11:41:15Z

Zamani در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۲

2022-05-24T06:22:11Z

Zamani در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۵۳

2022-05-24T05:53:50Z

Zamani در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۵۱

2022-05-24T05:51:39Z

@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 ==خلفای معاصر با امام صادق==
-در دوران [[امامت]] امام صادق علیه السلام، حوادث سیاسی مهمی رخ داد که از جمله آنها جنبش [[علویان]] ([[قیام زید بن علی بن حسین (ع)|قیام زید بن علی]] در سال ۱۲۲ و قیام [[نفس زکیه|محمد بن عبدالله بن حسن]] و برادرش ابراهیم در سالهای ۱۴۵ و ۱۴۶ هجری) و جنبش [[عباسیان]] بود که به دنبال آن حکومت [[امویان|اموی]] سقوط کرده و عباسیان روی کار آمدند. جدایی عباسیان و علویان نیز که زمینه‌های آن قبل از به حکومت رسیدن آل عباس آماده شده بود، از جمله حوادثی است که در زمان آن حضرت به وقوع پیوست.
+در دوران [[امامت]] امام صادق علیه السلام، حوادث سیاسی مهمی رخ داد که از جمله آنها جنبش [[علویان]] ([[قیام زید بن علی بن حسین (ع)|قیام زید بن علی]] در سال ۱۲۲ و قیام [[محمد بن عبدالله بن حسن]] و برادرش ابراهیم در سالهای ۱۴۵ و ۱۴۶ هجری) و جنبش [[عباسیان]] بود که به دنبال آن حکومت [[امویان|اموی]] سقوط کرده و عباسیان روی کار آمدند. جدایی عباسیان و علویان نیز که زمینه‌های آن قبل از به حکومت رسیدن آل عباس آماده شده بود، از جمله حوادثی است که در زمان آن حضرت به وقوع پیوست.
 بخش امامت زندگانى امام جعفر صادق علیه‌السلام را مى‌ توان به دو بخش تقسیم نمود:

@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 #[[ولید بن یزید بن عبدالملک]] (۱۲۶-۱۲۵)
 #[[یزید بن ولید بن عبدالملک]] (۱۲۶)
-#ابراهیم بن ولید بن عبدالملک (۲ ماه و ۱۰ روز از سال ۱۲۶)
+#[[ابراهیم بن ولید بن عبدالملک]] (۲ ماه و ۱۰ روز از سال ۱۲۶)
-#مروان بن محمد معروف به [[مروان حمار]] (۱۳۲-۱۲۶)
+#[[مروان بن محمد]] معروف به مروان حمار (۱۳۲-۱۲۶)
 همچنین خلفاى [[حکومت بنی عباس|عباسى]] معاصر امام علیه‌السلام عبارتند از:

