اصحاب کهف - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* پس از بیدارى */

2025-12-07T18:11:14Z

‏پس از بیدارى

Mohammadi: /* پس از بیدارى */

2025-12-07T18:09:33Z

‏پس از بیدارى

Mohammadi در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۰

2025-12-07T18:00:07Z

Mohammadi در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴

2025-12-07T17:34:57Z

Mohammadi در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰

2025-12-07T17:10:41Z

Mohammadi در ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۲

2025-12-06T18:12:32Z

Mohammadi در ‏۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷

2025-12-05T16:57:13Z

نمایش تغییرات

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۲

2025-11-20T04:32:24Z

مهدی موسوی در ‏۲ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰

2023-12-02T10:40:28Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۸

2023-12-02T08:28:03Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۹۵: / سطر ۹۵: @@
 بلافاصله پس از این گفتگو، پیشنهاد کردند که یکى از آنان به شهر رفته و با سکه‌هایى که داشتند، غذایى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ ...»}}<ref name=":9" />. آنان تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید دقت کند که طعام پاکترى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ ...»}}<ref name=":9" /> برخى از مفسران منظور از «اَزکى» را در این آیه طعام [[حلال]] و برخى آن را غذاى پاک و طاهر دانسته‌اند.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص‌ ۲۶۰.</ref> برخى نیز آن را کنایه از بهترین غذا (خیرٌ طعاماً) قلمداد کرده‌اند.<ref> جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبرى]] دو معناى حلال‌تر و طاهرتر را ترجیح داده است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref>
-اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا»}} 💠<ref name=":9" />{{متن قرآن|«{{آیه|18|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
+اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا»}} 💠<ref name=":9" />{{متن قرآن|«{{آیه|18|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>.
 قرآن مشخص نمى‌کند که مأمور تهیه غذا کدام یک از آنان بود و نیز چگونگى آشکار شدن راز آنان را توضیح نمى‌دهد. اما طبق برخى روایات «یملیخا» یا «تملیخا» داوطلب این کار شد<ref>عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵؛ روض الجنان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۲۰؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> و با لباس چوپانى روانه شهر شد؛ اما چهره شهر را کاملاً دگرگون یافت، از جمله پرچمى را بر سر در شهر دید که بر آن نوشته شده بود: «لا اله الا الله عیسى رسول الله و روحه...»، از این‌رو بسیار شگفت زده شد و شگفتى او هنگامى فزونى یافت که نانواى شهر با دیدن سکه‌اى که متعلق به بیش از ۳۰۰ سال پیش بود، از وى پرسید: آیا گنجى یافته‌اى؟ به تدریج مردم از قراین حال فهمیدند که این مرد یکى از چند جوانى است که نامشان را در تاریخ‌ ۳۰۰ سال پیش خوانده و شنیده‌اند. پس وى را نزد پادشاه آوردند و او ماجراى خود را بیان داشت.<ref>عرائس‌ المجالس، ص ۳۷۵ـ۳۷۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص‌ ۳۲۰‌ـ‌۳۲۳؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴‌ـ‌۶۲۵.</ref>

@@ سطر ۹۵: / سطر ۹۵: @@
 بلافاصله پس از این گفتگو، پیشنهاد کردند که یکى از آنان به شهر رفته و با سکه‌هایى که داشتند، غذایى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ ...»}}<ref name=":9" />. آنان تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید دقت کند که طعام پاکترى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ ...»}}<ref name=":9" /> برخى از مفسران منظور از «اَزکى» را در این آیه طعام [[حلال]] و برخى آن را غذاى پاک و طاهر دانسته‌اند.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص‌ ۲۶۰.</ref> برخى نیز آن را کنایه از بهترین غذا (خیرٌ طعاماً) قلمداد کرده‌اند.<ref> جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبرى]] دو معناى حلال‌تر و طاهرتر را ترجیح داده است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref>
-اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«{{... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا}} 💠<ref name=":9" />{{آیه|18|20}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
+اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا»}} 💠<ref name=":9" />{{متن قرآن|«{{آیه|18|20}}»}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
 قرآن مشخص نمى‌کند که مأمور تهیه غذا کدام یک از آنان بود و نیز چگونگى آشکار شدن راز آنان را توضیح نمى‌دهد. اما طبق برخى روایات «یملیخا» یا «تملیخا» داوطلب این کار شد<ref>عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵؛ روض الجنان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۲۰؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> و با لباس چوپانى روانه شهر شد؛ اما چهره شهر را کاملاً دگرگون یافت، از جمله پرچمى را بر سر در شهر دید که بر آن نوشته شده بود: «لا اله الا الله عیسى رسول الله و روحه...»، از این‌رو بسیار شگفت زده شد و شگفتى او هنگامى فزونى یافت که نانواى شهر با دیدن سکه‌اى که متعلق به بیش از ۳۰۰ سال پیش بود، از وى پرسید: آیا گنجى یافته‌اى؟ به تدریج مردم از قراین حال فهمیدند که این مرد یکى از چند جوانى است که نامشان را در تاریخ‌ ۳۰۰ سال پیش خوانده و شنیده‌اند. پس وى را نزد پادشاه آوردند و او ماجراى خود را بیان داشت.<ref>عرائس‌ المجالس، ص ۳۷۵ـ۳۷۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص‌ ۳۲۰‌ـ‌۳۲۳؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴‌ـ‌۶۲۵.</ref>

