اشاعره - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۷

2023-11-26T15:07:35Z

مهدی موسوی در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۵

2023-11-26T13:45:04Z

مهدی موسوی در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۹

2023-11-26T11:59:41Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۲

2023-11-26T10:02:16Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۳

2020-03-07T05:53:17Z

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-16T10:09:37Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۳۶

2016-02-14T10:36:40Z

Saeed zamani در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۴۴

2013-01-23T10:44:55Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۱۷

2013-01-23T07:17:31Z

نمایش تغییرات

بهرامی در ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۴۹

2013-01-21T10:49:13Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«اَشاعره»'''، یکی از مذاهب [[علم کلام|کلامی]] [[اهل سنت]] است که توسط [[ابوالحسن اشعری|ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری]] (م، ۳۲۴ ق) بنیانگذاری شد.<ref>علی‌محمد ولوی، تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، ۱۳۶۷، ج۲، ص۴۵۹.</ref> اشاعره در برابر خردگرایان [[معتزله|معتزلی]]، نقل (= [[قرآن]] و [[سنت|سنت‌]]) را بر [[عقل]] ترجیح می‌دهند.
+'''«اَشاعره»'''، یکی از مذاهب [[علم کلام|کلامی]] [[اهل سنت]] است که توسط [[ابوالحسن اشعری|ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری]] (م، ۳۲۴ ق) بنیانگذاری شد.<ref>علی‌محمد ولوی، تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، ۱۳۶۷، ج۲، ص۴۵۹.</ref> اشاعره در برابر خردگرایان [[معتزله|معتزلی]]، نقل را بر [[عقل]] ترجیح می‌دهند. برخی از عقاید اشاعره به‌ویژه در زمینه صفات [[خدا]]، رؤیت خدا و افعال [[انسان]]، مورد انتقاد دیگر مذاهب اسلامی از جمله [[شیعه]] قرار گرفته است.
-==شرح حال ابوالحسن اشعری==
+==شرح‌حال ابوالحسن اشعری==
 [[ابوالحسن اشعری]] از نوادگان [[ابوموسی اشعری]] - از [[صحابه]] [[پیامبر]] صلی الله علیه وآله و حَکَم معروف سپاه [[حضرت علی]] علیه السلام در [[جنگ صفین]] - می باشد.<ref>علی‌محمد ولوی، پیشن، ص۴۵۴.</ref> وی در سال ۲۶۰ هجری در [[بصره]] متولد شده و در سال ۳۲۴ هجری در [[بغداد]] درگذشت.<ref>صابری، حسین؛ تاریخ فرق اسلامی، سمت، تهران، ۱۳۸۳، ج۱، ص۲۲۹.</ref> اشعری تا چهل سالگی تحت تعلیم ابوعلی جبائی اصول و مبانی [[علم کلام|کلامی]] اعتزال را فراگرفته و معتقد به اندیشه های [[معتزله]] بود. وی در سال ۳۰۰ هجری از اندیشه معتزله اعلام برائت کرده و مکتب خود را پایه گذاری نمود.<ref>همان، ص۲۳۱.</ref>
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۰: @@
 اشعری معتقد است خداوند خالق افعال است و انسان تنها کسب کننده فعلی است که خداوند آن را بدست این انسان ایجاد می کند. وی خود معتقد است: «حقیقت در نزد من این است که معنای اکتساب و کسب کردن، وقوع فعل همراه و همزمان با قوه حادث است. پس کسب کننده فعل کسی است که فعل همراه قدرت در او ایجاد شده است».<ref>اشعری، ابوالحسن؛ مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، دار احیا التراث العربی، بیروت، ط ۳، ص۵۳۲.</ref>
-'''۵- تکلیف مالایطاق (تکلیفی فراتر از قدرت انسان):'''
+'''۵- تکلیف مالایطاق:'''
-به گفته شهرستانی، اشعری [[تکلیف]] مالایُطاق را جایز دانسته است.<ref>شهرستانی، محمد ابن عبدالکریم؛ پیشین، ص۱۲۴.</ref> یعنی رواست خداوند بنده ای را مامور به امری نماید که از حوزه توانایی او خارج است. مثلا انسانی بدون بال، امر به پریدن مثل پرندگان شود.
+به گفته شهرستانی، اشعری [[تکلیف]] مالایُطاق (تکلیفی فراتر از قدرت [[انسان]]) را جایز دانسته است.<ref>شهرستانی، محمد ابن عبدالکریم؛ پیشین، ص۱۲۴.</ref> یعنی رواست خداوند بنده ای را مامور به امری نماید که از حوزه توانایی او خارج است. مثلا انسانی بدون بال، امر به پریدن مثل پرندگان شود.
 '''۶- حسن و قبح اعمال:'''
-اشاعره ملاک حسن و قبح اعمال را [[شرع]] دانسته اند. یعنی هر چیزی که شارع بدان امر کرده حسن است و هر چه از آن نهی کرده قبیح است.
+اشاعره ملاک حسن و قبح اعمال را [[شرع]] دانسته اند، نه عقل. یعنی هر چیزی که شارع بدان امر کرده حسن است و هر چه از آن نهی کرده قبیح است.
 '''۷- ایمان:'''
@@ سطر ۸۳: / سطر ۸۲: @@
 #امام باید مجتهد و آگاه به [[احکام شرعی|احکام شرع]] باشد.
 #[[شجاعت|شجاع]] باشد، تا بتواند در مواقع ضروری به دفاع از مسلمین پردازد.
-#بالغ باشد تا مقبول التصرف باشد.
+#[[بلوغ‌|بالغ]] باشد تا مقبول التصرف باشد.
-#عادل باشد.
+#[[عدالت|عادل]] باشد.
 #عاقل باشد تا بتواند میان امور تمییز دهد.
 #آزاد باشد زیرا ننگ رقّیت با سلطنت منافات دارد.
@@ سطر ۹۰: / سطر ۸۹: @@
 #نقصی در قوای بینایی و شنوائی او نباشد.
 #آشنا به امور نظامی و مسائل جنگ باشد.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ پیشین، ص۴۸۴.</ref>
-#عصمت در امر امامت شرط نیست.<ref>همان، ص۴۸۸.</ref>
+#[[عصمت]] در امر امامت شرط نیست.<ref>همان، ص۴۸۸.</ref>
 #امامت مفضول با حضور افضل جایز است.<ref>همان، ص۴۸۸.</ref>

