https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D8%A7%D9%84_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29الاخبار الطوال (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-18T13:50:33Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D8%A7%D9%84_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=146927&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۷2023-07-19T07:27:21Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">اخبارالطوال</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">'''«الاخبار الطوال»''' تألیف [[ابوحنیفه دینوری]] (م، ۲۸۲ ق)، از نخستین و مهمترین منابع [[تاریخ اسلام]] و تاریخ [[ایران]] به زبان عربی است. مطالب کتاب با شرح زندگى فرزندان [[حضرت آدم]] آغاز شده و با مرگ [[معتصم|معتصم عباسى]] (م، ۲۲۷ ق) پایان مىیابد. دینوری در «الاخبار الطوال» از [[حضرت علی]] علیهالسلام و فرزندانش با احترام یاد کرده و اخبار تاریخی مربوط به ایشان از جمله واقعه [[عاشورا]] را مفصلتر آورده است.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">اخبارالطوال، كتابي در تاريخ به زبان عربي از ابوحنيفه احمد بن داوود بن ونند دينوري، متوفي 281 يا 282 ق. است. اخبارالطوال ابتدا به تاریخ خلقت میپردازد و مطالبی در مورد پیامبرانی چون ادریس و نوح و هود و ابراهیم... و پادشاهی داود و سلیمان تا ظهور عیسی بیان میدارد. سپس به مطالبی درباره ظهور زرتشت و آیین او و نجات بنیاسرائیل به وسیله پادشاهان ایران میپردازد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان=</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">شرح حال و سرگذشت پادشاهان ایران، از جمشید و پیروزی ضحاک بر او تا منوچهر و کیقباد و گشتاسب و بهمن و دارا و اسکندر و ملوکالطوایف و سپس ساسانیان تا انقراض ایشان از مباحث دیگر کتاب است. تاریخ اسلام در این کتاب با تفصیل پیکارهای اعراب و ایرانیان در دوره خلافت عمر شروع و به پایان خلافت معتصم ختم میشود</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تصویر= [[پرونده:اخبارالطوال</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">jpeg|۲۴۰px|وسط]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">علاوه بر این جنگهای امیرالمؤمنین علی علیه السلام با معاویه و جنگهای جمل و صفین و خوارج و دوره حکمرانی معاویه و یزید، واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام هم مفصل بیان شده است. داستان قیام مختار و همراهانش، حکومت زبیریان، انقراض بنیمروان و قیام مردم ایران بخصوص قیام خراسان به رهبری ابومسلم از دیگر مباحث کتاب است. گرایش نسبی به عنصر ایرانی در اخبارالطوال به وضوح مشهود است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|نویسنده=ابوحنیفه دینوری</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">و يكي از مهمترين منابع تاريخ ايران ساساني است. اين كتاب حوادث دولت هاي عرب را پس از اسلام تا پايان خلافت المعتصم، خليفه عباسي (227ق، 842م) دربردارد، به علاوه شامل بسياري از مقررات اسلام در امور سياسي و اداري و نخستين مورد اجراي آنها در دولت اسلامي است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|موضوع= تاریخ عمومی</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">دينوري برخي وقايع عصر خود را كه شخصا ديده يا شنيده در اخبار الطوال ذكر كرده و اين بر ارزش اثر وي مي افزايد. مؤلف به خلاف شيوه برخي از تاريخ نويسان اسلامي وقايع را سال به سال و يا بر حسب سلسله و كشور ياد نمي كند، بلكه آنها را از آغاز تا فرجام پيوسته مي آورد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|زبان= عربی </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">اخبارالطوال در باب فتوح اسلام داراي رواياتي است كه در ديگر منابع ديده نمي شود. تصحيح و تحقيق اين كتاب اولين بار در سال 1887 توسط گرگاس صورت گرفت، اما پيش از آنكه مقدمه و فهارس آن را آماده سازد، درگذشت. پس از وي «روزن» بر آن شد كه هدف او را دنبال كند. اما وي نيز پيش از پايان كار درگذشت (1908) و سرانجام كراچكوفسكي، شاگرد روزن اين مهم را به پايان برد.