اصحاب اعراف - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۴

2025-11-20T10:24:42Z

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۳

2025-11-20T10:23:29Z

Mohammadi: /* دیدگاه دوم: مقربان درگاه الهی */

2025-11-20T05:12:42Z

‏دیدگاه دوم: مقربان درگاه الهی

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۶

2025-11-20T05:06:02Z

Mohammadi در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۷

2025-11-20T03:27:55Z

مهدی موسوی در ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۵

2023-11-29T06:55:01Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۳

2023-11-29T05:43:56Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-16T10:39:20Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۱۴ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۸

2018-08-14T11:08:25Z

Zamani در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۵:۲۱

2018-07-30T05:21:23Z

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 قائلین به این دیدگاه و کسانی که آن را پذیرفته اند، عبارت {{متن قرآن|«لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ»}} در آیه ۴۶ را حال اصحاب اعراف می دانند و با این فرض آنها را پایین تر از درجه بهشتیان و منتظر در اعراف (جایگاه میان بهشت و دوزخ) برای کسب تکلیف می دانند.
-در مقابل این عده، طرفداران دیدگاه دوم این عبارت را توصیف حال بهشتیان (اصحاب الجنه) قبل از ورود به بهشت می دانند. [[علامه طباطبائی]] روایت نقل شده با این مضمون را ناشی از سوء فهم ناقلان می داند و می گوید: ظاهر است که این روایات اختلال دارد و این ناشی از بد فهمى بعضی از ناقلان است، مثلا ممکن است [[رسول خدا]] (ص) یا بعضى از امامان فرموده باشند که جماعتى از مستضعفین هستند که خداوند آنان را یا به [[شفاعت]] شفعاء و یا به [[مشیت الهی|مشیت]] خود داخل بهشت مى ‏سازد، آن گاه راوى فرمایش آنان را در اثر نقل به معنى به این صورت که مى‏ بینى درآورده باشد.<ref>المیزان فى تفسیر القرآن، ج‏۸، ص ۱۴۴</ref>
+در مقابل این عده، طرفداران دیدگاه دوم این عبارت را توصیف حال بهشتیان (اصحاب الجنه) قبل از ورود به بهشت می دانند. [[علامه طباطبائی]] روایت نقل شده با این مضمون را ناشی از سوء فهم ناقلان می داند و می گوید: ظاهر است که این روایات اختلال دارد و این ناشی از بد فهمى بعضی از ناقلان است، مثلا ممکن است [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله یا بعضى از امامان فرموده باشند که جماعتى از مستضعفین هستند که خداوند آنان را یا به [[شفاعت]] شفعاء و یا به [[مشیت الهی|مشیت]] خود داخل بهشت مى ‏سازد، آن گاه راوى فرمایش آنان را در اثر نقل به معنى به این صورت که مى‏ بینى درآورده باشد.<ref>المیزان فى تفسیر القرآن، ج‏۸، ص ۱۴۴</ref>
 ===دیدگاه دوم: مقربان درگاه الهی===

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ===دیدگاه اول: افراد متوسط الحال===
-گروهى‌ بر آنند که‌ اعرافیان‌ در جایگاهى‌ برتر از دوزخیان‌ و فروتر از بهشتیان‌ قرار دارند. براساس‌ نظریه‌ای‌ مشهور که‌ از صحابه اى‌ چون‌ [[عبدالله بن عباس|ابن‌ عباس‌]]، [[حذیفة بن یمان|حذیفه‌]]، [[عبدالله بن مسعود|ابن‌ مسعود]] و جمعى‌ از تابعین‌ مانند شعبى‌، ضحاک‌، [[سعید بن جبیر|سعید بن‌ جبیر]] و نیز در برخى‌ روایات‌ از [[ائمه اطهار|امامان‌ شیعه‌]] چون‌ [[امام باقر علیه السلام|امام‌ باقر]] و [[امام صادق علیه السلام|امام‌ صادق‌]](ع‌) نقل‌ شده‌ است‌، اهل‌ اعراف‌ طایفه‌ای‌ از اهل‌ [[ایمان]] هستند که‌ گناهان‌، ایشان‌ را از بهشت‌ دور کرده‌ و حسنات‌، آنان‌ را از آتش‌ دوزخ‌ نگاه‌ داشته‌ است‌ و گاه‌ در تبیین‌ مطلب‌ چنین‌ گفته‌ شده‌ که‌ گناهان‌ آنان‌ با حسناتشان‌ برابر گشته‌ است‌. برپایه این‌ نظریه‌، اینان‌ سرانجام‌، به‌ لطف‌ خداوند آمرزیده‌ شده‌، به‌ بهشت‌ وارد خواهند شد.
+گروهى‌ بر آنند که‌ اعرافیان‌ در جایگاهى‌ برتر از دوزخیان‌ و فروتر از بهشتیان‌ قرار دارند. براساس‌ نظریه‌ای‌ مشهور که‌ از صحابه اى‌ چون‌ [[عبدالله بن عباس|ابن‌ عباس‌]]، [[حذیفة بن یمان|حذیفه‌]]، [[عبدالله بن مسعود|ابن‌ مسعود]] و جمعى‌ از تابعین‌ مانند شعبى‌، ضحاک‌، [[سعید بن جبیر|سعید بن‌ جبیر]] و نیز در برخى‌ روایات‌ از [[ائمه اطهار|امامان‌ شیعه‌]] چون‌ [[امام باقر علیه السلام|امام‌ باقر]] و [[امام صادق علیه السلام|امام‌ صادق‌]] علیه السلام نقل‌ شده‌ است‌، اهل‌ اعراف‌ طایفه‌ای‌ از اهل‌ [[ایمان]] هستند که‌ گناهان‌، ایشان‌ را از بهشت‌ دور کرده‌ و حسنات‌، آنان‌ را از آتش‌ دوزخ‌ نگاه‌ داشته‌ است‌ و گاه‌ در تبیین‌ مطلب‌ چنین‌ گفته‌ شده‌ که‌ گناهان‌ آنان‌ با حسناتشان‌ برابر گشته‌ است‌. برپایه این‌ نظریه‌، اینان‌ سرانجام‌، به‌ لطف‌ خداوند آمرزیده‌ شده‌، به‌ بهشت‌ وارد خواهند شد.
 قائلین به این دیدگاه و کسانی که آن را پذیرفته اند، عبارت {{متن قرآن|«لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ»}} در آیه ۴۶ را حال اصحاب اعراف می دانند و با این فرض آنها را پایین تر از درجه بهشتیان و منتظر در اعراف (جایگاه میان بهشت و دوزخ) برای کسب تکلیف می دانند.

