اسلام در ایران - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani: /* علل گرایش ایرانیان به اسلام */

2026-01-13T07:30:03Z

‏علل گرایش ایرانیان به اسلام

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۱

2024-08-26T12:31:20Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۰

2024-08-26T12:10:58Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۴

2024-08-26T11:14:29Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۳

2024-08-26T10:33:01Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۲

2024-08-26T10:02:45Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۲

2024-08-26T10:02:07Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۵

2024-08-26T09:45:34Z

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۷

2024-08-26T09:27:49Z

مهدی موسوی: /* رابطه ایرانیان با اسلام */

2023-11-20T06:45:45Z

‏رابطه ایرانیان با اسلام

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 و «ادوارد براون‏» مورّخ انگلیسى می نویسد: «مسلّم ‏است که قسمت اعظم کسانى که (در ایران) تغییر مذهب دادند، به طیب خاطر و به ‏اختیار و اراده خود آنها بود. و پس از شکست ایران در «قادسیه‏» فى المثل چهار هزار سرباز دیلمى پس از مشاوره، تصمیم گرفتند به میل خود اسلام آورند، و به قوم عرب ملحق شوند. این عدّه در تسخیر «جلولاء» به تازیان‏ کمک کردند، و اشخاص دیگر نیز گروه گروه به رضا و رغبت ‏به اسلام گرویدند».<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهرى‏، خدمات متقابل اسلام و ایران، ج‏۱۴، ص۹۷.</ref>
-بررسی مفاد اولین عهدنامه‌های صلح، میان فاتحان مسلمان و بزرگان محلی ایران، حاکی از عدم اعمال سیاست اجبار و زور در دعوت و جذب ملل شکست خورده در امر پذیرش دین اسلام، از سوی اعراب مسلمان است. از این‌روی، گرچه فتح اسلام به وسیلة جنگ حاصل شد، اما نشر اسلام به زور جنگ نبود. ایرانیان وقتی با مبانی ارزشمند اسلام آشنا شدند، به دین دیرینه خویش (زرتشتی)، که دیگر پاسخ‌گوی نیازهای آنها نبود، پشت کردند و آغوش خود را بر آموزه‌های پیامبر اسلام گشودند.
+بررسی مفاد اولین عهدنامه‌های صلح، میان فاتحان مسلمان و بزرگان محلی ایران، حاکی از عدم اعمال سیاست اجبار و زور در دعوت و جذب ملل شکست خورده در امر پذیرش دین اسلام، از سوی اعراب مسلمان است. از این‌روی، گرچه فتح اسلام به وسیله جنگ حاصل شد، اما نشر اسلام به زور جنگ نبود. ایرانیان وقتی با مبانی ارزشمند اسلام آشنا شدند، به دین دیرینه خویش (زرتشتی)، که دیگر پاسخ‌گوی نیازهای آنها نبود، پشت کردند و آغوش خود را بر آموزه‌های پیامبر اسلام گشودند.
 استاد [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] می‌نویسد: «حقیقت این است که علت تشیع ایرانیان و علت مسلمان شدنشان یک چیز است؛ ایرانی روح خود را با اسلام سازگار دید وگم‌گشته خود را در اسلام یافت... . آن چیزی که بیش از هر چیز دیگری روح تشنه ایرانی را به سوی اسلام می‌کشید، [[عدل]] و مساوات اسلامی بود».
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 از دیگر ویژگی‌های [[جهان بینی|ایدئولوژی]] اسلامی که موجب جذب توده مردم ایران به اسلام شد، سادگی و سهولت آن از نظر اعتقادی و [[احکام شرعی|احکام]] بود. تصلّب و قشری‌نگری مذهب زردتشتی همراه با رسوم و آیین‌های خشک و خسته‌کننده که از احکام و مقررات مذهبی رنج‌آور و بیهوده سرشار شده بود، از دلایل مهم گرایش ایرانیان به اسلام قلمداد شده است.
-آزادی دینی و آزاداندیشی مسلمانان، از مهم‌ترین عوامل استقبال ایرانیان از دین اسلام بود. شواهد فراوانی وجود دارد که احترام اسلام و مسلمانان را به آزادی عقیده و دین و مخالفت آنها را با تحمیل دین بر دیگران بازگو می‌کند. مسلمانان با تکیه بر اندیشة {{متن قرآن|«لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی»}} ([[سوره بقره]]: ۲۵۶)؛ هیچ کس را با ناخوشایندی و زور مجبور به پذیرش دین اسلام نمی‌کردند.
+آزادی دینی و آزاداندیشی مسلمانان، از مهم‌ترین عوامل استقبال ایرانیان از دین اسلام بود. شواهد فراوانی وجود دارد که احترام اسلام و مسلمانان را به آزادی عقیده و دین و مخالفت آنها را با تحمیل دین بر دیگران بازگو می‌کند. مسلمانان با تکیه بر اندیشه {{متن قرآن|«لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی»}} ([[سوره بقره]]: ۲۵۶)؛ هیچ کس را با ناخوشایندی و زور مجبور به پذیرش دین اسلام نمی‌کردند.
 مسلمانان در مناطقی که فتح می‌کردند به کافران فرصت می‌دادند تا اسلام را قبول کنند. بر اساس مبانی دین اسلام، پیروان ادیان دیگر نیز می‌توانستند با پرداخت مبلغ معینی مالیات سالانه به عنوان [[جزیه]]، بر دین سابق خویش باقی بمانند. این گروه که «[[اهل ذمه|اهل ذمّه]]» خوانده می‌شدند، اجازه داشتند در برابر تعهداتی، با آزادی و امنیت کامل در قلمرو مسلمانان به اجرای مراسم و آداب مذهبی خویش بپردازند. قانون حفظ دین و عقیده در برابر پرداخت جزیه، به مرور بسیاری از ذمّیان را به دین اسلام متمایل کرد. آنان که در برخورد اولیه با اسلام، قبول جزیه را بر قبول اسلام ترجیح داده بودند، به‌تدریج که با مبانی دلنشین دین اسلام و مناسبت عقاید اسلامی با اعتقادات خود آشنا شدند، جذب این دین گشتند؛ به گونه‌ای که در قرن دوم هجری، جز عده‌ای معدود، عامه مردم آیین مسلمانی را پذیرفته بودند.

