القائم على کل نفس - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۲

2026-04-18T05:52:33Z

Mohammadi در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۶

2026-02-26T13:56:13Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-20T11:22:09Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۷

2024-03-15T10:07:39Z

Aghajani در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۱

2020-02-04T11:11:49Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۴۱

2015-12-28T08:41:50Z

Goodosuser: نیاز به ویرایش دارد

2015-01-21T22:28:22Z

نیاز به ویرایش دارد

صفحهٔ تازه

این [[اسم مرکّب]] در [[قرآن]] یک بار و به عنوان وصف خدا وارد شده است، چنان که مى فرماید:(أَفَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى کلِّ نَفْس بِما کَسَبَتْ وَجَعَلُوا للّهِ شُرَکاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِما لا یَعْلَمُ فِى الأَرْضِ أَمْ بِظاهر مِنَ القَولِ بَلْ زُیِّنَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مَکْرُهُمْ وَ صُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ هاد).([[سوره رعد]]/33)

«آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است(مانند بتها است) براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو آنها را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که ازآن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید بلکه مکر کافران درنظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».

مفاد آیه این است که موجودى شایسته عبادت است که از همه حالات انسانِ عبادت کننده آگاه باشد و او جز خدا کسى نیست، این که گروهى براى خدا شریک قرار مى دهند در مورد آنها سه فرضیه باطل مطرح است:

1. نام این شرکا را ببرند تا درباره آن‌ها مطالعه شود که آیا واقعاً واجد صفات خداوندى مى باشند تا مورد پرستش قرار گیرند، و اگر آنها لات و عزى را نام ببرند همگى مى دانیم که آنها جمادى بیش نیستند و شایستگى عبادت را ندارند.

2. یا این افراد ناآگاه مى خواهند خدا را از شریکانى آگاه سازند که خدا از آنها خبر ندارد، این فرضیه نیز باطل است،زیرا چیزى از دایره علم الهى

بیرون نیست.

3. آنان گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویند، و آنچه را که خدا نیست، خدا مى نامند.

و شاید فرض اخیر درست تر باشد زیرا آنان هم مى دانستند که بتهاى مورد پرستش آنها کاره اى نیستند، و صفات معبود در آنها وجود ندارد، و همچنین از احاطه علم خدا آگاه بودند از این جهت فرض اخیر متعین است و در ذیل آیه مى فرماید: «مکر و حیله کافران براى آنها زیبا جلوه کرده و از راه حق بازمانده اند، و هرگز هدایت نخواهند شد». و این جمله مى رساند که آنها با الفاظ بازى مى کنند، غیر خدا را خدا مى نامند و آن را مى پرستند.

اکنون که معنى آیه روشن شد باید دید مقصود از اسم (قائم على کلّ نفس بما کسبت)چیست؟

این جمله کنایه از سلطه گسترده حق است بر هر انسانى، زیرا کسى که بالا سر انسان مى ایستد بر کارهاى او اشراف و از تمام خصوصیات آگاه است، تو گویى خدا مِثْل موجودى است که از افق برتر مراقب همه اعمال انسانها است.

لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان استعمال شده است چنان که مى فرماید:(...وَ مِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِینار لا یُؤدّهِ إِلَیْکَ إِلاّ ما دُمْتَ عَلَیْهِ قائِماً...).([[سوره آل عمران]]/75)

«برخى از این اهل کتاب به گونه اى پست هستند که اگر او را براى دینارى امین بشمارى (در اختیارش بگذارى) هرگز ردنمى کند، مگر این که بر او مسلط باشى».<ref> کتاب منشور جاوید-صفحه۳۱۶و ۳۱۷ از پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی </ref>

