https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%86%D8%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها2026-11-11T22:57:53Zتاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%86%D8%A9_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=170547&oldid=prevZadhoosh: ایجاد مدخل دانشنامه‌ای طبق شیوه‌نامه2026-11-11T14:48:15Z<p>ایجاد مدخل دانشنامه‌ای طبق شیوه‌نامه</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{کتاب<br />
|نام = الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب<br />
|کتاب = الغدیر<br />
|نویسنده = [[علامه امینی|عبدالحسین امینی نجفی]]<br />
|زبان = عربی<br />
|تعداد جلد = ۱۱<br />
|ناشر = دار الکتاب العربی<br />
|مکان نشر = بیروت<br />
}}<br />
<br />
'''الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب'''، شناخته‌شده به '''الغدیر'''، کتابی به زبان عربی از [[علامه امینی|عبدالحسین امینی]] نجفی (۱۳۲۰–۱۳۹۰ق) دربارهٔ [[حدیث غدیر]] و اثبات امامت و خلافت بلافصل [[امام علی علیه السلام]] است. نویسنده در یازده جلد، این واقعه را از سه راه قرآن، سنت و ادب بررسی کرده است. جلد نخست به آیات ولایت و اسناد حدیث اختصاص دارد و بیشتر جلدهای پسین به شاعران غدیر و شعر آنان در طول چهارده قرن می‌پردازد. الغدیر از گسترده‌ترین پژوهش‌های شیعه دربارهٔ غدیر شمرده می‌شود و چون بخش عمدهٔ مستندات آن از منابع [[اهل سنت و جماعت|اهل‌سنت]] است، در مناظرات کلامی جایگاهی ویژه یافته است. کتاب در لبنان و ایران چند نوبت چاپ و به فارسی ترجمه شده است.<ref>امینی، الغدیر، ج۱، مقدمه.</ref><br />
<br />
==نویسنده==<br />
<br />
عبدالحسین امینی در ۱۳۲۰ق در [[تبریز]] زاده شد و آموختن مقدمات را نزد پدرش آغاز کرد. برای ادامهٔ تحصیل به [[نجف]] رفت و در درس فیروزآبادی و سید ابوتراب خوانساری حاضر شد. نخستین اثر او، شهداء الفضیلة، مورد توجه عالمان قرار گرفت و پس از آن سال‌ها عمر خود را صرف الغدیر کرد. به گفتهٔ فرزندش، او برای دستیابی به منابع، کتابخانه‌ها را می‌کاوید و مدتی در [[تهران]] اقامت گزید، زیرا دسترسی به منابع در آنجا آسان‌تر بود. امینی در ۱۳۹۰ق در هفتاد سالگی درگذشت و در نجف به خاک سپرده شد.<ref>مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی، «رحلت علامه شیخ عبدالحسین امینی (۱۳۹۰ق)»؛ حوزه‌نت، «چگونگی نشر کتاب الغدیر».</ref><br />
<br />
==انگیزهٔ تألیف==<br />
<br />
پژوهشگران، یکی از وجوه اهمیت الغدیر را پاسخ‌گویی به شبهاتی دانسته‌اند که دربارهٔ غدیر و فضایل امام علی علیه‌السلام مطرح شده است.<ref>حاجی عسگری، زهرا و دیگران، «روش‌های نقد و ارزیابی شبهات واقعه غدیر در کتاب الغدیر»، مطالعات قرآن و حدیث.</ref> مؤلف در آغاز کتاب، دو حدیث از منابع اهل‌سنت آورده است؛ یکی از آن دو چنین است: {{متن حدیث|«عُنْوَانُ صَحِيفَةِ الْمُؤْمِنِ حُبُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ»}}؛ «سرلوحهٔ کارنامهٔ مؤمن، دوستی علی بن ابی‌طالب است». او همچنین کوشیده است با گردآوری طرق گوناگون روایت، تواتر حدیث غدیر را نشان دهد و آن را از شمار خبر واحد بیرون آورد.<ref>حوزه‌نت، «چگونگی نشر کتاب الغدیر»؛ امینی، الغدیر، ج۱.</ref><br />