@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 ادوارد براون ایران‌شناس مشهور انگلیسی در این زمینه چنین تصریح می‌نماید: «اگر از علوم که تقریباً به اسم عرب معروف است اعم از تفسیر و حدیث و الهیات و فلسفه و طب و لغت و تراجم، آنچه را که ایرانیان در این مباحث نوشته‌اند مجزی کنید بهترین قسمت آن علوم از میان می‌رود».
-از مهمترین دانشمندان ایرانی مسلمان می توان [[ابن سینا|ابوعلی سینا]]، [[خواجه نصیر الدین طوسی]]، [[محمد بن موسی خوارزمی|خوارزمی]]، [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]]، [[محمد بن زکریای رازی|محمد بن زکریای رازی]]، [[عمر خیام|عمر خیام]] را نام برد.
+از مهمترین دانشمندان ایرانی مسلمان می توان [[ابن سینا|ابوعلی سینا]]، [[خواجه نصیر الدین طوسی]]، [[محمد بن موسی خوارزمی|خوارزمی]]، [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]]، [[محمد بن زکریای رازی|محمد بن زکریای رازی]]، [[عمر خیام|عمر خیام]]، [[ابوالفتح خازنی]] را نام برد.
 ==جمعیت مسلمانان در ایران==

@@ سطر ۱۰۰: / سطر ۱۰۰: @@
 ادوارد براون ایران‌شناس مشهور انگلیسی در این زمینه چنین تصریح می‌نماید: «اگر از علوم که تقریباً به اسم عرب معروف است اعم از تفسیر و حدیث و الهیات و فلسفه و طب و لغت و تراجم، آنچه را که ایرانیان در این مباحث نوشته‌اند مجزی کنید بهترین قسمت آن علوم از میان می‌رود».
-از مهمترین دانشمندان ایرانی مسلمان می توان [[ابن سینا|ابوعلی سینا]]، [[خواجه نصیر الدین طوسی]]، [[علامه حلی]]، [[محمد بن موسی خوارزمی|خوارزمی]]، [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]]، [[محمد بن زکریای رازی|محمد بن زکریای رازی]]، [[عمر خیام|عمر خیام]] را نام برد.
+از مهمترین دانشمندان ایرانی مسلمان می توان [[ابن سینا|ابوعلی سینا]]، [[خواجه نصیر الدین طوسی]]، [[محمد بن موسی خوارزمی|خوارزمی]]، [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]]، [[محمد بن زکریای رازی|محمد بن زکریای رازی]]، [[عمر خیام|عمر خیام]] را نام برد.
 ==جمعیت مسلمانان در ایران==

