اصحاب ایکه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* اصحاب الایکه در قرآن */

2025-11-22T05:11:44Z

‏اصحاب الایکه در قرآن

Mohammadi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۰

2025-11-22T05:10:03Z

نمایش تغییرات

Mohammadi در ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴

2025-11-21T11:04:53Z

Mohammadi در ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۴

2025-11-21T10:54:23Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-17T07:19:47Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۵

2023-11-29T13:45:20Z

نمایش تغییرات

Zamani: /* اصحاب ایكه و اهل مدین */

2020-07-18T10:04:25Z

‏اصحاب ایكه و اهل مدین

Zamani: Zamani صفحهٔ اَصحاب اَيْكَه را به اصحاب ایکه منتقل کرد

2020-07-18T05:49:50Z

Zamani صفحهٔ اَصحاب اَيْكَه را به اصحاب ایکه منتقل کرد

Zamani در ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۹

2020-07-18T05:49:17Z

Zamani در ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۷

2020-07-18T05:47:50Z

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 روشن‌ترین معرفى از اصحاب ایکه در [[سوره ‌شعراء]] آمده که به فاصله ۹ سوره پس از [[سوره ص|سوره ‌ص]] نازل شده است. در این سوره اصحاب ‌ایکه، قوم شعیب معرفى شده‌اند که پیش ‌از شعیب، دیگر فرستادگان الهى را تکذیب ‌کرده بودند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|176}}»}}<ref>[[آیه 176 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۷۶.]]</ref>؛ شعیب آنان را به ترس از خدا فرامى‌خواند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|177}}»}}<ref>[[آیه 177 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۷.]]</ref> و با معرفى خود به ‌عنوان پیامبر امین و درستکار براى آنان، از ایشان مى‌خواست [[تقوا|تقواى]] الهى را رعایت کرده و از او اطاعت کنند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|178}} 💠<ref>[[آیه 178 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۸‌.]]</ref> {{آیه|26|179}}<ref>[[آیه 179 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۹.]]</ref>»}} و اعلام ‌مى‌داشت که در برابر هدایتشان مزدش بر ‌عهده پروردگار جهانیان است و از آنان مزدى نمى‌خواهد: {{متن قرآن|«{{آیه|26|180}}»}}<ref>[[آیه 180 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۰.]]</ref>.
-شاید بتوان از ظاهر آیات بعد استفاده کرد که بزرگترین انحراف اصحاب ایکه، کم‌فروشى بوده است، از این ‌رو شعیب علیه‌السلام ضمن دعوت آن‌ها به کامل دادن پیمانه، آنان را از کم‌فروشى نهى مى‌کرد: {{متن قرآن|«{{آیه|26|181}}»}}<ref>[[آیه 181 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۱.]]</ref> و از آنان مى‌خواست که با ترازوى درست و کفه‌هاى برابر وزن کنند و از ارزش اموال مردم نکاهند که چنین کارى [[فساد]] است و آنان نباید با کم‌فروشى در زمین فساد‌ کنند:<ref> المیزان، ج‌ ۱۵، ص‌ ۳۱۲.</ref>{{متن قرآن|«{{آیه|26|182}} 💠<ref>[[آیه 182 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۲.]]</ref> {{آیه|26|183}}<ref>[[آیه 183 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۳.]]</ref>»}}؛ برخى از مفسران فساد مورد اشاره این آیه را به راهزنى، غارت اموال، نابود کردن زراعت<ref> الکشاف، ج‌ ۳، ص‌ ۳۳۲.</ref> و احیاناً قتل<ref> تفسیر بیضاوى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۶۳.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] کرده، این اعمال را نیز از جمله انحراف‌ها و کارهاى نارواى اصحاب ایکه برشمرده‌اند.