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{عالی}}
-«ابوعبدالله جعفر بن محمد» (۸۳-۱۴۸ق) معروف به '''امام جعفر صادق'''، فرزند [[امام باقر]] علیه ‌السلام و امام ششم [[شیعه|شیعیان]] است. امام صادق علیه ‌السلام در سن ۳۱ سالگی به [[امامت]] رسید و مدت امامت آن حضرت ۳۴ سال و طول عمر ایشان ۶۵ سال بوده است. امامت امام صادق همزمان با سال‌های پایانی حکومت [[بنی امیه]] و سال‌های آغازین حکومت [[بنی عباس]] بود. از آنجا که حکومت بنی امیه در این سالها رو به ضعف و سقوط می‌رفت و بنی عباس نیز استقرار پیدا ننموده بودند و علاوه بر آن در ابتدای حکومت خود برای جلب نظر بیشتر منش سرکوب را نداشتند، به امام صادق علیه السلام فرصتی دست داد که نهضت علمی و فرهنگی بزرگی را شروع نماید و پایه های علمی مکتب [[شیعه]] را محکم کند، تا جایی که از مذهب شیعه [[اثنى عشریه|اثنی عشری]] با عنوان «[[مذهب جعفری]]» و از آن حضرت با عنوان رئیس این مذهب یاد می شود.
+«ابوعبدالله جعفر بن محمد» (۸۳-۱۴۸ق) معروف به '''امام جعفر صادق'''، فرزند [[امام باقر]] علیه ‌السلام و امام ششم [[شیعه|شیعیان]] است. امام صادق علیه ‌السلام در سن ۳۱ سالگی به [[امامت]] رسید و مدت امامت آن حضرت ۳۴ سال و طول عمر ایشان ۶۵ سال بوده است. امامت امام صادق همزمان با سال‌های پایانی حکومت [[بنی امیه]] و سال‌های آغازین حکومت [[بنی عباس]] بود. از آنجا که حکومت بنی امیه در این سالها رو به ضعف و سقوط می‌رفت و بنی عباس نیز استقرار پیدا ننموده بودند و علاوه بر آن در ابتدای حکومت خود برای جلب نظر بیشتر منش سرکوب را نداشتند، به امام صادق علیه السلام فرصتی دست داد که نهضت علمی و فرهنگی بزرگی را شروع نماید و پایه های علمی مکتب [[شیعه]] را محکم کند.
 {{شناسنامه ائمه
 |عنوان امام=امام صادق علیه السلام
@@ سطر ۸۱: / سطر ۸۱: @@
 [[هشام بن عبدالملک]] پس از سرکوبی [[قیام زید بن علی بن حسین (ع)|قیام زید بن علی بن حسین]]، دشمنى با آل [[امام علی علیه السلام|على]] علیه‌السلام را آشکارتر کرد و به کارگزارانش دستور داد تا بر [[علویان|علویان]] سخت بگیرند، و نام آنان را از [[دیوان (تشکیلات اداری)|دیوان]] حذف کنند و زندانها را از آنان انباشته سازند. اما همین رفتارهای خصمانه [[بنی امیه|امویان]] با [[شیعه|شیعیان]]، و پایداری شیعیان بر اعتقاداتشان از سوی دیگر، تودۀ مردم را نسبت به بنی امیّه بدبین می کرد و بر احساس و آگاهى مردم نسبت به آل [[پیامبر اسلام|محمد]] می افزود. در پرتو آن جلسات و اجتماعات مخفى، به قصد قیام عمومى و بر انداختن امویان و انتقال [[خلافت]] به آل على، تشکیل گردید. پراکنده شدن مبلغان اندیشه انقلاب و پیدایى اختلافات درونى دولت اموى را آشفته کرد و ناتوانى به پیکر آن دولت راه یافت و عوامل ویرانى و نابودى بر آن چیره شد.
-اما با این وجود، امام به علت کمبود یاران واقعی و مخلص<ref>سدیر صیرفی می‌گوید: نزد امام صادق(ع) رفتم و به عرض رساندم که: به خدا سوگند خانه نشینی برای شما روا نیست! فرمود: چرا ای سدیر؟ گفتم: چون دوستان، شیعیان و یاران شما فراوانند. به خدا اگر امیرمؤمنان به اندازه شما شیعه و یاور داشت ابوبکر و عمر در بردن حق او طمع نمی‌کردند.  فرمود: ای سدیر، به نظر می‌رسد که چه مقدار باشند؟ گفتم: صد هزار. فرمود: صد هزار؟ گفتم: دویست هزار. فرمود:دویست هزار؟ گفتم: آری و نیمی از دنیا. امام در پاسخ سکوت اختیار کرد و پس از چند لحظه فرمود: ممکن است که با هم به ینبع برویم؟  گفتم: آری. در بین راه به جوانی رسیدیم که چند بزغاله را شبانی می‌کرد، حضرت نگاه کرد و فرمود: به خدا سوگند، اگر من به اندازه شماره این بزغاله‌ها یاور داشتم، سکوت برایم روا نبود! او می‌گوید: پیاده شدیم و نماز خواندیم. آنگاه که از نماز فراغت پیدا کردیم، متوجه بزغاله‌ها شدم، آنها را شمارش کردم؛ ۱۷ تا بیشتر نبودند. (اصول کافی، ج ۲، باب قلت عدد مؤمنین، ص ۱۹۰.)</ref>، صلاح را در این می دید که به صورت مستقیم در قیامهای بر ضد حکومت شرکت نکند و در عوض در فرصت به دست آمده پایه های علمی مکتب شیعه را تقویت نماید و هویت فقهی و اعتقادی مذهب [[امامیه]] را روشن سازد به گونه ای که مذهب شیعه بخاطر فعالیت های علمی امام صادق علیه السلام با نام [[مذهب جعفری]] شناخته شد.
+اما با این وجود، امام به علت کمبود یاران واقعی و مخلص<ref>سدیر صیرفی می‌گوید: نزد امام صادق(ع) رفتم و به عرض رساندم که: به خدا سوگند خانه نشینی برای شما روا نیست! فرمود: چرا ای سدیر؟ گفتم: چون دوستان، شیعیان و یاران شما فراوانند. به خدا اگر امیرمؤمنان به اندازه شما شیعه و یاور داشت ابوبکر و عمر در بردن حق او طمع نمی‌کردند.  فرمود: ای سدیر، به نظر می‌رسد که چه مقدار باشند؟ گفتم: صد هزار. فرمود: صد هزار؟ گفتم: دویست هزار. فرمود:دویست هزار؟ گفتم: آری و نیمی از دنیا. امام در پاسخ سکوت اختیار کرد و پس از چند لحظه فرمود: ممکن است که با هم به ینبع برویم؟  گفتم: آری. در بین راه به جوانی رسیدیم که چند بزغاله را شبانی می‌کرد، حضرت نگاه کرد و فرمود: به خدا سوگند، اگر من به اندازه شماره این بزغاله‌ها یاور داشتم، سکوت برایم روا نبود! او می‌گوید: پیاده شدیم و نماز خواندیم. آنگاه که از نماز فراغت پیدا کردیم، متوجه بزغاله‌ها شدم، آنها را شمارش کردم؛ ۱۷ تا بیشتر نبودند. (اصول کافی، ج ۲، باب قلت عدد مؤمنین، ص ۱۹۰.)</ref>، صلاح را در این می دید که به صورت مستقیم در قیامهای بر ضد حکومت شرکت نکند و در عوض در فرصت به دست آمده پایه های علمی مکتب شیعه را تقویت نماید و هویت فقهی و اعتقادی مذهب [[امامیه]] را روشن سازد.
 در جلسات درس امام صادق (علیه السلام) گاه تا چهار هزار نفر شرکت مى ‌کردند. کسانى که در جلسات درس امام حضور مى‌یافتند دانش طلبان و راویان [[حدیث|حدیث]] بودند که معمولا از جاهاى دور به درس او حاضر می شدند.
-== امام صادق در دوره عباسیان ==
+==امام صادق در دوره عباسیان==
 ===قیام عباسیان===
@@ سطر ۱۹۱: / سطر ۱۹۱: @@
 از امام جعفر صادق علیه‌السلام هفت پسر و سه دختر بر جاى ماند که  عبارتند از:
-#[[ امام موسی کاظم علیه السلام ]]، امام هفتم شیعیان.
+#[[ امام موسی کاظم علیه السلام ]] ، امام هفتم شیعیان.
 #[[اسماعیل بن جعفر |اسماعیل]] معروف به اعرج که بزرگترین فرزند وی است. اسماعیل در زمان حیات حضرت از دنیا رفت. پس از شهادت حضرت صادق علیه‌ السلام، عده‌ ای از کج‌اندیشان به [[امامت]] اسماعیل و عده ا ی به امامت فرزند اسماعیل محمد پیوستند که آنان را [[اسماعیلیه|اسماعیلیه]] می‌ گویند.
 #[[عبدالله افطح]]: وی همیشه با خواسته‌ های پدر مخالفت می‌کرد. بعد از پدر مدعی [[خلافت]] و امامت شد و جمعی نیز امامت وی را پذیرفتند که آنان را [[فطحیه|فطحیه]] می‌نامند. بعدها چون مردم ضعف علمی و عملی وی را مشاهده کردند از او برگشته و به امامت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] روی آوردند.
@@ سطر ۲۱۰: / سطر ۲۱۰: @@
 <references />
 ==منابع==
 *سید سعید روحانى، پرتوى از رخدادهاى عصر امام صادق علیه‌السلام، [http://www.al-shia.org/html/far/books/majalat/26/40/index.htm ماهنامه کوثر، ش ۴۰، با موضوع امام صادق علیه‌السلام، پایگاه مرکز اطلاع رسانی آل البیت علیهم‌السلام].
 *حیات فکرى و سیاسى ائمه، رسول جعفریان‌، انتشارات انصاریان، سال چاپ ۱۳۸۱ ش.