@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] معتقد است: این علاقه و صمیمیت و روحیه‌ی حق‌گرایی غالب ایرانیان بوده است که سبب رویکرد به این [[دین]] و دفاع از آرمان‌های آن در همه‌ی ادوار تاریخ و مناطق مختلف جغرافیایی گردیده بود و دلیل آن هم استقبال از مکتب اهل بیت طهارت (ع) است، که از ظهور اسلام تاکنون بدان گرایش و علاقه نشان داده‌اند و هم اکنون بار رسالت تشیع به خاندان پیامبر (ع) را بر دوش دارند.<ref>مطهری، مرتضی، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، انتشارات صدرا،  ۱۳۶۲ش، ص۴۰۵ - ۳۸۵</ref>
 وی سپس در دفع شبهه‌ی یاد شده می‌نویسد: اگر ایرانیان نسبت به اسلام صمیمیت نمی‌داشتند، کافی بود که آن‌ها هم مانند اعراب، بر ملیت خویش تکیه زنند و در این جهت مسلماً گوی سبقت را می‌ربودند؛ زیرا افتخارات نژادی ایرانیان بسی بیشتر از اعراب بود، اما این کار را نکردند و از عرب، به اسلام پناه بردند، نه به چیز دیگر. (ایشان ایستادن علمای ایرانی در مقابل [[شعوبیه|شعوبی]] گرایان افراطی را دلیل آورده می‌گوید:) همین که شعوبی گری به این مرحله رسید، توده‌ی مردم ایران و علمای با [[تقوا|تقوای]] ایرانی، شعوبی گری را سخت محکوم کردند.<ref>مطهری، مرتضی، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، انتشارات صدرا،  ۱۳۶۲ش، ص ۴۰۶.</ref>
@@ سطر ۹۷: / سطر ۹۶: @@
 نقش برجسته ایرانیان در توسعه تمدّن و [[علوم اسلامی|علوم اسلامی]] و تدوین هزاران کتاب در این زمینه، گویای عشق و علاقه مضاعف این قوم به مکتب اسلام است. این عشق و ارادت ایرانیان سبب شد تا این سرزمین مهد اندیشمندان اسلامی شود. [[ابن خلدون]] می ‏نویسد: «بیشتر دانشوران اسلام ایرانی‏‌اند.»<ref>تاریخ ابن خلدون، ابن خلدون، تحقیق خلیل شحادة، ج‏۱، ص۷۴۷.</ref> و  مستشرق هلندی «دوز» می گوید: مهمترین قومی که تغییر مذهب داد ایرانیان اند زیرا آنها بودند که اسلام را نیرومند و استوار نمودند، نه عرب.<ref>همان، ص۱۱۹.</ref>
-جای انکار نیست که از اندیشمندان ایرانی اند. برخواستن تعداد زیادی از محقّقان ایرانی مسلمان مانند [[ابن سینا|ابوعلی سینا]]، [[محمد بن موسی خوارزمی|خوارزمی]]، [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]]، [[محمد بن زکریای رازی|محمد بن زکریای رازی]]، [[عمر خیام|عمر خیام]]، نشان از تحوّل درونی، و نه زور و فشار اجتماعی است، زیرا با فشار نمی توان شاهد تحوّل و پیشرفت بود.<ref>"اسلام اجباری ایرانیان!"، حجت الاسلام حسین الادری، [https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&typeinfo=1&catid=25435&pageindex=0&mid=252870 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی].</ref>
+اندیشمندان و نام‌آوران ایران در پیدایش و شکوفایی تمدن اسلامی سهم درخشانی داشتند و بخش عظیمی از گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی، مرهون تلاش دانشمندان ایرانی است. بنا بر اظهارنظر مورخان و محققان، ایرانیان بیش و پیش از هر ملت دیگر به پیشرفت تمدن اسلامی کمک کرده و از طریق مسافرت، مهاجرت، بازرگانی، تجارت و سکنی ‌گزینی موجب پیشرفت علوم اسلامی گردیدند.
 ==جمعیت مسلمانان در ایران==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==ورود اسلام به ایران==
 ===نامه پیامبر به خسرو پرویز===
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۴: @@
 ===علل گرایش ایرانیان به اسلام===
 گرچه دین اسلام با فتح ایران وارد این کشور شد، اما فاتحان مسلمان، این دین را بر ایرانیان تحمیل نکردند، بلکه مردم ایران، خود اسلام را پذیرفتند؛ به گونه ای که برتولد اشپولر در کتاب "تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامى" می نویسد: ایرانیان پس از فتح ایران توسط اعراب مسلمان در مدت قرون اندکى‌ بدون اعمال زور و فشار خارجى قابل توجهی از طرف فاتحان، به اسلام گرویدند.<ref>برتولد اشپولر، تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامى، شرکت انتشارات علمى فرهنگى‌، تهران‌، ۱۳۷۳، چاپ چهارم‌، ج‌۱، ص۲۳۹.</ref>
 بررسی مفاد اولین عهدنامه‌های صلح، میان فاتحان مسلمان و بزرگان محلی ایران، حاکی از عدم اعمال سیاست اجبار و زور در دعوت و جذب ملل شکست خورده در امر پذیرش دین اسلام، از سوی اعراب مسلمان است. از این‌روی، گرچه فتح اسلام به وسیلة جنگ حاصل شد، اما نشر اسلام به زور جنگ نبود. ایرانیان وقتی با مبانی ارزشمند اسلام آشنا شدند، به دین دیرینه خویش (زرتشتی)، که دیگر پاسخ‌گوی نیازهای آنها نبود، پشت کردند و آغوش خود را بر آموزه‌های پیامبر اسلام گشودند.
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 دبیران و مستوفیان نیز گروهی بودند که برای حفظ جایگاه خود در امور اداری کشور، بی‌درنگ به سوی پیروزمندان مسلمان رفتند و آیین مسلمانی را پذیرفتند. در مراحل بعدی، بازرگانان و تجار بودند که به شکلی خود را با وضعیت جدید منطبق ساختند. با توسعه فتوحات مسلمانان، قلمرو اسلامی بسیار وسیع گشت و این در حالی بود که رسوم مدنی و تجاری اسلام نیز امتیازاتی به پیشه‌وران و بازرگانان می‌بخشید؛ در حالی‌که احکام فقهی زردتشتی آنان را در تنگنا قرار می‌داد.<ref>حبیب زمانی محجوب، بررسی ورود اسلام به ایران، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال ۶، شماره ۲، تابستان ۱۳۸۸.</ref>
 ===علاقه ایرانیان به اهل‌البیت===
@@ سطر ۱۰۴: / سطر ۹۳: @@
 ===جمهوری اسلامی ایران===
 مردم ایران در ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ شمسی به رهبری [[امام خمینی]] علیه سلطنت پهلوی قیام کردند و نظام سیاسی جدیدی را با قالب جمهوری اسلامی جایگزین نظام سلطنتی کردند. در همه‌پرسی ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، با شرکت ۹۸.۲% کل واجدین شرایط رأی دادن، که بیش از ۹۷% آنان به جمهوری اسلامی رأی دادند، رسمیت یافت.
 ==جمعیت مسلمانان در ایران==