@@ سطر ۹۵: / سطر ۹۵: @@
 بلافاصله پس از این گفتگو، پیشنهاد کردند که یکى از آنان به شهر رفته و با سکه‌هایى که داشتند، غذایى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ ...»}}<ref name=":9" />. آنان تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید دقت کند که طعام پاکترى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ ...»}}<ref name=":9" /> برخى از مفسران منظور از «اَزکى» را در این آیه طعام [[حلال]] و برخى آن را غذاى پاک و طاهر دانسته‌اند.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص‌ ۲۶۰.</ref> برخى نیز آن را کنایه از بهترین غذا (خیرٌ طعاماً) قلمداد کرده‌اند.<ref> جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبرى]] دو معناى حلال‌تر و طاهرتر را ترجیح داده است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref>
-اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا}} 💠<ref name=":9" />{{آیه|18|20}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
+اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«{{... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا}} 💠<ref name=":9" />{{آیه|18|20}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
 قرآن مشخص نمى‌کند که مأمور تهیه غذا کدام یک از آنان بود و نیز چگونگى آشکار شدن راز آنان را توضیح نمى‌دهد. اما طبق برخى روایات «یملیخا» یا «تملیخا» داوطلب این کار شد<ref>عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵؛ روض الجنان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۲۰؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> و با لباس چوپانى روانه شهر شد؛ اما چهره شهر را کاملاً دگرگون یافت، از جمله پرچمى را بر سر در شهر دید که بر آن نوشته شده بود: «لا اله الا الله عیسى رسول الله و روحه...»، از این‌رو بسیار شگفت زده شد و شگفتى او هنگامى فزونى یافت که نانواى شهر با دیدن سکه‌اى که متعلق به بیش از ۳۰۰ سال پیش بود، از وى پرسید: آیا گنجى یافته‌اى؟ به تدریج مردم از قراین حال فهمیدند که این مرد یکى از چند جوانى است که نامشان را در تاریخ‌ ۳۰۰ سال پیش خوانده و شنیده‌اند. پس وى را نزد پادشاه آوردند و او ماجراى خود را بیان داشت.<ref>عرائس‌ المجالس، ص ۳۷۵ـ۳۷۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص‌ ۳۲۰‌ـ‌۳۲۳؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴‌ـ‌۶۲۵.</ref>
@@ سطر ۱۰۱: / سطر ۱۰۱: @@
 ===هدف از داستان اصحاب کهف===
-[[قرآن]] هدف از آشکار کردن راز اصحاب کهف را اثبات عملى [[قیامت|رستاخیز]] انسان‌ها دانسته است: {{متن قرآن|«و کذلِک اَعثَرنا عَلَیهِم لِیعلَموا اَنَّ وعدَاللّهِ حَقٌّ واَنَّ السّاعَةَ لارَیبَ فیها»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۲۱) در برخى روایات نیز آمده است که در آن زمان زمامدار صالح و موحدى بر آن سرزمین حکومت مى‌کرد؛ اما مردم مملکت وى به نحله‌هاى گوناگونى گرویده بودند؛ گروهى از آنان منکر [[معاد]] بودند. این پادشاه از این وضع بسیار اندوهگین بود و همواره به درگاه الهى ناله و تضرع مى‌کرد تا این که خداوند با فاش ساختن ماجراى اصحاب کهف، معاد و رستاخیز انسان‌ها را عملا ثابت کرد.<ref>تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۳، ص‌ ۸۱‌ـ‌۸۲.</ref> برخى نیز اختلاف مردم را در [[معاد جسمانی|جسمانى]] یا روحانى ‌بودن معاد دانسته‌اند.<ref> همان؛ جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۸۱.</ref>
+[[قرآن]] هدف از آشکار کردن راز اصحاب کهف را اثبات عملى [[قیامت|رستاخیز]] انسان‌ها دانسته است: {{متن قرآن|«وَكَذَٰلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيهَا ...»}}<ref name=":10">[[آیه 21 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۱.]]</ref>؛ در برخى روایات نیز آمده است که در آن زمان زمامدار صالح و موحدى بر آن سرزمین حکومت مى‌کرد؛ اما مردم مملکت وى به نحله‌هاى گوناگونى گرویده بودند؛ گروهى از آنان منکر [[معاد]] بودند. این پادشاه از این وضع بسیار اندوهگین بود و همواره به درگاه الهى ناله و تضرع مى‌کرد تا این که خداوند با فاش ساختن ماجراى اصحاب کهف، معاد و رستاخیز انسان‌ها را عملا ثابت کرد.<ref>تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۳، ص‌ ۸۱‌ـ‌۸۲.</ref> برخى نیز اختلاف مردم را در [[معاد جسمانی|جسمانى]] یا روحانى ‌بودن معاد دانسته‌اند.<ref> همان؛ جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۸۱.</ref>