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-مکتب کلامی «اَشاعره»، یکی از مذاهب [[علم کلام|کلامی]] [[اهل سنت]] است که توسط [[ابوالحسن اشعری|ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری]] بنیانگذاری شد.<ref>علی‌محمد ولوی، تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، ۱۳۶۷، ج۲، ص۴۵۹.</ref> این مکتب اشاعره آموزه های [[معتزله|معتزلی]] و اهل [[حدیث]] (دو مکتب کلامی دیگر از اهل سنت) را به طور توأم نفی می‌کردند و با رد نقش اکتشافی عقل و پذیرش نقش دفاعی آن، حجتی نسبی برای عقل قائل شدند.<ref>بهروزلک، غلامرضا؛ مقاله ی روش‌شناسی کلام سیاسی، درج شده در؛ فیرحی، داود؛ روش شناسی دانش سیاسی در تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ۱۳۸۷، ص۱۵۸.</ref>
+'''«اَشاعره»'''، یکی از مذاهب [[علم کلام|کلامی]] [[اهل سنت]] است که توسط [[ابوالحسن اشعری|ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری]] (م، ۳۲۴ ق) بنیانگذاری شد.<ref>علی‌محمد ولوی، تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، ۱۳۶۷، ج۲، ص۴۵۹.</ref> اشاعره در برابر خردگرایان [[معتزله|معتزلی]]، نقل (= [[قرآن]] و [[سنت|سنت‌]]) را بر [[عقل]] ترجیح می‌دهند.
 ==شرح حال ابوالحسن اشعری==
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 اشعری مکتبش را زمانی پایه‌گذاری کرد که [[معتزله]] گرفتار نوعی رکود شده بود و [[خلفای عباسی]] و حکام، آنان را طرد کرده بودند. همچنین پایگاه توده ای محکم و استواری نداشتند و مردم به آنها با سوءظن و تردید می نگرستند. چرا که در افکارشان، دوری از [[قرآن]] و [[حدیث]] و نزدیکی به مفاهیم نظری و کاملا ذهنی [[فلسفه]] یونان مشهود و محسوس بود.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ پیشین، ص۴۵۰.</ref>
-ابوالحسن اشعری با دوری از دیدگاه عقل‌گرایانه و افراطی معتزله، درصدد برآمد تا با تمسک به آموزهای دینی، صرفاً [[عقل]] را در دفاع از آنها بکار گیرد و جنبه مقبولتری به آنها بدهد.
+ابوالحسن اشعری با دوری از دیدگاه عقل‌گرایانه و افراطی معتزله، درصدد برآمد تا با تمسک به آموزهای دینی، صرفاً [[عقل]] را در دفاع از آنها بکار گیرد و جنبه مقبولتری به آنها بدهد. اشعری در برابر دو جریان افراطی قرار داشت و می كوشید تا ضمن پرهیز از افراط و تفریط، راهی میانه برگزیند. جریانهای افراطی رویی در عقل‌گرایی داشت و رویی در عقل ستیزی یا نقل‌گرایی. معتزله بر عقل به عنوان یگانه ابزار شناخت حقیقت تأكید می كردند و با نفی هر آنچه در نظر آنان خردپذیر نمی نمود و نیز با تكیه بر آیات نفی كنندۀ تشبیه‌، نه فقط تشبیه و تجسیم را مردود دانستند، كه رؤیت را نیز نفی كردند، منكر صفات زاید بر ذات شدند، و از خلق كلام خدا سخن گفتند. در برابر معتزله‌، اصحاب [[حدیث]] با تكیه بر نقل‌، شیوه‌ای عقل ستیزانه در پیش گرفتند، به [[تفسیر قرآن|تفسیر]] ظاهری آیات پرداختند، و از تأویل عقلانی [[قرآن]] سخت پرهیز كردند.
 از میان تربیت یافتگان مکتب اشعری، ابوبکر باقلانی (۴۰۳هـ) و [[قاضی عبدالجبار معتزلی|قاضی عبدالجبار]] (۴۱۵هـ) از همه مشهورترند. عالمانی همچون ابن فورک (۴۰۰هـ)، [[خطیب بغدادی]] (۴۶۳هـ)، [[امام الحرمین جوینی]] (۴۷۸هـ) و [[ابوحامد محمد غزالی|امام محمد غزالی]] (۵۰۵هـ)، بیشترین نقش را در گسترش مذهب اشعری بر عهده داشته اند.<ref>ر.ک به، صابری، حسین؛ پیشین، ص۲۵۰-۲۸۰.</ref>
@@ سطر ۲۹: / سطر ۳۱: @@
 '''۲- صفات خداوند:'''
-از نظر اشاعره، خداوند قدیم است و [[اسماء و صفات الهی|صفات]] او یعنی علم، قدرت، اراده، حیات، سمع، بصر و کلام، همه قدیمند و در مجموع قدمای هشت گانه را تشکیل می دهند.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ پیشین، ص۴۶۸.</ref>