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ===دیدگاه دوم: مقربان درگاه الهی===
-روایات‌ بسیاری‌ به‌ نقل‌ از [[امام علی علیه السلام|امام‌ على‌]]، [[امام باقر علیه السلام|امام‌ باقر]] و [[امام صادق علیه السلام|امام‌ صادق‌]](ع‌)، غالباً در متون‌ [[شیعه]]، حکایت‌ از آن‌ دارند که‌ اصحاب‌ اعراف‌ همانا [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم‌]] (ص‌) و [[اهل البیت|اهل‌ بیت‌]] اویند که‌ مؤمنان‌ را به‌ چهره‌ از منکران‌ باز مى‌شناسند و پیروان‌ حق‌ را یاری‌ رسانده‌، به‌ بهشت‌ روانه‌ مى‌سازند.
+روایات‌ بسیاری‌ به‌ نقل‌ از [[امام علی علیه السلام|امام‌ على‌]]، [[امام باقر علیه السلام|امام‌ باقر]] و [[امام صادق علیه السلام|امام‌ صادق‌]]علیه السلام، غالباً در متون‌ [[شیعه]]، حکایت‌ از آن‌ دارند که‌ اصحاب‌ اعراف‌ همانا [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم‌]] صلی الله علیه و آله و [[اهل البیت|اهل‌ بیت‌]] علیهم السلام اویند که‌ مؤمنان‌ را به‌ چهره‌ از منکران‌ باز مى‌شناسند و پیروان‌ حق‌ را یاری‌ رسانده‌، به‌ بهشت‌ روانه‌ مى‌سازند.
 در برخى‌ [[تفسیر قرآن|تفاسیر]] دیگر، اصحاب‌ اعراف‌ به‌ گروهى‌ از پیامبران‌، گواهانى‌ عادل‌ از هر امت‌ که‌ در محکمه [[آخرت|آخرت‌]] بر اعمال‌ مردم‌ شهادت‌ دهند، مؤمنان‌ با فضیلت‌، مردمان‌ با [[تواضع|تواضع‌]]، یا جمعى‌ از دانشمندان‌ صالح‌ تفسیر شده‌ است‌.
-در روایتى‌ از امام‌ صادق‌(ع‌)، گونه‌ای‌ از جمع‌ میان‌ این‌ دو دسته‌ تفاسیر، یعنى‌ جمع‌ میان‌ مؤمنان‌ برگزیده‌ و گناهکاران‌ در اعراف‌ دیده‌ مى‌شود. برپایه این‌ روایت‌، خداوند پس‌ از روانه‌ ساختن‌ نیکوکاران‌ به‌ بهشت‌، از هر امتى‌ پیامبران‌ و خلیفگان‌ پیامبران‌ را در کنار گناهکاران‌ آن‌ امت‌ بر فراز اعراف‌ جای‌ مى‌دهد و پس‌ از گذران‌ مراحل‌ تنبّه‌ گناهکاران‌، به‌ شفاعت‌ پیامبران‌ و خلیفگان‌ از گناهان‌ِ ایشان‌ درگذشته‌، آنان‌ را به‌ بهشت‌ وارد مى‌سازد.
+در روایتى‌ از امام‌ صادق‌ علیه السلام، گونه‌ای‌ از جمع‌ میان‌ این‌ دو دسته‌ تفاسیر، یعنى‌ جمع‌ میان‌ مؤمنان‌ برگزیده‌ و گناهکاران‌ در اعراف‌ دیده‌ مى‌شود. برپایه این‌ روایت‌، خداوند پس‌ از روانه‌ ساختن‌ نیکوکاران‌ به‌ بهشت‌، از هر امتى‌ پیامبران‌ و خلیفگان‌ پیامبران‌ را در کنار گناهکاران‌ آن‌ امت‌ بر فراز اعراف‌ جای‌ مى‌دهد و پس‌ از گذران‌ مراحل‌ تنبّه‌ گناهکاران‌، به‌ شفاعت‌ پیامبران‌ و خلیفگان‌ از گناهان‌ِ ایشان‌ درگذشته‌، آنان‌ را به‌ بهشت‌ وارد مى‌سازد.
 این دیدگاه با آیات یاد شده نیز تناسب بسیاری دارد؛ علامه طباطبائی که شیوه تفسیر او [[تفسیر قرآن به قرآن]] است، دلائل متعددی ذکر می کند بر اینکه مراد از رجال بر اعراف و اصحاب اعراف انسانهایی بسیار برجسته و مقربان درگاه الهی هستند:
-*تعبیر به "رجال" آن هم بطور نکره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى که مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا کلمه "رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان که در امثال آیات: {{متن قرآن|«{{آیه|24|37}}»}}<ref>[[آیه 37 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۷.]]</ref>  و {{متن قرآن|«{{آیه|9|108}}»}}<ref>[[آیه 108 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|9|108}}»}}<ref>[[آیه 108 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|16|43}}»}}<ref>[[آیه 43 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۴۳.]]</ref> این معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود. پس منظور از "رجال" افرادى هستند که در انسانیت خود در سر حد کمال مى‏ باشند.