<br />
==ساختار و مجلدات==<br />
<br />
الغدیر در یازده جلد منتشر شده است. جلد نخست به آیات مرتبط با ولایت و به سند و راویان حدیث غدیر اختصاص دارد. از جمله آیاتی که در کتاب بررسی شده، [[آیه تبلیغ]] است: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ»}}؛ «ای پیامبر، آنچه از سوی پروردگارت بر تو فرو فرستاده شده ابلاغ کن» (مائده: ۶۷). به گزارش خود مؤلف، شمار راویان این واقعه از صحابه به ۱۱۰ و از تابعان به ۸۴ تن می‌رسد. متن مشهور حدیث چنین است: {{متن حدیث|«مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ»}}؛ «هر کس من مولای او هستم، این علی مولای اوست».<ref>قرآن کریم، سورهٔ مائده، آیهٔ ۶۷؛ امینی، الغدیر، ج۱.</ref><br />
<br />
شش جلد پس از آن به شاعران غدیر اختصاص دارد؛ از سدهٔ نخست تا روزگار مؤلف، همراه با متن اشعار و توضیح‌های لغوی و تاریخی. در جلدهای پایانی، در ادامهٔ همین بحث، به مسائل اختلافی میان شیعه و اهل‌سنت پرداخته شده است؛ مانند خلافت خلفای سه‌گانه، [[فدک]]، ایمان [[ابوطالب علیه السلام]] و رفتار [[معاویه]]. در آغاز جلد دهم، متن تقریظها و نامه‌های ستایش‌آمیز عالمان آمده است. به گفتهٔ فرزند مؤلف، بخش دیگری از تألیف، که برای چاپ آماده نشده بود، منتشر نشده است.<ref>امینی، الغدیر، ج۲–۷ و ج۱۰؛ حوزه‌نت، «چگونگی نشر کتاب الغدیر».</ref><br />
<br />
==روش تألیف==<br />
<br />
ستون اصلی روش امینی، استناد به منابع اهل‌سنت است: [[صحیح بخاری (کتاب)|صحیح بخاری]]، [[صحیح مسلم (کتاب)|صحیح مسلم]]، مسند احمد، تاریخ بغداد، حلیة الاولیاء و ده‌ها اثر دیگر. او برای هر روایت، سند و نشانی از کتاب اصلی می‌دهد تا خواننده بتواند ادعا را در همان منبع بررسی کند. در بخش پاسخ به شبهات، چند شیوه در کتاب دیده می‌شود: استناد به آرای عالمان اهل‌سنت، نشان دادن تناقض در سخن مخالفان، رد اجماع مورد ادعا، و بهره‌گیری از قواعد بلاغت و آیات قرآن.<ref>حاجی عسگری، زهرا و دیگران، «روش‌های نقد و ارزیابی شبهات واقعه غدیر در کتاب الغدیر»، مطالعات قرآن و حدیث.</ref> بررسی معنای «مولی» و نقد دیدگاهی که آن را به دوستی محدود می‌کند، از بخش‌های شناخته‌شدهٔ جلد نخست است.<ref>امینی، الغدیر، ج۱.</ref><br />
<br />
==جایگاه علمی==<br />
<br />
سید صدرالدین صدر در نامه‌ای که در آغاز جلد دهم چاپ شده، الغدیر را چنین خوانده است: «كتاب الغدير دائرة معارف إسلامية...»؛ «الغدیر دانشنامه‌ای اسلامی است...». [[شیخ آقا بزرگ تهرانی]]، صاحب الذریعة، نیز از عالمانی است که تقریظ او در آغاز همان جلد آمده است.<ref>صدر، نامه به مؤلف الغدیر، در: امینی، الغدیر، ج۱۰.</ref> در پژوهش‌های دانشگاهی نیز الغدیر یکی از مهم‌ترین و مبسوط‌ترین کتاب‌ها در این زمینه شمرده شده است.<ref>حاجی عسگری، زهرا و دیگران، «روش‌های نقد و ارزیابی شبهات واقعه غدیر در کتاب الغدیر»، مطالعات قرآن و حدیث.</ref><br />