+شاید بتوان از ظاهر آیات بعد استفاده کرد که بزرگترین انحراف اصحاب ایکه، کم‌فروشى بوده است، از این ‌رو شعیب علیه‌السلام ضمن دعوت آن‌ها به کامل دادن پیمانه، آنان را از کم‌فروشى نهى مى‌کرد: {{متن قرآن|«{{آیه|26|181}}»}}<ref>[[آیه 181 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۱.]]</ref> و از آنان مى‌خواست که با ترازوى درست و کفه‌هاى برابر وزن کنند و از ارزش اموال مردم نکاهند که چنین کارى [[فساد]] است و آنان نباید با کم‌فروشى در زمین فساد‌ کنند:<ref> المیزان، ج‌ ۱۵، ص‌ ۳۱۲.</ref>{{متن قرآن|«{{آیه|26|182}} 💠<ref>[[آیه 182 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۸۲.]]</ref> {{آیه|26|183}}<ref>[[آیه 183 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۳.]]</ref>»}}؛ برخى از مفسران فساد مورد اشاره این آیه را به راهزنى، غارت اموال، نابود کردن زراعت<ref> الکشاف، ج‌ ۳، ص‌ ۳۳۲.</ref> و احیاناً قتل<ref> تفسیر بیضاوى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۶۳.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] کرده، این اعمال را نیز از جمله انحراف‌ها و کارهاى نارواى اصحاب ایکه برشمرده‌اند.
 اصحاب ایکه در برابر دعوت شعیب ایستادگى و او را جادو شده معرفى کردند و با برابر دانستن شعیب با خودشان، او را در ادعاى رسالتش از جانب خدا دروغگو شمردند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|185}} 💠<ref>[[آیه 185 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۸۵.]]</ref> {{آیه|26|186}}<ref>[[آیه 186 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۶.]]</ref>»}} و ناباورانه و با [[استهزاء|استهزا]]<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۷، ص‌ ۱۴۸.</ref> به او پیشنهاد دادند که اگر در ادعایش راستگوست پاره آسمان بر سر آنان فرود‌آورد: {{متن قرآن|«{{آیه|26|187}}»}}<ref>[[آیه 187 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۸۷.]]</ref> اما شعیب با واگذاردن امر آنان به خداوند<ref> الکشاف، ج ‌۳، ص‌ ۳۳۳؛ التفسیر‌الکبیر، ج‌ ۲۴، ص‌ ۱۶۴.</ref> و این که خداوند به فرجام آنان داناست، به آنان فرمود: خدا به آنچه مى‌کنید، داناتر است یعنى اختیار عذاب به دست من نیست:<ref> مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۳۱۷، المیزان، ج ۱۵، ص ۳۱۳.</ref>{{متن قرآن|«{{آیه|26|188}}»}}<ref>[[آیه 188 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۸۸.]]</ref>.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 اگر به روایت [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزولى]] که [[بدرالدین محمد زرکشی|زرکشى]] در [[البرهان فی علوم القرآن (کتاب)|البرهان]] آورده است<ref> البرهان فى علوم القرآن، ج‌ ۱، ص‌ ۲۸۱.</ref> اعتماد کنیم، براى نخستین بار در [[سوره ق]] و در کنار قوم [[حضرت نوح علیه السلام|حضرت نوح]]، [[اَصحاب رَسّ|اصحاب رسّ]]، [[ثمود]]، [[عاد]]، [[فرعون]]، اخوان [[حضرت لوط علیه السلام|لوط]] و قوم [[تُبَّع]]، از اصحاب الایکه نیز یاد شده و بدون آن که هیچ معرفى از آنان ارائه شود، تنها بر این نکته تأکید شده که آنان پیامبر خود را تکذیب کردند و مستحق وعید الهى شدند: {{متن قرآن|«{{آیه|50|12}} 💠<ref>[[آیه 12 سوره ق|سوره قاف، آیه ۱۲‌.]]</ref> {{آیه|50|13}} 💠<ref>[[آیه 13 سوره ق|همان، آیه ۱۳.]]</ref> {{آیه|50|14}}<ref>[[آیه 14 سوره ق|همان، آیه ۱۴.]]</ref>»}}؛ سپس براى بار دوم در [[سوره ص]] ‌با همان تعریف مختصر و در کنار همان گروه‌هاى یاد شده از آنان نیز نام برده شده و افزون بر آن، در این ‌[[سوره]] مى‌گوید: آنان به تعجیل از خدا مى‌خواستند که پیش از رسیدن روز حساب عذابشان کند: {{متن قرآن|«{{آیه|38|12}} 💠<ref>[[آیه 12 سوره ص|سوره صاد، آیه ۱۲‌.]]</ref> {{آیه|38|13}} 💠<ref>[[آیه 13 سوره ص|همان، آیه ۱۳.]]</ref> {{آیه|38|14}} 💠<ref>[[آیه 14 سوره ص|همان، آیه ۱۴.]]</ref> {{آیه|38|15}} 💠<ref>[[آیه 15 سوره ص|همان، آیه ۱۵.]]</ref> {{آیه|38|16}}<ref>[[آیه 16 سوره ص|همان، آیه ۱۶.]]</ref>»}}.