== منابع ==
<references/>

{{اسماء الله}}

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان نیز استعمال شده است، چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ...}}<ref>[[آیه 75 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۷۵.]]</ref>؛ ... برخى از [[اهل کتاب]] به گونه اى پست هستند که اگر او را به دینارى امین بشمارى (در اختیارش بگذارى) آن را برنمى گرداند، مگر این که بر او مسلط باشى ...».
 ==منابع==
 * منشور جاوید، [[جعفر سبحانی]]، صفحه ۳۱۶-۳۱۷.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-«القائم عَلى کُلّ نفس» اسم مرکّبی است که در [[قرآن|قرآن کریم]] یک بار و به عنوان وصف [[خدا|خداوند]] وارد شده، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ کلِّ نَفْسٍ بِمَا کسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا یعْلَمُ فِی الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ بَلْ زُینَ لِلَّذِینَ کفَرُوا مَکرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ وَمَنْ یضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ»}} ([[سوره رعد]]، ۳۳)؛ «آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است (مانند بتها است؟) و آنها براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو ایشان را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که از آن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید؟ بلکه مکر کافران در نظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».
+«القائم عَلى کُلّ نفس» اسم مرکّبی است که در [[قرآن|قرآن کریم]] یک بار و به عنوان وصف [[خدا|خداوند]] وارد شده، چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ ۗ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ ۚ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ ۗ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ ۗ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}}<ref>[[آیه 33 سوره رعد|سوره رعد، آیه ۳۳.]]</ref>؛ آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است (مانند بتها است؟) و آنها براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو ایشان را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که از آن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید؟ بلکه مکر کافران در نظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».
 مفاد [[آیه]] این است که موجودى شایسته [[عبادت]] است که از همه حالات انسانِ عبادت کننده آگاه باشد و او جز خدا کسى نیست. این که گروهى براى خدا شریک قرار مى دهند در مورد آنها سه فرضیه باطل مطرح است:
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 اکنون که معنى آیه روشن شد، باید دید مقصود از اسم مرکب «قائم على کلّ نفس» چیست؟ این عبارت کنایه از سلطه گسترده حق است بر هر انسانى، زیرا کسى که بالا سر انسان مى ایستد، بر کارهاى او اشراف دارد و از تمام خصوصیات آگاه است، تو گویى خدا مِثْل موجودى است که از افق برتر مراقب همه اعمال انسانهاست.
-لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان نیز استعمال شده است، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِینَارٍ لَا یؤَدِّهِ إِلَیک إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَیهِ قَائِمًا....»}} ([[سوره آل عمران]]، ۷۵)؛ «برخى از [[اهل کتاب]] به گونه اى پست هستند که اگر او را به دینارى امین بشمارى (در اختیارش بگذارى) آن را برنمى گرداند، مگر این که بر او مسلط باشى».
+لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان نیز استعمال شده است، چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ...}}<ref>[[آیه 75 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۷۵.]]</ref>؛ ... برخى از [[اهل کتاب]] به گونه اى پست هستند که اگر او را به دینارى امین بشمارى (در اختیارش بگذارى) آن را برنمى گرداند، مگر این که بر او مسلط باشى ...».
 ==منابع==
 * منشور جاوید، [[جعفر سبحانی]]، صفحه ۳۱۶-۳۱۷.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-این [[اسم مرکّب]] در [[قرآن]] یک بار و به عنوان وصف خدا وارد شده است، چنان که مى فرماید:{{متن قرآن|«أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ»}}.<ref>([[سوره رعد]]/33)</ref>
+«القائم عَلى کُلّ نفس» اسم مرکّبی است که در [[قرآن|قرآن کریم]] یک بار و به عنوان وصف [[خدا|خداوند]] وارد شده، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ کلِّ نَفْسٍ بِمَا کسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا یعْلَمُ فِی الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ بَلْ زُینَ لِلَّذِینَ کفَرُوا مَکرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ وَمَنْ یضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ»}} ([[سوره رعد]]، ۳۳)؛ «آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است (مانند بتها است؟) و آنها براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو ایشان را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که از آن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید؟ بلکه مکر کافران در نظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».