 پس از فاش شدن این راز، مردم رهسپار غار شدند. پادشاه در حضور همگان با اصحاب کهف به گفتگو پرداخت و خدا را بر این رحمت عظیم سپاس گفت، در حالى ‌که پادشاه در ورودى غار ایستاده بود، اصحاب کهف به مکان خود بازگشته و در آنجا به جوار الهى شتافتند.<ref> جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۲۷۵ـ۲۷۷؛ روض‌الجنان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۲۳‌ـ‌۳۲۵.</ref> بر اساس نقل منابع مسیحى آن‌ها پس از گواهى دادن به [[معاد جسمانی|معاد جسمانى]] همچون قدیسان به جوار حق شتافتند.<ref>The Encyclopedia Britannica Vol.۲۰,p.۲۷۰. And The Decline And Fall The Roman Empire, (Gibbon) Vol. I, P. ۵۴۴-۵.</ref>
-مردم پس از این واقعه نیز اختلاف نظر پیدا کردند: {{متن قرآن|«اِذ یتَنازَعونَ بَینَهُم...»}}. (سوره کهف/۱۸،۲۱) همچنان‌ که برخى از مفسران گفته‌اند این تنازع، همان کشمکشى است که پس از اطلاع از حال اصحاب کهف و مردن آن‌ها پس از بیدار شدن از خواب طولانى واقع شده است.
+مردم پس از این واقعه نیز اختلاف نظر پیدا کردند: {{متن قرآن|«... إِذْ يَتَنَازَعُونَ بَيْنَهُمْ ...»}}<ref name=":10" />. همچنان‌ که برخى از مفسران گفته‌اند این تنازع، همان کشمکشى است که پس از اطلاع از حال اصحاب کهف و مردن آن‌ها پس از بیدار شدن از خواب طولانى واقع شده است.
-در واقع میان طرفداران معاد و مخالفان آن، نزاع و بحث درگرفت؛ مخالفان مى‌خواستند خواب و بیدارى اصحاب کهف بزودى فراموش شود و این دلیل استوار و شاهد روشن را از دست مؤمنان خارج سازند، از همین رو پیشنهاد ساختن بنایى بر روى آنان دادند: {{متن قرآن|«فَقالوا ابنوا عَلَیهِم بُنیانـًا»}}. (سوره کهف/۱۸،۲۱) و براى آن که مردم دیگر در این مورد کنجکاوى نکنند و ماجرا سربسته به انجام رسد، گفتند: خداوند به حال ایشان آگاه‌تر است: {{متن قرآن|«رَبُّهُم اَعلَمُ بِهِم»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۲۱) از این‌رو ما را نسزد که درباره ایشان به منازعه و احتجاج بپردازیم؛ اما مؤمنان راستین که ماجراى اصحاب کهف را شاهدى روشن براى اثبات معاد به معناى حقیقى آن مى‌دیدند سعى در ماندگار کردن داستان در اذهان کرده و گفتند که باید بر آنان مسجدى بسازیم:<ref>المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۶۵‌ـ‌۲۶۷.</ref> {{متن قرآن|«قالَ الَّذینَ غَلَبوا عَلى اَمرِهِم لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیهِم‌ مَسجِدا»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۲۱) نام این مسجد طبق برخى نقلها «التین» بود.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌ ۲۰، ص‌ ۷۵.</ref>
+در واقع میان طرفداران معاد و مخالفان آن، نزاع و بحث درگرفت؛ مخالفان مى‌خواستند خواب و بیدارى اصحاب کهف بزودى فراموش شود و این دلیل استوار و شاهد روشن را از دست مؤمنان خارج سازند، از همین رو پیشنهاد ساختن بنایى بر روى آنان دادند: {{متن قرآن|«... فَقَالُوا ابْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًا ...»}}<ref name=":10" /> و براى آن که مردم دیگر در این مورد کنجکاوى نکنند و ماجرا سربسته به انجام رسد، گفتند: خداوند به حال ایشان آگاه‌تر است: {{متن قرآن|«... رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ...»}}<ref name=":10" />. از این‌رو ما را نسزد که درباره ایشان به منازعه و احتجاج بپردازیم؛ اما مؤمنان راستین که ماجراى اصحاب کهف را شاهدى روشن براى اثبات معاد به معناى حقیقى آن مى‌دیدند سعى در ماندگار کردن داستان در اذهان کرده و گفتند که باید بر آنان مسجدى بسازیم:<ref>المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۶۵‌ـ‌۲۶۷.</ref> {{متن قرآن|«... قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَىٰ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِدًا»}}<ref name=":10" />؛ نام این مسجد طبق برخى نقلها «التین» بود.<ref>تفسیر قرطبى، ج‌ ۲۰، ص‌ ۷۵.</ref>
 به طور کلی می توان گفت خداوند از بیان سرگذشت «اصحاب کهف» سه هدف داشته است: ۱. حمایت خدا از مؤمنین واقعی؛ اگر کسی برای خدا قیام کند، خدا هرگز او را تنها نمی گذارد. ۲. قدرت خداوند؛ مدت خواب «اصحاب کهف» و نحوه نگهداری آنها در غار که موجب فساد و پوسیدگی بدن و لباس آنها نشد همگی نشان از قدرت خداوند دارد. ۳. معاد باوری؛ همان طور که بیدار شدن «اصحاب کهف» بعد از ۳۰۹ سال ممکن است، زنده شده مردگان در قیامت هم امکان دارد.