-روشن‌ترین معرفى از اصحاب ایکه در [[سوره ‌شعراء]] آمده که به فاصله ۹ سوره پس از [[سوره ص|سوره ‌ص]] نازل شده است. در این سوره اصحاب ‌ایکه، قوم شعیب معرفى شده‌اند که پیش ‌از شعیب، دیگر فرستادگان الهى را تکذیب ‌کرده بودند: {{متن قرآن|«کذَّبَ أَصْحَابُ الْأَیکةِ الْمُرْسَلِینَ»}} (سوره شعراء/ ۲۶، ۱۷۶) شعیب آنان را به ترس از خدا فرامى‌خواند: {{متن قرآن|«إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَیبٌ أَلَا تَتَّقُونَ»}}.(سوره شعراء/ ۲۶، ۱۷۷) و با معرفى خود به ‌عنوان پیامبر امین و درستکار براى آنان، از ایشان مى‌خواست [[تقوا|تقواى]] الهى را رعایت کرده و از او اطاعت کنند: {{متن قرآن|«إِنِّی لَکمْ رَسُولٌ أَمِینٌ * فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِیعُونِ»}}.(شعراء/ ۲۶، ۱۷۸‌ـ‌۱۷۹) و اعلام ‌مى‌داشت که در برابر هدایتشان مزدش بر ‌عهده پروردگار جهانیان است و از آنان مزدى نمى‌خواهد: {{متن قرآن|«وَمَا أَسْأَلُکمْ عَلَیهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِی إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ»}}. (شعراء/۲۶، ۱۸۰)
+روشن‌ترین معرفى از اصحاب ایکه در [[سوره ‌شعراء]] آمده که به فاصله ۹ سوره پس از [[سوره ص|سوره ‌ص]] نازل شده است. در این سوره اصحاب ‌ایکه، قوم شعیب معرفى شده‌اند که پیش ‌از شعیب، دیگر فرستادگان الهى را تکذیب ‌کرده بودند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|176}}»}}<ref>[[آیه 176 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۱۷۶.]]</ref>؛ شعیب آنان را به ترس از خدا فرامى‌خواند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|177}}»}}<ref>[[آیه 177 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۷.]]</ref> و با معرفى خود به ‌عنوان پیامبر امین و درستکار براى آنان، از ایشان مى‌خواست [[تقوا|تقواى]] الهى را رعایت کرده و از او اطاعت کنند: {{متن قرآن|«{{آیه|26|178}} 💠<ref>[[آیه 178 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۸‌.]]</ref> {{آیه|26|179}}<ref>[[آیه 179 سوره شعراء|همان، آیه ۱۷۹.]]</ref>»}} و اعلام ‌مى‌داشت که در برابر هدایتشان مزدش بر ‌عهده پروردگار جهانیان است و از آنان مزدى نمى‌خواهد: {{متن قرآن|«{{آیه|26|180}}»}}<ref>[[آیه 176 سوره شعراء|همان، آیه ۱۸۰.]]</ref>.
 شاید بتوان از ظاهر آیات بعد استفاده کرد که بزرگترین انحراف اصحاب ایکه، کم‌فروشى بوده است، از این ‌رو شعیب علیه‌السلام ضمن دعوت آن‌ها به کامل دادن پیمانه، آنان را از کم‌فروشى نهى مى‌کرد: {{متن قرآن|«أَوْفُوا الْکیلَ وَلَا تَکونُوا مِنَ الْمُخْسِرِینَ»}} (سوره شعراء/۲۶، ۱۸۱) و از آنان مى‌خواست که با ترازوى درست و کفه‌هاى برابر وزن کنند و از ارزش اموال مردم نکاهند که چنین کارى [[فساد]] است و آنان نباید با کم‌فروشى در زمین فساد‌ کنند:<ref> المیزان، ج‌ ۱۵، ص‌ ۳۱۲.</ref>{{متن قرآن|«وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِیمِ * وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِی الْأَرْضِ مُفْسِدِینَ»}}. (شعراء/۲۶، ۱۸۲ـ۱۸۳) برخى از مفسران فساد مورد اشاره این آیه را به راهزنى، غارت اموال، نابود کردن زراعت<ref> الکشاف، ج‌ ۳، ص‌ ۳۳۲.</ref> و احیاناً قتل<ref> تفسیر بیضاوى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۶۳.</ref> [[تفسیر قرآن|تفسیر]] کرده، این اعمال را نیز از جمله انحراف‌ها و کارهاى نارواى اصحاب ایکه برشمرده‌اند.

