اصول دین - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۴

2023-12-09T15:24:42Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۶

2023-12-09T08:16:20Z

Zamani در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۳۰

2019-07-06T13:30:09Z

Zamani در ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۴۶

2018-01-14T10:46:53Z

Zamani: امتیاز خوب

2016-02-02T13:29:15Z

امتیاز خوب

Saeed zamani: تلفیق با مقاله ای دیگر با نام مشابه

2012-12-06T07:08:34Z

تلفیق با مقاله ای دیگر با نام مشابه

Saeed zamani: تعیین رده

2012-12-04T10:20:18Z

تعیین رده

مهدی موسوی: ایجاد صفحه

2012-09-24T06:58:19Z

ایجاد صفحه

صفحهٔ تازه

''' کلید واژه: اصل، اصول دین، اسلام، توحید، نبوت، معاد؛'''

مراد از «اصول دین»، اصول و پایه های اساسی دین «[[پیامبر خاتم]]» و اعظم، صلی الله علیه و آله، یعنی [[دین اسلام]] می باشد.

این «اصول» و ارکان شامل موارد زیر است:

1. «توحید»: به این معنی که تنها آفریدگار و مدبّر امور همه مخلوقات و موجودات هستی، «[[الله]]» تعالی است و در این خلق و تدبیر شریکی برای او وجود ندارد.

این «اصل» خود به این چهار مورد تقسیم می شود:

* [[توحید ذاتی]]

* [[توحید در صفات|توحید صفاتی]]

* [[توحید افعالی]]

* [[توحید در عبادت]]

2. «[[نبوت]]»: اعتقاد به نبوت و پیامبری [[حضرت محمد]] صلی الله علیه و آله، و اینکه ایشان آخرین فرستاده خداوند (جَلّ جلاله) برای هدایت مردم است.

3. «[[معاد]]»: باور و اعتقاد به وقوع روز قیامت و حاضر شدن همه انسانها در محضر کبریایی خداوند، برای حسابرسی اعمالشان.

