اسماء الحسنی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۳

2025-11-13T17:13:27Z

Mohammadi: /* مراتب اسماء حسنی */

2025-11-13T16:41:53Z

‏مراتب اسماء حسنی

Mohammadi: /* اقسام اسماء و صفات خدا */

2025-11-13T15:41:47Z

‏اقسام اسماء و صفات خدا

Mohammadi: /* توقیفی نبودن اسماء الهی */

2025-11-13T15:39:10Z

‏توقیفی نبودن اسماء الهی

Mohammadi: /* اسماء حسنی، مخصوص خدا */

2025-11-12T17:43:24Z

‏اسماء حسنی، مخصوص خدا

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-05-07T12:02:30Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۸ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۴

2023-11-18T07:44:27Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۸ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۵

2023-11-18T06:25:36Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۲

2023-11-17T16:12:22Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-16T09:57:49Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 *۱. صفات ثبوتیّه: صفاتی هستند که کمالی را برای موصوف ثابت می‌کنند و اشاره به واقعیتی در ذات آن موصوف دارند؛ مانند علم و قدرت. به این قسم، صفات جمالیّه نیز اطلاق می‌شود.
 *۲. صفات سلبیّه: صفاتی هستند که نقصی را از موصوف نفی می‌کنند و به تنزیه ذات از آن صفت اشاره دارند؛ مانند سبّوح و قدّوس. نام دیگر این قسم، صفات جلالیّه است که در حقیقت صفات سلبیّه به صفات ثبوتیّه برمی‌گردند.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ نهایة الحکمه، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، ۱۴۱۶ق، چاپ سیزدهم، ص۲۸۴.</ref>
-{{متن قرآن|«{{آیه|55|78}}}}<ref>[[آیه 78 سوره الرحمن|سوره الرحمن، آیه ۷۸.]]</ref>؛ پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو».
+{{متن قرآن|«{{آیه|55|78}}}}<ref name=":۰">[[آیه 78 سوره الرحمن|سوره الرحمن، آیه ۷۸.]]</ref>؛ پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو».
 صفت "[[ذوالجلال و الاکرام|ذوالجلال والاکرام]]" یعنی ذات خدا اجلّ و برتر است از این که به غیر تشبیه شود و اینکه ذات خدا با آن تکریم یافته و زیبا شده است.<ref>شیرازی (ملاصدرا)، محمد صدرالدین؛ الحکمة المتعالیه، بیروت، داراحیاءالتراث العربی، ۱۴۱۰ق، چاپ چهارم، ج۶، ص۱۱۸.</ref>
@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 این [[آیه]] با توجه به این که بیان‌گر [[توحید]] است، شامل همه‌ی اسماء ثبوتی می‌شود؛ لذا از [[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله نقل شده که: {{متن حدیث|«... سیّدُ الکلام القرآن و سیّدُ القرآن البقرة و سیّدُ البقرة آیة الکرسی...<ref>طبرسی، فضل بن حسن،‌ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش، چاپ سوم، ج‌۲، ص۶۲۶.</ref>؛ [[سوره‌ بقره]] سرور [[قرآن]] و [[آیةالکرسی]] سرور سوره بقره است».
-از سویی تمامی اسماء سلبی، تحت اسم [[قدوس|قدّوس]] قرار دارند؛ و در نهایت همه‌ی اسماء ثبوتی و سلبی و همچنین اسماء ذاتی و فعلی را اسم «[[ذوالجلال و الاکرام|ذوالجلال والاکرام]]» در خود جمع کرده است: {{متن قرآن|«تَبَارَک اسْمُ رَبِّک ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ»}}؛<ref>[[سوره الرحمن]]/۷۸.</ref> پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو. "ذی‌الجلال" اشاره به اسماء سلبی است و "الاکرام" به اسماء ثبوتی نظر دارد.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ الرسائل التوحیدیه، ص۴۳.</ref>
+از سویی تمامی اسماء سلبی، تحت اسم [[قدوس|قدّوس]] قرار دارند؛ و در نهایت همه‌ی اسماء ثبوتی و سلبی و همچنین اسماء ذاتی و فعلی را اسم «[[ذوالجلال و الاکرام|ذوالجلال والاکرام]]» در خود جمع کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|55|78}}}}<ref name=":۰" />؛ پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو. "ذی‌الجلال" اشاره به اسماء سلبی است و "الاکرام" به اسماء ثبوتی نظر دارد.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ الرسائل التوحیدیه، ص۴۳.</ref>
 ==ارتباط اسماء حسنی با هستی==