+از نظر اشاعره، خداوند قدیم است و [[اسماء و صفات الهی|صفات]] او یعنی علم، قدرت، اراده، حیات، سمع، بصر و کلام، همه قدیمند و در مجموع قدمای هشت گانه را تشکیل می دهند.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ پیشین، ص۴۶۸.</ref> اشاعره درباره صفات الهی، قائل به زیادت صفات بر ذات هستند؛ در حالی که [[شیعه]] با نقد کلام اشاعره در این زمینه، صفات واجب تعالی را عین ذات می داند.<ref>تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۲، ص۱۲۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵. </ref>
 '''۳- رؤیت خداوند:'''
-اشاعره معتقدند خداوند موجود است پس قابل رؤیت و دیدن است. اما در عین حال نباید برای خدا جهت، مکان، صورت و... تصور کرد و او را در مقابل خود فرض کنیم.<ref>شهرستانی، محمد ابن عبدالکریم؛ پیشین، ص۱۲۳.</ref>
+معتزله از نفی رؤیت سخن گفته بودند و [[اهل سنت]] بر رؤیت خداوند تأكید می ورزیدند. اشاعره معتقدند خداوند موجود است پس قابل رؤیت و دیدن است. اما در عین حال نباید برای خدا جهت، مکان، صورت و... تصور کرد و او را در مقابل خود فرض کنیم.<ref>شهرستانی، محمد ابن عبدالکریم؛ پیشین، ص۱۲۳.</ref>
 '''۴- افعال انسان و مساله کسب:'''
@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۳: @@
 '''۱- تقدم نقل بر عقل:'''
-او با این کار در واقع شوکت عقل گرائی را در هم شکست و با تاکید بر نقل، هر گونه روش شناسی عقل محور را نفی کرد. [[ابن تیمیه]] در این زمینه از اشعری تبعیت کرد و حتی فراتر از او گام برداشت. ابن تیمیه عقل معارض نقل را اصلا عقل نمی داند.
+او با این کار در واقع شوکت عقل گرائی را در هم شکست و با تاکید بر نقل، هر گونه روش شناسی عقل محور را نفی کرد. [[ابن تیمیه]] در این زمینه از اشعری تبعیت کرد و حتی فراتر از او گام برداشت. ابن تیمیه عقل معارض نقل را اصلا عقل نمی داند. ترجیح نقل بر عقل و اولویت نصّ نازل شده -اعم از [[قرآن]]، [[سنت]] و عمل [[صحابه]]-، مهمترین اصل معرفت شناختی اشعری است. بر همین اساس این نکته قابل تامل است که اشعری دانش سیاسی را نه بر پایه استدلال عقلی، بلکه بر مبنای اتباع از نصوص دینی قرار می دهد که از مواجهه مستقیم و بدون هر گونه پیش زمینه فکری به آن نصوص حاصل می شود.<ref>فیرحی، داود؛ پیشین، ص۲۴۶.</ref>
 '''۲- فعل انسان و مسئله کسب:'''
@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۶: @@
 به اعتقاد [[شیعه|شیعیان]]، مجتهد ممکن است در استنباط [[احکام]] اجتهادی خطا کند، شیعیان چنین می اندیشند که خداوند در هر مسئله از مسائل سیاست شرعی یک حکم دارد که ممکن است مجتهد آن را بدست نیاورد و به خطا رود. اما اهل سنت معتقدند خداوند به تعداد آرای مجتهدین حکم دارد و هر آنچه محصول اجتهاد آحاد مجتهدین است، مساوی با حکم خدا است. به چنین تفکری تصویب گفته می‌شود.<ref>ر.ک، فیرحی، داود؛ قدرت دانش و مشروعیت در اسلام، تهران، نشر نی، ۱۳۷۸، صص ۲۴۶-۲۵۰.</ref> [[اجتهاد]] و تصویب در بحث [[امامت]] از نگاه اشعری جایگاه خاصی پیدا می کند.
 ==شرایط و صفات امام از نظر اشاعره==
 #امام (خلیفه) باید [[قریش|قریشی]] باشد.
@@ سطر ۱۰۵: / سطر ۱۰۲: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.ir "اشاعره"، دانشنامه پژوهه]، محمود ذوالفقاری، تاریخ بازیابی: ۲ بهمن ۱۳۹۱.
+*[http://www.pajoohe.ir "اشاعره"، دانشنامه پژوهه]، محمود ذوالفقاری، تاریخ بازیابی: ۲ بهمن ۱۳۹۱.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 ==منابع==
-[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37096 اشاعره، محمود ذوالفقاری، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 2 بهمن 1391.
+محمود ذوالفقاری، اشاعره، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 2 بهمن 1391.
 {{سنجش کیفی