@@ سطر ۸۷: / سطر ۸۷: @@
 ===پس از بیدارى===
-پس از ۳۰۹ سال، مؤمنان خفته در غار از خواب گران برخاستند. در واقع خواب آنان شبیه به [[مرگ]] و بیدارى آن‌ها همچون رستاخیز بود و از همین رو [[قرآن کریم]] از بیدار کردن آنان به «برانگیختن و مبعوث کردن» تعبیر کرده است: {{متن قرآن|«وکذلِک بَعَثناهُم»}} (سوره کهف/۱۸،۱۹) هر چند در برخى روایات از خواب آنان تعبیر به «مرگ» و از بیدارشدنشان به «دمیدن دوباره روح» تعبیر شده است؛<ref> البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> اما به تصریح قرآن، مراد از آن خواب و بیدارى است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۶۹؛ الصافى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۳۴؛ المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۴۹.</ref> (سوره کهف/۱۸،۱۸)
+پس از ۳۰۹ سال، مؤمنان خفته در غار از خواب گران برخاستند. در واقع خواب آنان شبیه به [[مرگ]] و بیدارى آن‌ها همچون رستاخیز بود و از همین رو [[قرآن کریم]] از بیدار کردن آنان به «برانگیختن و مبعوث کردن» تعبیر کرده است: {{متن قرآن|«وَكَذَٰلِكَ بَعَثْنَاهُمْ ...»}}<ref name=":9">[[آیه 19 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۹.]]</ref>؛ هر چند در برخى روایات از خواب آنان تعبیر به «مرگ» و از بیدارشدنشان به «دمیدن دوباره روح» تعبیر شده است؛<ref> البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> اما به تصریح قرآن، مراد از آن خواب و بیدارى است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۶۹؛ الصافى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۳۴؛ المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۴۹.</ref>
-به هر روى اصحاب کهف پس از بیدار شدن درباره مدت درنگشان در غار به گفتگو پرداختند. یکى از آنان پرسید: چه مدت درنگ کردید؟ گفتند: یک روز یا بخشى از یک روز: {{متن قرآن|«قالَ قائِلٌ مِنهُم کم لَبِثتُم قالوا لَبِثنا یومـًا اَو بَعضَ یوم»}}.(کهف/ ۱۸،۱۹)
+به هر روى اصحاب کهف پس از بیدار شدن درباره مدت درنگشان در غار به گفتگو پرداختند. یکى از آنان پرسید: چه مدت درنگ کردید؟ گفتند: یک روز یا بخشى از یک روز: {{متن قرآن|«... قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ ...»}}<ref name=":9" />.
-به گفته برخى، علت تردید آن‌ها این بوده که آنان در آغاز روز وارد غار شده و به خواب رفته بودند و در پایان روز بیدار شده بودند<ref>جوامع الجامع، ج‌ ۲، ص‌ ۳۵۷؛ تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۳، ص‌ ۸۱؛ نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۷۳.</ref> و چون نتوانستند مدت درنگ خود را در غار مشخص کنند، گفتند: خداوند به مدت درنگ ما آگاه‌تر است: {{متن قرآن|«قالوا رَبُّکم اَعلَمُ بِما لَبِثتُم»}}. (سوره کهف/۱۸،۱۹) برخى مفسران گفته‌اند: پاسخ دهنده یک نفر به نام «تملیخا» بوده است و تعبیر به صیغه جمع: «قالوا» در این گونه موارد معمول است.<ref>نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۷۴.</ref>
+به گفته برخى، علت تردید آن‌ها این بوده که آنان در آغاز روز وارد غار شده و به خواب رفته بودند و در پایان روز بیدار شده بودند<ref>جوامع الجامع، ج‌ ۲، ص‌ ۳۵۷؛ تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۳، ص‌ ۸۱؛ نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۷۳.</ref> و چون نتوانستند مدت درنگ خود را در غار مشخص کنند، گفتند: خداوند به مدت درنگ ما آگاه‌تر است: {{متن قرآن|«... قَالُوا رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُم ...»}}<ref name=":9" />. برخى مفسران گفته‌اند: پاسخ دهنده یک نفر به نام «تملیخا» بوده است و تعبیر به صیغه جمع: «قالوا» در این گونه موارد معمول است.<ref>نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۷۴.</ref>
-بلافاصله پس از این گفتگو، پیشنهاد کردند که یکى از آنان به شهر رفته و با سکه‌هایى که داشتند، غذایى تهیه کند: {{متن قرآن|«فَابعَثوا اَحَدَکم بِوَرِقِکم هذِهِ اِلَى المَدینَةِ»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۹) آنان تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید دقت کند که طعام پاکترى تهیه کند: {{متن قرآن|«فَلینظُر اَیها اَزکى طَعامـًا فَلیأتِکم بِرِزق مِنهُ»}} (سوره کهف/۱۸،۱۹) برخى از مفسران منظور از «اَزکى» را در این آیه طعام [[حلال]] و برخى آن را غذاى پاک و طاهر دانسته‌اند.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص‌ ۲۶۰.</ref> برخى نیز آن را کنایه از بهترین غذا (خیرٌ طعاماً) قلمداد کرده‌اند.<ref> جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبرى]] دو معناى حلال‌تر و طاهرتر را ترجیح داده است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref>
+بلافاصله پس از این گفتگو، پیشنهاد کردند که یکى از آنان به شهر رفته و با سکه‌هایى که داشتند، غذایى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ ...»}}<ref name=":9" />. آنان تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید دقت کند که طعام پاکترى تهیه کند: {{متن قرآن|«... فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ ...»}}<ref name=":9" /> برخى از مفسران منظور از «اَزکى» را در این آیه طعام [[حلال]] و برخى آن را غذاى پاک و طاهر دانسته‌اند.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص‌ ۲۶۰.</ref> برخى نیز آن را کنایه از بهترین غذا (خیرٌ طعاماً) قلمداد کرده‌اند.<ref> جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref> [[محمد بن جریر طبری|طبرى]] دو معناى حلال‌تر و طاهرتر را ترجیح داده است.<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۲۷۹.</ref>
-اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«ولیتَلَطَّف ولایشعِرَنَّ بِکم اَحَدا * اِنَّهُم اِن یظهَروا عَلَیکم یرجُموکم اَو یعیدوکم فى مِلَّتِهِم ولَن تُفلِحوا اِذًا اَبَدا»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۹‌ـ‌۲۰)
+اصحاب کهف افزون بر آن تأکید کردند که کسى که به شهر مى‌رود باید مراقب باشد کسى از اوضاع ما آگاه نشود زیرا در این صورت به ما دست یافته و سنگسارمان مى‌کنند یا این که ما را به آیین خود بازمى‌گردانند و در این صورت هرگز رستگار نخواهیم شد: {{متن قرآن|«... وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا}} 💠<ref name=":9" />{{آیه|18|20}}<ref>[[آیه 20 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۰.]]</ref>»}}.
 قرآن مشخص نمى‌کند که مأمور تهیه غذا کدام یک از آنان بود و نیز چگونگى آشکار شدن راز آنان را توضیح نمى‌دهد. اما طبق برخى روایات «یملیخا» یا «تملیخا» داوطلب این کار شد<ref>عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵؛ روض الجنان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۲۰؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴.</ref> و با لباس چوپانى روانه شهر شد؛ اما چهره شهر را کاملاً دگرگون یافت، از جمله پرچمى را بر سر در شهر دید که بر آن نوشته شده بود: «لا اله الا الله عیسى رسول الله و روحه...»، از این‌رو بسیار شگفت زده شد و شگفتى او هنگامى فزونى یافت که نانواى شهر با دیدن سکه‌اى که متعلق به بیش از ۳۰۰ سال پیش بود، از وى پرسید: آیا گنجى یافته‌اى؟ به تدریج مردم از قراین حال فهمیدند که این مرد یکى از چند جوانى است که نامشان را در تاریخ‌ ۳۰۰ سال پیش خوانده و شنیده‌اند. پس وى را نزد پادشاه آوردند و او ماجراى خود را بیان داشت.<ref>عرائس‌ المجالس، ص ۳۷۵ـ۳۷۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص‌ ۳۲۰‌ـ‌۳۲۳؛ البرهان، ج‌ ۳، ص‌ ۶۲۴‌ـ‌۶۲۵.</ref>

