امام جماعت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ امام جماعت‌ را به امام جماعت منتقل کرد

2025-01-01T12:04:07Z

مهدی موسوی صفحهٔ امام جماعت‌ را به امام جماعت منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۷

2024-04-24T12:47:27Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۵۷

2012-10-31T09:57:15Z

Saeed zamani در ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۰۴

2012-08-04T06:04:59Z

Saeed zamani: تعیین رده

2012-08-04T06:04:24Z

تعیین رده

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۴۱

2012-07-22T08:41:13Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '-------- '''امام جماعت:''' پيش نماز. از آن در فقه در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترين مب...' ایجاد کرد

2012-07-21T10:55:05Z

صفحه‌ای جدید حاوی '-------- '''امام جماعت:''' پيش نماز. از آن در فقه در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترين مب...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

--------

'''امام جماعت:'''

پيش نماز.

از آن در [[فقه]] در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترين مباحث آن عبارت است از:

'''شرايط:'''

امام جماعت بايد عاقل<ref> جواهر الكلام، 13/323.</ref>، بالغ<ref> همان، 325.</ref>، مؤمن (شيعه دوازده امامى)<ref> همان، 273-275.</ref>، عادل<ref> همان، 275.</ref>، حلال‌زاده<ref> همان، 324.</ref> و در صورت مرد بودن همه يا بعضى از نمازگزاران مرد باشد.<ref> همان،‌ 336-337.</ref>

امامت مميز در آستانه بلوغ به قول مشهور<ref> همان، 325.</ref> و نيز نشسته براى ايستاده<ref> همان،‌ 327-328.</ref>، همچنين امى (كسى كه قرائت نماز را نمى‌داند) و لال براى غيرهمسانشان<ref> همان، 331-335.</ref> و به قول مشهور، امامت كسى كه حرفى را به جاى حرفى ديگر تلفظ مى‌كند - مانند تلفظ سين به جاى شين - جايز نيست.<ref> همان، 342.</ref> به قول مشهور، امامت زن براى زن در صورت دارابودن ساير شرايط امام جماعت، جايز است.<ref> همان، 337.</ref>

به قول مشهور، امامت اين افراد كراهت دارد:

# حاضر براى مسافر و برعكس.<ref> همان، 374.</ref>

# مبتلا به بيمارى خوره (جذام) و پيسى (برص).<ref> همان، 381.</ref>

# كسى كه حد شرعى بر او جارى شده است، پس از [[توبه]].<ref> همان، 383.</ref>

# كسى كه به جهت عذرى ختنه نكرده است.<ref> همان، 384.</ref>‌

# اعرابى (بيابان‌نشين) براى غيراعرابى به قول مشهور ميان متأخران.<ref> همان، 387.</ref>

# كسى كه با [[تيمم]] [[نماز]] مى‌گزارد براى كسى كه با [[وضو]] نماز مى‌خواند.<ref> همان،‌ 389-390.</ref>

# كسى كه مأمومان از امامت او ناخشنودند.<ref> همان، 386.</ref>

برخى امامت اسير، بافنده، حجامت‌گر، دباغ، نگهدارنده بول خود و نيز امامت ناقص براى كامل و كامل براى كامل‌تر را مكروه شمرده‌اند.<ref> همان،‌ 390-391 و العروة الوثقى 1/802-803.</ref>

اگر بعد از نماز، بطلان نماز امام به جهت نداشتن شرط صحت مانند طهارت و اخلال در اركان يا بطلان امامت او به جهت فسق يا كفر محرز گردد، نماز مأموم به قول مشهور صحيح است. ليكن در صحت [[نماز]] وى در فرض علم به بطلان امامت پيش نماز به جهت نداشتن ساير شرايط جز فسق و كفر، اختلاف مى‌باشد.<ref> جواهر الكلام، 14/2-9 و مستمسك العروة 7/306-312.</ref>

در صورت علم به بطلان در اثناى نماز، در اين كه نماز مأموم باطل است و بايد اعاده شود يا لازم است نيت فرادا كرده و نماز را ادامه دهد، اختلاف است.<ref> جواهر الكلام، 14/11 و مستمسك العروة 7/310-311.</ref>

'''اولويت در امامت:'''

امام جماعت ثابت مسجد، امير گمارده شده از سوى امام عادل، صاحب خانه در منزل خود<ref> جواهر الكلام، 13/348.</ref> و نيز هاشمى، در امامت جماعت بر ديگران اولويت دارند.<ref> همان، 353.</ref>

'''اختلاف در امامت:'''