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 قرآن کریم اصحاب ایکه را امت [[حضرت شعیب]] معرفى ‌مى‌کند. (شعراء/ ۲۶، ۱۷۶‌ـ‌۱۷۷) نامیدن آنان به اصحاب ایکه یا از آن رو بوده است که در منطقه‌اى پر آب و درخت با میوه فراوان زندگى مى‌کردند<ref> جامع البیان، مج‌ ۸، ج‌ ۱۴، ص‌ ۶۴.</ref> یا از آن رو که ایکه (درختى) را مى‌پرستیدند.<ref> قصص‌الانبیاء، ص‌ ۱۷۱.</ref>
-اگر به روایت [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزولى]] که [[بدرالدین محمد زرکشی|زرکشى]] در [[البرهان فی علوم القرآن (کتاب)|البرهان]] آورده است<ref> البرهان فى علوم القرآن، ج‌ ۱، ص‌ ۲۸۱.</ref> اعتماد کنیم، براى نخستین بار در [[سوره ق]] و در کنار قوم [[حضرت نوح علیه السلام|حضرت نوح]]، [[اَصحاب رَسّ|اصحاب رسّ]]، [[ثمود]]، [[عاد]]، [[فرعون]]، اخوان [[حضرت لوط علیه السلام|لوط]] و قوم [[تُبَّع]]، از اصحاب الایکه نیز یاد شده و بدون آن که هیچ معرفى از آنان ارائه شود، تنها بر این نکته تأکید شده که آنان پیامبر خود را تکذیب کردند و مستحق وعید الهى شدند: {{متن قرآن|«کذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ * وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ وَإِخْوَانُ لُوطٍ * وَأَصْحَابُ الْأَیکةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ کلٌّ کذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِیدِ»}} (ق/۵۰، ۱۲‌ـ‌۱۴). سپس براى بار دوم در [[سوره ص]] ‌با همان تعریف مختصر و در کنار همان گروه‌هاى یاد شده از آنان نیز نام برده شده و افزون بر آن، در این ‌[[سوره]] مى‌گوید: آنان به تعجیل از خدا مى‌خواستند که پیش از رسیدن روز حساب عذابشان کند: {{متن قرآن|«کذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتَادِ * وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الأَیکةِ أُوْلَئِک الْأَحْزَابُ * إِن کلٌّ إِلَّا کذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ * وَمَا ینظُرُ هَؤُلَاء إِلَّا صَیحَةً وَاحِدَةً مَّا لَهَا مِن فَوَاقٍ * وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبْلَ یوْمِ الْحِسَابِ»}}. (ص/۳۸، ۱۲‌ـ‌۱۶)