@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 ===درنگ در غار===
-از [[قرآن کریم]] و روایات چنین برمى‌آید که خداوند اصحاب کهف را پس از ورود به غار به خوابى عمیق فرو برد:<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج ‌۱۵، ص‌ ۲۲۵؛ البرهان، ج‌ ۳، ص ‌۶۲۴؛ عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵.</ref> {{متن قرآن|«فَضَرَبنا عَلى ءاذانِهِم فِى الکهفِ»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۱) [[جارالله زمخشری|زمخشرى]] مى‌نویسد: در این آیه مفعول «ضَرَبنا» حذف شده است و منظور این است که بر گوش آنان حجاب و مانعى قرار دادیم تا مانع شنیدن صداها گردد؛ یعنى آنان را به خوابى سنگین فرو بردیم.<ref>الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۷۰۵.</ref>
+از [[قرآن کریم]] و روایات چنین برمى‌آید که خداوند اصحاب کهف را پس از ورود به غار به خوابى عمیق فرو برد:<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج ‌۱۵، ص‌ ۲۲۵؛ البرهان، ج‌ ۳، ص ‌۶۲۴؛ عرائس المجالس، ص‌ ۳۷۵.</ref> {{متن قرآن|«فَضَرَبْنَا عَلَىٰ آذَانِهِمْ فِي الْكَهْفِ ...»}}<ref name=":7">[[آیه 11 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۱.]]</ref>؛ [[جارالله زمخشری|زمخشرى]] مى‌نویسد: در این آیه مفعول «ضَرَبنا» حذف شده است و منظور این است که بر گوش آنان حجاب و مانعى قرار دادیم تا مانع شنیدن صداها گردد؛ یعنى آنان را به خوابى سنگین فرو بردیم.<ref>الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۷۰۵.</ref>
 [[شیخ طبرسی|طبرسى]] این آیه را کنایه از مسلط کردن خواب برایشان و تعبیر آیه را بسیار فصیح دانسته است.<ref>مجمع البیان، ج‌ ۶، ص‌ ۶۹۸.</ref> به احتمالى دیگر که [[علامه طباطبایى]] آن را بیان کرده مراد این است که خداوند همچون مادرى که با ضربه‌هایى نرم و آهسته به گوش فرزند مى‌نوازد تا حواس او از پیرامون خود جدا شده به خواب سنگین فرو رود به گوش اصحاب کهف نواخته، تا به خواب عمیق فرو روند.<ref>المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۴۸.</ref>
-مدت درنگ اصحاب کهف در غار از نظر قرآن ۳۰۹ سال بوده است: {{متن قرآن|«ولَبِثوا فى کهفِهِم ثَلثَ مِائَة سِنینَ وازدادوا تِسعا»}} (سوره کهف/ ۱۸، ۲۵)؛ اما بر اساس روایتى از ابن ‌اسحاق، آنان پیش از خواب مدتى در غار به زندگى طبیعى مى‌زیستند و یکى از آنان با لباس مبدل وارد شهر مى‌شد و به تهیه آذوقه و توشه و جمع‌آورى خبرها از شهر درباره خودشان مى‌پرداخت و پس از بازگشت دیده‌ها و شنیده‌هاى خود را باز مى‌گفت؛<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱، ص ۲۵۳.</ref> اما با توجه به حرف «فاء» که مفید ترتیب اتصالى است: {{متن قرآن|«فَضَرَبنا عَلى ءاذانِهِم»}} مى‌توان گفت آنان بلافاصله پس از ورود به غار در خواب فرو رفتند و خداوند آنان را به ‌گونه‌اى قرار داده بود که هر کس بدیشان مى‌نگریست آنان را بیدار مى‌پنداشت، حال آن که در خواب بودند: {{متن قرآن|«وتَحسَبُهُم اَیقاظـًا وهُم رُقودٌ»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۸)<ref> المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۵۵‌ـ‌۲۵۶.</ref> برخى مفسران از این جمله چنین استنباط کرده‌اند که چشمان اصحاب کهف به هنگام خواب، باز بوده است.<ref>همان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۵۶.</ref>