در صورت اختلاف دو يا چند نفر درباره امامت، منتخب از سوى مأمومان بر ديگران مقدم است و در فرض اختلاف مأمومان در تقديم فردى به مرجحات رجوع مى‌شود. در شمار مرجحات و نيز ترتيب بين آن‌ها و تقديم يكى بر ديگرى اختلاف است. قول مشهور، تقديم «أقرأ» (آن كه قرائتش نيكوتر است) بر «أفقه» (داناترين به مسائل و احكام شرعى) و «أفقه» بر ساير مرجحات است.<ref> همان، 357-366.</ref>

'''نيابت از طرف امام:'''

در صورت مردن يا بيهوش شدن امام جماعت در اثناى نماز، جايز است يكى از مأمومان واجد شرايط نماز را با ديگر مأمومان به آخر رساند. همچنين امام مى‌تواند در حال ضرورت مانند باطل شدن [[وضو]] يا ابتلا به خون دماغ در اثناى نماز، فردى را به جاى خود بگمارد تا با مأمومان نماز را به اتمام رساند.<ref> همان، 368-369.</ref>

'''مستحبات:'''

قرار گرفتن در وسط صف، مراعات حال ناتوان‌ترين مأمومان در افعال [[نماز]] مگر آن كه خود آنان خواهان طولانى شدن نماز باشند، شنواندن قرائت و ذكرهاى نماز به گوش مأمومان، طول دادن ركوع به دو برابر اندازه‌اى كه انجام مى‌داده است، در موردى كه كسى قصد پيوستن به جماعت را دارد و برنخاستن از جاى خود پس از اتمام نماز تا زمانى كه نماز مأمومان تمام نشده است، بر امام جماعت مستحب است.<ref> العروة الوثقى، 1/803-804.</ref>

==پانویس ==
<references />
===منابع===

جمعى از پژوهشگران زير نظر سيد محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم‌السلام، جلد ‌1، ص 646