«اصول» یاد شده مورد اتفاق همه دانشمندان اسلامی ([[شیعه]] و [[سنی]]) است.
البته برخی از علمای شیعه معتقد به دو اصل دیگر به عنوان «اصول دین اسلام»، یعنی «[[امامت]]» و «[[عدل]]» نیز می باشند.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-مراد از «اصول دین»، اصول و پایه های اساسی [[دین اسلام]] می باشد که مسلمانى بدون اقرار به آن‌ها تحقق نمى‌یابد و انكار هر یك از آن‌ها موجب كفر مى‌گردد.<ref> جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 536. </ref>
+'''«اصول دین»''' در مقابل «[[فروع دین]]»، به معنای اصول عقاید و پایه‌های اساسی [[دین اسلام]] می‌باشد که مسلمانى بدون اقرار به آنها تحقق نمى‌یابد و انكار هر یك از آنها موجب [[کفر|كفر]] مى‌گردد.<ref> فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج ‌1، ص 536. </ref> به عقیده همه دانشمندان اسلامی، [[توحید]]، [[معاد]] و [[نبوت]]، از اصول‌ دین‌ به شمار می‌روند. غیر از این اصول سه‌گانه مشترک، علمای [[شیعه]] دو اصل [[عدل الهی|عدل]] و [[امامت]] را به‌عنوان اصول مذهب به این اصول اضافه کرده‌اند.
-این «اصول» و ارکان شامل موارد زیر است:
+== تعریف اصول دین ==
-. «توحید»: به این معنی که تنها آفریدگار و مدبّر امور همه مخلوقات و موجودات هستی، «[[الله]]» تعالی است و در این خلق و تدبیر شریکی برای او وجود ندارد.
+اصول دین یعنى اساسى ترین عقاید اسلام که پایه و ریشه دین بوده و شرط مسلمان بودن را اعتقاد به آنها دانسته‌اند. واضعان این اصطلاح از این‌رو این اعتقادات را اصول دین نامیده‌اند که به نظر ایشان علوم دینی مثل [[حدیث]]، [[فقه]] و [[تفسیر]] مبتنی بر آنهاست؛ به عبارت دیگر، علوم دینی متوقف بر صدق [[پیامبر]] (ص)، و صدق آن حضرت متوقف بر شناخت این اصول است.<ref>شرح باب حادی عشر، علامه حلی، ص۶.</ref>
-این «اصل» خود به این چهار مورد تقسیم می شود:
+اصول دین شامل این «اصول» و ارکان است:
-* [[توحید ذاتی]]
+* 1. «[[توحید]]»: به این معنی که تنها آفریدگار و مدبّر امور همه مخلوقات و موجودات هستی، «[[الله]]» تعالی است و در این خلق و تدبیر شریکی برای او وجود ندارد. این «اصل» خود به این چهار مورد تقسیم می شود: [[توحید ذاتی]]، [[توحید در صفات|توحید صفاتی]]، [[توحید افعالی]] و [[توحید در عبادت]]. اعتقاد به یگانگى خدا، که خالق جهان هستى است و از همه چیز آگاه است و هست و نیست ما در دست اوست و بر هر کارى تواناست، موجب احساس مسؤولیت، آرامش خاطر، دورى از گناه، استقامت و پایدارى و پیشرفت در زندگى است.
-* [[توحید در صفات|توحید صفاتی]]
+«اصول» یاد شده مورد اتفاق همه دانشمندان اسلامی ([[شیعه]] و [[سنی]]) است. البته بسیاری از علمای شیعه معتقد به دو اصل دیگر به عنوان «اصول دین اسلام» نیز می باشند که آنها عبارتند از:
-* [[توحید افعالی]]
+* 4. «[[امامت]]»: به معنای اعتقاد به جانشینى [[ائمه اطهار|امامان معصوم]] (علیهم السلام) بعد از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] (صلى الله علیه وآله) براى رهبرى جامعه اسلامى و پاسدارى از عقاید و [[احکام]] در هر عصر و زمان به نمایندگى از طرف پیامبر اکرم است. امامان دوازده نفرند اوّل آنان [[امام علی علیه السلام|امام على]] (علیه السلام) و آخرشان [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت مهدى]] (عجّل الله تعالى فرجه) است. او زنده است و از نظرها غائب است و روزى فرا مى رسد که ظاهر شده و جهان را پر از عدل و داد مى کند و حکومت واحدى در سراسر جهان بر پایه عدالت و صلح و امنیت تشکیل مى دهد.
-* [[توحید در عبادت]]
+== بررسی عدل و امامت در اصول دین ==
-. «[[نبوت]]»: اعتقاد به نبوت و پیامبری [[حضرت محمد]] صلی الله علیه و آله، و اینکه ایشان آخرین فرستاده خداوند (جَلّ جلاله) برای هدایت مردم است.
+همه مسلمانان در توحید و معاد و نبوت با هم اتفاق دارند ولی در مساله ی عدل و امامت بین مذهب شیعه اثنی عشری و سایر فرق اسلامی (غیر از معتزله که در مسئله عدل با شیعه متفق است) اختلاف وجود دارد.
-. «[[معاد]]»: باور و اعتقاد به وقوع روز قیامت و حاضر شدن همه انسانها در محضر کبریایی خداوند، برای حسابرسی اعمالشان.
+متکلمان امامیه در اینکه شمار اصول دین چند است و شامل چه موضوعاتی می‌شود، اختلاف نظر دارند. عقیدۀ مشهور این است که اصول دین شامل ۳ موضوع است: توحید، نبوت و معاد؛ اما باید عدل و امامت را نیز به‌عنوان اصول مذهب، به آن ۳ افزود. به عبارت دیگر، بنابر این عقیده، اگر کسی منکر یکی از اصول دین شود، کافر است؛ اما اگر اقرار به آن ۳ اصل داشته باشد، ولی منکر عدل یا امامت شود، کافر نیست، ولی شیعه هم نیست.<ref>اصول دین، میرزای قمی، ص5.</ref>
-«اصول» یاد شده مورد اتفاق همه دانشمندان اسلامی ([[شیعه]] و [[سنی]]) است. البته برخی از علمای شیعه معتقد به دو اصل دیگر به عنوان «اصول دین اسلام»، یعنی «[[امامت]]» و «[[عدل]]» نیز می باشند.
+اگر چه امامت از توابع نبوت است، ولی به خاطر اختلافی که در صدر اسلام در صف مسلمانان ایجاد شد؛ شیعه برای ابراز این عقیده مهم خود، امامت و اعتقاد به آن را در اصول خود وارد کرد؛ زیرا با توجه به ادله عقلی و نقلی و سفارشات پیامبر اکرم(ص)؛ در صورت عدم استمرار نبوت توسط امامت، دین ناقص و مردم در گمراهی واقع می شوند.
-در اصول دین تقلید جایز نیست و تحصیل علم و یقین به آن بر هر مكلفى واجب است.<ref> جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 536. </ref>
+به اعتقاد شیعه منصب امامت، الهی است و باید از طرف خدای متعال به کسانی که صلاحیت و شرایط آن را دارند داده شود. شرایط دوگانه، "علم خدادادی و عصمت" که در امام شرط است، از شرایطی است که جز خداوند از آن آگاهی ندارد، بنابر این تعیین چنین فردی مثل خود پیامبر6 تنها به دست خداست، از این جهت امامت یک اصل بنیادی دینی است نه فرعی.
-انكار هر یك از اصول دین موجب كفر مى‌گردد؛ خواه از روى عناد و لجاجت باشد یا به جهت شبهه‌اى كه برایش پدید آمده است.<ref> فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل البیت علیهم السلام به نقل از كتاب الطهارة (شیخ انصارى)(ق)، 2/355.</ref> [[تقیه]] در اصول دین براى حفظ جان، مشروع است.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل البیت علیهم السلام به نقل از حاشیة مجمع الفائدة/730.</ref>
+عدل نیز اگر چه از صفات خداوند است و در اصطلاح علم عقاید لفظ توحید شامل عدل و دیگر صفات خداوند می شود ولی از آنجا که مسئله عدل از مسائل مهمی است که سبب جدایی اشاعره و عدلیه (شیعه امامیه و معتزله که قایل به عدل الهی هستند) شده است، و آثار زیادی بر آن بار می شود، عدل را به طور جداگانه، بحث کرده و جزء اصول عقاید آورده اند.
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 {{اسلام}}