+مدت درنگ اصحاب کهف در غار از نظر قرآن ۳۰۹ سال بوده است: {{متن قرآن|«وَلَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا»}}<ref>[[آیه 25 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۲۵.]]</ref>؛ اما بر اساس روایتى از ابن ‌اسحاق، آنان پیش از خواب مدتى در غار به زندگى طبیعى مى‌زیستند و یکى از آنان با لباس مبدل وارد شهر مى‌شد و به تهیه آذوقه و توشه و جمع‌آورى خبرها از شهر درباره خودشان مى‌پرداخت و پس از بازگشت دیده‌ها و شنیده‌هاى خود را باز مى‌گفت؛<ref>جامع البیان، مج‌ ۹، ج‌ ۱، ص ۲۵۳.</ref> اما با توجه به حرف «فاء» که مفید ترتیب اتصالى است: {{متن قرآن|«فَضَرَبْنَا عَلَىٰ آذَانِهِمْ ...»}}<ref name=":7" /> مى‌توان گفت آنان بلافاصله پس از ورود به غار در خواب فرو رفتند و خداوند آنان را به ‌گونه‌اى قرار داده بود که هر کس بدیشان مى‌نگریست آنان را بیدار مى‌پنداشت، حال آن که در خواب بودند: {{متن قرآن|«وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ...»}}<ref name=":8">[[آیه 18 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۸.]]</ref><ref> المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۵۵‌ـ‌۲۵۶.</ref> برخى مفسران از این جمله چنین استنباط کرده‌اند که چشمان اصحاب کهف به هنگام خواب، باز بوده است.<ref>همان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۵۶.</ref>
-خداوند در غار شرایطى را حاکم ساخته بود که کسى را یاراى نزدیک شدن و آسیب رساندن به آنان نباشد؛ دورنماى آنان در غار به ‌گونه‌اى بود که هر کس آنان را مى‌دید ناگزیر از ترس مى‌گریخت: {{متن قرآن|«لَوِ‌اطَّلَعتَ عَلَیهِم لَوَلَّیتَ مِنهُم فِرارًا ولَمُلِئتَ مِنهُم رُعبا»}} (سوره کهف/‌۱۸،۱۸) و براى آن که بدن اصحاب کهف بر اثر تماس دائم با زمین دچار فرسودگى و آسیبى نشود خداوند آنان را به چپ و راست مى‌گرداند: {{متن قرآن|«و نُقَلِّبُهُم ذاتَ الیمینِ و ذاتَ الشِّمالِ»}}(کهف/۱۸،۱۸) و براى آن که شرایط حیات براى آنان کاملا فراهم شود و از هر گونه آسیب جسمى به دور باشند خورشید نیز نور خود را ارزانیشان مى‌داشت: {{متن قرآن|«وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ ...»}}<ref name=":1" /> در این میان سگ آن‌ها نیز در دهانه غار دست‌ها را گشوده و به حالت نگهبانى خوابیده بود: {{متن قرآن|«وکلبُهُم باسِطٌ ذِراعَیهِ بِالوَصیدِ»}}. (سوره کهف/۱۸،۱۸)
+خداوند در غار شرایطى را حاکم ساخته بود که کسى را یاراى نزدیک شدن و آسیب رساندن به آنان نباشد؛ دورنماى آنان در غار به ‌گونه‌اى بود که هر کس آنان را مى‌دید ناگزیر از ترس مى‌گریخت: {{متن قرآن|«... لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا»}}<ref name=":8" /> و براى آن که بدن اصحاب کهف بر اثر تماس دائم با زمین دچار فرسودگى و آسیبى نشود خداوند آنان را به چپ و راست مى‌گرداند: {{متن قرآن|«... وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ...»}}<ref name=":8" /> و براى آن که شرایط حیات براى آنان کاملا فراهم شود و از هر گونه آسیب جسمى به دور باشند خورشید نیز نور خود را ارزانیشان مى‌داشت: {{متن قرآن|«وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ ...»}}<ref name=":1" /> در این میان سگ آن‌ها نیز در دهانه غار دست‌ها را گشوده و به حالت نگهبانى خوابیده بود: {{متن قرآن|«... وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ ...»}}<ref name=":8" />.
 غار در نیمکره شمالى زمین و به ‌گونه‌اى بوده که خورشید، صبحگاهان به سمت راست آن و هنگام غروب به سمت چپ آن مى‌تابیده است:<ref> نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۳۶۸.</ref> {{متن قرآن|«وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ ...»}}<ref name=":1" />؛ از سوى دیگر آنان در محل وسیعى از غار قرار گرفته بودند: {{متن قرآن|«... وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ...»}}<ref name=":1" />. برخى گفته‌اند: منظور این است که آن‌ها در وسط و میانه غار قرار گرفته بودند به ‌گونه‌اى که خنکاى نسیم باد و هوا به ایشان مى‌رسید.<ref>الصافى، ج ۳، ص ۲۳۵؛ جوامع‌الجامع، ج ۲، ص ۳۵۶.</ref>