+اگر به روایت [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزولى]] که [[بدرالدین محمد زرکشی|زرکشى]] در [[البرهان فی علوم القرآن (کتاب)|البرهان]] آورده است<ref> البرهان فى علوم القرآن، ج‌ ۱، ص‌ ۲۸۱.</ref> اعتماد کنیم، براى نخستین بار در [[سوره ق]] و در کنار قوم [[حضرت نوح علیه السلام|حضرت نوح]]، [[اَصحاب رَسّ|اصحاب رسّ]]، [[ثمود]]، [[عاد]]، [[فرعون]]، اخوان [[حضرت لوط علیه السلام|لوط]] و قوم [[تُبَّع]]، از اصحاب الایکه نیز یاد شده و بدون آن که هیچ معرفى از آنان ارائه شود، تنها بر این نکته تأکید شده که آنان پیامبر خود را تکذیب کردند و مستحق وعید الهى شدند: {{متن قرآن|«{{آیه|50|12}} 💠<ref>[[آیه 12 سوره ق|سوره قاف، آیه ۱۲‌.]]</ref> {{آیه|50|13}} 💠<ref>[[آیه 13 سوره ق|همان، آیه ۱۳.]]</ref> {{آیه|50|14}}<ref>[[آیه 14 سوره ق|همان، آیه ۱۴.]]</ref>»}}؛ سپس براى بار دوم در [[سوره ص]] ‌با همان تعریف مختصر و در کنار همان گروه‌هاى یاد شده از آنان نیز نام برده شده و افزون بر آن، در این ‌[[سوره]] مى‌گوید: آنان به تعجیل از خدا مى‌خواستند که پیش از رسیدن روز حساب عذابشان کند: {{متن قرآن|«{{آیه|38|12}} 💠<ref>[[آیه 12 سوره ص|سوره صاد، آیه ۱۲‌.]]</ref> {{آیه|38|13}} 💠<ref>[[آیه 13 سوره ص|همان، آیه ۱۳.]]</ref> {{آیه|38|14}} 💠<ref>[[آیه 14 سوره ص|همان، آیه ۱۴.]]</ref> {{آیه|38|15}} 💠<ref>[[آیه 15 سوره ص|همان، آیه ۱۵.]]</ref> {{آیه|38|16}}<ref>[[آیه 16 سوره ص|همان، آیه ۱۶.]]</ref>»}}.
 روشن‌ترین معرفى از اصحاب ایکه در [[سوره ‌شعراء]] آمده که به فاصله ۹ سوره پس از [[سوره ص|سوره ‌ص]] نازل شده است. در این سوره اصحاب ‌ایکه، قوم شعیب معرفى شده‌اند که پیش ‌از شعیب، دیگر فرستادگان الهى را تکذیب ‌کرده بودند: {{متن قرآن|«کذَّبَ أَصْحَابُ الْأَیکةِ الْمُرْسَلِینَ»}} (سوره شعراء/ ۲۶، ۱۷۶) شعیب آنان را به ترس از خدا فرامى‌خواند: {{متن قرآن|«إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَیبٌ أَلَا تَتَّقُونَ»}}.(سوره شعراء/ ۲۶، ۱۷۷) و با معرفى خود به ‌عنوان پیامبر امین و درستکار براى آنان، از ایشان مى‌خواست [[تقوا|تقواى]] الهى را رعایت کرده و از او اطاعت کنند: {{متن قرآن|«إِنِّی لَکمْ رَسُولٌ أَمِینٌ * فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِیعُونِ»}}.(شعراء/ ۲۶، ۱۷۸‌ـ‌۱۷۹) و اعلام ‌مى‌داشت که در برابر هدایتشان مزدش بر ‌عهده پروردگار جهانیان است و از آنان مزدى نمى‌خواهد: {{متن قرآن|«وَمَا أَسْأَلُکمْ عَلَیهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِی إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ»}}. (شعراء/۲۶، ۱۸۰)