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
-'''پیش نماز'''
+«امام جماعت» یا پیش‌[[نماز]]، به کسی گفته می‌شود که در [[نماز جماعت]] جلو می‌ایستد و دیگران به او اقتدا می‌کنند. از عنوان «امام جماعت» در [[فقه]] در باب [[نماز|صلات]] سخن رفته و برای آن [[احکام شرعی|احکام]] و شرایطی بیان شده است.
-از آن در [[فقه]] در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترین مباحث آن عبارت است از:
+== احکام امام جماعت ==
-'''شرایط:'''
+امام جماعت باید عاقل<ref> جواهر الکلام، ۱۳/۳۲۳.</ref>، بالغ<ref> همان، ۳۲۵.</ref>، مؤمن ([[شیعه]] دوازده امامى)<ref> همان، ۲۷۳-۲۷۵.</ref>، عادل<ref> همان، ۲۷۵.</ref>، حلال‌زاده<ref> همان، ۳۲۴.</ref> و در صورت مرد بودن همه یا بعضى از نمازگزاران، مرد باشد.<ref> همان،‌ ۳۳۶-۳۳۷.</ref>
-امام جماعت باید عاقل<ref> جواهر الكلام، 13/323.</ref>، بالغ<ref> همان، 325.</ref>، مؤمن (شیعه دوازده امامى)<ref> همان، 273-275.</ref>، عادل<ref> همان، 275.</ref>، حلال‌زاده<ref> همان، 324.</ref> و در صورت مرد بودن همه یا بعضى از نمازگزاران مرد باشد.<ref> همان،‌ 336-337.</ref>
+امامت ممیّز در آستانه [[بلوغ‌|بلوغ]] به قول مشهور<ref> همان، ۳۲۵.</ref> و نیز نشسته براى ایستاده<ref> همان،‌ ۳۲۷-۳۲۸.</ref>، همچنین اُمّى (کسى که قرائت [[نماز]] را نمى‌داند) و لال براى غیرهمسانشان<ref> همان، ۳۳۱-۳۳۵.</ref> و به قول مشهور، امامت کسى که حرفى را به جاى حرفى دیگر تلفظ مى‌کند - مانند تلفظ سین به جاى شین - جایز نیست.<ref> همان، ۳۴۲.</ref> به قول مشهور، امامت زن براى زن در صورت دارابودن سایر شرایط امام جماعت، جایز است.<ref> همان، ۳۳۷.</ref>
-امامت ممیز در آستانه بلوغ به قول مشهور<ref> همان، 325.</ref> و نیز نشسته براى ایستاده<ref> همان،‌ 327-328.</ref>، همچنین امى (كسى كه قرائت نماز را نمى‌داند) و لال براى غیرهمسانشان<ref> همان، 331-335.</ref> و به قول مشهور، امامت كسى كه حرفى را به جاى حرفى دیگر تلفظ مى‌كند - مانند تلفظ سین به جاى شین - جایز نیست.<ref> همان، 342.</ref> به قول مشهور، امامت زن براى زن در صورت دارابودن سایر شرایط امام جماعت، جایز است.<ref> همان، 337.</ref>
+به قول مشهور، امامت این افراد [[مکروه|کراهت]] دارد:
-به قول مشهور، امامت این افراد كراهت دارد:
+*حاضر براى مسافر و برعکس.<ref> همان، ۳۷۴.</ref>
-# حاضر براى مسافر و برعكس.<ref> همان، 374.</ref>
+برخى امامت اسیر، بافنده، حجامت‌گر، دباغ، نگهدارنده بول خود و نیز امامت ناقص براى کامل و کامل براى کامل‌تر را [[مکروه]] شمرده‌اند.<ref> همان،‌ ۳۹۰-۳۹۱ و العروة الوثقى ۱/۸۰۲-۸۰۳.</ref>
-برخى امامت اسیر، بافنده، حجامت‌گر، دباغ، نگهدارنده بول خود و نیز امامت ناقص براى كامل و كامل براى كامل‌تر را مكروه شمرده‌اند.<ref> همان،‌ 390-391 و العروة الوثقى 1/802-803.</ref>
+اگر بعد از نماز، بطلان نماز امام به جهت نداشتن شرط صحت مانند [[طهارت]] و اخلال در ارکان یا بطلان امامت او به جهت [[فسق]] یا [[کفر]] محرز گردد، نماز مأموم به قول مشهور صحیح است. لیکن در صحت [[نماز]] وى در فرض علم به بطلان امامت پیش نماز به جهت نداشتن سایر شرایط -جز فسق و کفر-، اختلاف مى‌باشد.<ref> جواهر الکلام، ۱۴/۲-۹ و مستمسک العروة ۷/۳۰۶-۳۱۲.</ref>
-اگر بعد از نماز، بطلان نماز امام به جهت نداشتن شرط صحت مانند طهارت و اخلال در اركان یا بطلان امامت او به جهت فسق یا كفر محرز گردد، نماز مأموم به قول مشهور صحیح است. لیكن در صحت [[نماز]] وى در فرض علم به بطلان امامت پیش نماز به جهت نداشتن سایر شرایط جز فسق و كفر، اختلاف مى‌باشد.<ref> جواهر الكلام، 14/2-9 و مستمسك العروة 7/306-312.</ref>
+در صورت علم به بطلان در اثناى نماز، در این که نماز مأموم باطل است و باید اعاده شود، یا لازم است [[نیت]] فرادا کرده و نماز را ادامه دهد، اختلاف است.<ref> جواهر الکلام، ۱۴/۱۱ و مستمسک العروة ۷/۳۱۰-۳۱۱.</ref>
 '''اولویت در امامت:'''
-امام جماعت ثابت مسجد، امیر گمارده شده از سوى امام عادل، صاحب خانه در منزل خود<ref> جواهر الكلام، 13/348.</ref> و نیز هاشمى، در امامت جماعت بر دیگران اولویت دارند.<ref> همان، 353.</ref>
+برخی در امامت جماعت بر دیگران اولویت دارند، از جمله: امام جماعت ثابت [[مسجد]]، امیرِ گمارده شده از سوى امام عادل، صاحب خانه در منزل خود<ref> جواهر الکلام، ۱۳/۳۴۸.</ref> و نیز [[بنی هاشم|هاشمى]] ([[سادات]]).<ref> همان، ۳۵۳.</ref>
 '''اختلاف در امامت:'''
-در صورت اختلاف دو یا چند نفر درباره امامت، منتخب از سوى مأمومان بر دیگران مقدم است و در فرض اختلاف مأمومان در تقدیم فردى به مرجحات رجوع مى‌شود. در شمار مرجحات و نیز ترتیب بین آن‌ها و تقدیم یكى بر دیگرى اختلاف است. قول مشهور، تقدیم «أقرأ» (آن كه قرائتش نیكوتر است) بر «أفقه» (داناترین به مسائل و احكام شرعى) و «أفقه» بر سایر مرجحات است.<ref> همان، 357-366.</ref>