+*تعبیر به "رجال" آن هم بطور نکره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى که مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا کلمه "رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان که در امثال آیات: {{متن قرآن|«{{آیه|24|37}}»}}<ref>[[آیه 37 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۷.]]</ref>  و {{متن قرآن|«{{آیه|9|108}}»}}<ref>[[آیه 108 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|12|109}}»}}<ref>[[آیه 109 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۱۰۹.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|16|43}}»}}<ref>[[آیه 43 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۴۳.]]</ref> این معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود. پس منظور از "رجال" افرادى هستند که در انسانیت خود در سر حد کمال مى‏ باشند.
 *این رجال بر بلندی اعراف قرار دارند و مشرف بر همه هستند و در مقامى هستند که از سیماى اشخاص، کفر و ایمان و بهشتى بودن و دوزخى بودن آنان را درک مى ‏کنند و بلکه از قیافه ‏ها به خصوصیات احوال و اعمال آنان پى مى ‏برند، چنانچه از محاوره آنها با دوزخیان در آیه ۴۸ مشخص است: {{متن قرآن|«{{آیه|7|48}}»}}.
-*رجال اعراف هم با دوزخیان محاوره دارند و هم با بهشتیان، محاوره آنان با اهل دوزخ به این است که آنان را که همان پیشوایان کفر و ضلالت و طغیانند به احوال و اقوال‏شان بى‏ پروا شماتت و سرزنش مى ‏کنند. و محاوره آنان با اهل بهشت به این است که آنان را با تحیت‏هاى بهشتى درود مى‏ گویند، با این حال و با اینکه به مقتضاى آیه "{{متن قرآن|... لَا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَٰنُ وَقَالَ صَوَابًا}}" مى‏ دانیم که در روز [[قیامت]] هر کسى مجاز به حرف زدن نیست، و تنها بندگان حق ‏گوى خدا حق تکلم را دارند، چگونه مى‏ توان گفت مراد از رجال اعراف مردم مستضعفند؟!
+*رجال اعراف هم با دوزخیان محاوره دارند و هم با بهشتیان، محاوره آنان با اهل دوزخ به این است که آنان را که همان پیشوایان کفر و ضلالت و طغیانند به احوال و اقوال‏شان بى‏ پروا شماتت و سرزنش مى ‏کنند. و محاوره آنان با اهل بهشت به این است که آنان را با تحیت‏هاى بهشتى درود مى‏ گویند، با این حال و با اینکه به مقتضاى آیه {{متن قرآن|... لَا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَٰنُ وَقَالَ صَوَابًا}} مى‏ دانیم که در روز [[قیامت]] هر کسى مجاز به حرف زدن نیست، و تنها بندگان حق ‏گوى خدا حق تکلم را دارند، چگونه مى‏ توان گفت مراد از رجال اعراف مردم مستضعفند؟!
 *از [[سیاق آیات|سیاق]] آیه بعد استفاده مى‏ شود که اصحاب اعراف آن قدر مقامشان بلند است که سلام‏شان به اهل بهشت باعث ایمنى آنان مى ‏شود، و به فرمان آنها وارد بهشت مى ‏شوند.
 *در آنچه خدا در مورد جایگاه این گروه و محاوره آنها با اصحاب جنت و مستکبران اهل آتش ذکر می کند آثاری از هول و اضطراب در آنها و گفتارشان مشاهده نمی شود و از اینکه آنها احضار شده و داخل در هولی باشند که جماعت احضار شده در قیامت در آن قرار دارند سخنی به میان نمی آورد و خدا در آیه ۲۸ [[سوره صافات]] می آورد: {{متن قرآن|«{{آیه|37|127}} 💠<ref>[[آیه 127 سوره صافات|سوره صافات، آیه ۱۲۷.]]</ref> {{آیه|37|128}}<ref>[[آیه 128 سوره صافات|همان، آیه ۱۲۸.]]</ref>}}؛ پس او را انکار کردند، آنها همگی احضار می شوند به جز بندگان مخلص خدا». بندگان مخلص خود را از حکم کلى احضار و هر گرفتارى و هول دیگرى استثنا مى ‏کند و از اینکه در جمله {{متن قرآن|«{{آیه|7|47}}»}}<ref name=":۰" /> دعایشان را نقل نموده و آن را رد نفرموده، استفاده مى‏ شود که رجال اعراف در هر حرفى که بخواهند بزنند مجاز هستند و دعایشان هم مستجاب است، چون اگر اینطور نبود قطعا دعایشان را رد مى ‏کرد (همچنان که هر جا دعاى اهل جمع و خواسته‏ هاى اهل دوزخ را حکایت مى‏ کند، بلافاصله آن را جواب داده و رد مى ‏نماید.) از این خصوصیات که با تدبر یکی پس از دیگری معلوم می گردد، بر می آید که این افراد جمعی از بندگان مخلص خدا هستند.<ref>المیزان، ج‌۸، ص‌۱۲۳‌ـ‌۱۲۵.</ref>