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 اسماء [[خدا]] در یک مرتبه نیستند؛ بلکه اسمی که در مقام ذات باشد، بالاتر از اسمی است که در مقام فعل قرار دارد؛ همچنین بین خود این اسماء نیز رتبه‌بندی وجود دارد؛ برخی از اسماء وسیع هستند و برخی دیگر جزئی‌اند و این به لحاظ سعه و ضیق وجودی اسماء و نیز به جهت آثار آنها در عالم است. در بین اسماء از همه وسیع‌تر، [[اسم اعظم]] است که واجد همه‌ی اسماء حسنای دیگر بوده و تمام هستی به آن منتهی می‌شود. باید توجه داشت که این رتبه‌بندی به معنای مغایرت اسماء با یکدیگر و همچنین مرکب بودن خداوند از اسماء و صفات متعددی نیست، بلکه اسماء و صفات خدا عین ذات خداوند هستند و هر اسمی عین اسم دیگر است.<ref>جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم، ج۲، ص۲۴۴.</ref>
-برخی معتقدند تمامی اسماء به غیر از سه اسم "احد، واحد و حق" تحت دو اسم "قادر و علیم" قرار دارند و این دو اسم زمانی‌که با غیر خدا لحاظ ‌شوند؛ یعنی از بُعد صفات فعلی در نظر گرفته شوند، تحت اسم "قیّوم" قرار می‌گیرند و اگر بدون لحاظ غیر در نظر گرفته شوند؛ یعنی به عنوان صفات ذات لحاظ شوند، تحت اسم "حیّ" قرار می‌گیرند؛ بنابراین تمام اسماء ثبوتی تحت سیطره‌ی دو اسم حیّ و قیّوم هستند: {{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ»}}؛<ref>[[سوره بقره]]/۲۵۵.</ref> هیچ معبودی نیست جز خداوند یگانه‌ی زنده که قائم به ذات خویش است و موجودات دیگر، قائم به او هستند. این [[آیه]] با توجه به این که بیان‌گر [[توحید]] است، شامل همه‌ی اسماء ثبوتی می‌شود؛ لذا از [[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله نقل شده که: «... سیّدُ الکلام القرآن و سیّدُ القرآن البقرة و سیّدُ البقرة آیة الکرسی...»؛ [[سوره‌ بقره]] سرور [[قرآن]] و [[آیةالکرسی]] سرور سوره بقره است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن،‌ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش، چاپ سوم، ج‌۲، ص۶۲۶.</ref>
+برخی معتقدند تمامی اسماء به غیر از سه اسم "احد، واحد و حق" تحت دو اسم "قادر و علیم" قرار دارند و این دو اسم زمانی‌که با غیر خدا لحاظ ‌شوند؛ یعنی از بُعد صفات فعلی در نظر گرفته شوند، تحت اسم "قیّوم" قرار می‌گیرند و اگر بدون لحاظ غیر در نظر گرفته شوند؛ یعنی به عنوان صفات ذات لحاظ شوند، تحت اسم "حیّ" قرار می‌گیرند؛ بنابراین تمام اسماء ثبوتی تحت سیطره‌ی دو اسم حیّ و قیّوم هستند: {{متن قرآن|«اللّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ...}}<ref>[[آیه 255 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۵۵.]]</ref>؛ هیچ معبودی نیست جز خداوند یگانه‌ی زنده که قائم به ذات خویش است و موجودات دیگر، قائم به او هستند».
 از سویی تمامی اسماء سلبی، تحت اسم [[قدوس|قدّوس]] قرار دارند؛ و در نهایت همه‌ی اسماء ثبوتی و سلبی و همچنین اسماء ذاتی و فعلی را اسم «[[ذوالجلال و الاکرام|ذوالجلال والاکرام]]» در خود جمع کرده است: {{متن قرآن|«تَبَارَک اسْمُ رَبِّک ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ»}}؛<ref>[[سوره الرحمن]]/۷۸.</ref> پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو. "ذی‌الجلال" اشاره به اسماء سلبی است و "الاکرام" به اسماء ثبوتی نظر دارد.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ الرسائل التوحیدیه، ص۴۳.</ref>
 ==ارتباط اسماء حسنی با هستی==
 بندگان، [[خداوند]] را با اسم خاصی که متناسب با نیاز و حاجت خود باشد، می‌خوانند؛ کسی که مریض است او را با اسم "یا [[شافی (اسم الله)|شافی]]" صدا می‌زند، بنده‌ی فقیر او را با نام "یا [[غنی (اسم الله)|غنی]]" می‌خواند و...؛ از اینجا معلوم می‌شود که اسماء و صفات خدا واسطه بین او و مخلوقاتش هستند؛ پس همه‌ی صفات موجود در وجود انسان‌ها در سایه‌ی اسماء خدا تجلّی یافته‌اند؛ به‌ عنوان مثال: علم موجود در انسان بواسطه‌ی صفت عالمیّت خدا حاصل شده و قدرت انسان در سایه‌ی [[قادر (اسم الله)|قادر]] بودن خدا پدید آمده است.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۵۳.</ref>

