افق - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۷

2026-03-16T19:47:17Z

Mohammadi در ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۹

2026-02-21T17:29:03Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-04-10T08:26:07Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۶

2024-01-04T05:56:03Z

مهدی موسوی در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۵

2024-01-03T16:35:14Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۳۲

2013-02-27T11:32:52Z

Saeed zamani: رده ها

2013-02-19T09:29:09Z

رده ها

Saeed zamani: ایجاد

2013-02-19T09:28:22Z

ایجاد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
{{مدخل دائرة المعارف|[[نثر طوبی]](دائره المعارف لغات قرآن کریم)}}
کناره آسمان. در اصطلاح [[نجوم]] دائره است میان قسمت مرئی و نامرئی آسمان؛ چنان که هر چه زیر افق باشد غروب کرده و هر چه بالای افق باشد طالع است، « و لقدراه بالافق المبین » یعنی فرشته خدا را در کناره آسمان دید.

جمع افق آفاق است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند . « سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم »زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم. این آیه دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع مطلوب خداست بشرط آنکه با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار قدرت پروردگار بخوانند

افق در اصطلاح نجوم باختلاف بلاد مختلف است چنانکه دو جای زمین یک افق ندارند و اینکه عوام گویند افق شهری با شهر دیگر یکی است صحیح نیست گاه شهری با شهر دیگر متفق اند در طول یعنی [[نصف النهار]] آن ها یکی است. وقتی در یک شهر ظهر شود در شهر دیگر نیز ظهر میشود مانند طهران و بهبهان تقریباً، و گاه دو شهر در عرض یکی هستند یعنی در یک مدارند وروزهای تابستان یا زمستان آنها باندازه یکدیگر است مانند اصفهان و کربلا که ظهرشان با هم یک وقت نیست اما کوتاهی و بلندی روزها به اندازه یکدیگر است. روزی که در اصفهان پنج بعد از ظهر غروب میشود در کربلا نیز پنج بعد از ظهر غروب میشود. پس دو شهر ممکن است در طول متحد باشند یا در عرض اما افقشان هرگز متحد نیست.

== منابع ==

علامه ابوالحسن شعرانی، نثر طوبی، واژه «افق»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۷
سطر ۳۱:		سطر ۳۱:
	وقت<span class="tooltiptext">[http://lib.eshia.ir/10088/7/106/%D8%AC%D8%A8%D9%84]<span class="outlink"></span></span> [[نماز صبح]]، طلوع فجر صادق است و علامت آن، پراکنده شدن سفیدى صبح در پهناى افق است.		وقت<span class="tooltiptext">[http://lib.eshia.ir/10088/7/106/%D8%AC%D8%A8%D9%84]<span class="outlink"></span></span> [[نماز صبح]]، طلوع فجر صادق است و علامت آن، پراکنده شدن سفیدى صبح در پهناى افق است.

		+	==پانویس==
		+	{{پانویس}}
	==منابع==		==منابع==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==تعریف افق==
-«افق» در اصطلاح [[علم هیئت|نجوم]] دائره‌ای است میان قسمت مرئی و نامرئی آسمان؛ چنان که هر چه زیر افق باشد غروب کرده و هر چه بالای افق باشد طالع است، {{متن قرآن|«وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِینِ»}} ([[سوره تکویر]]، آیه ۲۳)؛ یعنی فرشته خدا را در کناره آسمان دید.
+«افق» در اصطلاح [[علم هیئت|نجوم]] دائره‌ای است میان قسمت مرئی و نامرئی آسمان؛ چنان که هر چه زیر افق باشد غروب کرده و هر چه بالای افق باشد طالع است، «{{متن قرآن|وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ}}<ref>[[آیه 23 سوره تکویر|سوره تکویر، آیه ۲۳.]]</ref>؛ فرشته خدا را در کناره آسمان دید».
-جمع افق، «آفاق» است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند؛ چنانکه در [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«سَنُرِیهِمْ آیاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ یتَبَینَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ...»}} ([[سوره فصلت]]، آیه ۵۳)؛ زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم. این [[آیه]] دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع، مطلوب خداست، به شرط آن که با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار [[قدرت الهی|قدرت]] پروردگار بخوانند.
+جمع افق، «آفاق» است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند؛ چنانکه در [[قرآن کریم]] می فرماید: «{{متن قرآن|سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ...}}<ref>[[آیه 53 سوره فصلت|سوره فصلت، آیه ۵۳.]]</ref>؛ زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم». این [[آیه]] دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع، مطلوب خداست، به شرط آن که با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار [[قدرت الهی|قدرت]] پروردگار بخوانند.
 افق در معنای رایجِ میان عموم مردم، که به مرز میان زمین و آسمان اطلاق می‌شود، بر سه نوع است:

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 *[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240261/%D8%A7%D9%81%D9%82 "افق"، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی].
 *[[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام]]، ج‌۱، ص۶۲۷.
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:نماز]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«اُفُق»''' اصطلاحی در [[علم هیئت|نجوم]]، به معنای کناره و اطراف آسمان، یا مرز میان زمین و آسمان است که از دید فرد، آسمان و زمین در آنجا به هم می‌رسند.
+'''«اُفُق»''' اصطلاحی در [[علم هیئت|نجوم]]، به معنای کناره و اطراف آسمان، یا مرز میان زمین و آسمان است که از دید فرد، آسمان و زمین در آنجا به هم می‌رسند. در کتب [[فقه|فقهی]]، از «افق» در باب‌‌هاى [[نماز|صلاة]] و [[صوم]] سخن رفته است.
-== تعریف افق ==
+==تعریف افق==
 «افق» در اصطلاح [[علم هیئت|نجوم]] دائره‌ای است میان قسمت مرئی و نامرئی آسمان؛ چنان که هر چه زیر افق باشد غروب کرده و هر چه بالای افق باشد طالع است، {{متن قرآن|«وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِینِ»}} ([[سوره تکویر]]، آیه ۲۳)؛ یعنی فرشته خدا را در کناره آسمان دید.
-افق در اصطلاح نجوم به اختلاف بلاد، مختلف است، چنان که دو جای زمین یک افق ندارند و این که عوام گویند افق شهری با شهر دیگر یکی است، صحیح نیست؛ گاه شهری با شهر دیگر متفق اند در طول، یعنی [[نصف النهار]] آنها یکی است. وقتی در یک شهر ظهر شود در شهر دیگر نیز ظهر می شود مانند [[تهران|طهران]] و بهبهان تقریباً، و گاه دو شهر در عرض یکی هستند یعنی در یک مدارند و روزهای تابستان یا زمستان آنها به اندازه یکدیگر است، مانند [[اصفهان]] و [[کربلا]] که ظهرشان با هم یک وقت نیست، اما کوتاهی و بلندی روزها به اندازه یکدیگر است.
+جمع افق، «آفاق» است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند؛ چنانکه در [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«سَنُرِیهِمْ آیاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ یتَبَینَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ...»}} ([[سوره فصلت]]، آیه ۵۳)؛ زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم. این [[آیه]] دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع، مطلوب خداست، به شرط آن که با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار [[قدرت الهی|قدرت]] پروردگار بخوانند.
 افق در معنای رایجِ میان عموم مردم، که به مرز میان زمین و آسمان اطلاق می‌شود، بر سه نوع است:
@@ سطر ۲۱: / سطر ۱۹: @@
 گاه بدان افق ایدئال، افق حسی، افق دریایی، افق ظاهری یا افق مرئی نیز می‌گویند. دایره‌ای است در دوردست که از دید فرد ـ به فرض نبود پستی یا بلندی ـ آسمان به سطح آبهای آزاد می‌رسد. درواقع، اگر ناظری در ساحل اقیانوس ایستاده باشد، افق سطح دریا و افق جغرافیایی او یکی می‌شود و بخشی از افق محلی نیز (در سوی اقیانوس) بر این دو دایره منطبق خواهد بود. افق سطح دریا مبنای اندازه‌گیری هنگام طلوع و غروب خورشید در هر ناحیه به‌شمار می‌آید.
 ==منابع==
-* [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]]، میرزا ابوالحسن شعرانی، واژه "افق".
+*[[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]]، میرزا ابوالحسن شعرانی، واژه "افق".
-* [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240261/%D8%A7%D9%81%D9%82 "افق"، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی].
+*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240261/%D8%A7%D9%81%D9%82 "افق"، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی].