(1912)</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تعداد جلد= ۱</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ذکر واقعه عاشورا</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده1= </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">کتاب اخبار الطوال دینوری یکی از مهمترین منابع تاریخ اسلام است که دینوری، نویسنده آن پس از رسیدن به واقعه عاشورا به شرح مفصلی از حوادث آن روز می پردازد. از مطالبی که در این کتاب ذکر شده، می توان به علل رفتن امام حسین علیه السلام به مکه، هجرت امام علیه السلام از مکه به کوفه، ورود امام علیه السلام به نینوا و ناخشنودی از این که در جنگ پیشی بگیرد، شدت یافتن تشنگی در لشگر امام علیه السلام و روانه کردن عباس علیه السلام برای تهیه آب، خطبه امام علیه السلام در شب عاشورا، شهادت علی اکبر علیه السلام و دیگر یاران امام علیه السلام، تعداد زخم های امام علیه السلام، تعداد شهیدانی که همراه امام علیه السلام بودند، تغییراتی که در آفرینش پس از شهادت امام حسین علیه السلام رخ داد، فرستادن سر مبارک امام حسین علیه السلام به کوفه، سخن گفتن سر امام حسین علیه السلام و انتقام خدا از قاتلان امام در دنیا اشاره کرد. دینوری یکی از مورخان اهل سنت است که در اواخر قرن سوم می زیسته است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده1= </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">منابع</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">"اخبار الطوال دينوري در بوته نقد و بررسي"، قسیم یاسین، فصلنامه مطالعات تقريبي مذاهب اسلامي، شماره 4.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>"راویان عاشورا چه کسانی هستند؟"، سید علی <del class="diffchange diffchange-inline">حسین پور، </del>پایگاه اطلاع رسانی حوزه بازیابی: <del class="diffchange diffchange-inline">27 </del>آبان <del class="diffchange diffchange-inline">1392</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|لینک= </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== مؤلف ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ابوحنیفه دینوری|ابوحنیفه احمد بن داوود دینوری]] (۲۲۲-۲۸۲ ق)، ادیب، لغوی، مورخ، منجم، ریاضیدان، جغرافیادان و گیاهشناس [[ایران|ایرانی]] مسلمان در قرن سوم قمری و از شاگردان [[ابن سکیت اهوازی|ابن سکّیت اهوازی]] است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">برخی به دلایلی از جمله [[شیعه]] بودن استادش ابن سکیت، دینوری را شیعه دانستهاند. اما دیگران، از جمله ذهبی، او را از عالمان [[حنفی]] معرفی کرده است.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">دینوری در علوم گوناگون متبحر بوده، اما شهرتش بیشتر در زمینههای [[ادبیات عرب|ادبیات]]، [[تاریخ]] و گیاهشناسی است. علاوه بر «[[الاخبار الطوال (کتاب)|الاخبار الطوال]]» برخی دیگر از مهمترین آثار او عبارتند از: کتاب النبات، الانواء، تفسیر القرآن، اصلاح المنطق، حساب الدور، الجبر و المقابله، القبلة و الزوال، الجمع و التفریق.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== محتوای کتاب ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب «الاخبارالطوال» ابتدا به تاریخ خلقت میپردازد و مطالبی در مورد پیامبران الهی چون [[حضرت ادریس علیه السلام|ادریس]] و [[حضرت نوح علیه السلام|نوح]] و [[حضرت هود علیه السلام|هود]] و [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]]...، [[حضرت داوود علیه السلام|داود]] و [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] تا ظهور [[حضرت عیسی علیه السلام|عیسی]] بیان میدارد. سپس به مطالبی درباره ظهور [[زرتشت]] و آیین او و نجات [[بنی اسرائیل|بنیاسرائیل]] به وسیله پادشاهان [[ایران]] میپردازد.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">اخبارالطوال همچنین یکی از مهمترین منابع تاریخ ایران ساسانی است. شرح حال و سرگذشت پادشاهان ایران، از جمشید و پیروزی ضحاک بر او تا منوچهر و کیقباد و گشتاسب و بهمن و دارا و اسکندر و ملوکالطوایف و سپس ساسانیان تا انقراض ایشان از مباحث دیگر کتاب است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب حوادث دولت های عرب را پس از [[اسلام]] تا پایان خلافت [[معتصم|معتصم عباسی]] (۲۲۷ ق، ۸۴۲ م) دربردارد، به علاوه شامل بسیاری از مقررات اسلام در امور سیاسی و اداری و نخستین مورد اجرای آنها در دولت اسلامی است. [[تاریخ اسلام]] در این کتاب با تفصیل پیکارهای اعراب و ایرانیان در دوره خلافت [[عمر بن خطاب|عمر خطاب]] شروع و به پایان [[خلافت]] معتصم ختم میشود.