+در صورت اختلاف دو یا چند نفر درباره امامت، منتخب از سوى مأمومان بر دیگران مقدم است و در فرض اختلاف مأمومان در تقدیم فردى، به مرجّحات رجوع مى‌شود. در شمار مرجحات و نیز ترتیب بین آن‌ها و تقدیم یکى بر دیگرى اختلاف است. قول مشهور، تقدیم «أقرأ» (آن که قرائتش نیکوتر است) بر «أفقه» (داناترین به مسائل و [[احکام شرعی|احکام شرعى]]) و «أفقه» بر سایر مرجحات است.<ref> همان، ۳۵۷-۳۶۶.</ref>
 '''نیابت از طرف امام:'''
-در صورت مردن یا بیهوش شدن امام جماعت در اثناى نماز، جایز است یكى از مأمومان واجد شرایط نماز را با دیگر مأمومان به آخر رساند. همچنین امام مى‌تواند در حال ضرورت مانند باطل شدن [[وضو]] یا ابتلا به خون دماغ در اثناى نماز، فردى را به جاى خود بگمارد تا با مأمومان نماز را به اتمام رساند.<ref> همان، 368-369.</ref>
+در صورت مردن یا بیهوش شدن امام جماعت در اثناى نماز، جایز است یکى از مأمومان واجد شرایط، نماز را با دیگر مأمومان به آخر رساند. همچنین امام مى‌تواند در حال ضرورت مانند باطل شدن [[وضو]] یا ابتلا به خون دماغ در اثناى نماز، فردى را به جاى خود بگمارد تا با مأمومان نماز را به اتمام رساند.<ref> همان، ۳۶۸-۳۶۹.</ref>
 '''مستحبات:'''
-قرار گرفتن در وسط صف، مراعات حال ناتوان‌ترین مأمومان در افعال [[نماز]] مگر آن كه خود آنان خواهان طولانى شدن نماز باشند، شنواندن قرائت و ذكرهاى نماز به گوش مأمومان، طول دادن ركوع به دو برابر اندازه‌اى كه انجام مى‌داده است، در موردى كه كسى قصد پیوستن به جماعت را دارد و برنخاستن از جاى خود پس از اتمام نماز تا زمانى كه نماز مأمومان تمام نشده است، بر امام جماعت مستحب است.<ref> العروة الوثقى، 1/803-804.</ref>
+قرار گرفتن در وسط صف جماعت، مراعات حال ناتوان‌ترین مأمومان در افعال نماز، شنواندن قرائت و ذکرهاى نماز به گوش مأمومان، طول دادن [[رکوع]] به دو برابر اندازه‌اى که انجام مى‌داده است، در موردى که کسى قصد پیوستن به جماعت را دارد و برنخاستن از جاى خود پس از اتمام نماز تا زمانى که نماز مأمومان تمام نشده است، بر امام جماعت [[مستحب]] است.<ref> العروة الوثقى، ۱/۸۰۳-۸۰۴.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 646.
+* [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۶۴۶.
 [[رده:نماز]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''''پیش نماز.'''''
+{{مدخل دائره المعارف|[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]}}
 از آن در [[فقه]] در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترین مباحث آن عبارت است از:
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۳: @@
 قرار گرفتن در وسط صف، مراعات حال ناتوان‌ترین مأمومان در افعال [[نماز]] مگر آن كه خود آنان خواهان طولانى شدن نماز باشند، شنواندن قرائت و ذكرهاى نماز به گوش مأمومان، طول دادن ركوع به دو برابر اندازه‌اى كه انجام مى‌داده است، در موردى كه كسى قصد پیوستن به جماعت را دارد و برنخاستن از جاى خود پس از اتمام نماز تا زمانى كه نماز مأمومان تمام نشده است، بر امام جماعت مستحب است.<ref> العروة الوثقى، 1/803-804.</ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
-<references />
+<references/>
 ==منابع==
+جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 646.
 [[رده:نماز]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۰۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	~~'''امام جماعت:'''~~
−
	'''''پیش نماز.'''''		'''''پیش نماز.'''''

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''امام جماعت:'''
-پیش نماز.
+'''''پیش نماز.'''''
 از آن در [[فقه]] در باب صلات سخن رفته و مهم‌ترین مباحث آن عبارت است از:
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 # حاضر براى مسافر و برعكس.<ref> همان، 374.</ref>
 # مبتلا به بیمارى خوره (جذام) و پیسى (برص).<ref> همان، 381.</ref>
 # كسى كه حد شرعى بر او جارى شده است، پس از [[توبه]].<ref> همان، 383.</ref>
 # كسى كه به جهت عذرى ختنه نكرده است.<ref> همان، 384.</ref>‌
 # اعرابى (بیابان‌نشین) براى غیراعرابى به قول مشهور میان متأخران.<ref> همان، 387.</ref>
 # كسى كه با [[تیمم]] [[نماز]] مى‌گزارد براى كسى كه با [[وضو]] نماز مى‌خواند.<ref> همان،‌ 389-390.</ref>
 # كسى كه مأمومان از امامت او ناخشنودند.<ref> همان، 386.</ref>
@@ سطر ۵۱: / سطر ۴۵: @@
 ==پانویس ==
 <references />
-===منابع===
 جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 646

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴
(بدون تفاوت)