@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 *۱. صفات ثبوتیّه: صفاتی هستند که کمالی را برای موصوف ثابت می‌کنند و اشاره به واقعیتی در ذات آن موصوف دارند؛ مانند علم و قدرت. به این قسم، صفات جمالیّه نیز اطلاق می‌شود.
 *۲. صفات سلبیّه: صفاتی هستند که نقصی را از موصوف نفی می‌کنند و به تنزیه ذات از آن صفت اشاره دارند؛ مانند سبّوح و قدّوس. نام دیگر این قسم، صفات جلالیّه است که در حقیقت صفات سلبیّه به صفات ثبوتیّه برمی‌گردند.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ نهایة الحکمه، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، ۱۴۱۶ق، چاپ سیزدهم، ص۲۸۴.</ref>
-{{متن قرآن|«تَبَارَک اسْمُ رَبِّک ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ»}}؛<ref>[[سوره الرحمن]]/۷۸.</ref> پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو. صفت "[[ذوالجلال و الاکرام|ذوالجلال والاکرام]]" یعنی ذات خدا اجلّ و برتر است از این که به غیر تشبیه شود و اینکه ذات خدا با آن تکریم یافته و زیبا شده است.<ref>شیرازی (ملاصدرا)، محمد صدرالدین؛ الحکمة المتعالیه، بیروت، داراحیاءالتراث العربی، ۱۴۱۰ق، چاپ چهارم، ج۶، ص۱۱۸.</ref>
+{{متن قرآن|«{{آیه|55|78}}}}<ref>[[آیه 78 سوره الرحمن|سوره الرحمن، آیه ۷۸.]]</ref>؛ پربرکت و زوال‌ناپذیر است، نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو».
 '''ب. صفات ذاتیّه و فعلیّه:'''
@@ سطر ۴۸: / سطر ۵۰: @@
 در مورد نسبت صفات و اسماء با ذات، بین [[فرقه‌های اسلامی|فِرَق اسلامی]] اختلافات زیادی وجود دارد. [[اشاعره]] صفات را زائد بر ذات می‌دانند؛<ref>قرطبی، الجامع لأحکام القرآن‌؛ تهران، ناصرخسرو، ۱۳۶۴ش، چاپ اول، ج‌۲، ص۳۰۱؛ شهرستانی، الملل والنحل، بیروت، دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۰ق، چاپ اول، ج۱، ص۸۲.</ref> در مقابل، [[معتزله]] برای فرار از تجسیم، تمامی صفات حتی صفات ثبوتیّه را از خدا نفی می‌کنند و این صفات را به صفات سلبیّه برمی‌گردانند؛<ref>شهرستانی، محمد بن عبدالکریم؛ الملل والنحل، ج۱، ص۳۸.</ref> امّا [[شیعه]] معتقد است صفات ذاتیّه عین ذات بوده و با ذات خدا و با صفات دیگر از نظر مصداق متحدند، هر چند مفهوماً متغایرند؛<ref>سبحانی، جعفر؛ مفاهیم القرآن، ج۶، ص۶۳.</ref> ولی صفات فعلیّه زائد بر ذات می‌باشند.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ نهایة الحکمه، ص۲۸۷.</ref>
 ==مراتب اسماء حسنی==
 اسماء [[خدا]] در یک مرتبه نیستند؛ بلکه اسمی که در مقام ذات باشد، بالاتر از اسمی است که در مقام فعل قرار دارد؛ همچنین بین خود این اسماء نیز رتبه‌بندی وجود دارد؛ برخی از اسماء وسیع هستند و برخی دیگر جزئی‌اند و این به لحاظ سعه و ضیق وجودی اسماء و نیز به جهت آثار آنها در عالم است. در بین اسماء از همه وسیع‌تر، [[اسم اعظم]] است که واجد همه‌ی اسماء حسنای دیگر بوده و تمام هستی به آن منتهی می‌شود. باید توجه داشت که این رتبه‌بندی به معنای مغایرت اسماء با یکدیگر و همچنین مرکب بودن خداوند از اسماء و صفات متعددی نیست، بلکه اسماء و صفات خدا عین ذات خداوند هستند و هر اسمی عین اسم دیگر است.<ref>جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم، ج۲، ص۲۴۴.</ref>