@@ سطر ۱۱۱: / سطر ۱۱۱: @@
 ==امام صادق و قیام‌های علویان==
 ===قیام زید بن علی بن الحسین===
-[[زید بن علی بن الحسین|زید بن على]]، برادر [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السّلام بود و با توجه به اهمیت زیادى که امام باقر از لحاظ علمى در جامعه داشت، موقعیت چشم‌گیرى براى زید و حرکت انقلابى او به وجود نیامد، گرچه در شمار [[محدث|محدثان]] بود و به سبب علوى بودنش مورد توجه فراوان مردم [[عراق]] قرار داشت.
+[[زید بن علی بن الحسین|زید بن على]]، برادر [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السّلام بود. اواخر دهه دوم قرن دوم، زید پس از پشت سر گذاشتن یک سلسله اختلافات و مشاجرات لفظى با [[هشام بن عبدالملک|هشام بن عبد الملک]]، تصمیم به اعتراض علیه قدرت حاکم گرفت و در [[ماه صفر|صفر]] (سال ۱۲۲) در [[کوفه|کوفه]] دست به یک حرکت انقلابى زده و پس از دو روز درگیرى نظامى به شهادت رسید.
 در برخى از روایات شیعه آمده است که زید از معتقدان به [[امامت]] امامان شیعه از جمله امام باقر و امام صادق علیهما السّلام بوده است، چنانکه از او نقل شده که مى‌ گفت: جعفر، امام ما در [[حلال]] و [[حرام]] است.<ref>رجال النجاشى، ص ۱۳۰؛ کفایة الاثر، ص ۳۲۷، و نک‍: سیره و قیام زید بن على، حسین کریمان، ص ۴۹ به بعد</ref>