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{عالی}}
+{{خوب}}
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
@@ سطر ۱۱۷: / سطر ۱۱۷: @@
 ==منابع==
 [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37096 اشاعره، محمود ذوالفقاری، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 2 بهمن 1391.
 [[رده:فرقه های کلامی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۳۶
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{عالی}}
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۴۴
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}
−
−	~~__toc__~~

	مکتب کلامی اشاعره، یکی از مذاهب کلامی اهل سنت است که در کتب تاریخ و فرق و مذاهب از آن با اسامی دیگری چون اشعریه، اهل تحقیق، مذهب اوسط و صفاتیه یاد می شود. این مکتب توسط ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری بنیانگذاری شد.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، 1367، ج2، ص459.</ref>		مکتب کلامی اشاعره، یکی از مذاهب کلامی اهل سنت است که در کتب تاریخ و فرق و مذاهب از آن با اسامی دیگری چون اشعریه، اهل تحقیق، مذهب اوسط و صفاتیه یاد می شود. این مکتب توسط ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری بنیانگذاری شد.<ref>ولوی، علی‌محمد؛ تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی، موسسه انتشارات بعثت، تهران، 1367، ج2، ص459.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۴۹
سطر ۱۲۵:		سطر ۱۲۵:

	<references/>		<references/>
		+
		+	== منابع ==
		+	[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37096 اشاعره، محمود ذوالفقاری، سلیت پژوهشکده باقر العلوم (ع)(بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی : 2 بهمن 1391.
	[[رده:فرقه های کلامی]]		[[رده:فرقه های کلامی]]