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 چنانکه گفته شد در آیات ۴۹-۴۶ [[سوره اعراف]]، ویژگی های اصحاب اعراف و سخنان آنها با بهشتیان و جهنمیان آمده است:
-:{{متن قرآن|«{{آیه|۷|۴۶}} 💠<ref>[[آیه 46 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۶.]]</ref> {{آیه|۷|۴۷}} 💠<ref>[[آیه 47 سوره اعراف|همان، آیه ۴۷.]]</ref> {{آیه|۷|۴۸}} 💠<ref>[[آیه 48 سوره اعراف|همان، آیه ۴۸.]]</ref> {{آیه|۷|۴۹}}}}»<ref>[[آیه 49 سوره اعراف|همان، آیه ۴۹.]]</ref>؛ و میان آن دو [گروه بهشتیان و دوزخیان‏] حائلى است، و بر بلنداى آن مردانى هستند که هر کدام از دو گروه را به چهره هایشان مى‏ شناسند، و بهشتیان را که وارد بهشت نشده‏ اند، ولى ورود به آن را امید دارند، آواز مى‏ دهند که: درود بر شما. و چون بهشتیان، چشمانشان ناخواسته به سوى دوزخیان گردانده شود، گویند: پروردگارا! ما را با گروه ستمکاران قرار مده. و اهل اعراف مردانى را که از سیمایشان مى ‏شناسند، آواز مى دهند و مى‏ گویند:  جمعیت  شما و تکبّرى که مى‏ ورزیدید، عذابى را از شما دفع نکرد. [سپس با توجه دادن دوزخیان به سوى اهل ایمان مى‏ گویند:] آیا اینان کسانى نبودند که در دنیا سوگند یاد مى ‏کردید که خدا آنان را به رحمتى نمى‏ رساند؟ [پس به مؤمنان مى‏ گویند:] به بهشت درآیید که نه بیمى برشماست و نه اندوهگین مى ‏شوید.<ref>قرآن، ترجمه انصاریان، با اندک تصرف</ref>
+:{{متن قرآن|«{{آیه|۷|۴۶}} 💠<ref>[[آیه 46 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۶.]]</ref> {{آیه|۷|۴۷}} 💠<ref name=":۰">[[آیه 47 سوره اعراف|همان، آیه ۴۷.]]</ref> {{آیه|۷|۴۸}} 💠<ref>[[آیه 48 سوره اعراف|همان، آیه ۴۸.]]</ref> {{آیه|۷|۴۹}}}}<ref>[[آیه 49 سوره اعراف|همان، آیه ۴۹.]]</ref>»؛ و میان آن دو [گروه بهشتیان و دوزخیان‏] حائلى است، و بر بلنداى آن مردانى هستند که هر کدام از دو گروه را به چهره هایشان مى‏ شناسند، و بهشتیان را که وارد بهشت نشده‏ اند، ولى ورود به آن را امید دارند، آواز مى‏ دهند که: درود بر شما. و چون بهشتیان، چشمانشان ناخواسته به سوى دوزخیان گردانده شود، گویند: پروردگارا! ما را با گروه ستمکاران قرار مده. و اهل اعراف مردانى را که از سیمایشان مى ‏شناسند، آواز مى دهند و مى‏ گویند:  جمعیت  شما و تکبّرى که مى‏ ورزیدید، عذابى را از شما دفع نکرد. [سپس با توجه دادن دوزخیان به سوى اهل ایمان مى‏ گویند:] آیا اینان کسانى نبودند که در دنیا سوگند یاد مى ‏کردید که خدا آنان را به رحمتى نمى‏ رساند؟ [پس به مؤمنان مى‏ گویند:] به بهشت درآیید که نه بیمى برشماست و نه اندوهگین مى ‏شوید.<ref>قرآن، ترجمه انصاریان، با اندک تصرف</ref>
 در مورد اینکه اصحاب اعراف چه کسانی هستند، دیدگاه های متفاوتی و متعددی وجود دارد. این دیدگاه ها که برخی از آنها از روایات یا سخنان [[صحابی|صحابه]] و [[تابعین]] برداشت شده اند، بعضا مشابه هم بوده، به گونه ای که در نهایت همه آنها را می توان به سه دیدگاه عمده بازگرداند:
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 گروهى‌ بر آنند که‌ اعرافیان‌ در جایگاهى‌ برتر از دوزخیان‌ و فروتر از بهشتیان‌ قرار دارند. براساس‌ نظریه‌ای‌ مشهور که‌ از صحابه اى‌ چون‌ [[عبدالله بن عباس|ابن‌ عباس‌]]، [[حذیفة بن یمان|حذیفه‌]]، [[عبدالله بن مسعود|ابن‌ مسعود]] و جمعى‌ از تابعین‌ مانند شعبى‌، ضحاک‌، [[سعید بن جبیر|سعید بن‌ جبیر]] و نیز در برخى‌ روایات‌ از [[ائمه اطهار|امامان‌ شیعه‌]] چون‌ [[امام باقر علیه السلام|امام‌ باقر]] و [[امام صادق علیه السلام|امام‌ صادق‌]](ع‌) نقل‌ شده‌ است‌، اهل‌ اعراف‌ طایفه‌ای‌ از اهل‌ [[ایمان]] هستند که‌ گناهان‌، ایشان‌ را از بهشت‌ دور کرده‌ و حسنات‌، آنان‌ را از آتش‌ دوزخ‌ نگاه‌ داشته‌ است‌ و گاه‌ در تبیین‌ مطلب‌ چنین‌ گفته‌ شده‌ که‌ گناهان‌ آنان‌ با حسناتشان‌ برابر گشته‌ است‌. برپایه این‌ نظریه‌، اینان‌ سرانجام‌، به‌ لطف‌ خداوند آمرزیده‌ شده‌، به‌ بهشت‌ وارد خواهند شد.
-قائلین به این دیدگاه و کسانی که آن را پذیرفته اند، عبارت "{{متن قرآن|لَمْ یدْخُلُوهَا وَهُمْ یطْمَعُونَ}}" در آیه ۴۶ را حال اصحاب اعراف می دانند و با این فرض آنها را پایین تر از درجه بهشتیان و منتظر در اعراف (جایگاه میان بهشت و دوزخ) برای کسب تکلیف می دانند.