@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 ===ایمان آوردن اصحاب کهف===
-بر اساس ظاهر آیات، اصحاب کهف جوانانى بودند که به خدا ایمان آوردند و خداوند نیز بر هدایتشان افزود: {{متن قرآن|«اِنَّهُم فِتیةٌ ءامَنوا بِرَبِّهِم وزِدناهُم هُدًى»}}. ([[سوره کهف]]/ ۱۸،۱۴) «فتیه» جمع «فتا» به معناى جوان است.<ref>مفردات، ص‌ ۶۲۵، «فتى»؛ المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۴۷.</ref> بر اساس برخى روایات، آنان سالمندانى باایمان بودند و واژه «فتیه» کنایه از جوانمردى آنان است.<ref>همان، ص‌ ۲۸۳.</ref>
+بر اساس ظاهر آیات، اصحاب کهف جوانانى بودند که به خدا ایمان آوردند و خداوند نیز بر هدایتشان افزود: {{متن قرآن|«{{آیه|18|14}}»}}<ref name=":5">[[آیه 14 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۴.]]</ref>؛ «فتیه» جمع «فتا» به معناى جوان است.<ref>مفردات، ص‌ ۶۲۵، «فتى»؛ المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۴۷.</ref> بر اساس برخى روایات، آنان سالمندانى باایمان بودند و واژه «فتیه» کنایه از جوانمردى آنان است.<ref>همان، ص‌ ۲۸۳.</ref>
-آنان به آیین [[بت پرستی|بت‌پرستى]] قوم خود معترض و از کرنش کورکورانه قومشان در برابر بتان سخت اندوهگین بودند: {{متن قرآن|«هؤُلاءِ قَومُنَا اتَّخَذوا مِن دونِهِ ءالِهَةً لَولا یأتونَ عَلَیهِم بِسُلطان بَیّن»}} ([[سوره کهف]]/۱۸،۱۵) و این کار را بزرگترین ظلم مى‌دانستند: {{متن قرآن|«فَمَن اَظلَمَ مِمَّنِ افتَرى عَلى اللّهِ کذِبا»}} (سوره کهف/۱۸،۱۵). اصحاب کهف از تأیید و یارى خداوند برخوردار بودند و خداوند دل‌هایشان را در راه ایمان محکم ساخته بود: {{متن قرآن|«رَبَطنا عَلى قُلوبِهِم»}} (کهف/۱۸،۱۴) تا در برابر بت‌پرستى و مظاهر آن بایستند و آنان نیز بدون ترس از حوادث و سختی‌هاى آینده برپا خاسته<ref>المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۹۲.</ref> و گفتند: پروردگار ما پروردگار آسمان‌ها و زمین است و ما جز او معبودى را نمى‌خوانیم: {{متن قرآن|«اِذ قاموا فَقالوا رَبُّنا رَبُّ السَّماواتِ والاَرضِ لَن نَدعوا مِن دونِهِ اِلهـًا»}} (سوره کهف/ ۱۸،۱۴). این که اصحاب کهف این جملات و اعتراضات را میان خود گفتند یا در برابر پادشاه ‌جبار عصر خود، مورد اختلاف است.<ref>روح المعانى، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۳۱۶.</ref>
+آنان به آیین [[بت پرستی|بت‌پرستى]] قوم خود معترض و از کرنش کورکورانه قومشان در برابر بتان سخت اندوهگین بودند: {{متن قرآن|«{{آیه|18|15}}»}}<ref name=":4">[[آیه 15 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۵.]]</ref> و این کار را بزرگترین ظلم مى‌دانستند: {{متن قرآن|«... فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا»}}<ref name=":4" />. اصحاب کهف از تأیید و یارى خداوند برخوردار بودند و خداوند دل‌هایشان را در راه ایمان محکم ساخته بود: {{متن قرآن|«وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ ...»}}<ref name=":5" /> تا در برابر بت‌پرستى و مظاهر آن بایستند و آنان نیز بدون ترس از حوادث و سختی‌هاى آینده برپا خاسته<ref>المیزان، ج‌ ۱۳، ص‌ ۲۹۲.</ref> و گفتند: پروردگار ما پروردگار آسمان‌ها و زمین است و ما جز او معبودى را نمى‌خوانیم: {{متن قرآن|«... إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَنْ نَدْعُوَ مِنْ دُونِهِ إِلَٰهًا ...»}}<ref name=":5" />. این که اصحاب کهف این جملات و اعتراضات را میان خود گفتند یا در برابر پادشاه ‌جبار عصر خود، مورد اختلاف است.<ref>روح المعانى، مج‌ ۹، ج‌ ۱۵، ص‌ ۳۱۶.</ref>
-به هر روى در حالى ‌که همه خدایان دروغین را کنار گذاشته و از قوم بت‌پرست خود جدا شده بودند، به غار پناه‌برده و از خدا رحمت و راه نجات خواستند: {{متن قرآن|«اِذ اَوَى الفِتیةُ اِلَى الکهفِ فَقالوا رَبَّنا ءاتِنا مِن لَدُنک رَحمَةً وهَیّئ لَنا مِن اَمرِنا رَشَدا»}} (سوره کهف/‌۱۸،۱۰)؛ {{متن قرآن|«واِذِ اعتَزَلتُموهُم و ما یعبُدونَ اِلاَّ اللّهَ فَأوُوا اِلَى الکهفِ»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۶)
+به هر روى در حالى ‌که همه خدایان دروغین را کنار گذاشته و از قوم بت‌پرست خود جدا شده بودند، به غار پناه‌برده و از خدا رحمت و راه نجات خواستند: {{متن قرآن|«{{آیه|18|10}}»}}<ref>[[آیه 10 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۰.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ ...»}}<ref name=":6">[[آیه 16 سوره کهف|همان، آیه ۱۶.]]</ref>.
-خداوند نیز آنان را مشمول رحمت لایزال خود قرار ‌داد و در کارشان گشایشى فراهم ساخت، چنان ‌که در ادامه [[آیه]] فوق از قول [[اصحاب کهف]] نتیجه پناه‌بردن به غار را رحمت خدا ذکر مى‌کند: {{متن قرآن|«ینشُر لَکم رَبُّکم مِن رَحمَتِهِ ویُهَیّئ لَکم مِن اَمرِکم مِرفَقا»}}. (سوره کهف/ ۱۸،۱۶)
+خداوند نیز آنان را مشمول رحمت لایزال خود قرار ‌داد و در کارشان گشایشى فراهم ساخت، چنان ‌که در ادامه [[آیه]] فوق از قول [[اصحاب کهف]] نتیجه پناه‌بردن به غار را رحمت خدا ذکر مى‌کند: {{متن قرآن|«... يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقًا»}}<ref name=":6" />.
 ===درنگ در غار===