<br />
==واکنش‌ها==<br />
<br />
به گزارش فرزند مؤلف، برخی معاصران با این تصور که الغدیر «کتاب شعر» است، مصرف وجوه شرعی در چاپ آن را جایز نمی‌دانستند؛ از این رو هزینهٔ نشر آن از این وجوه تأمین نشد. به گفتهٔ همان گزارش، عالمانی چون [[سید محسن حکیم]] به مؤلف و کار او توجه داشتند.<ref>حوزه‌نت، «چگونگی نشر کتاب الغدیر».</ref> به ارزیابی پژوهشگران، تکیهٔ کتاب بر منابع اهل‌سنت و آیات و احادیث، به آن اعتبار علمی نزد اندیشمندان هر دو مذهب بخشیده است.<ref>حاجی عسگری، زهرا و دیگران، «روش‌های نقد و ارزیابی شبهات واقعه غدیر در کتاب الغدیر»، مطالعات قرآن و حدیث.</ref><br />
<br />
==چاپ‌ها و ترجمه‌ها==<br />
<br />
نخستین جلد الغدیر در نجف منتشر شد. سپس دار الکتاب العربی در بیروت، به کوشش حسن ایرانی، آن را بازچاپ کرد؛ جلد دهم در ۱۳۹۷ق/۱۹۷۷م در بیروت منتشر شد. در ایران، چاپ دار الکتب الإسلامیة در تهران از چاپ‌های شناخته‌شدهٔ آن است.<ref>امینی، الغدیر، ج۱۰، صفحهٔ عنوان؛ نیز الغدیر، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ ششم، ۱۳۷۴ش.</ref> ترجمهٔ فارسی کتاب، با ترجمهٔ محمدتقی واحدی و گروهی از مترجمان، به کوشش [[کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی]] منتشر شده است.<ref>کتابخانهٔ بزرگ اسلامی (مرعشی)، صفحهٔ معرفی «الغدیر (فارسی)».</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
*قرآن کریم.<br />
*امینی، عبدالحسین؛ الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت: دار الکتاب العربی، ۱۳۹۷ق.<br />
*امینی، عبدالحسین؛ الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ ششم، ۱۳۷۴ش.<br />
*حاجی عسگری، زهرا و دیگران؛ «روش‌های نقد و ارزیابی شبهات واقعه غدیر در کتاب الغدیر»، مطالعات قرآن و حدیث، دورهٔ ۱۲، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۸ش.<br />
*حوزه‌نت؛ «چگونگی نشر کتاب الغدیر» (گفت‌وگو با احمد امینی)، https://hawzah.net/fa/Discussion/view/55710، تاریخ دسترسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.<br />
*صدر، سید صدرالدین؛ نامه به مؤلف الغدیر، در: امینی، الغدیر، ج۱۰، بیروت: دار الکتاب العربی، ۱۳۹۷ق.<br />
*کتابخانهٔ بزرگ اسلامی (مرعشی)؛ صفحهٔ معرفی «الغدیر (فارسی)»، ترجمهٔ محمدتقی واحدی، https://ablibrary.net/book_content/b/390/2، تاریخ دسترسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.<br />
*مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی؛ «رحلت علامه شیخ عبدالحسین امینی (۱۳۹۰ق)»، https://www.cgie.org.ir/fa/news/217967، تاریخ دسترسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.<br />
<br />
[[رده:کتاب‌ها]]<br />
[[رده:غدیر]]<br />
[[رده:آثار علامه امینی]]<br />
[[رده:کتاب‌های فضایل اهل البیت (ع)]]</div>Zadhoosh