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">علاوه بر این، جنگهای [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین علی]] علیه السلام با [[معاویه]] و جنگهای [[جنگ جمل|جمل]] و [[صفین]] و [[جنگ نهروان|نهروان]] و دوره حکمرانی معاویه و [[یزید بن معاویه|یزید]]، واقعه [[کربلا]] و شهادت [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام هم مفصل بیان شده است. داستان [[قیام مختار]] و همراهانش، حکومت زبیریان، انقراض [[آل مروان|بنیمروان]] و قیام مردم ایران بخصوص قیام [[خراسان]] به رهبری [[ابومسلم خراسانى|ابومسلم]] از دیگر مباحث کتاب است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">گرایش نسبی به عنصر ایرانی در اخبارالطوال به وضوح مشهود است. نویسنده درباره سیره و [[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|مغازى]] [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلى الله علیه وآله سخنى نگفته و [[تاریخ اسلام]] را با فتح ایران آغاز کرده است؛ این امر نشانگر آن است که وى صرفا قصد ارائه اخبار مربوط به ایران را داشته است، بدین ترتیب تکیه دینورى در اخبار الطوال بر تاریخ ایران بوده و تاریخ [[خلفای نخستین|خلفاى نخست]] را تا آن اندازه که به ایران و فتح شهرهاى آن ارتباط داشته آورده است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ابوحنیفه دینوری|دینوری]] برخی وقایع عصر خود را که شخصا دیده یا شنیده در اخبار الطوال ذکر کرده و این بر ارزش اثر وی می افزاید. مؤلف به خلاف شیوه برخی از تاریخ نویسان اسلامی وقایع را سال به سال و یا بر حسب سلسله و کشور یاد نمی کند، بلکه آنها را از آغاز تا فرجام پیوسته می آورد. اخبارالطوال در باب فتوح اسلام دارای روایاتی است که در دیگر منابع دیده نمی شود. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">دینوری در کتاب «الاخبار الطوال» از [[حضرت علی]] علیهالسلام و فرزندانش با احترام یاد کرده و در برخی مواضع به دنبال نام آنها واژه «علیهالسلام» را بهکار برده و اخبار تاریخی مربوط به علی علیهالسلام را مفصلتر آورده است. همچنین وی بهرغم اینکه حوادث تاریخی دوران [[بنیامیه]] را بسیار خلاصه نقل کرده، واقعه [[کربلا]] و قیام [[امام حسین]] علیهالسلام را مفصل گزارش کرده است.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">مؤلف در این کتاب، پس از رسیدن به واقعه [[عاشورا]] به شرح مفصلی از حوادث آن روز می پردازد. از مطالبی که در این کتاب ذکر شده، می توان به علل رفتن امام حسین علیه السلام به [[مکه]]، هجرت امام علیه السلام از مکه به [[کوفه]]، ورود امام علیه السلام به [[نینوا]] و ناخشنودی از این که در جنگ پیشی بگیرد، شدت یافتن تشنگی در لشکر امام علیه السلام و روانه کردن [[حضرت عباس علیه السلام|حضرت عباس]] علیه السلام برای تهیه آب، خطبه امام علیه السلام در [[شب عاشورا]]، شهادت حضرت [[حضرت علی اکبر علیه السلام|علی اکبر]] علیه السلام و دیگر یاران امام علیه السلام، تعداد شهیدانی که همراه امام علیه السلام بودند، تغییراتی که در آفرینش پس از شهادت امام حسین علیه السلام رخ داد، فرستادن [[سر امام حسین علیه السلام|سر مبارک امام حسین]] علیه السلام به کوفه، سخن گفتن سر امام حسین علیه السلام و انتقام خدا از قاتلان امام در دنیا اشاره کرد. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== ترجمه کتاب ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">«اخبار الطوال» توسط محمود مهدوى دامغانى و صادق نشات به فارسی ترجمه شده است. مهدوی دامغانی در ترجمهاش بر این کتاب، آن را به دو بخش تاریخ قبل از [[اسلام]] و تاریخ بعد از اسلام تقسیم کرده است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== منابع ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* "اخبار الطوال دینوری در بوته نقد و بررسی"، قسیم یاسین، فصلنامه مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی، شماره ۴.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>"راویان عاشورا چه کسانی هستند؟"، سید علی <ins class="diffchange diffchange-inline">حسینپور، </ins>پایگاه اطلاع رسانی حوزه بازیابی: <ins class="diffchange diffchange-inline">۲۷ </ins>آبان <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۹۲.