@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده: قصه‌های قرآنی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==اصحاب ایكه و اهل مدین==
-آیا اصحاب ایكه همان اصحاب مدین‌اند؟ یكى از پرسش‌هاى جدى درباره اصحاب ایكه آن است كه با توجه به این كه پیامبر هر دو قوم در [[قرآن كریم]] [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام معرفى شده است، آیا آنان یك قوم و ملت بودند كه قرآن كریم از آنان با دو عنوان یاد كرده یا آن كه دو قوم و گروه مستقل بودند با پیامبرى مشترك و با اعمالى مشابه و فرجامى تقریباً نزدیك به هم؟ به نظر بیشتر مفسران اصحاب ایكه غیر از اهل مدین بوده‌اند و شعیبِ پیامبر ابتدا به سوى قوم خودش (اصحاب مدین) مبعوث شد و پس از نابودى آنان رسالت هدایت اصحاب ایكه را بر عهده گرفت؛<ref> مع الانبیاء، ص‌ 203.</ref> اما مستند این نظر مفسران ظاهراً سخن قتاده است كه گفته: حضرت شعیب علیه‌السلام به سوى دو امت مبعوث شد: قوم خودش و اصحاب ایكه<ref> جامع‌البیان، مج ‌8، ج‌ 14، ص ‌64.</ref> و هر یك از آن دو قوم با عذابى ویژه نابود شد؛<ref> الدرالمنثور، ج‌ 5، ص‌ 92.</ref> در كنار ظاهر آیات كه از این دو قوم یاد كرده است. نیز عبدالله ‌بن ‌عمرو از پیامبر صلى الله علیه و آله نقل كرده است كه اهل مدین و اصحاب ایكه دو امت بودند كه خداوند شعیب را به سوى آنان فرستاد.<ref> همان، ص‌ 91.</ref>
+آیا اصحاب ایكه همان اصحاب مدین‌اند؟ یكى از پرسش‌هاى جدى درباره اصحاب ایكه آن است كه با توجه به این كه پیامبر هر دو قوم در [[قرآن كریم]] [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام معرفى شده است، آیا آنان یك قوم و ملت بودند كه قرآن كریم از آنان با دو عنوان یاد كرده یا آن كه دو قوم و گروه مستقل بودند با پیامبرى مشترك و با اعمالى مشابه و فرجامى تقریباً نزدیك به هم؟ به نظر بیشتر مفسران اصحاب ایكه غیر از اهل مدین بوده‌اند و شعیبِ پیامبر ابتدا به سوى قوم خودش (اصحاب مدین) مبعوث شد و پس از نابودى آنان رسالت هدایت اصحاب ایكه را بر عهده گرفت؛<ref> مع الانبیاء، ص‌ 203.</ref> اما مستند این نظر مفسران ظاهراً سخن قتاده است كه گفته: حضرت شعیب علیه‌السلام به سوى دو امت مبعوث شد: قوم خودش و اصحاب ایكه<ref> جامع‌البیان، مج ‌8، ج‌ 14، ص ‌64.</ref> و هر یك از آن دو قوم با عذابى ویژه نابود شد؛<ref> الدرالمنثور، ج‌5، ص‌92.</ref> در كنار ظاهر آیات كه از این دو قوم یاد كرده است. نیز عبدالله ‌بن ‌عمرو از پیامبر صلى الله علیه و آله نقل كرده است كه اهل مدین و اصحاب ایكه دو امت بودند كه خداوند شعیب را به سوى آنان فرستاد.<ref> همان، ص‌ 91.</ref>
 در برابر این نظریه، گروهى از مفسران از جمله ابن ‌عباس<ref> جامع‌البیان، مج ‌11، ج ‌19، ص‌ 130‌ـ‌131.</ref> معتقدند كه اصحاب ایكه همان اهل مدین‌اند. ابن ‌كثیر ضمن غریب شمردن ‌روایت عبدالله ‌بن ‌عمرو و تضعیف برخى از روایاتش آن را از اسرائیلیات دانسته و مى‌گوید: عمده‌ترین دلیل نظر اول دو چیز است:
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 # كیفر اصحاب ایكه را عذاب «یوم الظُلّه» معرفى كرده؛ اما عذاب اهل مدین «رَجْفه» و «صَیْحه» بیان شده است، آنگاه در رد این دو دلیل مى‌نویسد: با توجه به این كه توصیف اهل مدین به اصحاب ایكه بر اثر پرستش درخت ایكه بود، مناسب نبود شعیب را برادر آنان معرفى كند همچنین تعدد عذاب نیز نشان تعدد امت نیست وگرنه خود اهل مدین نیز باید دو امت شمرده شوند زیرا در سوره اعراف عذاب آنان «رَجْفه» اما در هود «صَیْحه» معرفى شده است.<ref> قصص‌الانبیاء، ص‌ 177‌ـ‌178.</ref>