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:نماز]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[نثر طوبی]](دائره المعارف لغات قرآن کریم)}}
+'''«اُفُق»''' اصطلاحی در [[علم هیئت|نجوم]]، به معنای کناره و اطراف آسمان، یا مرز میان زمین و آسمان است که از دید فرد، آسمان و زمین در آنجا به هم می‌رسند.
-کناره آسمان. در اصطلاح [[نجوم]] دائره است میان قسمت مرئی و نامرئی آسمان؛ چنان که هر چه زیر افق باشد غروب کرده و هر چه بالای افق باشد طالع است، {{متن قرآن|«وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ»}}. ([[سوره تکویر]]، آیه 23) یعنی فرشته خدا را در کناره آسمان دید.
+== تعریف افق ==
-جمع افق آفاق است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند. {{متن قرآن|«سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنفُسِهِمْ»}} زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم. این آیه دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع مطلوب خداست به شرط آن که با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار قدرت پروردگار بخوانند.
+افق در اصطلاح نجوم به اختلاف بلاد، مختلف است، چنان که دو جای زمین یک افق ندارند و این که عوام گویند افق شهری با شهر دیگر یکی است، صحیح نیست؛ گاه شهری با شهر دیگر متفق اند در طول، یعنی [[نصف النهار]] آنها یکی است. وقتی در یک شهر ظهر شود در شهر دیگر نیز ظهر می شود مانند [[تهران|طهران]] و بهبهان تقریباً، و گاه دو شهر در عرض یکی هستند یعنی در یک مدارند و روزهای تابستان یا زمستان آنها به اندازه یکدیگر است، مانند [[اصفهان]] و [[کربلا]] که ظهرشان با هم یک وقت نیست، اما کوتاهی و بلندی روزها به اندازه یکدیگر است.
-افق در اصطلاح نجوم به اختلاف بلاد مختلف است چنان که دو جای زمین یک افق ندارند و این که عوام گویند افق شهری با شهر دیگر یکی است صحیح نیست گاه شهری با شهر دیگر متفق اند در طول یعنی [[نصف النهار]] آنها یکی است. وقتی در یک شهر ظهر شود در شهر دیگر نیز ظهر می شود مانند طهران و بهبهان تقریباً و گاه دو شهر در عرض یکی هستند یعنی در یک مدارند و روزهای تابستان یا زمستان آنها به اندازه یکدیگر است. مانند اصفهان و [[کربلا]] که ظهرشان با هم یک وقت نیست اما کوتاهی و بلندی روزها به اندازه یکدیگر است.
+جمع افق، «آفاق» است و گاه مراد از آن همه موجودات است که هر یک زیر افقی یعنی قسمتی از اقسام فلک جای دارند؛ چنانکه در [[قرآن کریم]] می فرماید: {{متن قرآن|«سَنُرِیهِمْ آیاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ یتَبَینَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ...»}} ([[سوره فصلت]]، آیه ۵۳)؛ زود است که آیات قدرت خود را در همه جا و در خود مردم به آنها بنمائیم. این [[آیه]] دلالت بر آن دارد که تتبع در علوم طبیعی و نجوم و تشریع، مطلوب خداست، به شرط آن که با نظر اعتبار و برای پی بردن به آثار [[قدرت الهی|قدرت]] پروردگار بخوانند.
-روزی که در اصفهان پنج بعد از ظهر غروب می شود در کربلا نیز پنج بعد از ظهر غروب می شود. پس دو شهر ممکن است در طول متحد باشند یا در عرض اما افقشان هرگز متحد نیست.
+افق در معنای رایجِ میان عموم مردم، که به مرز میان زمین و آسمان اطلاق می‌شود، بر سه نوع است:
 ==منابع==
-علامه ابوالحسن شعرانی، نثر طوبی، واژه «افق».
+* [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]]، میرزا ابوالحسن شعرانی، واژه "افق".
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:نماز]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۲۹
سطر ۱۰:		سطر ۱۰:

	علامه ابوالحسن شعرانی، نثر طوبی، واژه «افق»		علامه ابوالحسن شعرانی، نثر طوبی، واژه «افق»
		+
		+	[[رده:واژگان قرآنی]]
		+	[[رده:نماز]]