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[نرم افزار نور السیرة ۲|نرم افزار نور السیره]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی</ins>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:کتابهای تاریخی]][[رده:منابع تاریخ انبیا(ع)]][[رده:منابع تاریخ اسلام]]</ins></div></td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D8%A7%D9%84_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=146923&oldid=prevمهدی موسوی: صفحهای تازه حاوی «کتاب اخبارالطوال اخبارالطوال، كتابي در تاريخ به زبان عربي از ابوحنيفه احمد...» ایجاد کرد2023-07-18T12:20:16Z<p>صفحهای تازه حاوی «کتاب اخبارالطوال اخبارالطوال، كتابي در تاريخ به زبان عربي از ابوحنيفه احمد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>کتاب اخبارالطوال<br />
<br />
اخبارالطوال، كتابي در تاريخ به زبان عربي از ابوحنيفه احمد بن داوود بن ونند دينوري، متوفي 281 يا 282 ق. است. اخبارالطوال ابتدا به تاریخ خلقت میپردازد و مطالبی در مورد پیامبرانی چون ادریس و نوح و هود و ابراهیم... و پادشاهی داود و سلیمان تا ظهور عیسی بیان میدارد. سپس به مطالبی درباره ظهور زرتشت و آیین او و نجات بنیاسرائیل به وسیله پادشاهان ایران میپردازد.<br />
<br />
شرح حال و سرگذشت پادشاهان ایران، از جمشید و پیروزی ضحاک بر او تا منوچهر و کیقباد و گشتاسب و بهمن و دارا و اسکندر و ملوکالطوایف و سپس ساسانیان تا انقراض ایشان از مباحث دیگر کتاب است. تاریخ اسلام در این کتاب با تفصیل پیکارهای اعراب و ایرانیان در دوره خلافت عمر شروع و به پایان خلافت معتصم ختم میشود.<br />
<br />
علاوه بر این جنگهای امیرالمؤمنین علی علیه السلام با معاویه و جنگهای جمل و صفین و خوارج و دوره حکمرانی معاویه و یزید، واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام هم مفصل بیان شده است. داستان قیام مختار و همراهانش، حکومت زبیریان، انقراض بنیمروان و قیام مردم ایران بخصوص قیام خراسان به رهبری ابومسلم از دیگر مباحث کتاب است. گرایش نسبی به عنصر ایرانی در اخبارالطوال به وضوح مشهود است.<br />
<br />
و يكي از مهمترين منابع تاريخ ايران ساساني است. اين كتاب حوادث دولت هاي عرب را پس از اسلام تا پايان خلافت المعتصم، خليفه عباسي (227ق، 842م) دربردارد، به علاوه شامل بسياري از مقررات اسلام در امور سياسي و اداري و نخستين مورد اجراي آنها در دولت اسلامي است.<br />
<br />
دينوري برخي وقايع عصر خود را كه شخصا ديده يا شنيده در اخبار الطوال ذكر كرده و اين بر ارزش اثر وي مي افزايد. مؤلف به خلاف شيوه برخي از تاريخ نويسان اسلامي وقايع را سال به سال و يا بر حسب سلسله و كشور ياد نمي كند، بلكه آنها را از آغاز تا فرجام پيوسته مي آورد.<br />
<br />
اخبارالطوال در باب فتوح اسلام داراي رواياتي است كه در ديگر منابع ديده نمي شود. تصحيح و تحقيق اين كتاب اولين بار در سال 1887 توسط گرگاس صورت گرفت، اما پيش از آنكه مقدمه و فهارس آن را آماده سازد، درگذشت. پس از وي «روزن» بر آن شد كه هدف او را دنبال كند. اما وي نيز پيش از پايان كار درگذشت (1908) و سرانجام كراچكوفسكي، شاگرد روزن اين مهم را به پايان برد.(1912)<br />
<br />
ذکر واقعه عاشورا<br />
<br />
کتاب اخبار الطوال دینوری یکی از مهمترین منابع تاریخ اسلام است که دینوری، نویسنده آن پس از رسیدن به واقعه عاشورا به شرح مفصلی از حوادث آن روز می پردازد. از مطالبی که در این کتاب ذکر شده، می توان به علل رفتن امام حسین علیه السلام به مکه، هجرت امام علیه السلام از مکه به کوفه، ورود امام علیه السلام به نینوا و ناخشنودی از این که در جنگ پیشی بگیرد، شدت یافتن تشنگی در لشگر امام علیه السلام و روانه کردن عباس علیه السلام برای تهیه آب، خطبه امام علیه السلام در شب عاشورا، شهادت علی اکبر علیه السلام و دیگر یاران امام علیه السلام، تعداد زخم های امام علیه السلام، تعداد شهیدانی که همراه امام علیه السلام بودند، تغییراتی که در آفرینش پس از شهادت امام حسین علیه السلام رخ داد، فرستادن سر مبارک امام حسین علیه السلام به کوفه، سخن گفتن سر امام حسین علیه السلام و انتقام خدا از قاتلان امام در دنیا اشاره کرد. دینوری یکی از مورخان اهل سنت است که در اواخر قرن سوم می زیسته است.<br />
<br />
منابع<br />
<br />
"اخبار الطوال دينوري در بوته نقد و بررسي"، قسیم یاسین، فصلنامه مطالعات تقريبي مذاهب اسلامي، شماره 4.<br />
<br />
"راویان عاشورا چه کسانی هستند؟"، سید علی حسین پور، پایگاه اطلاع رسانی حوزه بازیابی: 27 آبان 1392.</div>مهدی موسوی