-ابن ‌كثیر مى‌افزاید كه اشتراك اهل مدین و اصحاب ‌ایكه در صفت كم‌فروشى شاهدى بر این است كه آنان یك امت بودند و با چند گونه عذاب نابود شدند.<ref> همان، ص‌ 178.</ref> به این سخن ابن‌كثیر باید افزود كه ذكر اصحاب ایكه در كنار [[قوم نوح]]، [[قوم عاد]]، [[فرعون]]، [[قوم ثمود]] و [[قوم لوط]] در دو [[سوره ص‌]] و [[سوره ق]]، بدون آن كه در اینجا نامى از اهل مدین برده شود و در مقابل، ذكر اهل مدین در كنار همین پیامبران در دو [[سوره اعراف]] و [[سوره هود]]، بدون آن كه از اصحاب ایكه یاد شود، شاهدى بر یكى بودن اهل مدین و اصحاب ایكه است. (‌=>‌اصحاب ‌مدین)
+ابن ‌كثیر مى‌افزاید كه اشتراك اهل مدین و اصحاب ‌ایكه در صفت كم‌فروشى شاهدى بر این است كه آنان یك امت بودند و با چند گونه عذاب نابود شدند.<ref> همان، ص‌ 178.</ref> به این سخن ابن‌كثیر باید افزود كه ذكر اصحاب ایكه در كنار [[قوم نوح]]، [[قوم عاد]]، [[فرعون]]، [[قوم ثمود]] و [[قوم لوط]] در دو [[سوره ص‌]] و [[سوره ق]]، بدون آن كه در اینجا نامى از اهل مدین برده شود و در مقابل، ذكر اهل مدین در كنار همین پیامبران در دو [[سوره اعراف]] و [[سوره هود]]، بدون آن كه از اصحاب ایكه یاد شود، شاهدى بر یكى بودن اهل مدین و اصحاب ایكه است.
 ==قرائت و كتابت الأیكه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۹
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{خوب}}
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
-ساكنان بیشه‌زارى كه بر اثر كم‌فروشى و در پى تكذیب [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام با عذاب الهى نابود شدند.
+'''اَصحاب اَيْكَه''' ساكنان بیشه‌زارى هستند كه بر اثر كم‌فروشى و در پى تكذیب [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام با عذاب الهى نابود شدند.
-این عنوان به ‌صورت تركیب اضافى «اصحاب الایكه» 4 بار در آیات 78 [[سوره حجر]]/15؛ 176، [[سوره شعراء]]/26؛ 13، [[سوره ص]]/ 38 و 14 [[سوره ق]]/ 50 آمده است. ایكه به معناى درخت و جمع آن «أیْك» به معناى انبوه درختان است.<ref> جامع‌البیان، مج ‌8، ج‌ 14، ص‌ 64؛ مقاییس‌اللغه، ج‌ 1، ص‌ 165؛ لسان‌العرب، ج‌ 1، ص‌ 289، «ایك».</ref>
+عنوان «اصحاب الایكه» 4 بار در آیات 78 [[سوره حجر]]/15؛ 176، [[سوره شعراء]]/26؛ 13، [[سوره ص]]/ 38 و 14 [[سوره ق]]/ 50 آمده است. ایكه به معناى درخت و جمع آن «أیْك» به معناى انبوه درختان است.<ref> جامع‌البیان، مج ‌8، ج‌ 14، ص‌ 64؛ مقاییس‌اللغه، ج‌ 1، ص‌ 165؛ لسان‌العرب، ج‌ 1، ص‌ 289، «ایك».</ref>
 قتاده ایكه را بیشه‌اى دانسته كه بیشتر درختان آن «دَوْم» است كه آن را «مُقْل» نیز گویند.<ref> تفسیر قرطبى، ج‌ 13، ص‌ 90.</ref> دَوْم نوعى درخت خرما و مُقْل میوه یا صمغ آن است.<ref> لغت نامه، ج‌ 7، ص‌ 9921؛ ج‌ 13، ص‌ 18855.</ref> انبوهى از درختان اراك یا خرما درختان بسیار درهم پیچیده،<ref> مقاییس‌اللغه، ج‌ 1، ص‌ 165، «ایك».</ref> درخت یا درختى كه شاخه‌هایش در‌هم پیچیده<ref> التبیان، ج‌ 6، ص‌ 349.</ref> معانى دیگرى است كه براى ایكه بیان شده است. در این میان نظرى هم برخلاف موارد پیشگفته، ایكه را نام قریه و شهر دانسته است.<ref> همان، ص‌ 350.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
 ساكنان بیشه‌زارى كه بر اثر كم‌فروشى و در پى تكذیب [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام با عذاب الهى نابود شدند.
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 برخلاف این نقل‌ها و اظهارنظرها، در روایتى از ابن‌عباس در بیان نوع عذاب اصحاب ایكه با احتیاط برخورده شده است. او گفته است: هر كس درباره چگونگى عذاب «یوم‌الظلّه» سخنى گفت او را تكذیب كن.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 11، ج‌ 19، ص ‌135.</ref> شاید به این سبب كه كسى از آنان نجات نیافت، تا چگونگى عذاب را شرح ‌دهد.<ref> كشف الاسرار، ج‌ 7، ص‌ 149.</ref>
-'''سرزمین اصحاب ایكه:'''