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 تعداد اسماء و صفاتی که برای [[خداوند]] متعال در [[قرآن]] و روایات ذکر شده متفاوت است؛ این تفاوت حاکی از تعارض نیست؛ بلکه دال بر توقیفی نبودن اسماء حُسناست؛ زیرا اسماء خدا حدّ و حصر و انتهایی ندارد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش‌، چاپ اول، ج‌۷، ص۲۸ و ابن‌عاشور، محمد بن‌ طاهر؛ التحریر والتنویر، بیروت، مؤسسة التاریخ، ۱۴۲۰ق، چاپ اول، ج‌۸، ص۳۶۲.</ref>
-مراد از «توقیفی بودن یا نبودن اسماء» این است که آیا جایز است اسمی که در [[قرآن|کتاب]] و [[سنت|سنّت]] بر خدا اطلاق نشده، آن را بر خدا اطلاق کرد؟ بیشتر [[اشاعره]]<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر والتنویر، ج‌۸، ص۳۶۳.</ref> قائل به توقیفی بودن اسماء هستند و به آیاتی از جمله آیه‌ی ذیل استدلال کرده‌اند: {{متن قرآن|«وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِینَ یلْحِدُونَ فِی أَسْمَائِهِ...»}}؛<ref>[[سوره اعراف]]/۱۸۰.</ref> و برای خدا، نامهای نیک است؛ خدا را به آن (نامها) بخوانید! و کسانی را که در اسماء خدا تحریف می‌کنند (و بر غیر او می‌نهند و شریک برایش قائل می‌شوند)، رها سازید!
+مراد از «توقیفی بودن یا نبودن اسماء» این است که آیا جایز است اسمی که در [[قرآن|کتاب]] و [[سنت|سنّت]] بر خدا اطلاق نشده، آن را بر خدا اطلاق کرد؟ بیشتر [[اشاعره]]<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر والتنویر، ج‌۸، ص۳۶۳.</ref> قائل به توقیفی بودن اسماء هستند و به آیاتی از جمله آیه‌ی ذیل استدلال کرده‌اند: {{متن قرآن|«{{آیه|7|180}}}}<ref>[[آیه 180 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ و برای خدا، نامهای نیک است؛ خدا را به آن (نامها) بخوانید! و کسانی را که در اسماء خدا تحریف می‌کنند (و بر غیر او می‌نهند و شریک برایش قائل می‌شوند)، رها سازید»!
 اینها معتقدند الف و لام در "الاسماء" برای عهد هست که اشاره بر اسماء وارد شده در کتاب و سنت می‌کند؛ بنابراین نباید از اسماء ذکر شده در قرآن و روایات تجاوز کرد. علاوه بر آن می‌گویند: منظور از الحاد در اسماء خدا که در [[آیه]] ذکر شده، نام‌گذاری از پیش خود و تعدی از اسمایی است که در قرآن و سنّت وارد شده است.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۵۸.</ref>
 ولی نظر صحیح، توقیفی نبودن اسماء است و می‌توان هر اسمی را که دارای کمال وجودی است و در عین حال عاری از نقص و عیب باشد، بر خدا اطلاق نمود.<ref>علامه طباطبایی، الرسائل التوحیدیه، بیروت، مؤسسة النعمان، ۱۴۱۹ق، ص۵۰.</ref> از طرفی الف‌ و لام در آیه‌ی مذکور، برای استغراق و افاده‌ی عمومیت بوده نه برای عهد، تا اشکال اشاعره وارد شود. و همچنین به اشکال دوم اشاعره که الحاد در اسماء را به معنای نامگذاری از پیش خود [[تفسیر قرآن|تفسیر]] می‌کنند، پاسخ‌هایی داده‌اند از جمله این که اسماء مقدسه‌ی خداوند را بر غیرخدا اطلاق بکنند؛ مثلاً کفار بت‌های خود را آلهه می‌نامند و بر آنها اسمهایی را نامگذاری کرده‌اند که از اسم خدای عزّوجلّ مشتق شده؛ مانند "[[لات]]" که از "[[اله|إله]]" اشتقاق یافته است.<ref>فخرالدین رازی، مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربی‌، ۱۴۲۰ق، چاپ سوم، ج‌۱۵، ص۴۱۶.</ref>
 ==اقسام اسماء و صفات خدا==
 بیان شد که اسم از صفت مشتق شده، مانند "عالِم" که از صفت "علم" گرفته شده است؛ یعنی در واقع صفات در اسماء پخش هستند و هر حکمی که بر صفات بار ‌شود بر اسماء نیز بار می‌شود.<ref>سبحانی، جعفر؛ مفاهیم القرآن، ج۶، ص۳۳.</ref> به عبارت دیگر اسماء خدا بیان‌گر صفات او هستند؛<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، پیام قرآن، قم، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۷۴ش، چاپ چهارم، ج۴، ص۱۹.</ref> به همین دلیل صاحب‌نظران برخی مواقع، اسماء را مَقسم قرار داده‌اند و گاهی صفات را.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۸، ص۳۵۲؛ جوادی آملی، تفسیر موضوعی قرآن کریم، ج۲، ص۲۸۹.</ref>