-«آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است(مانند بتها است) براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو آنها را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که ازآن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید بلکه مکر کافران درنظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».
+مفاد [[آیه]] این است که موجودى شایسته [[عبادت]] است که از همه حالات انسانِ عبادت کننده آگاه باشد و او جز خدا کسى نیست. این که گروهى براى خدا شریک قرار مى دهند در مورد آنها سه فرضیه باطل مطرح است:
-==مفاد آیه==
+۱. نام این شرکا را ببرند تا درباره آن‌ها مطالعه شود که آیا واقعاً واجد صفات خداوندى مى باشند تا مورد پرستش قرار گیرند؟ و اگر آنها [[لات]] و [[عزّی|عُزّى]] را نام ببرند همگى مى دانیم که آنها جمادى بیش نیستند و شایستگى عبادت را ندارند.
-. نام این شرکا را ببرند تا درباره آن‌ها مطالعه شود که آیا واقعاً واجد صفات خداوندى مى باشند تا مورد پرستش قرار گیرند، و اگر آنها لات و عزى را نام ببرند همگى مى دانیم که آنها جمادى بیش نیستند و شایستگى عبادت را ندارند.
+۲. یا این افراد ناآگاه مى خواهند خدا را از شریکانى آگاه سازند که خدا از آنها خبر ندارد؟ این فرضیه نیز باطل است، زیرا چیزى از دایره [[علم الهى]] بیرون نیست.
-. یا این افراد ناآگاه مى خواهند خدا را از شریکانى آگاه سازند که خدا از آنها خبر ندارد، این فرضیه نیز باطل است،زیرا چیزى از دایره علم الهى
+۳. آنان گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویند، و آنچه را که خدا نیست، خدا مى نامند.
-بیرون نیست.
+و شاید فرض اخیر درست تر باشد، زیرا آنان هم مى دانستند که بتهاى مورد پرستش آنها کاره اى نیستند و صفات معبود در آنها وجود ندارد و همچنین از احاطه علم خدا آگاه بودند، از این جهت فرض اخیر متعین است و در ذیل آیه مى فرماید: «مکر و حیله کافران براى آنها زیبا جلوه کرده و از راه حق بازمانده اند، و هرگز هدایت نخواهند شد». و این جمله مى رساند که آنها با الفاظ بازى مى کنند، غیر خدا را خدا مى نامند و آن را مى پرستند.
-. آنان گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویند، و آنچه را که خدا نیست، خدا مى نامند.
+اکنون که معنى آیه روشن شد، باید دید مقصود از اسم مرکب «قائم على کلّ نفس» چیست؟ این عبارت کنایه از سلطه گسترده حق است بر هر انسانى، زیرا کسى که بالا سر انسان مى ایستد، بر کارهاى او اشراف دارد و از تمام خصوصیات آگاه است، تو گویى خدا مِثْل موجودى است که از افق برتر مراقب همه اعمال انسانهاست.
 ==منابع==
-کتاب منشور جاوید از پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی
+* منشور جاوید، [[جعفر سبحانی]]، صفحه ۳۱۶-۳۱۷.
 {{اسماء الله}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-این [[اسم مرکّب]] در [[قرآن]] یک بار و به عنوان وصف خدا وارد شده است، چنان که مى فرماید:{{متن قرآن|«أَفَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى کلِّ نَفْس بِما کَسَبَتْ وَجَعَلُوا للّهِ شُرَکاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِما لا یَعْلَمُ فِى الأَرْضِ أَمْ بِظاهر مِنَ القَولِ بَلْ زُیِّنَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مَکْرُهُمْ وَ صُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ هاد»}}.<ref>([[سوره رعد]]/33)</ref>
+این [[اسم مرکّب]] در [[قرآن]] یک بار و به عنوان وصف خدا وارد شده است، چنان که مى فرماید:{{متن قرآن|«أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ»}}.<ref>([[سوره رعد]]/33)</ref>
 «آیا کسى که بر کار هر انسانى ناظر است(مانند بتها است) براى خدا شریکانى قرار داده اند، بگو آنها را نام ببرید، یا اینکه مى خواهید او (خدا) را در زمین به چیزى آگاه کنید که ازآن بى خبر است، یا گفتارى ظاهرى و نادرست مى گویید بلکه مکر کافران درنظرشان زیبا جلوه کرده و از راه راست باز مانده اند و هر که را خدا گمراه کند راهنمایى ندارد».
@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 این جمله کنایه از سلطه گسترده حق است بر هر انسانى، زیرا کسى که بالا سر انسان مى ایستد بر کارهاى او اشراف و از تمام خصوصیات آگاه است، تو گویى خدا مِثْل موجودى است که از افق برتر مراقب همه اعمال انسانها است.
-لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان استعمال شده است چنان که مى فرماید:{{متن قرآن|«...وَ مِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِینار لا یُؤدّهِ إِلَیْکَ إِلاّ ما دُمْتَ عَلَیْهِ قائِماً....»}}<ref>([[سوره آل عمران]]/75)</ref>
+لفظ «قائم» در قرآن به معنى حافظ و نگهبان استعمال شده است چنان که مى فرماید:{{متن قرآن|«... وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا....»}}<ref>([[سوره آل عمران]]/75)</ref>
 «برخى از این اهل کتاب به گونه اى پست هستند که اگر او را براى دینارى امین بشمارى (در اختیارش بگذارى) هرگز ردنمى کند، مگر این که بر او مسلط باشى».<ref> کتاب منشور جاوید-صفحه۳۱۶و ۳۱۷ از پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی </ref>