+==سرزمین اصحاب ایكه==
 آخرین آیاتى كه درباره اصحاب ایكه نازل شده آیات 78‌ـ‌79 [[سوره حجر]]/15 است: {{متن قرآن|«وَإِن كَانَ أَصْحَابُ الأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ × فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٍ مُّبِينٍ»}}؛ و راستى اصحاب ایكه ستمگر بودند پس از آنان انتقام گرفتیم و آن دو (سرزمین اصحاب ایكه و قوم لوط) بر سر راهى آشكار است.
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 یاقوت حموى گفته است: به اعتقاد اهل تبوك، ایكه همان تبوك است كه آخرین غزوه [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله در آنجا واقع شد؛ ولى این نظر در كتب تفسیر دیده نشده است، بنابراین ایكه باید همان مدین باشد كه مجاور تبوك بوده است.<ref> معجم‌البلدان، ج‌ 1، ص‌ 291.</ref>
-'''اصحاب ایكه و اهل مدین:'''
+==اصحاب ایكه و اهل مدین==
 آیا اصحاب ایكه همان اصحاب مدین‌اند؟ یكى از پرسش‌هاى جدى درباره اصحاب ایكه آن است كه با توجه به این كه پیامبر هر دو قوم در [[قرآن كریم]] [[حضرت شعیب]] علیه‌السلام معرفى شده است، آیا آنان یك قوم و ملت بودند كه قرآن كریم از آنان با دو عنوان یاد كرده یا آن كه دو قوم و گروه مستقل بودند با پیامبرى مشترك و با اعمالى مشابه و فرجامى تقریباً نزدیك به هم؟ به نظر بیشتر مفسران اصحاب ایكه غیر از اهل مدین بوده‌اند و شعیبِ پیامبر ابتدا به سوى قوم خودش (اصحاب مدین) مبعوث شد و پس از نابودى آنان رسالت هدایت اصحاب ایكه را بر عهده گرفت؛<ref> مع الانبیاء، ص‌ 203.</ref> اما مستند این نظر مفسران ظاهراً سخن قتاده است كه گفته: حضرت شعیب علیه‌السلام به سوى دو امت مبعوث شد: قوم خودش و اصحاب ایكه<ref> جامع‌البیان، مج ‌8، ج‌ 14، ص ‌64.</ref> و هر یك از آن دو قوم با عذابى ویژه نابود شد؛<ref> الدرالمنثور، ج‌ 5، ص‌ 92.</ref> در كنار ظاهر آیات كه از این دو قوم یاد كرده است. نیز عبدالله ‌بن ‌عمرو از پیامبر صلى الله علیه و آله نقل كرده است كه اهل مدین و اصحاب ایكه دو امت بودند كه خداوند شعیب را به سوى آنان فرستاد.<ref> همان، ص‌ 91.</ref>
@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 ابن ‌كثیر مى‌افزاید كه اشتراك اهل مدین و اصحاب ‌ایكه در صفت كم‌فروشى شاهدى بر این است كه آنان یك امت بودند و با چند گونه عذاب نابود شدند.<ref> همان، ص‌ 178.</ref> به این سخن ابن‌كثیر باید افزود كه ذكر اصحاب ایكه در كنار [[قوم نوح]]، [[قوم عاد]]، [[فرعون]]، [[قوم ثمود]] و [[قوم لوط]] در دو [[سوره ص‌]] و [[سوره ق]]، بدون آن كه در اینجا نامى از اهل مدین برده شود و در مقابل، ذكر اهل مدین در كنار همین پیامبران در دو [[سوره اعراف]] و [[سوره هود]]، بدون آن كه از اصحاب ایكه یاد شود، شاهدى بر یكى بودن اهل مدین و اصحاب ایكه است. (‌=>‌اصحاب ‌مدین)
-'''قرائت و كتابت الأیكه:'''
+==قرائت و كتابت الأیكه==
 «الأیْكَه» در [[سوره حجر]] و [[سوره ق]] به همین شكل و در [[سوره شعراء]] و [[سوره ص]] ‌به شكل «لَئیْكَه» كتابت شده و همه قاریان در هر 4 مورد «اَلأیْكه» قرائت كرده‌اند، مگر قاریان شام و حجاز<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 316؛ التیسیر فى القراءات السبع، ص‌ 166.</ref> كه در مورد اخیر «لَیْكه» قرائت كرده‌اند، از این‌رو برخى بین اَیْكه و لَیْكه فرق گذاشته و لَیْكه را نام شهر دانسته<ref> تفسیر قرطبى، ج‌ 13، ص‌ 90.</ref> و اَیْكه را درخت یا بیشه؛ ولى ظاهراً قرائت «لَیْكَه» خطایى است كه بر اثر رسم الخط مصحف پدید آمده است و در [[قرآن]] موارد متعددى برخلاف قانون خط نوشته شده است، افزون بر این كه «لَیْكَه» اسمى ناشناخته است.<ref> الكشاف، ج‌ 3، ص‌ 332.</ref>
@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده: مقاله های مهم]]