+قائلین به این دیدگاه و کسانی که آن را پذیرفته اند، عبارت {{متن قرآن|«لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ»}} در آیه ۴۶ را حال اصحاب اعراف می دانند و با این فرض آنها را پایین تر از درجه بهشتیان و منتظر در اعراف (جایگاه میان بهشت و دوزخ) برای کسب تکلیف می دانند.
 در مقابل این عده، طرفداران دیدگاه دوم این عبارت را توصیف حال بهشتیان (اصحاب الجنه) قبل از ورود به بهشت می دانند. [[علامه طباطبائی]] روایت نقل شده با این مضمون را ناشی از سوء فهم ناقلان می داند و می گوید: ظاهر است که این روایات اختلال دارد و این ناشی از بد فهمى بعضی از ناقلان است، مثلا ممکن است [[رسول خدا]] (ص) یا بعضى از امامان فرموده باشند که جماعتى از مستضعفین هستند که خداوند آنان را یا به [[شفاعت]] شفعاء و یا به [[مشیت الهی|مشیت]] خود داخل بهشت مى ‏سازد، آن گاه راوى فرمایش آنان را در اثر نقل به معنى به این صورت که مى‏ بینى درآورده باشد.<ref>المیزان فى تفسیر القرآن، ج‏۸، ص ۱۴۴</ref>
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 این دیدگاه با آیات یاد شده نیز تناسب بسیاری دارد؛ علامه طباطبائی که شیوه تفسیر او [[تفسیر قرآن به قرآن]] است، دلائل متعددی ذکر می کند بر اینکه مراد از رجال بر اعراف و اصحاب اعراف انسانهایی بسیار برجسته و مقربان درگاه الهی هستند:
-*تعبیر به "رجال" آن هم بطور نکره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى که مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا کلمه "رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان که در امثال آیات:"{{متن قرآن|رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیعٌ عَنْ ذِکرِ اللَّهِ"  و" فِیهِ رِجالٌ یحِبُّونَ أَنْ یتَطَهَّرُوا" و" رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ}}"  و"{{متن قرآن|وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِک إِلَّا رِجالًا نُوحِی إِلَیهِمْ}}" این معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود. پس منظور از "رجال" افرادى هستند که در انسانیت خود در سر حد کمال مى‏ باشند.
+*تعبیر به "رجال" آن هم بطور نکره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى که مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا کلمه "رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان که در امثال آیات: {{متن قرآن|«{{آیه|24|37}}»}}<ref>[[آیه 37 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۷.]]</ref>  و {{متن قرآن|«{{آیه|9|108}}»}}<ref>[[آیه 108 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|9|108}}»}}<ref>[[آیه 108 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۸.]]</ref> و {{متن قرآن|«{{آیه|16|43}}»}}<ref>[[آیه 43 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۴۳.]]</ref> این معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود. پس منظور از "رجال" افرادى هستند که در انسانیت خود در سر حد کمال مى‏ باشند.
-*این رجال بر بلندی اعراف قرار دارند و مشرف بر همه هستند و در مقامى هستند که از سیماى اشخاص، کفر و ایمان و بهشتى بودن و دوزخى بودن آنان را درک مى ‏کنند و بلکه از قیافه ‏ها به خصوصیات احوال و اعمال آنان پى مى ‏برند، چنانچه از محاوره آنها با دوزخیان در آیه ۴۸ مشخص است: «{{متن قرآن|وَ نادى‏ أَصْحابُ الْأَعْرافِ رِجالًا یعْرِفُونَهُمْ بِسِیماهُمْ قالُوا ما أَغْنى‏ عَنْکمْ جَمْعُکمْ وَ ما کنْتُمْ تَسْتَکبِرُونَ أَ هؤُلاءِ الَّذِینَ أَقْسَمْتُمْ لا ینالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ}}».
+*این رجال بر بلندی اعراف قرار دارند و مشرف بر همه هستند و در مقامى هستند که از سیماى اشخاص، کفر و ایمان و بهشتى بودن و دوزخى بودن آنان را درک مى ‏کنند و بلکه از قیافه ‏ها به خصوصیات احوال و اعمال آنان پى مى ‏برند، چنانچه از محاوره آنها با دوزخیان در آیه ۴۸ مشخص است: {{متن قرآن|«{{آیه|7|48}}»}}.