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 به هر حال اگر اسم را از سنخ الفاظ بدانیم، اتحاد اسم با مسمّا درست نخواهد بود؛ زیرا اسم لفظی است که بر معنا (مسمّا) دلالت می‌کند، اما مسمّا مدلول اسم بوده که از سنخ مفاهیم است؛ به عبارت دیگر اسم از سنخ الفاظ است ولی مسمّا از سنخ معانی و مفاهیم بوده و این ‌دو هیچ نوع اتحادی با هم ندارند، بلکه دو چیز هستند؛<ref>مفاهیم القرآن، ج۶، ص۳۹.</ref> برخلاف ادعای [[اشاعره]] که اسم را عین مسمّی می‌دانند.<ref>فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر؛ شرح اسماء‌الله الحسنی، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۱۰ق، چاپ دوم، ص۲۱.</ref> اما اگر اسم را از سنخ وجود خارجی بدانیم، در این‌ صورت اتحاد صحیح خواهد بود؛ طبق این مبنا، اسم لفظی در واقع اسم‌الاسم خواهد بود (اسم اولی از سنخ لفظ و اسم دوم از سنخ وجود خارجی است).<ref>سبحانی، جعفر؛ مفاهیم القرآن، ج۶، ص۳۹.</ref>
 ==اسماء حسنی، مخصوص خدا==
-در [[جهان بینی|جهان‌بینی]] [[توحید|توحیدی]]، یکی از چیزهایی که [[انسان]] به صورت [[فطرت|فطری]] درک می‌کند، نیاز به غیر خود است؛ یعنی باید در عالم، وجودی باشد که تمام نیازهای انسان را برطرف نموده و تمام امور به او برگردد: {{متن قرآن|«یا أَیهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِی الْحَمِیدُ»}}؛<ref>[[سوره فاطر]]/۱۵.</ref> ای مردم شما (همگی) نیازمند به خدائید؛ تنها خداوند است که بی‌نیاز و شایسته‌ی هر گونه حمد و ستایش است.
+در [[جهان بینی|جهان‌بینی]] [[توحید|توحیدی]]، یکی از چیزهایی که [[انسان]] به صورت [[فطرت|فطری]] درک می‌کند، نیاز به غیر خود است؛ یعنی باید در عالم، وجودی باشد که تمام نیازهای انسان را برطرف نموده و تمام امور به او برگردد: {{متن قرآن|«{{آیه|35|15}}}}<ref>[[آیه 15 سوره فاطر|سوره فاطر، آیه ۱۵.]]</ref>؛ ای مردم شما (همگی) نیازمند به خدائید؛ تنها خداوند است که بی‌نیاز و شایسته‌ی هر گونه حمد و ستایش است».