@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 در برخى از روایات شیعه آمده است که زید از معتقدان به [[امامت]] امامان شیعه از جمله امام باقر و امام صادق علیهما السّلام بوده است، چنانکه از او نقل شده که مى‌ گفت: جعفر، امام ما در [[حلال]] و [[حرام]] است.<ref>رجال النجاشى، ص ۱۳۰؛ کفایة الاثر، ص ۳۲۷، و نک‍: سیره و قیام زید بن على، حسین کریمان، ص ۴۹ به بعد</ref>
-و در روایتى از امام صادق علیه السّلام دربارۀ زید چنین آمده است: خدا او را رحمت کند، مرد مؤمن و عارف و عالم و راست گویى بود، که اگر پیروز مى‌شد وفا مى‌ کرد و اگر زمام امور را به دست مى‌گرفت، مى‌ دانست آن را به دست چه کسى بسپارد.
+از روایات بر می آید که امام صادق علیه السلام با  قيام زيد موافق بوده است از جمله این روایات روایتی از [[امام رضا علیه السلام]] است که در پاسخ به [[مأمون]] فرمود: «پدرم موسي بن جعفر، نقل كرد كه از پدرش جعفر بن محمد شنيده بود كه مي گفت:... زيد براي قيامش با من مشورت كرد، من به او گفتم: عموجان اگر دوست داري همان شخص به دار آويخته در كناسه (كوفه) باشي، راه تو همين است. موقعي كه زيد از حضور امام صادق-عليه السلام- بيرون رفت، امام فرمود: «واي به حال كسي كه نداي او را بشنود و به ياري او نشتابد.»<ref>شيخ صدوق، عيون اخبارالرضا(عليه السلام)، بيروت، مؤسسه الاعلمي للمطبوعات، 1404 هـ ق، ج 1، چاپ اول، ص 225، باب 25</ref>
 ===قیام نفس زکیه===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۲
سطر ۱۲۱:		سطر ۱۲۱:

	با این همه، مسلم است که حضرت به قیام زید، به عنوان «قیامى بر ضد ستمگرى» مى‌نگریستند، چنانکه شخصیت اخلاقى زید را نیز تأیید مى‌فرمودند و حاضر نبودند کسى به ایشان جسارت کند.		با این همه، مسلم است که حضرت به قیام زید، به عنوان «قیامى بر ضد ستمگرى» مى‌نگریستند، چنانکه شخصیت اخلاقى زید را نیز تأیید مى‌فرمودند و حاضر نبودند کسى به ایشان جسارت کند.
−
−	~~===قیام یحیی بن زید===~~
−	[[یحی بن زید\|یحیی بن زید]] بن علی بن حسین یکی از چهار پسر زید بن علی است. بنا به نقل مشهور، وی در سال ۱۰۷ هجری قمری در محلهٔ [[بنی هاشم\|بنی‌هاشم]] شهر [[مکه]] به دنیا آمد. یحیی بن زید در قیام و خروج پدرش زید بن علی در مقابل هشام خلیفه حکومت [[بنی امیه\|اموی]] حضور داشته و پس از کشته شدن پدرش در سال ۱۲۱ در [[کوفه]] و دفن او، اصحاب و یاران زید متفرق شدند و فقط ده نفر از آنان باقی ماندند، یحیی که وضع را اینگونه مشاهده نمود، شبانه از کوفه به [[نینوا]] و از آنجا به [[مداین\|مدائن]] رفت و چون حاکم [[عراق]] در تعقیب او بودند از مدائن به ری و از ری به سرخس رفت. یحیی به سرخس و سپس به بیهق رفت و با هفتاد نفر به جنگ عمرو بن زراره حاکم ابرشهر و ده هزار لشکر او شتافت و در پایان، عمرو بن زراره را کشت و بر لشکر او پیروز شد و از آنجا به هرات و از هرات عازم جوزجان شد.
−
−	نصر بن سیار حاکم [[خراسان]] لشکری را به دفع او روانه جوزجان کرد که جنگ درگرفت. یحیی سه روز و سه شب با ایشان جنگ کرد تا همه یارانش کشته شدند و در پایان کار تیری بر پیشانی او رسید و کشته شد. سپاهیان نصر، سر یحیی را جدا نموده و برای ولید فرستادند و بدن او را برهنه بر دروازه شهر سرپل آویختند و پیوسته بدن او بر دار بود تا حکومت اموی متزلزل و بنی عباس قدرت یافتند.

	===قیام نفس زکیه===		===قیام نفس زکیه===