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 [[دین]] باستانی ایرانیان [[زردشتی]] بود، اما از زمان ظهور [[اسلام]] تا چند قرن بعد، ایرانیان به شکلهای مختلفی به دین اسلام گرویدند و تا آنجا به این [[شریعت]] مقدس وفادار ماندند که امروزه اسلام، مذهب رسمی کشور [[ایران]] است.
-==نامه پیامبر به خسرو پرویز==
+===نامه پیامبر به خسرو پرویز===
 پیامبر اکرم در سال ششم هجری نامه ای به خسروپرویز پادشاه ایران نوشت و او را به دین اسلام دعوت کرد. متن نامه پیامبر اینگونه بود:

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 پیامبر اکرم در سال ششم هجری نامه ای به خسروپرویز پادشاه ایران نوشت و او را به دین اسلام دعوت کرد. متن نامه پیامبر اینگونه بود:
-[به نام خداوند بخشاينده بخشايشگر] از محمّد فرستاده خدا به کسری، بزرگ پارس: سلام و ايمنى از عذاب خدا بر كسى كه پيرو هدايت گردد؛ به خدا و فرستاده وى ايمان آورد و گواهى دهد كه آفريدگارى جز خداى يگانه بى‏انباز، نيست و محمّد بنده و فرستاده او است. من تو را به سوى خدا فرا مى‏خوانم؛ زيرا كه من پيامبر خدا بر همه مردمانم؛ تا زنده دلان را هشدار دهم و «كلمه عذاب بر كافران مسلّم گردد». از اين رو، اسلام آور تا ايمن مانى؛ زيرا اگر اسلام نياورى، بى‏گمان، گناه همه مجوسان بر گردن تو خواهد بود.
+[به نام خداوند بخشاينده بخشايشگر] از محمّد فرستاده خدا به کسری، بزرگ پارس: سلام و ايمنى از عذاب خدا بر كسى كه پيرو هدايت گردد؛ به خدا و فرستاده وى ايمان آورد و گواهى دهد كه آفريدگارى جز خداى يگانه بى‏ شریک، نيست و محمّد بنده و فرستاده اوست. من تو را به سوى خدا فرا مى‏‌خوانم؛ زيرا كه من پيامبر خدا بر همه مردمانم؛ تا زنده دلان را هشدار دهم و «كلمه عذاب بر كافران مسلّم گردد». از اين رو، اسلام آور تا ايمن مانى؛ زيرا اگر اسلام نياورى، بى‌‏گمان، گناه همه مجوسان بر گردن تو خواهد بود.<ref>طبری، ابوجعفر، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۶۵۴؛ حسینی، سیدمحمد، نامه‏ ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد(ص)و اسناد صدر اسلام ،ص190؛ لسان الملک سپهر، محمدتقی، ناسخ التواريخ، ج‏2، ص1149. </ref>
 ===اولین گروه ایرانی مسلمان شده===