-هر چه در عالم وجود دارد همه از خداست و او مالک تمام کمالات وجودی می‌باشد؛ زیرا اگر خدا مالک آنها نباشد، نمی‌تواند به دیگران افاضه کند؛ بنابراین خداوند صاحب تمام صفات وجودی از قبیل حیات، قدرت، علم، سمع، بصر، رزق، رحمت و... است و دیگران بالعرض و در سایه‌ی خداوند متّصف به این صفات هستند.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۴۹.</ref> آیات متعددی<ref>«وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَکیمُ الْخَبِیرُ» ([[سوره انعام]]/۱۸)، «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِینُ» ([[سوره ذاریات]]/۵۸) و آیات دیگر.</ref> با لسان‌های مختلف، اختصاص اسماء حسنی را به خدای متعال بیان می‌کند: {{متن قرآن|«وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ...»}}؛<ref>[[سوره اعراف]]/۱۸۰.</ref> و برای خدا، نامهای نیک است... .
+هر چه در عالم وجود دارد همه از خداست و او مالک تمام کمالات وجودی می‌باشد؛ زیرا اگر خدا مالک آنها نباشد، نمی‌تواند به دیگران افاضه کند؛ بنابراین خداوند صاحب تمام صفات وجودی از قبیل حیات، قدرت، علم، سمع، بصر، رزق، رحمت و... است و دیگران بالعرض و در سایه‌ی خداوند متّصف به این صفات هستند.<ref>طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۴۹.</ref> {{متن قرآن|«{{آیه|6|18}}»}}<ref>[[آیه 18 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۸.]]</ref>؛ {{متن قرآن|«{{آیه|51|58}}»}}<ref>[[آیه 58 سوره ذاریات|سوره ذاریات، آیه ۵۸.]]</ref> با لسان‌های مختلف، اختصاص اسماء حسنی را به خدای متعال بیان می‌کند: {{متن قرآن|«وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى ...}}<ref>[[آیه 180 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ و برای خدا، نامهای نیک است... ».
 ==توقیفی نبودن اسماء الهی==
 تعداد اسماء و صفاتی که برای [[خداوند]] متعال در [[قرآن]] و روایات ذکر شده متفاوت است؛ این تفاوت حاکی از تعارض نیست؛ بلکه دال بر توقیفی نبودن اسماء حُسناست؛ زیرا اسماء خدا حدّ و حصر و انتهایی ندارد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش‌، چاپ اول، ج‌۷، ص۲۸ و ابن‌عاشور، محمد بن‌ طاهر؛ التحریر والتنویر، بیروت، مؤسسة التاریخ، ۱۴۲۰ق، چاپ اول، ج‌۸، ص۳۶۲.</ref>

@@ سطر ۲۸۱: / سطر ۲۸۱: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]][[رده:توحید]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]}}
 ==نيكوترين نام‌هاى خدا==
@@ سطر ۲۲۱: / سطر ۲۲۳: @@
 |}
 [[رده:توحید]]
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]