-*رجال اعراف هم با دوزخیان محاوره دارند و هم با بهشتیان، محاوره آنان با اهل دوزخ به این است که آنان را که همان پیشوایان کفر و ضلالت و طغیانند به احوال و اقوال‏شان بى‏ پروا شماتت و سرزنش مى ‏کنند. و محاوره آنان با اهل بهشت به این است که آنان را با تحیت‏هاى بهشتى درود مى‏ گویند، با این حال و با اینکه به مقتضاى آیه "{{متن قرآن|لا یتَکلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً}}" مى‏ دانیم که در روز [[قیامت]] هر کسى مجاز به حرف زدن نیست، و تنها بندگان حق ‏گوى خدا حق تکلم را دارند، چگونه مى‏ توان گفت مراد از رجال اعراف مردم مستضعفند؟!
+*رجال اعراف هم با دوزخیان محاوره دارند و هم با بهشتیان، محاوره آنان با اهل دوزخ به این است که آنان را که همان پیشوایان کفر و ضلالت و طغیانند به احوال و اقوال‏شان بى‏ پروا شماتت و سرزنش مى ‏کنند. و محاوره آنان با اهل بهشت به این است که آنان را با تحیت‏هاى بهشتى درود مى‏ گویند، با این حال و با اینکه به مقتضاى آیه "{{متن قرآن|... لَا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَٰنُ وَقَالَ صَوَابًا}}" مى‏ دانیم که در روز [[قیامت]] هر کسى مجاز به حرف زدن نیست، و تنها بندگان حق ‏گوى خدا حق تکلم را دارند، چگونه مى‏ توان گفت مراد از رجال اعراف مردم مستضعفند؟!
 *از [[سیاق آیات|سیاق]] آیه بعد استفاده مى‏ شود که اصحاب اعراف آن قدر مقامشان بلند است که سلام‏شان به اهل بهشت باعث ایمنى آنان مى ‏شود، و به فرمان آنها وارد بهشت مى ‏شوند.
-*در آنچه خدا در مورد جایگاه این گروه و محاوره آنها با اصحاب جنت و مستکبران اهل آتش ذکر می کند آثاری از هول و اضطراب در آنها و گفتارشان مشاهده نمی شود و از اینکه آنها احضار شده و داخل در هولی باشند که جماعت احضار شده در قیامت در آن قرار دارند سخنی به میان نمی آورد و خدا در آیه ۲۸ [[سوره صافات]] می آورد: «{{متن قرآن|فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ}}»: آنها همگی احضار می شوند به جز بندگان مخلص خدا» و بندگان مخلص خود را از حکم کلى احضار و هر گرفتارى و هول دیگرى استثنا مى ‏کند و از اینکه در جمله "{{متن قرآن|وَ إِذا صُرِفَتْ أَبْصارُهُمْ تِلْقاءَ أَصْحابِ النَّارِ قالُوا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ}}" دعایشان را نقل نموده و آن را رد نفرموده، استفاده مى‏ شود که رجال اعراف در هر حرفى که بخواهند بزنند مجاز هستند و دعایشان هم مستجاب است، چون اگر اینطور نبود قطعا دعایشان را رد مى ‏کرد (همچنان که هر جا دعاى اهل جمع و خواسته‏ هاى اهل دوزخ را حکایت مى‏ کند، بلافاصله آن را جواب داده و رد مى ‏نماید.) از این خصوصیات که با تدبر یکی پس از دیگری معلوم می گردد، بر می آید که این افراد جمعی از بندگان مخلص خدا هستند.<ref>المیزان، ج‌۸، ص‌۱۲۳‌ـ‌۱۲۵.</ref>
+*در آنچه خدا در مورد جایگاه این گروه و محاوره آنها با اصحاب جنت و مستکبران اهل آتش ذکر می کند آثاری از هول و اضطراب در آنها و گفتارشان مشاهده نمی شود و از اینکه آنها احضار شده و داخل در هولی باشند که جماعت احضار شده در قیامت در آن قرار دارند سخنی به میان نمی آورد و خدا در آیه ۲۸ [[سوره صافات]] می آورد: {{متن قرآن|«{{آیه|37|127}} 💠<ref>[[آیه 127 سوره صافات|سوره صافات، آیه ۱۲۷.]]</ref> {{آیه|37|128}}<ref>[[آیه 128 سوره صافات|همان، آیه ۱۲۸.]]</ref>}}؛ پس او را انکار کردند، آنها همگی احضار می شوند به جز بندگان مخلص خدا». بندگان مخلص خود را از حکم کلى احضار و هر گرفتارى و هول دیگرى استثنا مى ‏کند و از اینکه در جمله {{متن قرآن|«{{آیه|7|47}}»}}<ref name=":۰" /> دعایشان را نقل نموده و آن را رد نفرموده، استفاده مى‏ شود که رجال اعراف در هر حرفى که بخواهند بزنند مجاز هستند و دعایشان هم مستجاب است، چون اگر اینطور نبود قطعا دعایشان را رد مى ‏کرد (همچنان که هر جا دعاى اهل جمع و خواسته‏ هاى اهل دوزخ را حکایت مى‏ کند، بلافاصله آن را جواب داده و رد مى ‏نماید.) از این خصوصیات که با تدبر یکی پس از دیگری معلوم می گردد، بر می آید که این افراد جمعی از بندگان مخلص خدا هستند.<ref>المیزان، ج‌۸، ص‌۱۲۳‌ـ‌۱۲۵.</ref>
 ===دیدگاه سوم: فرشتگان===