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 بیشتر شهرهای ایران با پیمان [[صلح]] فتح شدند و مسلمانان موظف به حمایت از [[اهل کتاب]] و حفظ مراسم و معابد آنان و آتشگاه زرتشتیان بودند.<ref>اصغر منتظرالقائم، چگونگی گسترش اســلام در ایـران، کیهان، ۲۸ مهر ۱۴۰۰ </ref>
-=== علل گرایش ایرانیان به اسلام ===
+===علل گرایش ایرانیان به اسلام===
 گرچه دین اسلام با فتح ایران وارد این کشور شد، اما فاتحان مسلمان، این دین را بر ایرانیان تحمیل نکردند، بلکه مردم ایران، خود اسلام را پذیرفتند؛ به گونه ای که برتولد اشپولر در کتاب "تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامى" می نویسد: ایرانیان پس از فتح ایران توسط اعراب مسلمان در مدت قرون اندکى‌ بدون اعمال زور و فشار خارجى قابل توجهی از طرف فاتحان، به اسلام گرویدند.<ref>برتولد اشپولر، تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامى، شرکت انتشارات علمى فرهنگى‌، تهران‌، ۱۳۷۳، چاپ چهارم‌، ج‌۱، ص۲۳۹.</ref>
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 دبیران و مستوفیان نیز گروهی بودند که برای حفظ جایگاه خود در امور اداری کشور، بی‌درنگ به سوی پیروزمندان مسلمان رفتند و آیین مسلمانی را پذیرفتند. در مراحل بعدی، بازرگانان و تجار بودند که به شکلی خود را با وضعیت جدید منطبق ساختند. با توسعه فتوحات مسلمانان، قلمرو اسلامی بسیار وسیع گشت و این در حالی بود که رسوم مدنی و تجاری اسلام نیز امتیازاتی به پیشه‌وران و بازرگانان می‌بخشید؛ در حالی‌که احکام فقهی زردتشتی آنان را در تنگنا قرار می‌داد.<ref>حبیب زمانی محجوب، بررسی ورود اسلام به ایران، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال ۶، شماره ۲، تابستان ۱۳۸۸.</ref>
 ===علاقه ایرانیان به اهل‌البیت===
 با فتح ایران، بسیاری از خاندان های ایرانی در جوار اعراب و یا حتی در درون بافت و ساختار جامعه اعراب جای گرفتند. در بیشتر موارد خاندان های ایرانی با خاندان های عرب پیمان ولاء و دوستی (موالی موالاة) داشتند و با عنوان موالی شناخته می شدند اما با وجود این، خاندان های ایرانی از روح تعرّب و [[تعصب|عصبیت]] عربی، که هنوز از جامعه اسلامی رخت بر نبسته بود، رنج می بردند.<ref>محسن حیدرنیا، علی علیه السلام و ایرانیان، موعود،  تیر ۱۳۸۷، شماره ۸۹، در دسترس در [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/۴۲۲۷/۶۶۷۱/۷۸۸۹۰ سایت حوزه]، بازدید: ۱۳ تیر ۱۴۰۱ </ref>
-ایرانیان  نظام عادلانه اسلام را بیشتر در زمانی که از جانب [[امام علی علیه السلام|امام علی]] (علیه السلام) اعمال گردید حس نمودند و به عقیده برخی، همین نیز موجب گرایش آنان به [[اهل بیت|اهل بیت پیامبر]] از همان ابتدا گردید. فان فلوتن در کتاب «اسلام و ایرانیان» می نویسد: یکی از علل گرایش ایرانیان به [[تشیع]] این بوده که آنها شیوه ای انسانی را جز در خط فکری امام علی(ع) نیافتند.<ref> فان فلوتن، اسلام وایرانیان ص ۲۶۷.</ref>