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ==پانویس==
 <references/>
 [[رده:تعاریف کلی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-مراد از «اصول دین»، اصول و پایه های اساسی دین «[[پیامبر خاتم]]» و اعظم، صلی الله علیه و آله، یعنی [[دین اسلام]] می باشد. و مسلمانى بدون اقرار به آن‌ها تحقق نمى‌یابد و انكار هر یك از آن‌ها موجب كفر مى‌گردد.<ref> جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 536. </ref>
+مراد از «اصول دین»، اصول و پایه های اساسی [[دین اسلام]] می باشد که مسلمانى بدون اقرار به آن‌ها تحقق نمى‌یابد و انكار هر یك از آن‌ها موجب كفر مى‌گردد.<ref> جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 536. </ref>
 این «اصول» و ارکان شامل موارد زیر است:
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ==پانویس==
 <references/>
 [[رده:تعاریف کلی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-''' کلید واژه: اصل، اصول دین، اسلام، توحید، نبوت، معاد؛'''
+{{خوب}}
 مراد از «اصول دین»، اصول و پایه های اساسی دین «[[پیامبر خاتم]]» و اعظم، صلی الله علیه و آله، یعنی [[دین اسلام]] می باشد. و مسلمانى بدون اقرار به آن‌ها تحقق نمى‌یابد و انكار هر یك از آن‌ها موجب كفر مى‌گردد.<ref> جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 536. </ref>
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۵: @@
 انكار هر یك از اصول دین موجب كفر مى‌گردد؛ خواه از روى عناد و لجاجت باشد یا به جهت شبهه‌اى كه برایش پدید آمده است.<ref> فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل البیت علیهم السلام به نقل از كتاب الطهارة (شیخ انصارى)(ق)، 2/355.</ref> [[تقیه]] در اصول دین براى حفظ جان، مشروع است.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل البیت علیهم السلام به نقل از حاشیة مجمع الفائدة/730.</ref>
 ==پانویس==