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 چنانکه گفته شد در آیات ۴۹-۴۶ [[سوره اعراف]]، ویژگی های اصحاب اعراف و سخنان آنها با بهشتیان و جهنمیان آمده است:
-:{{متن قرآن|{{آیه|۷|۴۶}} * {{آیه|۷|۴۷}} * {{آیه|۷|۴۸}} * {{آیه|۷|۴۹}}}}؛ و میان آن دو [گروه بهشتیان و دوزخیان‏] حائلى است، و بر بلنداى آن مردانى هستند که هر کدام از دو گروه را به چهره هایشان مى‏ شناسند، و بهشتیان را که وارد بهشت نشده‏ اند، ولى ورود به آن را امید دارند، آواز مى‏ دهند که: درود بر شما. و چون بهشتیان، چشمانشان ناخواسته به سوى دوزخیان گردانده شود، گویند: پروردگارا! ما را با گروه ستمکاران قرار مده. و اهل اعراف مردانى را که از سیمایشان مى ‏شناسند، آواز مى دهند و مى‏ گویند:  جمعیت  شما و تکبّرى که مى‏ ورزیدید، عذابى را از شما دفع نکرد. [سپس با توجه دادن دوزخیان به سوى اهل ایمان مى‏ گویند:] آیا اینان کسانى نبودند که در دنیا سوگند یاد مى ‏کردید که خدا آنان را به رحمتى نمى‏ رساند؟ [پس به مؤمنان مى‏ گویند:] به بهشت درآیید که نه بیمى برشماست و نه اندوهگین مى ‏شوید.<ref>قرآن، ترجمه انصاریان، با اندک تصرف</ref>
+:{{متن قرآن|«{{آیه|۷|۴۶}} 💠<ref>[[آیه 46 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۶.]]</ref> {{آیه|۷|۴۷}} 💠<ref>[[آیه 47 سوره اعراف|همان، آیه ۴۷.]]</ref> {{آیه|۷|۴۸}} 💠<ref>[[آیه 48 سوره اعراف|همان، آیه ۴۸.]]</ref> {{آیه|۷|۴۹}}}}»<ref>[[آیه 49 سوره اعراف|همان، آیه ۴۹.]]</ref>؛ و میان آن دو [گروه بهشتیان و دوزخیان‏] حائلى است، و بر بلنداى آن مردانى هستند که هر کدام از دو گروه را به چهره هایشان مى‏ شناسند، و بهشتیان را که وارد بهشت نشده‏ اند، ولى ورود به آن را امید دارند، آواز مى‏ دهند که: درود بر شما. و چون بهشتیان، چشمانشان ناخواسته به سوى دوزخیان گردانده شود، گویند: پروردگارا! ما را با گروه ستمکاران قرار مده. و اهل اعراف مردانى را که از سیمایشان مى ‏شناسند، آواز مى دهند و مى‏ گویند:  جمعیت  شما و تکبّرى که مى‏ ورزیدید، عذابى را از شما دفع نکرد. [سپس با توجه دادن دوزخیان به سوى اهل ایمان مى‏ گویند:] آیا اینان کسانى نبودند که در دنیا سوگند یاد مى ‏کردید که خدا آنان را به رحمتى نمى‏ رساند؟ [پس به مؤمنان مى‏ گویند:] به بهشت درآیید که نه بیمى برشماست و نه اندوهگین مى ‏شوید.<ref>قرآن، ترجمه انصاریان، با اندک تصرف</ref>
 در مورد اینکه اصحاب اعراف چه کسانی هستند، دیدگاه های متفاوتی و متعددی وجود دارد. این دیدگاه ها که برخی از آنها از روایات یا سخنان [[صحابی|صحابه]] و [[تابعین]] برداشت شده اند، بعضا مشابه هم بوده، به گونه ای که در نهایت همه آنها را می توان به سه دیدگاه عمده بازگرداند:

@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 {{قرآن}}
 [[رده: معارف قرآن]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۸
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	اصحاب اعراف تعبیری است که در آیه 48 [[سوره اعراف]] آمده است و این آیه و چند آیه پیشتر آن به توصیف آنها می پردازد من جمله اینکه آنها بهشتیان و دوزخیان را از سیمایشان می شناسند.		اصحاب اعراف تعبیری است که در آیه 48 [[سوره اعراف]] آمده است و این آیه و چند آیه پیشتر آن به توصیف آنها می پردازد من جمله اینکه آنها بهشتیان و دوزخیان را از سیمایشان می شناسند.

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 این دیدگاه با آیات یاد شده نیز تناسب بسیاری دارد علامه طباطبائی که شیوه تفسیر او تفسیر قرآن به قرآن است دلائل متعددی ذکر می کند بر اینکه مراد از رجال بر اعراف و اصحاب اعراف انسانهایی بسیار برجسته و مقربان درگاه الهی هستند:
-#تعبير به" رجال" آنهم بطور نكره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى كه مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا كلمه" رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان كه در امثال آيات:"{{متن قرآن|رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ"  و" فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا" و" رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ}}"  و"{{متن قرآن|وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ}}" و حتى در مثل آيه"{{متن قرآن|ما لَنا لا نَرى‏ رِجالًا كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرارِ}}" و آيه"{{متن قرآن|وَ أَنَّهُ كانَ رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ}" اين معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود  پس منظور از" رجال" افرادى هستند كه در انسانيت خود در سر حد كمال مى‏ باشند
+#تعبير به" رجال" آنهم بطور نكره و بدون الف و لام به حسب عرف لغت دلالت بر احترام و اعتنا به شان اشخاصى كه مقصود از آن هستند دارد، چون عادتا كلمه" رجل" دلالت بر انسان قوى در اراده و تعقل دارد، هم چنان كه در امثال آيات:"{{متن قرآن|رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ"  و" فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا" و" رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ}}"  و"{{متن قرآن|وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ}}" و حتى در مثل آيه"{{متن قرآن|ما لَنا لا نَرى‏ رِجالًا كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرارِ}}" و آيه"{{متن قرآن|وَ أَنَّهُ كانَ رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ}}" اين معنا بخوبى مشاهده مى ‏شود  پس منظور از" رجال" افرادى هستند كه در انسانيت خود در سر حد كمال مى‏ باشند
 # اين رجال بر بلندی اعراف قرار دارند و مشرف بر همه هستند و در مقامى هستند كه از سيماى اشخاص كفر و ايمان و بهشتى بودن و دوزخى بودن آنان را درك مى ‏كنند و بلكه از قيافه ‏ها به خصوصيات احوال و اعمال آنان پى مى ‏برند، چنانچه از محاوره آنها با دوزخیان در آیه 48 مشخص است: «{{متن قرآن|وَ نادى‏ أَصْحابُ الْأَعْرافِ رِجالًا يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيماهُمْ قالُوا ما أَغْنى‏ عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ}}»
 #رجال اعراف هم با دوزخيان محاوره دارند و هم با بهشتيان، محاوره آنان با اهل دوزخ به اين است كه آنان را كه همان پيشوايان كفر و ضلالت و طغيانند به احوال و اقوال‏شان بى‏ پروا شماتت و سرزنش مى ‏كنند. و محاوره آنان با اهل بهشت به اين است كه آنان را با تحيت‏هاى بهشتى درود مى‏گويند، با اين حال و با اينكه به مقتضاى آيه"{{متن قرآن|لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً}}" مى‏ دانيم كه در روز قيامت هر كسى مجاز به حرف زدن نيست، و تنها بندگان حق‏گوى خدا حق تكلم را دارند، چگونه مى‏ توان گفت مراد از رجال اعراف مردم مستضعفند؟!