+ایرانیان  نظام عادلانه اسلام را بیشتر در زمانی که از جانب [[امام علی علیه السلام|امام علی]] (علیه السلام) اعمال گردید حس نمودند و به عقیده برخی، همین نیز موجب گرایش آنان به [[اهل بیت|اهل بیت پیامبر]] از همان ابتدا گردید. فان فلوتن در کتاب «اسلام و ایرانیان» می نویسد: یکی از علل گرایش ایرانیان به [[تشیع]] این بوده که آنها شیوه ای انسانی را جز در خط فکری حضرت علی(ع) نیافتند.<ref> فان فلوتن، اسلام وایرانیان ص ۲۶۷.</ref>
 ایرانیان از همان ابتدا به اهل بیت (علیهم السلام) علاقه زیادی داشته اند، طرفداری ایرانیان از قیام [[علویان]] و جانفشانی‌شان برای «الرضا من آل محمد» و استقبال کم نظیرشان از [[امام رضا]] (علیه السلام) به همان دلیل، و سپس حمایت و پناه دادن امامزادگان، از خاندان آن بزرگوار (ع)، شاهدی بر این مدعاست.<ref>محمد حسین پژوهنده، ایران اسلامی پایگاه نشر معارف اهل بیت (ع)، نشریه اندیشه حوزه، شماره ۸۶.</ref>
-===رابطه ایرانیان با اسلام===
+[[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] معتقد است: این علاقه و صمیمیت و روحیه‌ی حق‌گرایی غالب ایرانیان بوده است که سبب رویکرد به این [[دین]] و دفاع از آرمان‌های آن در همه‌ی ادوار تاریخ و مناطق مختلف جغرافیایی گردیده بود و دلیل آن هم استقبال از مکتب اهل بیت طهارت (ع) است، که از ظهور اسلام تاکنون بدان گرایش و علاقه نشان داده‌اند و هم اکنون بار رسالت تشیع به خاندان پیامبر (ع) را بر دوش دارند.<ref>مطهری، مرتضی، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، انتشارات صدرا،  ۱۳۶۲ش، ص۴۰۵ - ۳۸۵</ref>
 [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] معتقد است: این علاقه و صمیمیت و روحیه‌ی حق‌گرایی غالب ایرانیان بوده است که سبب رویکرد به این [[دین]] و دفاع از آرمان‌های آن در همه‌ی ادوار تاریخ و مناطق مختلف جغرافیایی گردیده بود و دلیل آن هم استقبال از مکتب اهل بیت طهارت (ع) است، که از ظهور اسلام تاکنون بدان گرایش و علاقه نشان داده‌اند و هم اکنون بار رسالت تشیع به خاندان پیامبر (ع) را بر دوش دارند.<ref>مطهری، مرتضی، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، انتشارات صدرا،  ۱۳۶۲ش، ص۴۰۵ - ۳۸۵</ref> وی سپس در دفع شبهه‌ی یاد شده می‌نویسد: اگر ایرانیان نسبت به اسلام صمیمیت نمی‌داشتند، کافی بود که آن‌ها هم مانند اعراب، بر ملیت خویش تکیه زنند و در این جهت مسلماً گوی سبقت را می‌ربودند؛ زیرا افتخارات نژادی ایرانیان بسی بیشتر از اعراب بود، اما این کار را نکردند و از عرب، به اسلام پناه بردند، نه به چیز دیگر. (ایشان ایستادن علمای ایرانی در مقابل [[شعوبیه|شعوبی]] گرایان افراطی را دلیل آورده می‌گوید:) همین که شعوبی گری به این مرحله رسید، توده‌ی مردم ایران و علمای با [[تقوا|تقوای]] ایرانی، شعوبی گری را سخت محکوم کردند.<ref>مطهری، مرتضی، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، انتشارات صدرا،  ۱۳۶۲ش، ص ۴۰۶.</ref>
 ==ایران در زمان حکومت اموی و عباسی==
@@ سطر ۸۸: / سطر ۱۰۱: @@
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
-[[رده:اسلام]][[رده:ایران]]
+[[رده:اسلام]]