@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 علت شگفت بودن ماجراى اصحاب کهف، درنگ ۳۰۹ ساله آنان در غار و آنگاه برخاستن ایشان در کمال سلامت بوده است. خواب طولانى اصحاب کهف از شگفت‌انگیزترین نشانه‌هاى الهى است که موجب شده مفسران نیز به بحث درباره آن و اثبات آن به لحاظ علمى و تجربى بپردازند.<ref>نمونه، ج‌ ۱۲، ص‌ ۴۰۷‌ـ‌۴۰۹؛ خلق الکون، ص‌ ۱۵۵‌ـ‌۱۵۷.</ref>
-بر اساس روایاتى که در [[شأن نزول]] این آیات وارد شده، [[قریش]] شمارى از یاران خود را براى تحقیق درباره دعوت [[پیامبر اسلام]] صلى الله علیه وآله به سوى عالمان [[یهود]] در [[مدینه]] فرستادند تا نظر آنان را در ‌این مورد جویا شوند. عالمان یهود با طرح چند‌ پرسش گفتند: اگر [[پیامبر اسلام|محمد]] (ص) از عهده پاسخ به ‌این پرسش‌ها برآمد، او پیامبر خداست، وگرنه دروغگوست.
+بر اساس روایاتى که در [[شأن نزول]] این آیات وارد شده، [[قریش]] شمارى از یاران خود را براى تحقیق درباره دعوت [[پیامبر اسلام]] صلى الله علیه وآله به سوى عالمان [[یهود]] در [[مدینه]] فرستادند تا نظر آنان را در ‌این مورد جویا شوند. عالمان یهود با طرح چند‌ پرسش گفتند: اگر [[پیامبر اسلام|محمد]] صلی الله علیه و آله از عهده پاسخ به ‌این پرسش‌ها برآمد، او پیامبر خداست، وگرنه دروغگوست.
 در پرداخت‌هاى روایى گوناگون، این پرسش‌ها کاملاً یکسان نقل نشده است؛ اما در همه روایات، یکى از این پرسش‌ها به اصحاب کهف مربوط است که آیات مورد اشاره در پاسخ به آن نازل شده است.